Website: Email : Tel (: 0918.775.368
Lời nói đầu
ăn mặc là 2 nhu cầu cơ bản nhất của con ngời trong những nớc nghèo,
nơi mà đa số ngời dân còn vất vả với những nhu cầu cơ bản nhất, nông
nghiệp và ngành dệt may cũng là 2 lĩnh vực kinh tế hàng đầu. Và trong các n-
ớc công nghiệp phát triển, hai ngành này tuy đã trở thành thứ yếu, với những
tỷ lệ khiêm tốn trên số dân lao động và tổng sản lợng quốc gia song vẫn giữ
vị trí quan trọng trong tâm lý công chúng và trong nền kinh tế. Tuy không đ-
ợc chú ý bằng nông nghiệp, ngành dệt may vấn là một vấn đề tài quan trọng
trong các quan hệ ngoại thơng và thơng thuyết và thơng mại quốc tế từ nhiều
năm nay. Đối với Việt Nam, trong những năm 90 hàng dệt may chiếm
khoảng một nửa xuất khẩu hàng hóa, tỷ lệ tăng trởng xuất khẩu của dệt may
cao hơn tỷ lệ của tổng xuất khẩu cả nớc, với số trung bình hàng năm là 38%
từ 1990 đến 2000. Tuy nhiên , thế cạnh tranh của Việt Nam còn nhiều mặt
yếu, xuất khẩu hàng dệt may tuy đạt kim ngạch cao nhng chủ yếu làm gia
công còn các mặt hàng có giá trị, đòi hỏi kỹ thuật thì doanh nghiệp có thể
sản xuất đợc. Một trong những nguyên nhân cơ bản của vấn đề đó là do công
nghệ dệt may của các doanh nghiệp Việt Nam hầu hết đã lỗi thời, lạc hầu
tiêu hao vật chất cao, hiệu quả sản xuất kém và có ít khả năng xuất khẩu.
Hiện nay, khi tốc độ phát triển khoa học và công nghệ diễn ra ngày càng
nhanh và hội nhập kinh tế quốc tế trở thành một xu thế tất yếu, các nhà kinh
tế đều cho rằng, đổi mới đã thực sự trở thành nhân tố có tính quyết định đối
với sự phát triển kinh tế xã hội của mỗi quốc gia. Sự đổi mới liên tục về công
nghệ và tổ chức trong các ngành kinh tế đã trở thành yếu tố then chốt để duy
trì sức cạnh tranh của nền kinh tế. Đổi mới cùng là nguồn cung cấp, các giải
pháp để vợt qua những thách đố cả về mặt xã hội, y tế, môi trờng. Riêng đối
với khu vực dệt may, đã đổi mới đã thực sự trở thành nhân tố có tính quyết
định đối với sự phát triển kinh tế - xã hội của mỗi quốc gia. Sự đổi mới liên
tục về công nghệ và tổ chức trong các ngành kinh tế đã trở thành yếu tố then
1
Website: Email : Tel (: 0918.775.368

thuật, công nghệ sản xuất có mối liên hiện hữu cơ không tách rời. Trong mối
quan hệ đó, khoa học đóng vai trò cực kỳ quan trọng và đang trở thành lực l-
ợng sản xuất trực tiếp.
Trong những thế kỷ trớc đây, khoa học kỹ thuật, công nghệ và chỉ làm
đợc chức năng giải thích, tổng kết hiện tợng tự nhiên là chủ yếu. Loài ngời đã
tạo ra công cụ bằng đá ngay từ buổi sơ khai, sau đó bằng sắt bằng đồng để
3
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
săn bắn, đánh cá, trồng trọt trớc khi khám phá ra các căn cứ khoa học để sản
xuất chúng.
Cho đến thế kỷ 18 khi mới bắt đầu cuộc cách mạng công nghiệp đầu
tiên, nhiều công nghệ kỹ thuật mới ra đời dựa vào kinh nghiệm sản xuất trực
tiếp hơn là dựa vào tiến bộ khoa học: nhng ngày nay, mối quan hệ khoa học
kỹ thuật công nghệ sản xuât đã có sự thay đổi căn bản: kỹ thuật, công nghệ
không thể phát triển từ kinh nghiệm thực tế mà phải từ kết quả nghiên cứu
khoa học. Việc sử dụng công nghệ sinh học đã dựa vào kết quả nghiên cứu về
sinh học phân tử, nhất là về Gen di truyền: máy tình điện tử đã dựac vào kết
quả nghiên cứu điều khiển học và xử lý chất rắn. Ngợc lại, nghiên cứu khoa
học lại dựa vào kỹ thuật, công nghệm sản xuất. Trình độ và công nghệ sản
xuất phát triển cho phép tạo ra vốn và những phơng tiện, thiết bị ngày càng
hoàn thiện cho công tác nghiên cứu, thúc đẩy khoa học phát triển ngày một
nhanh hơn.
Đổi mới công nghệ là quá trình phát minh, phát triển và dựa vào thị tr-
ờng những sản phẩm mới, quá trình công nghệ mới.
Đổi mới công nghệ bao gồm, 2 hình thức phát triển: Một là, phát triển
tiên tiến, biến đổi dần dần về lợng nh cải tiến kỹ thuật, hợp lý hoá sản xuất.
Hai là, phát triển nhảy vọt đồng bộ về chất trong nhân thức khoa học và các
yếu tố kỹ thuật công nghệ tạo nên bớc ngoặt tỏng phát triển lực lợng sản
xuất. Sự phát triển nhảy vọt, đồng bộ về chất nh vậy đợc gọi là cách mạng kỹ
thuật.

Có nhiều hình thức đổi mới công nghệ
1. Xét theo tính chất, phạm vi của đổi mới:
Theo Fredevich Betz có thể có 4 hình thức đổi mới: Đổi mới căn bản,
đổi mới dần dần, đổi mới có hệ thống, đổi mới công nghệ thế hệ sau.
2. Xét theo mối quan hệ giữa đổi mới công nghệ và đổi mới các yếu tố
đầu vào sẽ có 2 loại hình đổi mới.
Đổi mới đi thẳng, tức là cả hai yếu tố lao động (L), máy móc thiết bị
(vốn K ) cùng đợc tiết kiệm theo tỷ lệ nh nhau.
Đổi mới công nghệ đi viên, tức là với điều kiện yếu tố giá không thay
đổi tỷ số tối thiểu giữa máy móc, thiết bị (vốn) với lao động tăng lên, lao
5
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
động sẽ đợc tiết kiệm trong trờng hợp này, để tạo ra cùng một lợng đầu ra chi
phí lao động sẽ ít hơn là chi phí máy móc, thiết bị.
Xét một cách khái quát công nghệ đổi mới nhờ các nguồn sau:
- Sử dụng công nghệ truyền thống hiện có ở trong nớc, cải tiến, hiện đại
hoá công nghệ truyền thống đó.
- Tự nghiên cứu, phát triển ứng dụng công nghệ mới.
- Nhập công nghệ tiên tiến từ nớc ngoài thông qua mua sắm thiết bị và
chuyển giao công nghệ.
Với các nớc đang phát triển, chuyển giao công nghệ từ nớc ngoài là
nguồn chủ yếu để đổi mới công nghệ. Sự phát triển, biến đổi các nguồn đổi
mới công nghệ ở các nớc này thờng đợc diễn ra theo các giai đoạn sau:
- Nhập công nghệ từ nớc ngoài
- Tổ chức cơ sở hạ tầng một cách đơn giản nhằm hỗ trợ cho công nghệ
nhập từ nớc ngoài.
- Tạo nguồn công nghệ từ nớc ngoài dới dạng nhập linh kiện, thiết bị,
nhà máy và tiến hành lắp ráp trong nớc.
- Mua bằng sáng chế về công nghệ của nớc ngoài, nhng chế tạo sản
phẩm trong nớc. Giai đoạn này gắn chặt với những điều kiện nhất định của

công nghệ đổi mới công nghệ sẽ cho phép nâng cao chất lợng sản phẩm, tạo
ra nhiều sản phẩm mới, đa dạng hoá sản phẩm, tăng sản lợng, tăng năng suất
lao động, sử dụng hợp lý, tiết kiệm nguyên liệu.. nhờ vậy, sẽ tăng khả năng
cạnh tranh, mở rộng thị trờng, thúc đẩy tăng trởng nhanh và nâng cao hiệu
quả sản xuất kinh doanh. Tiến bộ khoa học - công nghệ, đổi mới công nghệ
sẽ giải quyết đợc các nhiệm vụ bảo vệ môi trờng, cải thiện điều kiện sống và
làm việc giảm lao động nặng nhọc, độc hại, biến đổi cơ cấu lao động theo h-
ớng: Nâng cao tỷ trọng lao động chất xám, lao động có kỹ thuật, giảm lao
động phổ thông, lao động giản đơn.
7
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
3. Phơng hớng chủ yếu của đổi mới công nghệ trong công nghiệp
Đổi mới công nghệ trong công nghiệp hiện nay diễn ra mạnh mẽ, nhanh
chóng, đồng bộ, toàn diện và sâu sắc trên tất cả các lĩnh vực, công cụ lao
động, năng lợng, vật liệu, phơng pháp, công nghệ khoa học quản lý nó đợc
thể hiện ở những phơng hớng chủ yếu sau:
a. Cơ khí hoá, tự động hoá đồng bộ Điện tử và tin học:
Cơ khí hoá, tự động hoá đợc thực hiện đồng thời và kết hợp theo hai h-
ớng cơ bản.
- Sử dụng máy móc thiết bị và hệ thống máy móc thiết bị ngày càng có
trình độ kỹ thuật hiện đại hơn. Đồng thời, với việc chế tạo ra những máy
chuyên dùng có năng suất cao. Ngời ta cũng chế tạo ở thế hệ sau hiện đại hơn
nhiều so với thế hệ trớc.
- Mở rộng phạm vi sử dụng máy móc vào quá trình sản xuất và quá trình
quản lý: Từ cơ khí hoá bộ phận đến cơ khí hoá toàn bộ, từ tự động hoá bộ
phận đế tự động hoá toàn bộ quá trình sản xuất, từ tự động hoá trên cơ sở
máy móc cơ khí có thêm bộ phận tự điều khiển, đến tự động hoá trên cơ sở sử
dụng máy điều khiển số, máy tính điện tử, ngời máy.
Tại các nớc phát triển điện tử và tin học hiện nay đã phát triển ở trình độ
rất cao và đang tiếp tục vơn lên cao hơn nữa. Mức độ tổ hợp của các máy vi

c. Tạo ra những vật liệu mới để đáp ứng nhu cầu hàng ngày càng cao về
phát triển sản xuất và đời sống.
Trong khoảng 40 năm lại đây, các vật liệu mới đã xuất hiện với chủng
loại tính chất vô cùng phong phú nhằm bổ sung thay thế cho vật liệu truyền
thống, đáp ứng các nhu cầu cao của kỹ thuật hiện đại mà vật liệu tự nhiên,
vật liệu truyền thống không thể đáp ứng đợc. Đó là các vật liệu có thể làm
việc đợc trong các điều kiện cực đoan về nhiệt độ, áp suất, là các chất bán
dẫn mà thiếu chúng không thể nói đến máy tính điện tử nh hiện nay, là vật
liệu siêu dẫn sẽ đợc sử dụng rộng rãi làm biến đổi tận gốc lĩnh vực phát điện,
cấp điện, tin học, là vật liệu gốm vừa thay thế kim loại. Động cơ làm bằng vật
liệu gốm vừa tiết kiệm năng lợng, vừa bền, có thể hoạt động liên tục trong
nhiều năm không cần sửa chữa.
9
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
Chất dẻo đang trên đà phát triển nhanh dựa vào tính năng u việt là tiêu
thụ ít năng lợng trong quá trình chế biến trọng lợng nhẹ, chịu đợc ăn mòn và
gia công đơn giản.
d. Công nghệ sinh học:
Công nghệ sinh học đang đi vào giai đoạn phát triển mới, công nghệ
sinh học hiện đại. Đặc điểm nổi bật của công nghệ sinh học hiện đại là sự ra
đời và phát triển nhanh chóng của công nghệ gen. Công nghệ gen kết hợp với
công nghệ tế bào và công nghệ vi sinh đã đa đến cho công nghệ hiện địa
những khả năng mới cực kỳ to lớn. Đó là việc tại ra sản phẩm mới sản phẩm
có chất lợng cao không gây ô nhiễm.Công nghệ sinh học có những u điểm
chung nh: chỉ sử dụng các tài nguyên tái tạo, có thể thực hiện đợc ở nơi áp
suất vừa phải, không gây tổn phí nhiều năng lợng, không gây ô nhiễm môi
trờng, có thể thu đợc nhiều sản phẩm với khối lợng lớn hơn rất nhiều so với
các phơng pháp sản xuất trớc đó.
e. Đối với t duy lý luận, khắc phục sự chậm trễ của khoa học xã hội trong
đó có khoa học kinh tế

mới thiết bị coi dây chuyền đồng bộ chuyên sản xuất một mặt hàng nh dây
chuyền may sơ mi, may quần âu, quần Jean, Complet, hệ thống giặt là nh-
ng cũng cha đáp ứng đợc yêu cầu xuất khẩu ngày càng cao. Xuất khẩu hàng
dệt may tuy đặt kim ngạch cao nhng chủ yếu làm gia công, ngành dệt vẫn
nhập khẩu nhiều và nguyên liệu cho sản xuất của ngành dệt hầu nh hoàn toàn
nhập khẩu từ nớc ngoài.
Hàng may mặt nhìn chung đã đợc đổi mới khá nhiều về thiết bị công
nghệ, chất lợng sản lợng sản phẩm và giá thành đã có thể cạnh tranh đợc với
các nớc trong khu vực để đẩy mạnh xuất khẩu. Tuy nhiên, về quy mô các
doanh nghiệp mới chỉ dành tơng đơng 3% doanh thu một năm cho đổi mới
công nghệ. Theo kết quả khảo sát 100 doanh nghiệp dệt may tại Hà Nội và
thành phố Hồ Chí Minh cho thấy hầu hết các doanh nghiệp đang sử dụng dây
chuyền công nghệ, máy móc thiết bị đồng hồ thuộc thế hệ từ năm 80 của thế
11