1 ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
KHOA TÂM LÝ HỌC
------

NIÊN LUẬN

GIÁO DỤC SỰ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT
TRIỂN
NHÂN CÁCH CON NGƯỜI
Giáo viên hướng dẫn : Nguyễn Đồng
Sinh viên : Quách Thị Nhâm
Lớp : K46TC- Tâm lý học
Hà Nội, 05 - 2004


“Giáo dục sự hình thành và phát triển nhân cách con người”.
3
2. Mục đích nghiên cứu và nhiệm vụ của đề tài.
Mục đích của đề tài là nêu lên tầm quan trọng,của giáo dục với sự hình
thành và phát triển nhân cách con người, để thực hiện được mục đích đề ra, đề
tài cần phải giải quyết hai nhiệm vụ
Nhằm tìm hiểu một số vấn đề chung về giáo dục sự hình thành và phát
triển nhân cách con người.
Tìm hiểu nhận thức của con người về tầm quan trọng của giáo dục sự
hình thành và phát triển nhân cách con người.
3. Đối tượng nghiên cứu.
Nhân cách là đối tượng nghiên cứu của tâm lý học xã hội.
4.Giới hạn phạm vi nghiên cứu.
Kế hoạch. Đề tài làm từ.15-4 đến 14-5 hoàn thành.
Với thời gian có hạn nên đề tài nghiên cứu chỉ giới hạn qua tham khảo tài
liệu,sách báo...
5.Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu của đề tài.
Cơ sở lý luận :Dựa trên cơ sở góc độ khoa học tâm lý,chủ nghĩa Mác –
Lênin,tư tưởng Hồ Chí Minh,và những quan điểm của đảng và nhà nước ta về
giáo dục và đào tạo nguần nhân lực cho sự phát triển của đất nước.
Phương phápnghiên cứu chủ yếu.
-Chủ yếu dùng phương pháp quan sát và tự quan sát.
-Phương pháp đọc và nghiên cứu tài liệu,sách báo.
6.Kết cấu :
Bài niên luận gồm 4 phần : phần mở đầu,phần nội dung gồm hai
chương,phần kết luận và khuyến nghị.
Dù đã hết sức cố gắng nỗ lực, nhưng do thời gian viết niên luận hạn

phát triển, để sao cho mặt bằng dân trí giữa các vùng,các tỉnh thành không có sự
cách biệt quá xa về trình độ văn hoá, đặc biệt trong giai đọan hiện nay,khi nước
ta đang hội nhập kinh tế quốc tế,xây dựng xã hội, xã hội chủ nghĩa ngày càng
giàu đẹp văn minh lịch sự,thì sự nghiệp giáo dục là một vấn đề quan trọng và
được quan tâm hàng đầu,trong sự nghiệp công nghiệp công nghiệp hoá và hiện
đại hóa đât nước,và xây dựng đát nước ngày càng phát triển hơn.
Bên cạnh đào tạo đội ngũ tri thức,công nhân lành nghề,thì cần giáo dục
cái tâm yêu nghề, năng lực đạo đức.Theo ứng sử giữa con người, để con người
từ một cá thể sinh học,trở thành một nhân cách sống trong mỗi con người, bởi
tài và đức phải luân đi đôi với nhau, không tách rời nhau thì mới có thể đem lại
hiệu quả tốt trong công việc và trong giao tiếp ứng sử con người với con người. 5

I. K hái niệm giáo dục,nhân cách,con người :
1/.Khái niệm giáo dục.
Hiện nay vẫn chưa có khái niệm nào chính thức thống nhất về giáo
dục,con người có những quan điểm giáo dục khác nhau. Ở đây tôi xin đưa ra
một khái niệm, được rút ra từ nhiều quan niệm khác nhau của các nhà khoa học.
“Giáo dục là sự tác động của nhân cách này tới nhân cách khác là sự tác
động của nhà giáo dục tới người được giáo dục,cũng như từ những người được
giáo dục tới nhà giáo dục với nhau”.
Qua khái niệm trên chúng ta thấy nhân cách được hình thành và phát triển
thông qua hệ thống giáo dục khoa học trước đây cũng như hiện nay, trong mỗi
giai đoan lịch sử nhất định,lại có những quan điểm,nhận xét khác nhau về giáo
dục.
Vào những năm 40 của thế kỷ XIX.Cùng với sự suất hiện của chủ nghĩa
Mác - Lênin,muấn xây dựng nền tâm lý học một cách khoa học, đặc biệt là tâm
lý học nhân cách. Điều trước tiên phải dựa vào phương pháp luận của chủ nghĩa

hình thành và phát triển nhân cách như sau.
Giáo dục là toàn bộ tác động của gia đình, nhà trường, xã hội bao gồm cả
dạy học và các tác động khác đến con người đó, là theo nghĩa rộng.
Theo nghĩa hẹp thì giáo dục xem như là quá trình tác động đến tư tưởng,
đạo đức, hành vi của con người ( giáo giục đạo đức, giáo dục lao động, giáo dục
lối sống, hành vi).
Trong sự hình thành và phát triển nhân cách thì giáo dục đóng vai trò chủ
đạo như sau.
Giáo dục vạch ra phương hướng cho sự hình thành và phát triển nhân
cách, vì giáo dục là quá trình tác động có mục đích xác định, hình thành một
mẫu người cụ thể có nhân cách trong xã hội, đáp ứng những yêu cầu của cuộc
sống.
Nhân cách là sản phẩm muộn, thông qua giáo dục thế hệ truớc truyền lại
cho thế hệ sau qua nền văn hoá, xã hội - lịch sử để tạo nhân cách của con người
qua các mặt nội dung giáo dục. 7
Giáo dục đưa con người, đưa thế hệ trẻ” vào vùng phát triển gần” vươn
tới những cái mà thế hệ trẻ sẽ có, tạo cho thế hệ trẻ sự phát triển nhanh, mạnh
hướng về tương lai.
Giáo dục có thể phát huy tối đa các mặt mạnh của các yếu tố khác chi
phối sự hình thành nhân cách, như các yếu tố thể chất, bẩm sinh di truyền không
thể mang lại.
Giáo dục có tầm quan trọng, với yếu tố hoàn cảnh sống, yếu tố xã
hội đồng thời bù đắp cho những thiếu hụt hạn chế do yêu tố bẩm sinh, như
người bị khuyết tật, do bị bệnh hoặc do hoàn cảnh không thuận lợi.
Giáo dục có thể uấn nắn những phẩm chất tâm lý xấu, những hành vi lệch
chuẩn về một mặt nào đó do xã hội. So với các chuẩn mực do tác động tự phát
của môi trường sống gây ra và làm cho nó phát triển theo hướng mong muốn

Nhân cách là một sản phẩm tương đối muộn của sự phát triển xã hội lịch sử và
của sự tiến hoá cá thể con người” nhân cách là một cấu tạo chuyên biệt của con
người mà không thể rút ra từ hoạt động thích ứng của nó, cũng không thể tự hoạt
động đó mà rút ra ý thức của con người hay nhu cầu.
Hiện nay về mặt tâm lý học ngươiì ta chú ý đến vấn đề sau đây về nhân
cách, bản chất nhân cách,cấu trúc nhân cách các yếu tố hình thành nhân cách,
các cơ chế hình thành nhân cách, các phương pháp nghiên cứu nhân cách, vị
trícủa tâm lý học nhân cách trong hệ thống khoa học khác.
Nhưng ở đây tôi chỉ đề cập đến vấn đề khái niệm nhân cách, hay bản chất
nhân cách trước hết điểm qua một số quan điểm về nhân cách tồn tại quan diểm.
Quan điểm cho bản chất nhân cách là thuộc tính sinh vật hay nói cách
khác là sinh vật hoá bản chất nhân cách.Nhân cách được coi là bản năng tình
dục( s.freud) là đặc điểm của hinh thể ( krestchmer) …
Bản chất nhân cách là tính con người ( Trường phái nhân văn đại
diện là C:ROGERS, A.MASLOW…Những người ở trường phái này đều quan
tâm đến giá trị tiềm năng bẩm sinh của con người. A.MASLOW cho rằng xã hội
nằm trong bản năng con người,những nhu cầu như giao tiếp,tình yêu kính trọng
đều có tính bản năng …đặc trưng cho giống người, nhân cách là động cơ tự
động điều hành.
(G.ALLPORT.).những quan điểm này đều đề cao tính chất tự nhiên sinh
vật của con người,phủ nhận bản chất của nhận bản chất xã hội của nhân cách. 9
Nhân cách đồng nghĩa với khái niệm con người, K.K.dlatnov nhân cách
con người có ý thức,còn con người có tâm lý từ khi có ngôn ngữ lao động,quan
điểm này nói về cái chung cái đặc trưng nhất của con người, mà không chú ý
đến đặc cái thù riêng cái riêng của nhân cách.
Nhân cách được hiểu như cá nhân con người với tư cách là chủ thể
của mõi quan hệ và hoạt động có ý thức ( A.Gkovalev,X.Ikon)hiện nay quan