PHÒNG GD&ĐT HÒA AN KỲ THI HỌC SINH GIỎI LỚP 9
CẤP HUYỆN NĂM HỌC 2011 – 2012
MÔN NGỮ VĂN
Thời gian: 150 phút (không kể thời gian giao đề)
Câu 1: (3,0 điểm).
Trong văn bản tự sự có mấy hình thức kể chuyện theo ngôi? Vai trò
của người kể chuyện là gì? Em thích loại ngôi kể nào nhất? Phân tích ngắn
gọn một ví dụ để minh hoạ?
Câu 2: (4,0 điểm).
Giá trị nội dung và nghệ thuật hình ảnh chiếc bóng trong ''Chuyện
người con gái Nam Xương'' của Nguyễn Dữ?
Câu 3: (6,0 điểm).
Người xưa nói: "Đừng thấy việc thiện nhỏ mà không làm, đừng thấy
việc ác nhỏ mà làm".
Em có suy nghĩ gì về lời khuyên trên?
Câu 4: (7,0 điểm).
Cảm nhận của em về hai khổ thơ sau:
Không có kính không phải vì xe không có kính
Bom giật bom rung kính vỡ đi rồi
Ung dung buồng lái ta ngồi,
Nhìn đất, nhìn trời, nhìn thẳng.
( )
Không có kính, rồi xe không có đèn,
Không có mui xe, thùng xe có xước,
Xe vẫn chạy vì miền Nam phía trước:
Chỉ cần trong xe có một trái tim.
( Bài thơ về tiểu đội xe không kính - Phạm Tiến Duật.
SGK Ngữ văn 9, tập 1, NXB Giáo dục, 2005)
Hết
HƯỚNG DẪN CHẤM THI VÀ ĐÁP ÁN
Môn: Ngữ văn 9

(2 điểm)
- " Chiếc bóng" tô đậm thêm nét đẹp phẩm chất của
Vũ Nương trong vai trò người vợ, người mẹ. ( Đó là
nỗi nhớ thương, sự thuỷ chung, Đó là tấm lòng người
mẹ đối với con thơ bé bỏng.)
0,5
- " Chiếc bóng" là một ẩn dụ cho số phận mỏng manh
của người phụ nữ trong chế độ phong kiến nam quyền.
Với chi tiết này, người phụ nữ hiện lên là nạn nhân
của bi kịch gia đình, bi kịch xã hội.
0,5
- " Chiếc bóng" xuất hiện ở cuối tác phẩm khắc hoạ
giá trị hiện thực - nhân đạo sâu sắc của tác phẩm.
0,5
- Chi tiết này còn là bài học về hạnh phúc muôn đời:
Một khi đánh mất niềm tin, hạnh phúc chỉ còn là chiếc
bóng hư ảo.
0,5
b. Gía trị nghệ
thuật
(2 điểm)
Chi tiết " chiếc bóng" tạo nên nghệ thuật thắt nút, mở
nút mâu thuẫn, tạo sự bất ngờ, hợp lý:
+ Tạo sự bất ngờ: Một lời nói của tình mẫu tử lại bị
chính đứa con ngây thơ đẩy vào vòng oan nghiệt;
chiếc bóng của tình chồng nghĩa vợ, thể hiện nỗi khát
khao đoàn tụ, sự thuỷ chung son sắt lại bị chính người
chồng nghi ngờ " thất tiết"
+ Tạo sự hợp lý: Mối nhân duyên khập khiễng chứa
đựng nguy cơ tiềm ẩn ( Vũ Nương kết duyên cùng

đảm bảo được các
ý sau:
- Học sinh giải thích, chứng minh và kết luận được:
+ Việc thiện là việc làm mang đến lợi ích chính đáng, mang lại
niềm vui, tình cảm ấm áp cho mình và những người xung quanh,
góp phần làm cho xã hội trở nên tốt đẹp.
+ Việc ác là những việc làm gây nên những mất mát tổn thương,
những hậu quả tiêu cực cho những người xung quanh. Làm
việc ác có thể có lợi cho mình, nhưng lại có hại cho người
khác
+ Ý nghĩa của câu nói: khẳng định một cách dứt khoát rằng:
Chớ làm điều ác, nên làm việc thiện
+ Làm việc thiện lương tâm luôn thanh thản, thoải mái. Làm
việc ác lương tâm luôn bị day dứt, lo sợ, ám ảnh
+ Đây là một lời khuyên có ý nghĩa thiết thực với mỗi người.
Bởi vì ta thường cứ hay vô tình với những điều tưởng như nhỏ
nhoi xung quanh nhưng thực ra trong cuộc sống việc thiện hay
ác không phụ thuộc vào mức độ lớn hay nhỏ mà phụ thuộc vào
bản chất của nó. Đã là việc ác thì dù lớn hay nhỏ vẫn là ác, vẫn
bộc lộ sự ích kỷ, dã tâm của người thực hiện và việc thiện dù là
việc nhỏ hay lớn thì nó cũng luôn biểu hiện tấm lòng, cái tâm
thơm thảo của con người.
+ Nhắc nhở mọi người hãy cảnh giác với những suy nghĩ có tính
chất nguỵ biện của chính mình.
+ Có thái độ dứt khoát trong hành động, thái độ chỉ làm việc
thiện không làm việc ác dù là nhỏ nhất.
Chứng minh bằng dẫn chứng thực tế.
Liên hệ rút ra bài học cho bản thân trong cuộc sống về giá trị của
việc thiện, có ý thức làm nhiều việc thiện, lên án những việc làm
ác, có thái độ sống tích cực, biết quan tâm chia sẻ, cư xử độ

- Lạc quan, ngang tàng, chất lính đặc trưng của
thời kì chống Mỹ cứu nước.
1,0
- Có tinh thần chiến đáu, lý tưởng chiến đấu, vì
nhân dân, vì tổ quốc họ vượt qua tất cả gian
khổ, hi sinh.
1,0
Liên hệ hình ảnh người lính 0,5
- Sự tương phản giữa chất thơ với hiện thực
trần trụi của chiến tranh tàn khốc qua hình ảnh
độc đáo của những chiếc xe biến dạng.
0,5
Về nghệ thuật - Giọng điệu vui tươi, trẻ trung, tinh nghịch. 0,5
- Hình ảnh chiếc xe gây sự chú ý đối với người
đọc
0,5