PHÒNG GIÁO DỤC ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI CẤP HUYỆN
HẢI LĂNG MÔN LỊCH SỬ LỚP 9
NĂM HỌC: 2006-2007
Thời gian: 120 phút (không kể thời gian giao đề)
Câu 1 (1,5 điểm): Thế nào là phong trào Cần Vương? Em hãy kể tên các cuộc
khởi nghĩa lớn trong phong trào Cần Vương? Theo em cuộc khởi nghĩa nào là tiêu
biểu nhất? Vì sao?
Câu 2 (2 điểm): Kể tên các nhà cải cách ở Việt Nam cuối thế kỷ XIX. Nêu những
nội dung chính trong các đề nghị cải cách? Vì sao các đề nghị cải cách không thực
hiện được?
Câu 3 (2,5 điểm): Hãy trình bày tình hình các giai cấp, tầng lớp trong xã hội Việt
Nam cuối thế kỷ XIX - đầu thế kỷ XX? Thái độ của họ đối với độc lập dân tộc?
Câu 4 (4 điểm): Vì sao trong hoàn cảnh lịch sử của châu Á, Nhật Bản thoát khỏi
số phận một nước thuộc địa và trở thành nước đế quốc? Em hãy liên hệ với tình
hình Trung Quốc và Việt Nam cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX?
PHÒNG GIÁO DỤC HƯỚNG DẪN CHẤM
HẢI LĂNG ĐỀ THI HSG CẤP HUYỆN NH 2006-2007
MÔN LỊCH SỬ 9
Câu 1 (1,5 điểm): Thế nào là phong trào Cần Vương? Em hãy
kể tên các cuộc khởi nghĩa lớn trong phong trào Cần Vương?
Theo em cuộc khởi nghĩa nào là tiêu biểu nhất? Vì sao?
- Sau thất bại ở kinh thành Huế, Tôn Thất Thuyết đưa vua Hàm Nghi ra căn
cứ Tân Sở ở phía tây tỉnh Quảng Trị. Tại đây ông nhân danh nhà vua hạ “Chiếu
Cần Vương”. Từ đó dấy lên phong trào yêu nước chống xâm lược do các văn thân,
sĩ phu và nhân dân hưởng ứng “Chiếu Cần Vương” đứng lên giúp vua cứu nước,
được gọi là phong trào Cần Vương. (0,5 điểm)
- Các cuộc khởi nghĩa lớn trong phong trào Cần Vương: Ba Đình, Bãi Sậy,
Hương Khê. (0,25 điểm)
- Trong phong trào Cần Vương, cuộc khởi nghĩa tiêu biểu nhất là khởi nghĩa
Hương Khê. (0,25 điểm)
độ của họ đối với độc lập dân tộc?
- Cuối thể kỷ XIX đầu thế kỷ XX, thực dân Pháp tiến hành khai thác thuộc
địa lần thứ nhất đã gây nên những biến chuyển trong đời sống các tầng lớp xã hội
Việt Nam. (0.25 điểm)
- Giai cấp địa chủ phong kiến: Đầu hàng làm tay sai cho Pháp, câu kết với
đế quốc áp bức bóc lột nhân dân. (0.25 điểm)
- Giai cấp nông dân: Bị tước đoạt ruộng đất, phải gánh chịu rất nhiều thứ
thuế và các khoản phụ thu. Nông dân bị phá sản có người phải làm tá điền, có
người đi phu, một số đi ở, một số làm công nhân. Họ căm ghét thực dân Pháp, có ý
thức dân tộc sâu sắc, sẵn sàng tham gia các cuộc đấu tranh do bất cứ cá nhân tầng
lớp nào tổ chức có thể giúp họ giành được tự do, no ấm. (0.5 điểm)
- Tầng lớp tư sản: Họ là các nhà thầu khoán, đại lý, chủ xí nghiệp, chủ
xưởng. Bị các nhà tư bản Pháp chèn ép, kìm hãm. Họ chỉ muốn có thay đổi nhỏ để
dễ bề làm ăn sinh sống, chưa dám tỏ thái độ hưởng ứng hay tham gia cách mạng
giải phóng dân tộc. (0.5 điểm)
- Tầng lớp tiểu tư sản: Họ là các chủ xưởng, chủ buôn nhỏ, viên chức, nhà
giáo, học sinh Cuộc sống bấp bênh. Họ có ý thức dân tộc nên tích cực tham gia
các cuộc vận động cứu nước đầu thế kỷ XX. (0.5 điểm)
- Đội ngũ công nhân: Phần lớn xuất thân từ nông dân, không có ruộng phải
xin làm công ăn lương trong các nhà máy, xí nghiệp. Họ bị thực dân, phong kiến
và tư sản bóc lột nên có tinh thần đấu tranh chống bọn chủ đòi cải thiện điều kiện
việc làm và sinh hoạt. (0.5 điểm)
Câu 4 (4 điểm): Vì sao trong hoàn cảnh lịch sử của châu Á,
Nhật Bản thoát khỏi số phận một nước thuộc địa và trở thành
nước đế quốc? Em hãy liên hệ với tình hình Trung Quốc và Việt
Nam cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX?
* Học sinh phải nêu được:
+ Hoàn cảnh nước Nhật. (0,5đ)
Các nước tư bản phương Tây ngày càng tăng cường can thiệp vào Nhật Bản,
đòi "mở cửa". Trước tình hình ấy, Nhật Bản cần có sự lựa chọn: hoặc tiếp tục duy