SỞ GD&ĐT ĐIỆN BIÊN
TRƯỜNG THPT CHUYÊNLÊ QUÝ ĐÔN
Đề thi đề nghị
KÌ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI
KHU VỰC DUYÊN HẢI VÀ ĐỒNG BẰNG BẮC BỘ
NĂM HỌC 2014 – 2015
Môn: Lịch sử - lớp 11
Thời gian: 180 phút, không kể thời gian giao đề
Câu 1 (3.0 điểm)
Khái quát diễn biến của chiến tranh thế giới thứ hai ở Mặt trận châu Á –
Thái Bình Dương. Đánh giá vai trò của Liên Xô trong việc tiêu diệt phát xít
Nhật.
Câu 2 (3.0 điểm)
Cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược của quân dân ta ở Bắc
Kì đã diễn ra như thế nào trong những năm 1873-1883? Tại sao cuộc kháng
chiến chống thực dân Pháp xâm lược của quân dân ta cuối thế kỉ XIX chưa
giành được thắng lợi?
Câu 3 (3.0 điểm)
Những đóng góp của Phan Bội Châu và Phan Châu Trinh trong phong
trào yêu nước đầu thế kỉ XX? Tại sao cuộc vận động cứu nước của hai ông
không thành công?
Câu 4 (3.0 điểm)
Sự kiện lịch sử nào đánh dấu sự thất bại hoàn toàn của phong trào yêu
nước theo khuynh hướng dân chủ tư sản ở Việt Nam trong thập niên 30 của thế
kỉ XX? Nguyên nhân thất bại và ý nghĩa lịch sử của sự kiện đó.
Câu 5 (3.0 điểm)
Trình bày hoàn cảnh Hội nghị thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam đầu
năm 1930. Nêu vai trò của Nguyễn Ái Quốc trong Hội nghị trên.
Câu 6 (2.5 điểm)
Phân tích những biểu hiện của xu thế hòa hoãn Đông – Tây từ đầu thập kỉ
70 đến cuối thập kỉ 80 của thế kỉ XX. Cuộc Chiến tranh lạnh kết thúc đã mở ra
chuyển sang phản công, lần lượt đánh chiếm các đảo ở Thái Bình
Dương.
0,25
- Từ 1944 liên quân Mĩ – Anh đánh chiếm Miến Điện, quần đảo Phi-lip-
pin và các thành phố của Nhật Bản.
0,25
- 6 và 9/8/1945, Mĩ ném 2 quả bom nguyên tử xuống hai thành phố lớn
của Nhật Bản, giết hại hàng vạn người dân vô tội.
0,25
- 8/8/1945, Liên Xô tuyên chiến và tấn công 70 vạn quân Nhật tinh nhuệ
ở Mãn Châu Trung Quốc.
0,25
- 15/8/1945, Nhật Bản đầu hàng Đồng minh không điều kiện. Chiến
tranh thế giới thứ hai kết thúc.
0,25
b. Vai trò của Liên Xô trong việc tiêu diệt phát xít Nhật.
- Tháng 2/1945, tại hội nghị Ianta, ba cường quốc Liên Xô, Mĩ, Anh đã
kí kết một hiệp định trong đó nêu rõ sau khi nước Đức phát xít đầu hàng
và chiến tranh kết thúc ở châu Âu thì khoảng 2 đến 3 tháng sau Liên xô
sẽ tham gia chiến tranh chống phát xít Nhật ở châu Á.
0,25
- Thực hiện cam kết với các nước Đồng minh và thực hiện nhiệm vụ giải
phóng các dân châu Á đang bị phát xít Nhật chiếm đóng. Ngày 8/8/1945,
LX tuyên chiến và tấn công 70 vạn quân Nhật tinh nhuệ ở Mãn Châu
Trung Quốc.
0,25
- Thắng lợi của Hồng quân Liên Xô trong việc tiêu diệt phát xít Nhật tạo
điều kiện thuận lợi cho cuộc cách mạng giải phóng dân tộc ở Trung
Quốc, Triều Tiên, Inđônêxia, Việt Nam, Lào và nhiều nước khác ở châu
Á đang bị Nhật chiếm đóng.
0,5
- Khi quân Pháp nổ súng tấn công, nhân dân Bắc Kì đã anh dũng đứng
lên chiến đấu. Ở Hà Nội, dọc sông Hồng, nhân dân tự tay đốt nhà mình,
tạo thành bức tường lửa làm chậm bước tiến của giặc…Khi quân Pháp
đánh chiếm các tỉnh đồng bằng, đi đến đâu chúng cũng vấp phải sức
chiến đấu quyết liệt của các địa phương… 0,25
- 19-5-1883, quân dân ta làm nên chiến thắng Cầu Giấy lần hai, làm nức
lòng nhân dân cả nước, bồi đắp ý chí quyết tâm tiêu diệt giặc của nhân
dân, quân Pháp hoang mang lo sợ…trong khi triều Nguyễn vẫn tiếp tục
đường lối hoà hoãn… 0,5
b. Nguyên nhân cuộc kháng chiến chống thực Pháp xâm lược của
quân dân ta cuối thế kỉ XIX chưa giành được thắng lợi
- Thực dân Pháp có sức mạnh của chủ nghĩa tư bản…;Cuối thế kỉ XIX, chế
độ phong kiến Việt Nam rơi vào tình trạng khủng hoảng sâu sắc…triều
đình nhà Nguyễn đã không có sự chuẩn bị chu đáo trước cuộc kháng
chiến…
0,25
- Trong quá trình kháng chiến triều đình nhà Nguyễn đã không phát huy
được truyền thống đánh giặc của dân tộc: đoàn kết, đường lối đấu tranh
vũ trang…; bỏ qua nhiều cơ hội để xoay chuyển cục diện chiến tranh… 0,25
3
Những đóng góp của Phan Bội Châu và Phan Châu Trinh trong
phong trào yêu nước đầu thế kỉ XX? Tại sao cuộc vận động cứu
nước của hai ông không thành công?
3,0
a.Khái quát sự nảy sinh khuynh hướng cứu nước dân chủ tư sản và
hoạt động tiêu biểu của PBC, PCT
Phong trào yêu nước Cần Vương chống Pháp cuối TK XIX mặc dù diễn
ra mạnh mẽ nhưng kết quả cuối cùng thất bại. Sang đầu TK XX do tác 0,25
động của các luồng tư tưởng mới từ bên ngoài dội vào ở Việt Nam đã
lượng tham gia.
0,25
- Đóng góp quan trọng của hai ông là đã chỉ ra một hướng đi mới cho
LSDT, kết hợp 2 mục tiêu ĐLDT và tiến bộ XH.
=> Những đóng góp của hai ông đã góp phần chuyển PTYNVN từ lập
trường PK sang lập trường DCTS, tạo nên một diện mạo mới cho PTYN
đầu TK XX.
0,25
c. Cuộc vận động cứu nước của hai ông không thành công vì:
- Khách quan:
+ TDP đã hoàn thành xong công cuộc xâm lược và bình định Việt
Nam…
+ Con đường cứu nước DCTS mới đối với Việt Nam nhưng đã lỗi thời…
0,25
- Chủ quan:
+ Do hạn chế trong nhãn quan chính trị…
+ Cơ sở kinh tế - xã hội ở Việt Nam còn nhiều hạn chế: giai cấp tư sản,
tiểu tư sản chưa ra đời…
+ Các phong trào diễn ra lẻ tẻ…
0,25
Sự kiện lịch sử nào đánh dấu sự thất bại hoàn toàn của phong trào
yêu nước theo khuynh hướng dân chủ tư sản ở Việt Nam ta trong
thập niên 30 của thế kỉ XX? Nguyên nhân thất bại và ý nghĩa lịch sử
của sự kiện đó.
3,0
4
a. Sự kiện lịch sử đánh dấu sự thất bại hoàn toàn của phong trào yêu
nước theo khuynh hướng dân chủ tư sản ở Việt Nam ta trong thập niên
30 của thế kỉ XX là thất bại của cuộc khởi nghĩa Yên Bái và sự tan rã
của Việt Nam Quốc Dân Đảng tháng 2/1930. 0,5
viên, công kích lẫn nhau, gây trở ngại cho sự phát triển của phong trào
cách mạng. Điều đó đã đặt ra yêu cầu cấp thiết phải thống nhất ý chí và
hành động của các tổ chức Cộng sản (phải có một Đảng thống nhất lãnh
đạo). 0,5
- Được sự quan tâm của Quốc tế Cộng sản, mà Nguyễn Ái Quốc được cử
làm đặc phái viên của Quốc tế Cộng sản, Nguyễn Ái Quốc đã chủ động
triệu tập đại biểu của Đông Dương Cộng sản Đảng và An Nam Cộng sản
Đảng. 0,5
b.Vai trò của Nguyễn Ái Quốc trong Hội nghị thành lập Đảng Cộng
sản
- Nguyễn Ái Quốc đã chủ động triệu tập và chủ trì Hội nghị hợp nhất các
tổ chức Cộng sản vào ngày 06/1/1930 tại Cửu Long (Hương
Cảng ,Trung Quốc). Hội nghị đã nghe Nguyễn Ái Quốc thông qua
chương trình Hội nghị, chỉ ra những hạn chế của ba tổ chức Cộng sản và
0,75
nhất trí với ý kiến của Nguyễn Ái Quốc là thống nhất các tổ chức Cộng
sản thành một Đảng duy nhất lấy tên là Đảng Cộng sản Việt Nam.
- Nguyễn Ái Quốc đã soạn thảo Chính cương vắn tắt, Sách lược vắn tắt,
điều lệ tóm tắt, được Hội nghị thông qua, đó là bản cương lĩnh chính trị
đầu tiên của Đảng. Cương lĩnh đã vạch ra đường lối chiến lược, sách
lược cho cách mạng Việt Nam, thể hiện quan điểm đúng đắn, sáng tạo
trong việc vận dụng học thuyết chủ nghĩa Mác – Lênin vào điều kiện
một nước thuộc địa như Việt Nam. 0,75
6
Từ đầu thập kỉ 70 đến cuối thập kỉ 80 của thế kỉ XX, xu thế hoà
hoãn Đông – Tây được biểu hiện như thế nào? Cuộc Chiến tranh
lạnh kết thúc đã mở ra những cơ hội nào cho sự phát triển của thế
giới?
2,5
a. Biểu hiện của xu thế hòa hoãn Đông – Tây.
- Các quốc gia, dân tộc có cơ hội tìm kiếm tiếng nói chung, đẩy mạnh
giao lưu hợp tác cùng phát triển.
0,25
- Mở ra chiều hướng và những điều kiện giải quyết hoà bình các vụ
tranh chấp, xung đột đang diễn ra ở nhiều khu vực trên thế giới.
0,5
7 Nêu các sự kiện chính ở các nước Đông Nam Á trong những năm
1945, 1967, 1976. Hiện nay Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á cần
làm gì để bảo vệ hòa bình và an ninh khu vực?
2,5
a. Các sự kiện chính ở các nước Đông Nam Á trong những năm
1945, 1967, 1976.
- Năm 1945: Chớp thời cơ Nhật đầu hàng Đồng minh, chiến tranh thế 0,5
giới thứ hai kết thúc, một số nước Đông Nam Á đã vùng dậy giành độc
lập dân tộc dẫn đến sự ra đời của 3 quốc gia độc lập trong năm 1945:
+ Ngày 17-8-1945, Inđônêxia tuyên bố độc lập và thành lập nước Cộng
hoà Inđônêxia.
+ Cuộc cách mạng tháng Tám năm 1945 của nhân dân Việt Nam thành
công dẫn đến 2-9-1945 nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà ra đời
+ Tháng 8-1945 nhân dân các bộ tộc Lào nổi dậy, ngày 12-10-1945, Lào
tuyên bố độc lập.
- Năm 1967: Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) ra đời tại Băng
Cốc gồm 5 thành viên: Inđônêsia, Thái Lan, Malaixia, Philipin, Xingapo.
0,25
- Năm 1976: Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ nhất ở Bali (2 – 1976) đã
kí Hiệp ước thân thiện và hợp tác Đông Nam Á, xác định những nguyên
tắc cơ bản trong quan hệ giữa các nước trong tổ chức này nhằm đẩy
mạnh hợp tác triển kinh tế, văn hóa, xây dựng Đông Nam Á thành khu
vực hòa bình và ổn định cùng phát triển.
0,5