Luận văn tốt nghiệp
LỜI MỞ ĐẦU
Trong công cuộc công nghiệp hóa – hiện đại hóa đất nước, nhu cầu về vốn là rất
cần thiết. Đặc biệt khi Việt Nam đã là thành viên của Tổ chức Thương mại Quốc tê –
WTO thì nhu cầu về một khối lượng vốn lớn cho nền kinh tế là tất yếu.
Bản thân Ngân hàng cũng là một doanh nghiệp, nhưng mặt hàng mà doanh
nghiệp này tham gia kinh doanh lại rất đặc biệt đó là “tiền tệ”. Với việc thực hiện
chức năng trung gian tín dụng, với NHTM, vai trò của vốn lại ngày càng trở lên
quan trọng hơn vì vốn không chỉ là công cụ mà còn là đối tượng kinh doanh chủ
yếu. Quy mô, khối lượng, chất lượng vốn quyết định đến hầu hết các mặt hoạt
động kinh doanh của Ngân hàng. Giống như các Doanh nghiệp, Ngân hàng cũng
có thể tạo lập nguồn vốn cho hoạt động kinh doanh của mình bằng nhiều hình
thức: Huy động, đi vay, phát hành giấy tờ có giá,… tuy nhiên trong đó nguồn huy
động luôn chiếm tỷ trọng lớn nhất và đó cũng là nguồn vốn chủ yếu quan trọng đối
với bất kỳ một NHTM nào.
Nhận thức được tầm quan trọng và tính cấp thiết của vấn đề này, sau một thời
gian thực tập tại Ngân hàng Techcombank, mong muốn được tìm hiểu sâu hơn về
công tác huy động vốn cảu Ngân hàng Techcombank, em mạnh dạn chọn đề tài:
“Giải pháp nâng cao chất lượng công tác huy động vốn tại Hội sở ngân hàng
TMCP Kỹ Thương Việt nam - Techcombank Hà Nội “ làm đề tài luận văn của
mình.
Ngoài phần mở đầu, kết luận, Luận văn gồm ba chương:
Chương I: Một số vấn đề lý luận chung về nguồn vốn kinh doanh của Ngân
hàng thương mại.
Chương II: Thực trạng hoạt động huy động vốn tại Ngân hàng TMCP
Techcombank.
Chương III: Một số giải pháp nhằm tăng cường công tác huy động vốn tại
Ngân hàng TMCP Techcombank.
Em xin chân thành cảm ơn sự giúp đỡ của cô giáo Lê Thị Hồng và cán bộ
nhân viên phòng Tín dụng của Hội sở Ngân hàng TMCP Techcombank đã hướng
dẫn, chỉ bảo nhiệt tình, giúp em hoàn thành luận văn này.
+ NHTM mạng lưới: là loại hình NHTM có hội sở Trung ương và các chi
nhánh hoạt động trên lãnh thổ quốc gia và ở nước ngoài.
- Căn cứ vào tiêu thức chuyên môn hoá hoạt động tín dụng, NHTM được
chia thành hai loại:
+ NHTM chuyên ngành: là ngân hàng phục vụ cho một, hay một nhóm ngành
kinh tế.
+ NHTM đa ngành: là Ngân hàng phục vụ cho mọi ngành kinh tế trên một địa
bàn nhất định.
Ngoài các tiêu thức trên, người ta còn có thể dựa vào một số tiêu thức khác để
phân chia các loại NHTM, như doanh số hoạt động, cơ quan cấp giấy phép, nghiệp
vụ kinh doanh…Tuy nhiên, cách phân loại dựa vào tiêu thức sở hữu và góp vốn
được coi là ưu việt nhất. Bởi lẽ, các NHTM theo tiêu thức này là một trong những
nội dung quan trọng để Nhà nước quản lý và đánh giá hiệu quả hoạt động của từng
NHTM.
1.1.1.3 Chức năng của Ngân hàng thương mại.
a. Chức năng trung gian tín dụng.
Chức năng cơ bản của NTHM là mở rộng tín dụng từ nguồn vốn huy động
được. Ngay từ khi mới bắt đầu, những người tổ chức các NHTM đã luôn tìm kiếm
các cơ hội để thực hiện cho vay và đầu tư, hưởng lợi nhuận từ chênh lệch lãi suất
cho vay và lãi suất huy động ( lãi suất tiền gửi ) sau khi trừ đi các chi phí. Họ coi
đó là chức năng quan trọng nhất của mình.
Làm trung gian tín dụng trong nền kinh tế, NHTM thực hiện các nghiệp vụ:
Thứ nhất, NHTM huy động các khoản tiền nhàn rỗi của các chủ thể kinh tế
trong xã hội, từ các doanh nghiệp, hộ gia đình, cá nhân, cơ quan Nhà nước, Ngân
hàng Trung ương, Ngân hàng thương mại và các tổ chức tín dụng khác…để hình
thành nguồn vốn cho vay.
Thứ hai, NHTM dùng nguồn vốn đã huy động được để cho vay đối với các
chủ thể kinh tế thiếu vốn – có nhu cầu bổ sung vốn, gửi vào tài khoản dự trữ bắt
Nguyễn Thu Hà Lớp: 10.50
3
Luận văn tốt nghiệp
1.1.2. Vai trò của vốn trong hoạt động kinh doanh của NHTM.
NHTM là trung gian tài chính với các chức năng cơ bản là đi vay để cho vay.
Dù dưới bất kỳ hình thức nào các NHTM luôn đặt lợi nhuận lên hàng đầu. Để đạt
được điều đó, công cụ cần thiết mà các ngân hàng phải có là vốn, một ngân hàng
không thể hoạt động kinh doanh tốt nếu không huy động được vốn. Ngược lại, một
ngân hàng với nguồn vốn huy động dồi dào sẽ hoàn toàn chủ động trong hoạt động
kinh doanh của mình, nắm bắt được các cơ hội kinh doanh và kinh danh có hiệu
quả. Nguồn vốn huy động dồi dào cũng giúp ngân hàng đa dạng hoá các hoạt động
kinh doanh nhằm phân tán rủi ro và thu được lợi nhuận cao vì mục tiêu an toàn và
hiệu quả.Vì vậy, vốn là cơ sở để ngân hàng tổ chức hoạt động kinh doanh và nó
quyết định quy mô hoạt động của NHTM, tạo ra thế chủ động trong kinh doanh.
1.1.2.1 Vốn là cơ sở để NHTM tổ chức mọi hoạt động kinh doanh.
Với đặc trưng của hoạt động ngân hàng, vốn không chỉ là phương tiện kinh
doanh chính mà còn là đối tượng kinh doanh chủ yếu của NHTM. NHTM là doanh
nghiệp kinh doanh loại hàng hoá đặc biệt trên thị trường, đó chính là tiền tệ. Chính
vì thế có thể nói : Vốn là điểm đầu tiên trong chu kỳ kinh doanh của ngân hàng, do
đó ngân hàng phải thường xuyên chăm lo tới việc tăng trưởng vốn trong suốt quá
trình hoạt động.
1.1.2.2 Vốn quyết định quy mô tín dụng và các hoạt động khác.
Tuỳ theo quy mô và cơ cấu nguồn vốn huy động được mà các NHTM sẽ
quyết định quy mô và cơ cấu đầu tư. Với nguồn vốn huy động lớn, ngân hàng có
đủ khả năng mở rộng phạm vi và khối lượng cho vay, không chỉ giới hạn trên thị
trường trong nước mà còn cho vay vượt ra khỏi lãnh thổ một quốc gia ( cho vay
trên thị trường quốc tế ). Ngược lại, do khả năng vốn hạn hẹp nên các ngân hàng
nhỏ không có những phản ứng nhanh nhạy trước sự biến động của thị trường, ảnh
hưởng đến khả năng thu hút vốn đầu tư. Nói chung, một ngân hàng có nguồn vốn
dồi dào sẽ đáp ứng được nhu cầu vay vốn, dễ dàng mở rộng thị trường tín dụng,
tăng khả năng thanh toán và các dịch vụ khác của ngân hàng.
Nguyễn Thu Hà Lớp: 10.50
Nguyễn Thu Hà Lớp: 10.50
6
Luận văn tốt nghiệp
kinh doanh. Mặc dù chỉ chiếm tỷ trọng nhỏ trong tổng nguồn vốn của ngân hàng,
song laị là điều kiện pháp lý bắt buộc khi thành lập một ngân hàng. Vì đây là
nguồn vốn ổn định, nên một mặt ngân hàng chủ động sử dụng nó vào mục đích
kinh doanh của mình, mặt khác lại được coi như tài sản đảm bảo, chiếm được lòng
tin đối với khách hàng và duy trì khả năng thanh toán trong trường hợp ngân hàng
gặp rủi ro tín dụng. Vốn tự có của NHTM được hình thành bởi vốn điều lệ ( vốn
pháp định ), vốn tự bổ sung ( quỹ dự trữ bổ sung vốn điều lệ, quỹ dự phòng rủi ro,
quỹ khen thưởng, phúc lợi…).
b. Vốn huy động.
Vốn huy động của NHTM dưới hình thức bằng tiền ( nội tệ và ngoại tệ) và
bằng vàng được hình thành từ hai bộ phận: Vốn huy động từ tiền gửi ( tiền gửi
không kỳ hạn và tiền gửi có kỳ hạn ), và vốn huy động thông qua phát hành các
loại giấy tờ có giá.
c. Vốn đi vay.
Trong quá trình kinh doanh của NHTM đôi khi có tình trạng tạm thời thiếu
vốn, đó là khi khách hàng có nhu cầu vay lớn nhưng nguồn vốn lại không đủ,
thiếu vốn ngắn hạn để thanh toán, hoặc người gửi rút tiền trước thời hạn, trong khi
đó vốn cho vay chưa đến thời hạn thu hồi. Khi đó các NHTM đi vay vốn để tận
dụng cơ hội kinh doanh hoặc đảm bảo khả năng thanh toán. NHTM có thể vay vốn
ở các NHTM khác, tổ chức tín dụng hoặc vay vốn ở NHNN.
d. Vốn khác.
Bên cạnh các nguồn vốn nêu trên, trong quá trình hoạt động các NHTM còn
có thể tạo lập vốn cho mình từ nhiều nguồn khác.
- Vốn trong thanh toán: là số vốn có được do ngân hàng làm trung gian thanh
toán trong nền kinh tế.
- Vốn uỷ thác đầu tư, tài trợ của Chính phủ hoặc của các tổ chức trong và
ngoài nước. Đây là nguồn vốn mà ngân hàng có được do làm đại lý nhận uỷ thác
Nguyễn Thu Hà Lớp: 10.50
8
Luận văn tốt nghiệp
vốn đó vào ngân hàng. Hoặc để thuận tiện cho quá trình sử dụng vốn, họ có thể
thanh toán qua ngân hàng cũng như sử dụng các dịch vụ ngân hàng khác. Khi đó,
họ cần phải gửi tiền vào ngân hàng. Tổ chức kinh tế có thể gửi vốn vào ngân hàng
dưới hình thức: Tiền gửi không kỳ hạn và tiền gửi có kỳ hạn với các kỳ hạn khác
nhau. Đồng thời ngân hàng sẽ mở cho họ các tài khoản tương ứng để thuận tiện
cho việc sử dụng. Đây chính là nguồn vốn huy động có chi phí thấp, nếu biết khai
thác sử dụng thì nguồn vốn này sẽ mang lại hiệu quả rất lớn cho hoạt động kinh
doanh của NHTM.
* Vốn vay từ NHNN và các tổ chức tín dụng khác.
Đây là nguồn vốn mà ngân hàng có được nhờ quan hệ vay mượn giữa NHTM
với NHNN, giữa các NHTM với nhau và với các tổ chức tín dụng khác. Nguồn
vốn này ngân hàng phải chịu với chi phí cao hơn, vì vậy chỉ trong trường hợp ngân
hàng thiếu vốn kinh doanh trong thời gian ngắn thì ngân hàng mới đi vay.
1.3.2.3 Huy động vốn từ tài khoản tiền gửi khách hàng.
* Tiền gửi không kỳ hạn: Là loại tiền gửi khách hàng gửi vào ngân hàng mà
không có sự thoả thuận trước về thời gian rút tiền. Loại tiền gửi này khách hàng có
thể rút tiền ra bất kỳ lúc nào và ngân hàng luôn có nghĩa vụ phải thoả mãn các nhu
cầu đó. Loại tiền gửi này có mục đích chính là để thanh toán. Lãi suất của loại tiền
gửi này rất thấp, nên nguồn vốn này giúp cho ngân hàng hạ thấp chi phí huy động
vốn, nâng cao khả năng cạnh tranh trong cho vay và đầu tư.
* Tiền gửi có kỳ hạn: Là loại tiền gửi có sự thoả thuận về thời gian rút tiền.
Nguồn vốn này có độ ổn định cao, ngân hàng chủ động trong quá trình sử dụng. Vì
vậy, để có thể thu hút nhiều hơn loại tiền gửi này, các ngân hàng thường đưa ra
nhiều loại kỳ hạn khác nhau từ 1 tháng, 3 tháng, 6 tháng, 9 tháng…phù hợp với
thời gian nhàn rỗi vốn của khách hàng, mỗi kỳ hạn có một mức lãi suất tương ứng
theo nguyên tắc kỳ hạn càng dài lãi suất càng cao.
Nguyễn Thu Hà Lớp: 10.50
Luận văn tốt nghiệp
1.2.4. Các nhân tố ảnh hưởng tới công tác huy động vốn của NHTM.
a. Nhân tố chủ quan .
* Uy tín của ngân hàng: Đó là sự tin tưởng của khách hàng đối với ngân hàng,
uy tín của ngân hàng được tạo dựng thông qua khả năng chi trả, thanh toán cho
khách hàng, cung ứng các dịch vụ cho khách hàng, thái độ phục vụ của nhân viên
ngân hàng với khách hàng….
* Chính sách lãi suất: Lãi suất là yếu tố khách hàng quan tâm hàng đầu khi họ
muốn gửi tiền hoặc vay tiền từ ngân hàng, và là công cụ chính để ngân hàng điều
chỉnh lượng tiền huy động được cũng như lượng tiền cho vay. Với lãi suất tiền gửi,
tiền vay hấp dẫn sẽ thu hút đông đảo khách hàng đến giao dịch với ngân hàng. Tuy
nhiên, ngân hàng phải đảm bảo lãi suất đầu vào luôn nhỏ hơn lãi suất đầu ra để
ngân hàng kinh doanh có lãi.
* Chính sách Marketing: Ngân hàng phải có các chính sách tuyên truyền,
quảng cáo…thu hút khách hàng, để khách hàng biết đến thương hiệu của ngân
hàng mình.
* Chính sách khách hàng: Là những chính sách ưu đãi của ngân hàng dành
cho khách hàng của mình. Đối với những khách hàng có quan hệ lâu năm, giao
dịch thường xuyên với ngân hàng, có số dư tiền gửi lớn thì ngân hàng sẽ có chính
sách lãi suất ưu đãi đối với tiền gửi cũng như tiền vay của khách hàng hoặc kỳ
hạn của khoản vay. Bên cạnh đó ngân hàng còn có các chương trình khuyến mại,
bốc thăm trúng thưởng, tặng quà cho mọi đối tượng khách hàng.
b. Nhân tố khách quan.
* Sự phát triển của nền kinh tế: Mức độ tăng trưởng của nền kinh tế có ảnh
hưởng lớn đến thu nhập của các tổ chức, cá nhân trong xã hội. Với một nền kinh
tế phát triển cao và lành mạnh thì đồng nghĩa với thu nhập của người dân cũng như
các tổ chức kinh tế sẽ khá hơn, khi đó sẽ có nhiều khoản tiền nhàn rỗi được gửi vào
ngân hàng.
Nguyễn Thu Hà Lớp: 10.50
11
trên 35 tỉnh thành trên toàn quốc, số nhân viên tăng 3000 người. Và trụ sở chính
đặt tại 72 Bà Triệu, Hoàn Kiếm, Hà Nội.
Techcombank là Ngân hàng đầu tiên và duy nhất của Việt nam được
Financial Insights công nhận thành tựu về ứng dụng công nghệ đi đầu trong giải
pháp phát triển thị trường. Tháng 3 năm 2007 nhận giải thưởng “ Thương mại Dịch
vụ”- giải thưởng dành cho doanh nghiệp tiêu biểu, hoạt động trong 11 lĩnh vực
Thương mại dịch vụ mà Việt Nam cam kết thực hiện khi gia nhập WTO do Bộ
Công Thương trao tặng.
1.1.2 Chức năng nhiệm vụ của Ngân hàng TMCP Techcombank.
a. Huy động vốn
Nguyễn Thu Hà Lớp: 10.50
13
Luận văn tốt nghiệp
- Nhận tiền gửi ngắn hạn, trung hạn và dài hạn của các tổ chức, cá nhân thuộc
mọi thành phần kinh tế trong và ngoài nước bằng đồng Việt Nam và ngoại tệ.
- Phát hành chứng chỉ tiền gửi, trái phiếu, kỳ phiếu Ngân hàng và thực hiện
các hình thức huy động vốn khác theo quy định của NHNN.
- Vay vốn ngắn hạn, trung và dài hạn của các tổ chức tài chính trong nước
theo quy định của NHNN.
- Tiếp nhận các nguồn vốn tài trợ, uỷ thác của các tổ chức kinh tế, cá nhân
trong và ngoài nước theo quy định của NHNN.
b. Cho vay
- Cho vay ngắn hạn, trung hạn, dài hạn bằng đồng Việt Nam và ngoại tệ đối
với các tổ chức kinh tế, cá nhân và hộ gia đình thuộc mọi thành phần kinh tế.
c. Cung ứng các dịch vụ ngân hàng.
1. Bảo lãnh: Techcombank cung cấp cho khách hàng các loại hình bảo lãnh
đáp ứng được các đòi hỏi của khách hàng, bao gồm các đối tượng sau: Cho cá
nhân, cho hộ kinh doanh cá thể, cho các doanh nghiệp…
2. Kinh doanh ngoại hối: Huy động vốn, cho vay, mua bán ngoại tệ, thanh
toán quốc tế và các dịch vụ khác về ngoại hối.
trình nghiệp vụ kinh doanh của ngân hàng, các quy định của NHNN nhằm đảm bảo
an toàn cho mọi hoạt động của ngân hàng.
4. Phòng Kế hoạch Tổng hợp: Xây dựng kế hoạch kinh doanh, tổng hợp,
phân tích hoạt động kinh doanh của toàn hệ thống, quản trị rủi ro tín dụng.
5. Phòng Kế toán Tài chính: Trực tiếp hạch toán kế toán, hạch toán thống
kê, tổng hợp, phân tích số liệu từ các chi nhánh, lập các báo cáo tài chính hàng
năm của toàn hệ thống, xây dựng các chỉ tiêu tài chính cho năm kế hoạch. Quyết
toán các kế hoạch thu, chi tài chính, quản lý và sử dụng các quỹ nghiệp vụ của
ngân hàng.
Nguyễn Thu Hà Lớp: 10.50
15