SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TUYÊN QUANG
KỲ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI
CẤP TỈNH LỚP 12 THPT NĂM HỌC 2010-2011
MÔN: NGỮ VĂN
Thời gian làm bài: 180 phút.
(Không kể thời gian giao đề)
Đề thi có 01 trang
Câu 1: (8,0 điểm)
Trong Truyện Kiều, kết thúc đoạn thơ Kiều gặp Kim Trọng, Nguyễn Du viết:
“Bóng tà như giục cơn buồn,
Khách đà lên ngựa, người còn ghé theo
Dưới cầu nước chảy trong veo,
Bên cầu tơ liễu bóng chiều thướt tha”
Đoạn thơ trên nói đến “cảnh” nhưng lại nói nhiều đến “tình”. Em hãy viết một
bài văn (không quá 1 trang giấy thi để làm rõ điều đó.
Câu 2: (12 điểm)
Phân tích sắc thái riêng biệt của bài thơ Thu vịnh (Nguyễn Khuyến) và bài thơ
Đây mùa thu tới (Xuân Diệu).
_____________ Hết_____________
Thí sinh không được sử dụng tài liệu.
Giám thị không giải thích gì thêm.
1
ĐỀ CHÍNH THỨC
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TUYÊN QUANG
KỲ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI
CẤP TỈNH LỚP 12 THPT NĂM HỌC 2010-2011
MÔN: NGỮ VĂN
HƯỚNG DẪN CHẤM
(Hướng dẫn chấm có 02 trang)

các thao tác nghị luận. Diễn đạt rõ ràng. Có thể còn mắc một số sơ suất nhỏ.
- Điểm 3 - 4: Nắm được ý thơ. Biết được hướng phân tích. Biết sử dụng thao tác nghị luận. Có
thể mắc một số lỗi về cách diễn đạt, chính tả.
- Điểm 1- 2: Chưa hiểu văn cảnh nên không hiểu ý thơ dẫn đến phân tích chưa đúng hướng. Còn
mắc các lỗi diễn đạt hoặc chưa xác định được yêu cầu của đề nên chuyển sang phân tích đoạn thơ.
- Điểm 0: Không viết được gì.
2
Câu 2 (12,0 điểm)
Yêu cầu chung
Qua bài làm, thí sinh phải chỉ ra những nét riêng biệt trong thể hiện cảm xúc của 2 nhà thơ qua 2
tác phẩm cụ thể.
Yêu cầu cụ thể
Bài viết của thí sinh phải nêu được những ý cơ bản sau:
1. Đề tài mùa thu trong truyền thống thơ văn phương Đông và những nét giống nhau giữa 2 nhà
thơ khi viết về mùa thu qua 2 bài thơ Thu vịnh, Đây mùa thu tới. Nét giống nhau bao trùm trong cả 2 bài
thơ là cảnh mùa thu đẹp nhưng mang nặng nỗi buồn.
2. Những nét riêng trong cảm xúc về mùa thu của 2 nhà thơ thông qua việc phân tích làm sáng tỏ
từ 2 bài thơ.
a) Bài “Thu vịnh” của Nguyễn Khuyến.
- Nguyễn Khuyến lấy cảm hứng từ cảnh thu ở một vùng thôn quê, gắn bó với cuộc sống và tâm
hồn của chính tác giả. Cảnh thu trong bài thơ tiêu biểu cho mùa thu của làng quê Việt Nam, đặc biệt là
vùng đồng bằng Bắc Bộ. Đó là mùa thu tĩnh lặng, trong trẻo, yên ả đến kỳ lạ.
- Cảnh thu tĩnh lặng, đượm nỗi buồn. Tác giả vừa đắm mình trong cảnh thu, vừa lặng yên để
thấm nỗi buồn sâu kín. Nỗi buồn ấy chuyển thành nỗi thẹn, nỗi đau sâu lắng. Điều đó làm cho người đọc
yêu mến, kính trọng nhà thơ, nhà nho trọng khí tiết.
b) Bài “Đây mùa thu tới” của Xuân Diệu
- Xuân Diệu lấy cảm hứng từ cảnh thu của mùa thu “hiện đại” với cảnh sắc, không gian, con
người khác xa cảnh thu “cổ điển”. Người đọc có thể hình dung đó là cảnh thu ở nơi phố phường, thành
thị. Đó là mùa thu đìu hiu, nặng nỗi cô đơn, niềm khát khao được hòa hợp với đời, với người.
- Cảnh thu đìu hiu, lạnh lẽo, buồn da diết như đang khóc than, run rẩy. Cảnh thu như làm tăng