HO CH NH V PHT TRIN CHNH SCH CễNG
Câu 1: Anh (chị) hãy cho biết chính sách công là gì? Trình bày tác dụng của loại
công cụ này đối với đời sống xã hội. Liên hệ một số chính sách trong đời sống của n-
ớc ta?
Câu 2: Trình bày các bớc tổ chức thực thi chính sách, trong các bớc đó, bớc nào là
quan trọng nhất, tại sao và cho ví dụ minh hoạ
Câu3: Anh,chị cho biết nh thế nào là một chính sách tốt. Để có đợc một chính sách
tốt cần phải dựa vào những căn cứ nào?
Câu4: Khi phân tích tính hệ thống của chính sách cần tập trung vào những nội dung
nào? Liên hệ thực tế nớc ta.
Câu5: Anh, chị hãy cho biết hoạt động phân tích chính sách phải thực hiện những
nhiệm vụ cụ thể nào?
Câu6: Trình bày nguyên tắc phân tích chính sách. Hãy cho biết nguyên tắc nào là cơ
bản nhất, liên hệ thực tế.
Câu7: Hãy cho biết có những yếu tố nào ảnh hởng đến hoạch định chính sách công?
Liên hệ thực tế với nớc ta.
Câu8: Khi tìm kiếm vấn đề chính sách, ngời ta thờng dựa vào những đặc trung chủ
yếu nào?
Câu9: Anh, chị hãy trình bày các nguyên tắc phân tích chính sách và cho biết nguyên
tắc nào là cơ bản nhất. Cho ví dụ minh hoạ.
Câu10: Hãy cho biết nội dung phân tích diễn biến chính sách công.
câu11: Anh, chị hãy cho biết có những yếu tố nào ảnh hởng đến hoạch định chính
sách? Liên hệ với thực tế nớc ta.
Câu12: Trình bày các nguyên tắc phân tích chính sách. Hãy cho biết nguyên tắc nào
cơ bản nhất.
câu13: Anh chị hãy cho biết phân tích chính sách là gì? Vì sao phải PTCS?
câu14: Khi thực thi chính sách sẽ có những yếu tố ảnh hởng nào? Trong đó yếu tố
nào là quyết định? liên hệ thực tế nớc ta.
Câu15: Anh,chị hãy trình bày nội dung phân tích diễn biến chính sách.
Câu16: Thông tin có vai trò gì trong phân tích chính sách? Nhà phân tích chính sách
cần quản lý và xử lý thông tin nh thế nào?
Câu33: Anh, chị cho biết khi hoạch định chính sách cần phải tuân theo quy trình
nào?
Câu34: Vì sao cân phải xây dựng thể chế cho phân tích chính sách . Khi xây dựng hệ
thống thể chế này cần phải đảm bảo những yêu cầu nào?
Câu35: Anh, chị hãy trình bày các mô hình tổ chức thực thi chính sách. ở nớc ta hiện
nay nên tổ chức thực hiện chính sách theo mô hình nào?
Câu 36: vì sao cần phải xây dựng thể chế phân tích chính sách? Khi xây dựng hệ
thống thể chế này cần phỉa đảm bảo những yêu cầu nào?
Câu 37: Anh (chị) hãy trình bày chức năng tác dụng của các phơng pháp phân tích
chính sách cho ví dụ minh hoạ.
Câu 38: theo anh (chị) giữa các phơng pháp đó có mối quan hệ gì với nhau trong quá
trình sử dụng?
Câu39: Anh,(chị) hãy trình bày các bớc tổ chức thực thi chính sách. Trong các bớc
đó, bớc nào là quan trọng nhất. Vì sao?
Câu40: Để phân tích tính khả thi thì về mặt chính trị nhà phân tích cần sử dụng các
tiêu chí nào? Cho ví dụ minh hoạ
Cõu1: Anh, ch hóy cho bit chớnh sỏch cụng l gỡ? Trỡnh by tỏc dng ca loi
cụng c ny i vi i sng xó hi. Liờn h 1 s chớnh sỏch trong i sng ca
nc ta.
Quan niệm về chính sách công có nhiều cách tiếp cận:
- Cách tiếp cận thứ nhất:
+ Chính sách công là quyết định lựa chọn của NN.
+ Chính sách công là cách xứng xử của NN đối với cách quá trình kinh tế xã hội.
+ Chính sách công là những gì NN nên làm hay không nên làm.
- Cách tiếp cận thứ hai: Chính sách công là tháI độ, quan điêm, lập trờnc của NN đối
với các quá trình kinh tế xã hội đợc thể hiện bằng một hệ thống các biện pháp nhằm
thực hiện một mục tiêu cụ thể trong quá trình tiến tới mục tiêu chung.
=>Chớnh sỏch cụng l nhng quy nh v ng x ca Nh nc vi nhng hin
tng ny sinh trong i sng cng ng, c th hin di nhng hỡnh thc
khỏc nhau 1 cỏch n nh nhm t c mc tiờu nh hng.
+m bo cho s cõn i, n nh v mi mt ca xó hi.
+Phỏt huy c mt tớch cc v hn ch mt tiờu cc ca kinh t th trng.
+To lp s cõn i, phõn phi ngun lc cho quỏ trỡnh phỏt trin ca t
nc. Vớ d nh chớnh sỏch phõn b ngun nhõn lc.
+To lp mụi trng thớch hp cho cỏc yu t ca nn kinh t xó hi vn ng
nh chỳng ta thc hin chớnh sỏch m ca tng cng giao lu v hp tỏc kinh
t vi th gii.
+Dn dt, h tr cỏc b phn ca nn kinh t theo nh hng, phi hp cỏc
hot ng ca cỏc ngnh cỏc cp.
*Liờn h 1 s chớnh sỏch trong i sng thc t ca nc ta:
-Chớnh sỏch i ngoi rng m: to iu kin cho t nc ta giao lu m rng
quan h kinh t chớnh tr vi cỏc nc trờn th gii to cho t nc ta phỏt
huy sc mnh ca t nc v tip nhn c cỏc cụng ngh tin b ca cỏc
nc tiờn tin.
-Chớnh sỏch giao lu l quc sỏch hng u trong giai on mi, õy l chớnh
sỏch quan trng to ra ngun nhõn lc cú cht lng cao v nõng cao tri
thc ca t nc.
Câu 2: Trình bày các bớc tổ chức thực thi chính sách, trong các bớc đó, bớc nào
là quan trọng nhất, tại sao và cho ví dụ minh hoạ
Trong việc thực thi chính sách thì bao gồm các bớc cơ bản sau đây:
B ớc 1: Xây dựng kế hoạch triển khai thực hiện chính sách, đây là bớc cần thiết và
quan trọng vì tổ chức thực thi chính sách là quá trình phức tạp, lại diễn ra trong thời
gian dài do đó phải có kế hoạch.
Kế hoạch này phải đợc xây dựng trớc khi đa chính sách vào cuộc sống, các cơ quan
triển khai từ TW đến địa phơng đều phải lập kế hoạch bao gồm các bớc sau:
+Kế hoạch về tổ chức, điều hành nh hệ thống các cơ quan tham gia, đội ngũ nhân sự,
cơ chế thực thi
+Kế hoạch cung cấp nguòn vật lực nh tài chính, trang thiết bị
+Kế hoạch thời gian triển khai thực hiện
+Kế hoạch kiểm tra, đôn đốc thực thi chính sách
sách, chỉ điều chinh các biện pháp, cơ chế thực hiện mục tiêu. Hoạt động này phải
hết sức cẩn thận và chính xác, không làm biến dạng chính sách ban đầu
Bớc 6: Theo dõi, kiểm tra, đôn đốc việc thực hiện chính sách. Bất cứ triển khai nào
thì cũng phải kiểm tra, đôn đốc để dảm bảo các chính sách này đợc thực hiện đúng
và sử dụng có hiệu quả mọi nguồn lực
Các cơ quan Nhà nớc thực hiện việc kiêm tra này và nếu tiến hành thờng xuyên thì
giúp nhà quản lý nắm vngx đợc tình hình thực thi chính sách từ đó có những kết luận
chínhấac về chính sách
Công tác kiểm tra này cũng giúp cho các đối tợng thực thi nhận ra những hạn chế của
mình để điêù chỉnh bổ xung, hoàn thiện nhằm nâng cao hiệu quả của chính sách.
Bớc 7: Đánh giá tổng kết rút kinh nghiệm, khâu này đợc tiến hành liên tục trong thời
gian duy trì chính sách. Trong quá trình này ta có thể đánh giá từng phần hay toàn bộ
chính sách
ở việc đánh giá này phải tiến hành đối với cả các cơ quan Nhà nớc và đối tợng thực
hiện chính sách
Trong các nớc trên thì bớc tổ chức thực thi là quan trọng nhất vì đây là bớc đầu tiên
làm cơ sở cho các bớc tiếp theo, ở bớc này đã dự kiến cả việc triển khai thực hiện kế
hoạch phân công thực hiện, kiểm tra Hơn nữa tổ chức thực thi là quá trình phức tạp
do đó lập kế hoạch là việc làm cần thiết.
Câu 3: Anh (chị) cho biết nh thế nào là chính sách tốt? Đề có đợc chính sách tốt
cần phảI dựa vào những căn cứ nào?
Trả lời:
1.Tiêu chuẩn của một chính sách tốt
1.1.Chính sách tốt phải hớng tới mục tiêu pháp triển chung.
Mục tiêu chính sách phản ánh mong muốn của NN về những giá trị kinh tế, xã
hội cần đạt đớc trong tơng lai phủ hợp với yêu cầu phát triển chung toàn xã hội. Một
tốt phảI đề cập tới mục tiêu cụ thể, đích thực vừa phù hợp với định hớng phát triển
vừa phù hợp với nhu cầu của đời sống xã hội.
1.2.Chính sách tốt phải tạo ra động lực mạnh.
Sau khi ban hành, nếu một chính sách cập đợc những vấn đề bức xúc mà xã hội
2.1.Căn cứ vào định hớng chính trị của đang cầm quyền.
Trong hàng loạt công cụ thờng dùng, thì chính sách tỏ ra là công cụ đắc lực nhất
của NN. Chính sách do NN ban hành, phải mang tính chính trị. Mục tiêu chính sách
cũng là mục tiêu quản lý NN trong từng thời kỳ. Nh vậy, có nghĩa là mục tiêu chính
sách phảI xuất phát từ đờng lối phát triển của chế độ xã hội do đảng khởi xớng.
2.2.Căn cứ vào quan điểm phát triển của chủ thể.
Tính toàn diện, hợp quy luật từ ý thức giai cấp đến hành vi ứng xử của chủ thể đối
với diễn biến trong thực tế hiện tại và trong tơng lai chính là quan điểm phát triển của
chủ thể. Quan điểm phát triển có thể thay đổi giữa các thời kỳ tuỳ theo nhận thức của
ngời lãnh đạo, trong khi đờng lối phát triển thì ổn định, ít thay đổi. Nh vậy, việc
hoạch định chính sách phát triển của NN trong từng thời kỳ ngoài việc căn cứ vào đ-
ờng lối chính trị còn phải dựa vào quan điểm phát triển của Đảng trong thời kỳ đó.
2.3.Căn cứ vào nguyên tắc hoạch định chính sách.
Nguyên tắc hoạch định chính sách là những quy định bắt buộc mà có nhà hoạch
định phảI tuân theo trong quá trình làm chính sách theo ú cú nhng nguyờn tc c
bn nh
.+Nguyên tắc vì lợi ích công cộng là nguyên tắc hàng đầu vì vai trò của chính sách.
+Nguyên tắc hệ thống vì có nh vậy mục tiêu và biện pháp mới phù hợp.
+Nguyên tắc thực hiện đó là tính khả thi.
+Nguyên tắc quyết định đa số là để đảm bảo mang lại lợi ích cho cộng đồng
2.4.Căn cứ vào năng lực thực tế của đối tợng thực thi chính sách.
Trình độ của dân trí trong xã hội cao thuận lợi hơn trong việc hoạch định chính
sách so với trình độ dân trí thấp.
2.5.Căn cứ vào tình trạng pháp luật.
Tình trạng pháp luật đợc hiểu là thực trạng về số và chất lợng của hệ thống pháp
luật hiện có so với yêu cầu phát triển của xã hội và ý thức chấp hành luật của mọi
công dân. Nếu tình hình pháp luật, pháp chế của xã hội là tốt thì mục tiêu của chính
sách có thể đợc đề cao hơn so với hệ thống biện pháp. Nh vậy dựa vào căn cứ này để
lựa chọn mục tiêu và biện pháp chính sách cho thích hợp, hiệu quả.
2.6.Căn cứ vào môI trờng tồn tạicủa chính sách công.
NN.
*Liên hệ thực tế Việt Nam
Phân tích hệ thống của mục tiêu: các chính sách của Việt Nam đã phần nào đáp ứng
đợc yêu cầu này, điều này thể hiện trong chính sách nguồn nhân lực của đất nớc,
trong chính sách này đã đáp ứng đợc các mục tiêu nh phối hợp lại lực lợng lao động
trong cả nớc, phát triển nguồn nhân lực chất lợng cao điều này đã trở thành hệ
thống các mục tiêu cho một chính sách.
-Phân tích tính hệ thống của biện pháp chính sách: nh trong chính sách phát triển
nguồn nhân lực thì các biện pháp thực hiện mục tiêu chính sách là đồng bộ, có hệ
thống đó là việc tiến hành di dân có kế hoạch lên vùng thiếu lao động, có kế hoạch
đào tạo nhân lực có chất lợng, xây dựng các dự án để tạo việc làm cho lao động.
-Tính hệ thống của chính sách với công cụ quản lý vĩ mô. Để thực hiện đợc chính
sách này trong giai đoạn hiện nay của Việt Nam, Nhà nớc đã áp dụng song song khá
nhiều biện pháp để đạt mục tiêu của chính sách đề ra.
Câu5: Anh, chị hãy cho biết hoạt động phân tích chính sách phải thực hiện
những nhiệm vụ cụ thể nào?
Trong hoạt động phân tích chính sách phải thực hiện các nhiệm vụ cụ thể nh sau:
Xây dựng kế hoạch phân tích. Đây là bớc khởi đầu cho cả quá trình phân tích giúp
chúng ta chủ động tiếp cận với mục tiêu bằng các phơng pháp thích hợp. Bên cạnh đó
nó còn giúp cho việc huy động đợc các điều kiện vật chất, trang thiết bị kỹ thuật để
phục vụ tốt cho công tác hoạch định.
Kế hoạch cũng giúp cho chúng ta chủ động về thời gian cho từng khâu của chính
sách.
Thông thờng việc xây dựng kế hoạch phân tích ba gồm các nội dung sau đây: đó là
xây dựng kế hoạch phân tích từng hoạt động chính sách từ hoạch định đến đánh giá.
Kế hoạch tiến độ phân tích chính sách kế hoạch nguồn nhân lực cho phân tích chính
sách, kế hoạch phối hợp phân tích giữa các cơ quan chức năng, giữa các bớc tiến
hành phân tích.
Và mỗi một kế hoạch trên phải đảm bảo cả phơng pháp dự phòng để chủ động ứng
phó với các tình huống xảy ra.
theo các nguyên tắc sau đây:
a.Nguyên nhân mục tiêu:
-trong đời sống kinh tế xã hội, mục tiêu luôn là đích theo đuổi của mọi tổ chức và
là vấn đề cốt lõi của mọi quá trình hoạt động và của cả các chính sách vì mục tiêu là
điều cốt lõi để tạo nên một chính sách tốt, và đẻ đảm bảo nguyên tắc này thì mục tiêu
phân tích chính sách phải xuất phát từ mục tiêu của quản lý, trên cơ sở mục tiêu
chung thì tiến hành xây dựng các mục tiêu phân tích chính sách.
-Việc tổ chức công tác phân tích phải đúng mục tiêu nghĩa là công tác phân tích phải
hớng tới mục tiêu thể hiện ở việc dự liệu các điều kiện vật chất, nhân sự, môi trờng
cho việc phân tích chính sách. Điều này cũng có nghĩa là từ mục tiêu phân tích thì
chúng ta huy động và tổ chức sử dụng các nguồn lực một cách có kế hoạch.
-Tài liệu phân tích phải phù hợp với mục tiêu để định hớng thông tin theo yêu cầu
phân tích và để đảm bảo đợc hiệu quả của hoạt động này, mỗi một mục tiêu thì cần
thu thập những tài liệu khác nhau
-Bên cạnh đó, phơng pháp phân tích cũng cần thống nhất với mục tiêu thì mới làm
cho kết quả phân tích ở mỗi giai đoạn đợc đúng đắn, chính sách và nh vậy sẽ làm cho
toàn bộ quá trình phân tích có độ tin cậy cao.
-Khi tìm ra kết quả phân tích thì nó phải đợc sử dụng để phát triển mục tiêu.
b.Nguyên tắc hợp lý. Đây là nguyên tắc quan trọng vì thiếu nó thì việc phân tích
chính sách khó có thể hiệu quả. Và nguyên tắc này yêu cầu:
-Xác định mục tiêu phân tích hợp lý với điều kiện cụ thể diễn ra quá trình thực hiện
chính sách cần xác định nh vậy vì mục tiêu dự kiến thờng có khoảng cách với hiện
thực.
-Lựa chọn phơng pháp phân tích hợp lý để tạo quan hệ tốt với mục tiêu và kết quả vì
phơng pháp phân tích sẽ đa ra kết quả hợp lý.
-Cung cấp nguồn lực phân tích hợp lý tạo thuận lợi cho việc phân tích chính sách.
-Nhng nhìn chung để đạt đợc nguyên tắc hợp lý thì phải đạt đợc các yêu cầu trên.
c.Nguyên tắc thích ứng trong phân tích chính sách là cần thiết khách quan và đợc thể
hiện các mặt sau:
-Lựa chọn mục tiêu phân tích nhất thiết phải theo yêu cầu quản lý.
Nguyên tắc cơ bản nhất là nguyên tắc mục tiêu vì nó là cốt lõi của cả chính sách nh-
ng đẻ chính sách đem lại hiệu quả cao cần phải kết hợp đầy đủ cả 6 nguyên tắc trên
mới đa đến hiệu quả cao.
Câu7: Hãy cho biết có những yếu tố nào ảnh hởng đến hoạch định chính sách
công? Liên hệ thực tế với nớc ta.
Khi tiến hành hoạch định chính sách, ngoài việc dựa vào những căn cứ khoa học thì
các nhà hoạch định còn phải chú ý đến sự ảnh hởng của các yếu tố sau:
a.Yếu tố quyền lực của chủ thể hoạch định chính sách. Quyền lực ở đây đợc hiểu là
khả năng chi phối của một chủ thể đến một khách thể trong mối quan hệ nào đó,
nhằm đạt đợc một mục tiêu nhất định mà sức mạnh quyền lực còn tùy thuộc vào
nguồn gốc phát sinh và bản chất của chủ thể sử dụng quyền lực trong từng thời kỳ.
Điều này có thể thấy rõ đó là chủ thể hoạch định chính sách và Nhà nớc thì có hiệu
lực thực thi cao hơn các chủ thể khác. Vì Nhà nớc ta trong thời kỳ hiện nay là Nhà n-
ớc pháp quyền xã hội chủ nghĩa, mọi quyền lực đều thuộc về cá nhân và phù hợp với
ý chí và nguyện vọng của ngời dân là ngời thực thi chính sách chủ yếu.
b.Yếu tố năng lực của chủ thể hoạch định chính sách. Để quản lý tốt xã hội thì Nhà
nớc phải sử dụng đồng thời các biện pháp trong đó có cả chính sách để quản lý và
hiệu quả của các chính sách này sẽ phản ánh năng lực của chủ thể hoạch định qua
các tiêu chí sau:
-Năng lực phân tích và dự báo phát triển kinh tế xã hội.
-Năng lực phát triển các vấn đề chính sách.
-Năng lực lựa chọn các vấn đề phải giải quyết.
-Năng lực đề ra mục tiêu, các biện pháp giải quyết mục tiêu đó, thuyết phục cho tính
khả thi của chính sách.
Yếu tố năng lực càng cao thì chính sách đợc hoạch định càng khoa học và khả thi.
c.Yếu tố tiềm lực của Nhà nớc. Tiềm lực ở đây đợc hiểu là nguồn lực thực có và tiềm
tàng mà chủ thể có thể sử dụng trong quá trình quản lý của mình.
-Tiềm lực của Nhà nớc thờng biểu hiện dới dạng: sức mạnh về kinh tế, chính trị, thiết
chế tổ chức bộ máy cơ quan Nhà nớc, đội ngũ cán bộ, tài nguyên thiên nhiên, tài sản
Nhà nớc.
đề đã chịu sự tác động của môi trờng một cách thờng xuyên nên chúng sẽ biến đổi
nh các yếu tố vật chất khác. Và để tồn tại trong quá trình vận động, tự mỗi yếu tố
phải chuyển hoá cho thích ứng với môi trờng kéo theo sự chuyển hoá của vấn đề, nh-
ng cũng có vấn đề chuyển hoá chậm cần có sự tác động của Nhà nớc. Nh vậy so với
các vấn đề chung, vấn đề chính sách kém linh hoạt hơn nhiều.
Câu9: Anh, chị hãy trình bày các nguyên tắc phân tích chính sách và cho biết
nguyên tắc nào là cơ bản nhất. Cho ví dụ minh hoạ.
Phân tích chính sách là một hoạt động tổng hợp bao gòm cả việc tìm kiếm, chia tách,
tổng hợp, lý giải kết quả của một chính sách. Để nội dung phân tích chính sách diễn
ra theo định hớng với đầy đủ tính lý luận, thực tiễn và phát triển, chúng ta cần tuân
theo các nguyên tắc sau đây:
a.Nguyên nhân mục tiêu: trong đời sống kinh tế xã hội, mục tiêu luôn là đích theo
đuổi của mọi tổ chức và là vấn đề cốt lõi của mọi quá trình hoạt động và của cả các
chính sách vì mục tiêu là điều cốt lõi để tạo nên một chính sách tốt và đẻ đam bảo
nguyên tắc này thì mục tiêu phân tích chính sách phải xuất phát từ mục tiêu của quản
lý, trên cơ sở mục tiêu chúng thì tiến hành xây dựng các mục tiêu phân tích chính
sách .
Việc tổ chức công tác phân tích phải đúng mục tiêu nghĩa là công tác phân tích phải
hớng tới mục tiêu thể hiện ở việc dự liệu các điều kiện vật chất, nhân sự, môi trờng
cho việc phân tích chính sách.
Việc tổ chức công tác phân tích phải đúng mục tiêu nghĩa là công tác phân tích phải
hớng tới mục tiêu thể hiện ở việc dự liệu các điều kiện vật chất, nhân sự, môi trờng
cho việc phân tích chính sách. Điều này cũng có nghĩa là từ mục tiêu phân tích thì
chúng ta huy động và tổ chức sử dụng các nguồn lực một cách có kế hoạch.
Tài liệu phân tích phải phù hợp với mục tiêu để định hớng thông tin theo yêu cầu
phân tích và để ddảm bảo đợc hiệu quả của hoạt động này, mỗi một mục tiêu thì cần
thu thập những tài liệu khác nhau.
Bên cạnh đó, phơng pháp phân tích cũng cần thống nhất với mục tiêu thì mới làm
cho kết quả phân tích ở mỗi giai đoạn đợc đúng đắn, chính sách và nh vậy sẽ làm cho
toàn bộ quá trình phân tích có độ tin cậy cao.
tổ chức thực thi chính sách phân tích chính sách. Thể hiện trong thực tế là các tổ
chức cá nhân khi tham gia phân tích chính sách phải tôn trọng mục tiêu và định hớng
của Nhà nớc.
*Ví dụ minh hoạ: trong thực tế việc phân tích chính sách thu hút đầu t của khu vực
Đông Nam bộ Việt Nam. ở nguyên tắc này thì đặt ra mục tiêu là thu hút lợng đầu t
nớc ngoài ngày càng lớn vào các khu công nghiệp tại đây với các điều kiện u đãi về
đầu t, chính sách, điều kiện về pháp luật Cùng với các điều kiện u đãi thì các khu
công nghiệp này luôn thay đổi để đáp ứng yêu cầu của sự phát triển kinh tế và đầu t.
Và các khu công nghiệp này tạo ra hiệu quả cao trong quá trình phát triển kinh tế của
đất nơc và đặc biệt việc phát triển các khu công nghiệp này đều nằm trong chiến lợc
phát triển của đất nớc.
Nguyên tắc cơ bản nhất là nguyên tắc mục tiêu vì nó là cốt lõi của cả chính sách nh-
ng đẻ chính sách đem lại hiệu quả cao cần phải kết hợp đầy đủ cả 6 nguyên tắc trên
mới đa đến hiệu quả cao.
Câu10: Hãy cho biết nội dung phân tích diễn biến chính sách công.
Nội dung phân tích diễn biến chính sách đó chính là quá trình hoạch định chính sách
đợc xác định thành phạm vi các bớc cần tiến hành để cho ra đời một chính sách kể từ
khi lựa chọn đợc vấn đề chính sách. Mục đích của nó là phải đi đến đợc kết luận
khoa học về tính khả thi của phơng án chính sách đợc lựa chọn ban hành để đạt đợc
mục tiêu đề ra. Nh vậy phân tích nội dung diễn biến chính sách cần tập trung vào nội
dung sau đây:
+Phân tích mục tiêu chính sách để khẳng định đợc tính hữu dụng hay không đối với
yêu cầu của vấn đề chính sách và phải phù hợp với định hớng phát triển chung của
đất nớc. Vì mục tiêu đợc coi là cốt lõi của chính sách, nó hớng mọi nội dung của
chính sách vào việc thực hiện ý chí của chủ thể hoạch định
-Và trong thực tế phân tích mục tiêu là cần thiết. Vì nó khó diễn đạt và rất dễ có thể
sai lệch cả chính sách.
+Phân tích hệ thống các biện pháp chính sách: để kết luận về tính đồng bộ hay
không đồng bộ giữa mục tiêu của chính sách và các biện pháp chính sách, giữa biện
pháp chính sách với các điều kiện thực tế khác, hay giữa các biện pháp với nhau.
b.Yếu tố năng lực của chủ thể hoạch định chính sách. Để quản lý tốt xã hội thì Nhà
nớc phải sử dụng đồng thời các biện pháp tron g đó có cả chính sách để quản lý và
hiệu quả của các chính sách này sẽ phản ánh năng lực của chủ thể hoạch định qua
các tiêu chí sau:
-Năng lực phân tích và dự báo phát triển kinh tế xã hội
-Năng lực phát triển các vấn đề chính sách
-Năng lực lựa chọn các vấn đề phải giải quyết
-Năng lực đề ra mục tiêu, các biện pháp giải quyết mục tiêu đó, thuyết phục cho tính
khả thi của chính sách
Yếu tố năng lực càng cao thì chính sách đợc hoạch định càng khoa học và khả thi
c.Yếu tố tiềm lực của Nhà nớc. Tiềm lực ở đây đợc hiểu là nguồn lực thực có và
tiềmtàng mà chủ thể có thể sử dụng trong quá trình quản lý của mình.
-Tiềm lực của Nhà nớc thờng biểu hiện dới dạng: sức mạnh về kinh tế, chính trị, thiết
chế tổ chức bộ máy cơ quan Nhà nớc, đội ngũ cán bộ, tài nguyên thiên nhiên, tài sản
Nhà nớc
Đối với Nhà nớc ta tiềm lực kinh tế hiện cha mạnh nên có nhiều chính sách cha đạt
hiệu quả cao do thiếu điều kiện. Nh vậy có thể thấy tiềm lực này là khá quan trọng.
d.yếu tố tiềm lực của đối tợng thực thi chính sách. Sự tham gia của các đối tợng thực
thi chính sách quyết định sự thành bài của chính sách, nếu có sự tích cực của các đối
tợng thì chính sách sẽ thành công. Nhng mức độ tham gia của họ lại phụ thuộc vào
tiềm lực của họ trong hiện tại và tơng lai. Và điều này đã đợc thực tế chứng minh đối
tợng thực thi có ảnh hởng lớn đến hoạch định chính sách.
*Liên hệ thực tế ở Việt Nam: Trong chính sách phát triển giáo dục ở Việt Nam thì
vẫn còn một số điểm cha phù hợp do thiếu các điều kiện về kinh tế, mặc dù vậy
chính sách này đã mang lại cho Việt Nam một nền giáo dục vững mạnh và phát triển
do năng lực hoạch định của Nhà nớc khá tốt có thể nắm vững các điều kiện thực thi,
dự báo các vấn đề giáo dục.
Câu12: Trình bày các nguyên tắc phân tích chính sách. Hãy cho biết nguyên tắc
nào cơ bản nhất.
Phân tích chính sách là một hoạt động tổng hợp bao gòm cả việc tìm kiếm, chia
Nhng nhìn chung để đạt đợc nguyên tắc hợp lý thì phải đạt đợc các yêu cầu trên
c.Nguyên tắc thích ứng trong phân tích chính sách là cần thiết khách quan và đợc thể
hiện các mặt sau:
Lựa chọn mục tiêu phân tích nhất thiết phải theo yêu cầu quản lý
Xác định nội dung phân tích phải thích ứng với mục tiêu cụ thể trong từng giai đoạn
Thời điểm phân tích phải thích ứng với từng loại chính sách
Kết quả phân tích phải đợc sử dụng thích hợp theo yêu cầu quản lý
d.Nguyên tắc phối hợp
Nguyên tắc này yêu cầu khi tiến hành phân tích phải biết kết hợp các kết quả phân
tích để có đợc những thông tin tổng hợp cho quá trình phân tích tiếp theo nếu không
sẽ gây ra mâu thuẫn giữa các quá trình dẫn đến kết quả phân tích chung, không đảm
bảo độ tin cậy và làm lãng phí nguồn nhân lực của Nhà nớc
Ngoài việc phối hợp về kỹ thuật phân tích còn phải phối hợp trong công tác chỉ đạo
điều hành của cơ quan Nhà nớc để mang lại hiệu quả lớn nhất trong phân tích chính
sách
e.Nguyên tắc hiệu quả
Nguyên tắc này đề cập đến việc đạt đợc mục tiêu chính sách nhng chi phí đầu vào
phải thấp, theo yêu cầu của nguyên tắc này hoạt động phân tích chính sách cần phải
đề cao việc tìm kiếm các phơng pháp tối u để tiếp cận đợc kết quả nhanh nhất với chi
phí hợp lý nhất
f.Nguyên tắc chính trị trong phân tích chính sách
Phải đặt ra nguyên tắc này vì mục tiêu chính trị luôn bao trùm mục tiêu chính sách,
tổ chức thực thi chính sách phân tích chính sách. Thể hiện trong thực tế là các tổ
chức cá nhân khi tham gia phân tích chính sách phải tôn trọng mục tiêu và định hớng
của Nhà nớc.
câu13: Anh chị hãy cho biết phân tích chính sách là gì? Vì sao phải PTCS?
+Phân tích chính sách là quá trình phân giải các tài liệu, các bớc hình thành nên
chính sách để qua đó chủ thế phân tích chính sách có thể nắm bắt đầy đủ các thông
tin cần thiết cho việc đa ra một chính sách khả thi Phân tích chính sách là một bớc
hết sức quan trọng, nó quyết định tính hợp lý của chính sách do vậy nó không thể
không thể thiếu trong chu trình chính sách.
=>Khái niệm phân tích chính sách: Phân tích chính sách là việc phân giải toàn bộ
các hoạt động liên quan đến chu trình chính sách nhằm chỉ ra những mối quan hệ
mang tính quy luật giữa các yếu tố cấu thành hoạt động chính sách.
câu14: Khi thực thi chính sách sẽ có những yếu tố ảnh hởng nào? Trong đó yếu
tố nào là quyết định? liên hệ thực tế nớc ta.
Trong quá trình thực thi chính sách sẽ có liên quan đến nhiều tổ chức, cá nhân vì thế
kết quả tổ chức thựcthi chính sách cũng sẽ chịu ảnh hởng của nhiều yếu tố trong đó
có yếu tố chủ quan và khách quan. Cụ thể:
+Yếu tố khách quan: là các yếu tố xuất hiện và tác động đến tổ chức thực thi chính
sách từ bên ngoài, độc lập với ý muốn của chủ thể quản lý, các yếu tố này vận động
theo quy luật khách quan nên ít tạo sự biến đổi do đó cũng khó gây sự chú ý của các
nhà quản lý nhng lại tác động lớn đến quá trình thực thi chính sách, đó là các yếu tố.
tính chất của vấn đề chính sách là yếu tố gắn liền với mỗi chính sách nó có tác động
trực tiếp đến hoạch định và thực thi chính sách có nghĩa là nếu vấn đề chính sách đơn
giản liên quan đến ít đối tợng thì thực thi sẽ dễ dàng và đơn giản hơn. Nh vậy, tính
chất của vấn đề có ảnh hởng khách quan đến việc tổ chức thực thi chính sách nhanh
hay chậm, thuận lợi hay khó khăn.
Môi trờng thực thi chính sách là yếu tố liên quan đến các hoạt động kinh tế, chính trị,
văn hoá, xã hội, an ninh quốc phòng điều này nói lên rằng một môi trờng ổn định ít
biến đổi về chính trị sẽ đa tới sự ổn định về hệ thống chính sách và thực thi thuận lợi.
Nếu các bộ phận của môi trờng ổn định thì nó sẽ tạo cho các hoạt động thực thi dễ
dàng.
Mối quan hệ giữa các đối tợng thực thi chính sách là sự thể hiện thống nhất hay
không về lợi ích của các đối tợng trong quá trình thực hiện mục tiêu chính sách. Nếu
mối quan hệ này có mâu thuẫn thì sẽ ảnh hởng đến công tác tổ chức.
Tiềm lực của các nhóm đối tợng chính sách đợc hiểu là thực lực và tiềm năng của
các nhóm trong mối quan hệ so sánh với các nhóm đối tợng khác. Tiềm lực này thể
hiện trên các phơng diện chính trị, kinh tế, xã hội
Đặc tính của đối tợng chính sách là những tính chất đặc trng mà các đối tợng có đợc
Câu15: Anh,chị hãy trình bày nội dung phân tích diễn biến chính sách.
Nội dung phân tích diễn biến chính sách đó chính là quá trình hoạch định chính sách
đợc xác định thành phạm vi các bớc cần tiến hành để cho ra đời một chính sách kể từ
khi lựa chọn đợc vấn đề chính sách. Mục đích của nó là phải đi đến đợc kết luận
khoa học về tính khả thi của phơng án chính sách đợc lựa chọn ban hành để đạt đợc
mục tiêu đề ra. Nh vậy phân tích nội dung diễn biến chính sách cần tập trung vào nội
dung sau đây:
+Phân tích mục tiêu chính sách để khẳng định đợc tính hữu cụng hay không đối với
yêu cầu của vấn đề chính sách và phải phù hợp với định hớng phát triển chung của
đất nớc. Vì mục tiêu đợc coi là cốt lõi của chính sách, nó hớng mọi nội dung của
chính sách vào việc thực hiện ý chí của chủ thể hoạch định
Và trong thực tế phân tích mục tiêu là cần thiết. Vì nó khó diễn đạt và rất dễ có thể
sai lệch c chính sách.
+Phân tích hệ thống các biện pháp chính sách: để kết luận về tính đồng bộ hay
không đồng bộ giữa mục tiêu của chính sách và các biện pháp chính sách, giữa biện
pháp chính sách với các điều kiện thực tế khác, hay giữa các biện pháp với nhau.
Trong quá trình phân tích các biện pháp chính sách, nhà hoạch định cần chỉ ra đợc
các chính sách cơ bản nào phù hợp cho quá trình thực thi chính sách đó. Hay cần
phối hợp các biện pháp để đạt đợc mục tiêu chính sách đã đề ra
Thông thờng thì các biện pháp chính sách gồm cơ chế tác động củ Nhà nớc đến các
đối tợng thực thi, các biện pháp mang tính giáo dục thuyết phục, và các biện pháp tổ
chức thực thi chính sách.
+Phân tích tổ chức thực thi xây dựng các phơng án chính sách. Đây là nội dung phức
tạp vì nó không có mẫu hình nguyên lý nhất định để nhà hoạch định quan sát mà họ
phải dựa vào quy trình tổ chức xây dựng phơng án chính sách để phân tích đánh giá.
+Phân tích dự báo hiệu lực hiểu quả của chính sách: nội dung phân tích này mang
tính tổng hợp cao nếu các nhà phân tích cần lu ý để mang đến kết quả phân tích thực
sự chính xác. Trên cơ sở kết quả các nội dung phân tích có liên quan ngời ta tổng hợp
các yếu tố đầu vào so với kết quả ở đầu ra để đánh giá toàn bộ về hiệu lực của một
phơng án chính sách.
Thông tin ban đầu phải phù hợp
Thông tin phải đảm bảo số lợng, chát lợng
Thông tin phải đợc tăng cờng thống nhất
Thông tin phải đợc sử dụng tiện lợi
Thông tin phải đợc sử dụng tiết kiệm
Yêu cầu về quản lý sử dụng thông tin: đây là khâu có vị trí hàng đầu trong công tác
quản lý nói chung, hoạch định, phân tích chính sách công nói riêng. Quản ly thông
tin tốt, sử dụng thông tin có hiệu quả có tác động rất lớn đến quá trình thực hiện mục
tiêu phân tích chính sách và để quản lý thông tin Nhà nớc cần.
Quy định về hệ thống thông tin
Quy định về thu thập thông tin
Quy định về lu chuyển thông tin
Quy định về lu giữ thông tin
Khi sử dụng thông tin các nhà phân tích chính sách cần sử dụng theo quy trình này:
lập kế hoạch sử dụng thông tin, thu thập thông tin, phân loại thông tin, xử lý thông
tin, chắt lọc thông tin, tổng hợp thông tin và sử dụng có hiệu quả thông tin.
Khi nhà phân tích chính sách và các cơ quan phân tích chính sách có yêu cầu về các
thông tin thì Nhà nớc thống nhất ban hành cơ chế sử dụng thông tin nh cung cấp
miễn phí thông tin, trao đổi thông tin, dịch vụ thông tin. Ban hành các quy định về
hình thức cung cấp thông tin nh phát hành văn bản, phát thanh, truyền hình.
Câu17: Anh chị trình bày các lý do lựa chọn phơng pháp phân tích chính sách.
khi lựa chọn phơng pháp phân tích ngời ta thờng can cứ vào các lý do sau đây:
Căn cứ vào mục đích của từng loại hoạt động phân tích thìnhà phân tích có thể lựa
chọn phơng pháp phân tích ngời ta thờng căn cứ vào các lý do sau đây:
Căn cứ vào mục đích của từng loại hoạt động phân tích thì nhà phân tích có thể lựa
chọn đợc các phơng pháp phân tích khác nhau.
Phân tích hàn lâm hay còn gọi là phân tích nghiên cứu là phơng pháp phân tích nhằm
đúc kết một vấn đề thành nguyên lý trong một thời gian nhất định trên phạm vi rộng.
Hoạt động phân tích này thờng đợc sử dụng trong các học viên, viện nghiên cứu khoa
học sử dụng dới các hình thức đề tài, các dự án Mục đích của phơng pháp này là
thực tế).
Trong thực tế ngời ta thờng sử dụng các phơng pháp phân tích nh sau:
Phơng pháp phân tích hệ thống là một phơng pháp mà sử dụng tập hợp các phân tử có
liên quan tác động qua lại vớ nhau moọt cách có quy luật, tạo thành một thể thống
nhất để có thể thực hiện một số chức năng, nhiệm vụ nhất định.
-ở phơng pháp phân tích hệ thống này thì đầu vào bao gồm nhiều yếu tố nh vật chất,
thông tin lao động, tài chính các yếu tố này đợc xử lý và tạo ra đầu ra là kết quả
của chính sách.
Khi sử dụng phơng pháp phân tích hệ thống cần chú ý tới việc các phần tử trong hệ
thống liên kết và tơng tác với nhau theo hệ nhân quả, khi thêm hoặc bớt một phần tử
hay một số phần tử thì đều tạo ra sự thay đổi của hệ thống. Trong hệ thống các phần
tử có thể khác nhau khi hợp thành một thể thống nhất thì nó cũng có những tính năng
vợt trội.
Phơng pháp phân tích quyết định và phơng pháp sử dụng cũng quyết định mẫu có
nghĩa là mô hình hoá quá trình ra quyết định thành một sơ đồ tổng hợp của các khả
năng đa ra kết quả dự đoán.
-ở loại phơng pháp này luôn có hai chiều lựa chọn đó là lựa chọn không mạo hiểm
luôn đa ra kết quả trung tính và lựa chọn mạo hiểm luôn đa ra kết quả tốt hoặc xấu.
Do đó ngời phân tích chính sách phải biết dự đoán kết quả đầu ra để lựa chọn quản lý
hợp lý.
-Phơng pháp phân tích chi phí lợi ích. Đây à một phơng pháp mà đợc nhiều quốc gia
trên thế giới sử dụng để phân tích chính sách và nó trở thành một trong những yếu tố
nền tảng cho việc lựa chọn và thực hiện các chính sách của chính phủ.
Khi hoạch định 1 chính sách thì cần phải đề cập nhiều tới mục tiêu kinh tế đó là
mang lại lợi ích cho xã hội.
Trong khi áp dụng phơng pháp này cần phải tuân thủ nguyên tắc chiết khấu có nghĩa
là mọi chi phí tính toán trong tơng lai cần đợc điều chỉnh theo giá hiện tại trớc khi
so sánh. Những biện pháp này lại có các mặt hạn chế là không đáp ứng đợc các mục
tiêu chính trị, nên tuy nó quan trọng nhng cha đầy đủ, nếu chúng ta áp dụng phơng
pháp này một cách máy móc thuần tuý sẽ mang lại những nan giải về chính trị
ở phơng pháp phân tích hệ thống này thì đầu vào bao gồm nhiều yếu tố nh vật chất,
thông tin lao động, tài chính các yếu tố này đợc xử lý và tạo ra đầu ra là kết quả
của chính sách.
Khi sử dụng phơng pháp phân tích hệ thống cần chú ý tới việc các phần tử trong hệ
thống liên kết và tơng tác với nhau theo hệ nhân quả, khi thêm hoặc bớt một phần tử
hay một số phần tử thì đều tạo ra sự thay đổi của hệ thống. Trong hệ thống các phần
tử có thể khác nhau khi hợp thành một thể thống nhất thì nó cũng có những tính năng
vợt trội.
Phơng pháp phân tích quyết định và phơng pháp sử dụng cũng quyết định mẫu có
nghĩa là mô hình hoá quá trình ra quyết định thành một sơ đồ tổng hợp caủ các khả
năng đa ra kết quả dự đoán.
ở loại phơng pháp này luôn có hai chiều lựa chọn đó là lựa chọn không mạo hiểm
luôn đa ra kết quả trung tính và lựa chọn mạo hiểm luôn đa ra kết quả tốt hoặc xấu.
Do đó ngời phân tích chính sách phải biết dự đoán kết quả đầu ra để lựa chọn quản lý
hợp lý.
Phơng pháp phân tích chi phí lợi ích. Đây à một phơng pháp mà đợc nhiều quốc gia
trên thế giới sử dụng để phân tích chính sách và nó trở thành một trong những yếu tố
nền tảng cho việc lựa chọn và thực hiện các chính sách của chính phủ.
Khi hoạch định 1 chính sách thì cần phải đề cập nhiều tới mục tiêu kinh tế đó là
mang lại lợi ích cho xã hội
Trong khi áp dụng phơng pháp này cần phải tuân thủ nguyên tắc chiết khấu có nghĩa
là mọi chi phí tính toán trong tơng lai cần đợc điều chỉnh theo giá hiện tại trớckhi so
sánh. Những biện pháp này lại có các mặt hạn chế là không đáp ứng đợc các mục
tiêu chính trị, nên tuy nó quan trọng nhng cha đầy đủ, nếu chúng ta áp dụng phơng
pháp này một cách máy móc thuần tuý sẽ mang lại những nan giải về chính trị
Phơng pháp phân tích theo mô hình là phơng pháp phân tích dựa trên nguyên tắc xây
dựng các mô hình chính sách công. Có rất nhiều mô hình phân tích chính sách công
trong đó thực tế ngời ta hay sử dụng các phơng pháp:
đồ thị là phơng pháp trình bày các thông tin dới các dạng, biểu đồ và đồ thị khác
nhau, đây là phơng pháp phân tích số liệu cơ bản và ngày nay cùng với sự giúp đỡ