LỜI CẢM ƠN
Sau một thời gian học tập, nghiên cứu tại khoa Quản lý giáo dục,
Trường Đại học sư phạm Hà Nội, tác giả đã hoàn thành đề tài "Phát triển đội
ngũ cán bộ quản lý trường THCS huyện Gia Lộc, tỉnh Hải Dương". Có được
kết quả này, ngoài sự nỗ lực của bản thân, tác giả đã nhận được sự giúp đỡ,
hướng dẫn, động viên của các cấp lãnh đạo, các cơ quan chức năng, các thầy
giáo, cô giáo, bạn bè, đồng nghiệp và người thân trong gia đình.
Xin trân trọng cảm ơn các thầy, cô giáo trong Ban Chủ nhiệm khoa, các
thầy, cô giáo trong khoa Quản lý giáo dục; Phòng Sau đại học và các thầy, cô
giáo trong và ngoài trường Đại học sư phạm Hà Nội đã trực tiếp giảng dạy,
giúp đỡ và tạo điều kiện cho tác giả học tập, nghiên cứu tại trường.
Đặc biệt, tác giả xin được bày tỏ lòng biết ơn và sự tri ân sâu sắc nhất
tới Phó Giáo sư, Tiến sỹ Bùi Minh Hiền- người thầy đã tận tâm truyền đạt
những kiến thức về khoa học QLGD, phương pháp nghiên cứu khoa học và
tận tuỵ chỉ bảo, giúp đỡ, hướng dẫn, động viên tác giả trong suốt quá trình
học tập, nghiên cứu và hoàn thành Luận văn này.
Xin chân thành cảm ơn sự quan tâm, giúp đỡ của Huyện uỷ, HĐND,
UBND, Phòng Giáo dục và Đào tạo, Ban Tổ chức Huyện uỷ huyện Gia Lộc,
tỉnh Hải Dương; Chi uỷ, Ban Giám hiệu và một số giáo viên các trường
THCS trong huyện; bạn bè, đồng nghiệp và người thân đã quan tâm, tạo điều
kiện giúp đỡ tôi trong suốt quá trình nghiên cứu và hoàn thành Luận văn.
Dù bản thân đã có rất nhiều cố gắng, song những thiếu sót trong Luận
văn chắc chắn không thể tránh khỏi, kính mong sự góp ý, chỉ bảo của các quý
thầy, cô cùng các bạn đồng nghiệp.
Xin chân thành cảm ơn!
Hà Nội, tháng 5 năm 2014
Tác giả
Phạm Văn Tuyên
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
Chữ viết tắt Đọc là
BCH Ban chấp hành

4. Giới hạn và phạm vi nghiên cứu của đề tài 5
5. Giả thuyết khoa học 5
6. Nhiệm vụ nghiên cứu 5
7. Phương pháp nghiên cứu 5
8. Cấu trúc của luận văn 6
CHƯƠNG 1 7
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ 7
CÁN BỘ QUẢN LÝ TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ 7
1.1. Lịch sử nghiên cứu vấn đề 7
1.2. Một số khái niệm cơ bản 10
1.2.1. Quản lý 10
1.2.2. Quản lý giáo dục 13
1.2.3. Quản lý trường học 15
1.2.4. Đội ngũ CBQL 17
1.2.5. Phát triển đội ngũ CBQL trường THCS 19
1.3. Trường THCS trong hệ thống giáo dục quốc dân 23
1.3.1. Đặc điểm của cấp học THCS 23
1.3.2. Vị trí của trường THCS trong hệ thống giáo dục quốc dân 23
1.3.3. Nhiệm vụ, quyền hạn của trường THCS 24
1.4. Vai trò, nhiệm vụ, yêu cầu đối với CBQL trường THCS 25
1.4.1. Vai trò của đội ngũ CBQL trường THCS 25
1.4.2. Nhiệm vụ và quyền hạn của đội ngũ CBQL trường THCS 26
1.4.3. Yêu cầu về phẩm chất, năng lực của CBQL trường THCS 27
1.5. Yêu cầu phát triển đội ngũ CBQL trường THCS 28
1.5.1. Đủ về số lượng 28
1.5.2. Đồng bộ về cơ cấu 28
1.5.3. Nâng cao về chất lượng 29
1.6. Nội dung phát triển đội ngũ CBQL trường THCS của phòng Giáo dục và
Đào tạo huyện 30
1.6.1. Lập quy hoạch, chỉ đạo thực hiện quy hoạch phát triển đội ngũ CBQL

Hải Dương 60
2.4.1. Đánh giá nhận thức về sự phát triển của đội ngũ CBQL trường THCS62
2.4.2. Thực trạng công tác lập quy hoạch, chỉ đạo thực hiện quy hoạch phát
triển đội ngũ CBQL trường THCS 63
2.4.3. Thực trạng công tác bổ nhiệm, sử dụng, luân chuyển, miễn nhiệm đội
ngũ CBQL trường THCS 67
2.4.4. Thực trạng công tác đào tạo, bồi dưỡng phát triển đội ngũ CBQL
trường THCS 69
2.4.5. Thực trạng việc xây dựng cơ chế, chính sách đãi ngộ, tạo động lực cho
sự phát triển đội ngũ CBQL trường THCS 71
2.4.6. Thực trạng công tác kiểm tra, đánh giá sự phát triển của đội ngũ CBQL
trường THCS 75
2.5. Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển đội ngũ CBQL trường
THCS 76
2.6. Đánh giá chung về thực trạng 77
2.6.1. Điểm mạnh 77
2.6.2. Điểm yếu 78
2.6.3. Nguyên nhân của hạn chế, yếu kém 79
TIỂU KẾT CHƯƠNG 2 80
CHƯƠNG 3 81
BIỆN PHÁP PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ CÁN BỘ QUẢN LÝ 81
TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ HUYỆN GIA LỘC 81
TỈNH HẢI DƯƠNG 81
3.1. Những định hướng cho công tác phát triển đội ngũ CBQL trường THCS
huyện Gia Lộc, tỉnh Hải Dương 81
3.1.1. Định hướng đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục Việt Nam 81
3.1.2. Định hướng đổi mới giáo dục trung học cơ sở 82
3.1.3. Định hướng đổi mới công tác giáo dục tỉnh Hải Dương 83
3.1.4. Định hướng đổi mới công tác phát triển đội ngũ cán bộ QLGD 85
3.2. Nguyên tắc đề xuất biện pháp 87

1. Lý do chọn đề tài 1
2. Mục đích nghiên cứu 4
3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu 4
4. Giới hạn và phạm vi nghiên cứu của đề tài 5
5. Giả thuyết khoa học 5
6. Nhiệm vụ nghiên cứu 5
7. Phương pháp nghiên cứu 5
8. Cấu trúc của luận văn 6
CHƯƠNG 1 7
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ 7
CÁN BỘ QUẢN LÝ TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ 7
1.1. Lịch sử nghiên cứu vấn đề 7
1.2. Một số khái niệm cơ bản 10
1.2.1. Quản lý 10
1.2.2. Quản lý giáo dục 13
1.2.3. Quản lý trường học 15
1.2.4. Đội ngũ CBQL 17
1.2.5. Phát triển đội ngũ CBQL trường THCS 19
1.3. Trường THCS trong hệ thống giáo dục quốc dân 23
1.3.1. Đặc điểm của cấp học THCS 23
1.3.2. Vị trí của trường THCS trong hệ thống giáo dục quốc dân 23
1.3.3. Nhiệm vụ, quyền hạn của trường THCS 24
1.4. Vai trò, nhiệm vụ, yêu cầu đối với CBQL trường THCS 25
1.4.1. Vai trò của đội ngũ CBQL trường THCS 25
1.4.2. Nhiệm vụ và quyền hạn của đội ngũ CBQL trường THCS 26
1.4.3. Yêu cầu về phẩm chất, năng lực của CBQL trường THCS 27
1.5. Yêu cầu phát triển đội ngũ CBQL trường THCS 28
1.5.1. Đủ về số lượng 28
1.5.2. Đồng bộ về cơ cấu 28
1.5.3. Nâng cao về chất lượng 29

2.3.2. Cơ cấu đội ngũ CBQL các trường THCS 46
2.3.3. Chất lượng đội ngũ CBQL các trường THCS 51
2.4. Thực trạng phát triển đội ngũ CBQL trường THCS huyện Gia Lộc, tỉnh
Hải Dương 60
2.4.1. Đánh giá nhận thức về sự phát triển của đội ngũ CBQL trường THCS62
2.4.2. Thực trạng công tác lập quy hoạch, chỉ đạo thực hiện quy hoạch phát
triển đội ngũ CBQL trường THCS 63
2.4.3. Thực trạng công tác bổ nhiệm, sử dụng, luân chuyển, miễn nhiệm đội
ngũ CBQL trường THCS 67
2.4.4. Thực trạng công tác đào tạo, bồi dưỡng phát triển đội ngũ CBQL
trường THCS 69
2.4.5. Thực trạng việc xây dựng cơ chế, chính sách đãi ngộ, tạo động lực cho
sự phát triển đội ngũ CBQL trường THCS 71
2.4.6. Thực trạng công tác kiểm tra, đánh giá sự phát triển của đội ngũ CBQL
trường THCS 75
2.5. Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển đội ngũ CBQL trường
THCS 76
2.6. Đánh giá chung về thực trạng 77
2.6.1. Điểm mạnh 77
2.6.2. Điểm yếu 78
2.6.3. Nguyên nhân của hạn chế, yếu kém 79
TIỂU KẾT CHƯƠNG 2 80
CHƯƠNG 3 81
BIỆN PHÁP PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ CÁN BỘ QUẢN LÝ 81
TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ HUYỆN GIA LỘC 81
TỈNH HẢI DƯƠNG 81
3.1. Những định hướng cho công tác phát triển đội ngũ CBQL trường THCS
huyện Gia Lộc, tỉnh Hải Dương 81
3.1.1. Định hướng đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục Việt Nam 81
3.1.2. Định hướng đổi mới giáo dục trung học cơ sở 82

2. Khuyến nghị 126
DANH MỤC BIỂU ĐỒ
MỞ ĐẦU 1
1. Lý do chọn đề tài 1
2. Mục đích nghiên cứu 4
3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu 4
4. Giới hạn và phạm vi nghiên cứu của đề tài 5
5. Giả thuyết khoa học 5
6. Nhiệm vụ nghiên cứu 5
7. Phương pháp nghiên cứu 5
8. Cấu trúc của luận văn 6
CHƯƠNG 1 7
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ 7
CÁN BỘ QUẢN LÝ TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ 7
1.1. Lịch sử nghiên cứu vấn đề 7
1.2. Một số khái niệm cơ bản 10
1.2.1. Quản lý 10
1.2.2. Quản lý giáo dục 13
1.2.3. Quản lý trường học 15
1.2.4. Đội ngũ CBQL 17
1.2.5. Phát triển đội ngũ CBQL trường THCS 19
1.3. Trường THCS trong hệ thống giáo dục quốc dân 23
1.3.1. Đặc điểm của cấp học THCS 23
1.3.2. Vị trí của trường THCS trong hệ thống giáo dục quốc dân 23
1.3.3. Nhiệm vụ, quyền hạn của trường THCS 24
1.4. Vai trò, nhiệm vụ, yêu cầu đối với CBQL trường THCS 25
1.4.1. Vai trò của đội ngũ CBQL trường THCS 25
1.4.2. Nhiệm vụ và quyền hạn của đội ngũ CBQL trường THCS 26
1.4.3. Yêu cầu về phẩm chất, năng lực của CBQL trường THCS 27
1.5. Yêu cầu phát triển đội ngũ CBQL trường THCS 28

2.2.5. Chất lượng giáo dục của học sinh THCS 44
2.3. Thực trạng đội ngũ CBQL trường THCS huyện Gia Lộc 46
2.3.1. Số lượng CBQL các trường THCS 46
2.3.2. Cơ cấu đội ngũ CBQL các trường THCS 46
2.3.3. Chất lượng đội ngũ CBQL các trường THCS 51
2.4. Thực trạng phát triển đội ngũ CBQL trường THCS huyện Gia Lộc, tỉnh
Hải Dương 60
2.4.1. Đánh giá nhận thức về sự phát triển của đội ngũ CBQL trường THCS62
2.4.2. Thực trạng công tác lập quy hoạch, chỉ đạo thực hiện quy hoạch phát
triển đội ngũ CBQL trường THCS 63
2.4.3. Thực trạng công tác bổ nhiệm, sử dụng, luân chuyển, miễn nhiệm đội
ngũ CBQL trường THCS 67
2.4.4. Thực trạng công tác đào tạo, bồi dưỡng phát triển đội ngũ CBQL
trường THCS 69
2.4.5. Thực trạng việc xây dựng cơ chế, chính sách đãi ngộ, tạo động lực cho
sự phát triển đội ngũ CBQL trường THCS 71
2.4.6. Thực trạng công tác kiểm tra, đánh giá sự phát triển của đội ngũ CBQL
trường THCS 75
2.5. Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển đội ngũ CBQL trường
THCS 76
2.6. Đánh giá chung về thực trạng 77
2.6.1. Điểm mạnh 77
2.6.2. Điểm yếu 78
2.6.3. Nguyên nhân của hạn chế, yếu kém 79
TIỂU KẾT CHƯƠNG 2 80
CHƯƠNG 3 81
BIỆN PHÁP PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ CÁN BỘ QUẢN LÝ 81
TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ HUYỆN GIA LỘC 81
TỈNH HẢI DƯƠNG 81
3.1. Những định hướng cho công tác phát triển đội ngũ CBQL trường THCS

TIỂU KẾT CHƯƠNG 3 123
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 124
1. Kết luận 124
2. Khuyến nghị 126
MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
1.1. Cơ sở lý luận
Đảng ta và Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn khẳng định con người là vốn quý
nhất, chăm lo hạnh phúc cho con người là mục tiêu phấn đấu cao nhất của chế độ
ta. Đảng ta coi việc nâng cao dân trí, bồi dưỡng và phát huy nguồn lực to lớn của
con người Việt Nam là nhân tố quyết định thắng lợi của sự nghiệp cách mạng;
khẳng định con người Việt Nam phát triển toàn diện cả về thể lực, trí lực, cả về
khả năng lao động, năng lực sáng tạo và tính tích cực chính trị - xã hội, về đạo
đức, tâm hồn và tình cảm là mục tiêu, là động lực của sự nghiệp CNH, HĐH.
Mọi chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách của Nhà nước đều nhằm quán
triệt tư tưởng chăm lo bồi dưỡng và phát huy nhân tố con người, hướng tới mục
tiêu phát triển toàn diện con người Việt Nam.
Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI nhấn mạnh: “Phát triển
giáo dục là quốc sách hàng đầu. Đổi mới căn bản, toàn diện nền giáo dục Việt
Nam theo hướng chuẩn hoá, hiện đại hoá, xã hội hoá, dân chủ hóa và hội nhập
quốc tế, trong đó, đổi mới cơ chế quản lý giáo dục, phát triển đội ngũ giáo viên
và cán bộ quản lý là khâu then chốt” [17;130-131]. Trên cơ sở đó, giải quyết dứt
điểm những vấn đề bức xúc trong giáo dục; tạo chuyển biến cơ bản, toàn diện
trong phát triển giáo dục, thực hiện chuẩn hoá, hiện đại hoá, xã hội hoá, tiếp tục
nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện; đổi mới nội dung, phương pháp dạy và
học Đó là những định hướng có tính chiến lược chỉ đạo sự phát triển giáo dục
trong suốt thời kỳ CNH, HĐH đất nước. Khâu then chốt để thực hiện chiến lược
phát triển giáo dục là phải đặc biệt chăm lo, bồi dưỡng và tiêu chuẩn hoá đội ngũ
giáo viên cũng như cán bộ quản lý giáo dục cả về chính trị, tư tưởng đạo đức và
năng lực chuyên môn, nghiệp vụ.

quan trọng trong việc thực hiện mục tiêu nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực trong
2
giai đoạn công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước. Để nâng cao chất lượng giáo
dục của trường trung học cơ sở, đáp ứng yêu cầu trên, ngành giáo dục và đào tạo
phải tiến hành đồng bộ nhiều giải pháp trong đó, có việc nâng cao chất lượng đội
ngũ cán bộ quản lý trường trung học cơ sở.
1.2. Cơ sở thực tiễn
Sự nghiệp giáo dục và đào tạo của huyện Gia Lộc, tỉnh Hải Dương có
nhiều chuyển biến tích cực. Đã tăng cường đổi mới công tác QLGD, công tác
thanh tra, kiểm tra hoạt động giáo dục và chấn chỉnh nề nếp, kỷ cương trong các
nhà trường. Kết hợp chặt chẽ giữa nhà trường, gia đình và xã hội nhằm nâng cao
chất lượng giáo dục toàn diện, quan tâm giáo dục đạo đức, nhân cách cho học
sinh. Chất lượng đội ngũ CBQL và giáo viên được nâng lên. Chất lượng giáo
dục toàn diện, chất lượng học sinh giỏi có nhiều tiến bộ. Cơ sở vật chất, thiết bị
dạy học được tăng cường. Phong trào xã hội hoá giáo dục, khuyến học, khuyến
tài, xây dựng xã hội học tập ngày càng được đẩy mạnh. Gia Lộc là địa phương
sớm được công nhận hoàn thành phổ cập giáo dục THCS (năm 2000) và đang
tích cực thực hiện phổ cập giáo dục trung học phổ thông Những thành tựu quan
trọng của ngành giáo dục và đào tạo huyện đã góp phần nâng cao chất lượng
nguồn nhân lực cho địa phương
Tuy nhiên, bên cạnh những thành tựu đạt được cũng còn nhiều hạn chế,
yếu kém đã làm ảnh hưởng đến chất lượng, hiệu quả giáo dục. Có nhiều nguyên
nhân dẫn đến sự tồn tại, hạn chế của giáo dục trung học cơ sở huyện Gia Lộc,
tỉnh Hải Dương, trong đó nguyên nhân cơ bản là những hạn chế của công tác
quản lý nói chung và quản lý nhà trường nói riêng không theo kịp thực tiễn phát
triển GD&ĐT. Năng lực và tư duy quản lý của một số cán bộ quản lý còn hạn
chế, còn có những biểu hiện quan liêu, mệnh lệnh, thiếu dân chủ, chưa thực sự
quan tâm tới đời sống CBGV và xây dựng môi trường làm việc thuận lợi cho
giáo viên…Một số hiệu trưởng tuổi cao chủ yếu làm việc bằng kinh nghiệm,
thiếu sự năng động, đôi khi còn bộc lộ tư tưởng bảo thủ, trì trệ. Một số hiệu

4. Giới hạn và phạm vi nghiên cứu của đề tài
4.1. Giới hạn về đối tượng nghiên cứu
- Đề tài tập trung nghiên cứu biện pháp phát triển đội ngũ CBQL trường
THCS.
- CBQL bao gồm hiệu trưởng và phó hiệu trưởng.
- Chủ thể thực hiện các biện pháp đề xuất là phòng Giáo dục và Đào tạo
huyện Gia Lộc, tỉnh Hải Dương.
4.2. Giới hạn về địa bàn nghiên cứu: 24 trường THCS trên địa bàn
huyện Gia Lộc, tỉnh Hải Dương.
4.3. Giới hạn về khách thể khảo sát thực trạng
Khách thể khảo sát là CBQL, giáo viên các trường THCS, lãnh đạo,
chuyên viên phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Gia Lộc, tỉnh Hải Dương.
Số lượng khách thể khảo sát khoảng 150 người.
5. Giả thuyết khoa học
Đội ngũ CBQL các trường THCS huyện Gia Lộc, tỉnh Hải Dương đã có
những bước phát triển nhất định về cơ cấu, về trình độ chuyên môn nghiệp vụ,
về năng lực quản lý Tuy nhiên, vẫn còn nhiều bất cập trước những yêu cầu đổi
mới giáo dục. Nếu đề xuất được các biện pháp phù hợp với tình hình thực tế của
huyện và mang tính khả thi thì sẽ góp phần tích cực vào việc nâng cao chất
lượng đội ngũ CBQL trường THCS huyện Gia Lộc, tỉnh Hải Dương.
6. Nhiệm vụ nghiên cứu
6.1. Hệ thống hoá một số vấn đề lý luận về công tác phát triển đội ngũ
CBQL trường THCS.
6.2. Khảo sát, đánh giá thực trạng đội ngũ và công tác phát triển đội ngũ
CBQL trường THCS của huyện Gia Lộc, tỉnh Hải Dương, giai đoạn 2010- 2013.
6.3. Đề xuất các biện pháp phát triển đội ngũ CBQL trường THCS huyện
Gia Lộc, tỉnh Hải Dương và khảo nghiệm nhận thức về mức độ cần thiết và khả
thi của các biện pháp đề xuất.
7. Phương pháp nghiên cứu
7.1. Phương pháp nghiên cứu lý luận

Lộc, tỉnh Hải Dương.
6
CHƯƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ
CÁN BỘ QUẢN LÝ TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ
1.1. Lịch sử nghiên cứu vấn đề
Trong lịch sử hình thành và phát triển của xã hội loài người, giáo dục và
đào tạo luôn chiếm một vị trí quan trọng. Học thuyết Mác - Lênin đã chỉ ra
những quy luật khách quan trong sự vận động, phát triển của xã hội và sự hình
thành nhân cách con người, mở ra nhiều khả năng thực tế cho việc cải biến xã
hội, cải biến thế giới. Chủ nghĩa Mác - Lênin khẳng định: Con người là chủ thể
của lịch sử, là lực lượng tự giác, tích cực, sáng tạo ra lịch sử. Nghĩa là, con người
là sản phẩm của lịch sử, của hoàn cảnh sống, nhưng chính bản thân con người lại
làm thay đổi hoàn cảnh, thay đổi môi trường sống.
C.Mác viết: “Cái học thuyết duy vật cho rằng con người là sản phẩm của
những hoàn cảnh và của giáo dục, rằng do đó con người đã biến đổi là sản phẩm
của những hoàn cảnh khác và của một nền giáo dục đã thay đổi, cái học thuyết
ấy quên rằng chính những con làm thay đổi hoàn cảnh và bản thân nhà giáo dục
cũng cần phải được giáo dục ”. [9,10]
Ph.Ăngghen nhấn mạnh: “Công tác giáo dục sẽ làm cho những người trẻ
tuổi có khả năng nắm vững nhanh chóng toàn bộ hệ thống sản xuất trong thực
tiễn, làm cho họ có thể lần lượt chuyển từ ngành sản xuất này sang ngành sản
xuất nọ tuỳ theo nhu cầu của xã hội hoặc tuỳ theo sở thích của bản thân họ. Do
đó, công tác giáo dục sẽ làm cho họ thoát khỏi tình trạng một chiều mà sự phân
công lao động hiện nay đang buộc mỗi một người phải theo ”. [9, 262]
Với V.I.Lênin, ông luôn coi giáo dục là một trong những điều kiện quan
trọng đảm bảo thắng lợi sự nghiệp xây dựng CNXH. V.I.Lênin cho rằng, công
tác giáo dục và đào tạo phải luôn gắn liền, bám sát với thực tiễn cuộc sống, phải
trở thành đòn bẩy, thành công cụ, thành nguồn nội lực bên trong của quá trình
phát triển kinh tế - xã hội.