PhươngphápgiảibàitậpvềADNARN
Dạng1.Xácđịnhtrìnhtựnuclêôtit
Chobiết:Trìnhtựnuclêôtittrênmộtmạchcủagen.
Yêucầu:
+Xácđịnhtrìnhtựnuclêôtittrêngen(ADN).
+HoặcxácđịnhtrìnhtựnuclêôtitARNdogenphiênmã.
Cáchgiải:
+XácđịnhtrìnhtựnuclêôtittrênmạchcònlạicủaADN(gen):
CăncứnguyêntắccấutạocủaADN,cácđơnphâncủahaimạchliênkếtvớinhautheo
nguyêntắcbổsung:
AliênkếtvớiT;GliênkếtvớiX.
+XácđịnhtrìnhtựnuclêôtittrênARN:
Căncứcơchếquátrìnhphiênmã,phântửARNchỉđượctổnghợptừmạchgốccủagen.
Cácđơnphâncủamạchgốcliênkếtvớicácnuclêôtitmôitrườngnộibàotheonguyêntắcbổ
sung
AmạchgốcliênkếtvớiUmôitrường
TmạchgốcliênkếtvớiAmôitrường
GmạchgốcliênkếtvớiXmôitrường
XmạchgốcliênkếtvớiGmôitrường
Vídụ1:Mộtgenchứađoạnmạchcótrìnhtựnuclêôtitlà...AGXTTAGXA....
Xácđịnhtrìnhtựnuclêôtittươngứngtrênmạchbổsung.
Hướngdẫngiảibàitập
TheoNTBScácnuclêôtittrêngenliênkếtvớinhautheonguyêntắcAliênkếtvớiT,Gliênkết
vớiX

Vídụ:PhântửmARNchứađoạnmạchcótrìnhtựnuclêôtitlà...AGXUAGXA....
Xácđịnhtrìnhtựnuclêôtittươngứngtrêngen.
Hướngdẫngiảibàitập
mARN...AGXUUAGXA....
Mạchgốc:...TXGAATXGT....
Mạchbổsung:...AGXTTAGXA....
Dạng3.Xácđịnhsốnuclêôtit,sốliênkếthyđrô,chiềudàigen,sốliênkếtpeptit...
Mộtsốlưuý:
Virut,ADNchỉcó1mạch.
Ởtinhtrùngvàtrứng,hàmlượngADNgiảm1/2hàmlượngADNtrongtếbàosinhdưỡng.
Ởkỳđầu,kỳgiữa,kỳsau:hàmlượngADNgấp2hàmlượngADNởcácgiaiđoạnkhác.
Giớithiệumộtsốcôngthứcđểgiảibàitập
1.Tínhchiềudàigen:lgen=3.4.N/2
2.N=2l/3,4=A+T+G+X=2A+2G

3.A=T;G=X.=>A+G=T+X
4.%A=%T;%G=%X.=>%A+%G=%T+%X=50%.
5.Sốchukìxoắn:(C)=N/20
6.Sốbộbamãhóa=N/6
6.Tínhsốaxitamin:
6.1.Sốaxitamintrongchuỗipôlipeptitđượctổnghợp(genphiênmã1lần,1ribôxômtrượttquakhônglặp
lại:):N/61
6.2.Sốaxitaminmôitrườngcungcấptrongdịchmãkhigenphiênmã1lần,1ribôxômtrượt
quakhônglặplại:
N/62
6.3.Genphiênmãklần.TrênmỗiphântửmARNthamgiadịchmãcónRibôxômcùngtrượt
quamlần.Sốaxitaminmôitrườngcungcấplà:k.n.(m+1)(N1)

2
T
1
=A
2
%T
1
=%A
2
G
1
=X
2
%G
1
=%X
2
X
1
=G
2
%X
1
=%G
2
=>A=T=A
1
+A
2
=T


rA=T
mạchgốc.
%rA=%T
mạchgốc
rU=A
mạchgốc.
%rU=%A
mạchgốc.
rX=G
mạchgốc
%rX=%G
mạchgốc
rG=X
mạchgốc
%rG=%X
mạchgốc
VìA
mạchgốc
+T
mạchgốc
=A
gen
=T

gốc
.K
rX
mt
=rX.K=G
gốc
.K
rG
mt
=rG.K=X
gốc
.K
22.Sốliênkếtpeptitđượchìnhthànhkhicácaxitaminliênkếtnhau=sốphântửH
2
O=sốaa
1.
Bàitoán1.Mộtgencóchiềudàilà5100A
0
,sốnuclêôtitloạiAdeninchiếm20%.Hãyxácđịnh:
1.Sốlượngtừngloạinuclêôtittrêngen.
2.Sốliênkếthydrocủagen
3.SốnucleotitrênmARNdogenphiênmã
4.Sốchukỳxoắncủagen.
5.Sốbộbamãhóa(Triplet)trêngen.
6.Sốaxitamintrongchuỗipôlipeptitđượctổnghợpkhigenphiênmã1lần,mARNcó1riboxomtrượtqua
khônglặplại.
7.SốliênkếtphotphodiestetrênmỗimạchvàtrênphântửADN.
8.Gentiếnhànhtáibản3lần,xácđịnhsốgenconđượctạothành.
9.Sốnuclêôtittrongcácgenconkhigentáibản3lần.
10.Gentáibản3lần,xácđịnhsốnuclêôtitmôitrườngcungcấp.
Bàitậptựgiải
Bài1.Mộtgencóchiềudàilà4080A
0
,sốnuclêôtitloạiAdeninchiếm20%.
1.Xácđịnhsốlượngtừngloạinuclêôtittrêngen.
2.Xácđịnhsốliênkếthydrocủagen
3.XácđịnhsốnucleotitrênmARNdogenphiênmã
4.Xácđịnhsốchukỳxoắncủagen.
5.Xácđịnhsốbộbamãhóa(Triplet)trêngen.
6.Xácđịnhsốaxitamintrongchuỗipôlipeptitđượctổnghợpkhigenphiênmã1lần,mARNcó1riboxom
trượtquakhônglặplại.
7.XácđịnhsốliênkếtphotphodiestetrênmỗimạchvàtrênphântửADN.
8.Gentiếnhànhtáibản3lần,xácđịnhsốgenconđượctạothành.
9.Xácđịnhsốnuclêôtittrongcácgenconkhigentáibản3lần.
10.Gentáibản3lần,xácđịnhsốnuclêôtitmôitrườngcungcấp.
11.Genphiênmã5lần,xácđịnhsốnuclêôtittrêncácphântửARN.
12.XácđịnhsốphântửH
2
Ođượcgiảiphóngđểhìnhthànhchuỗipôlipeptit.
Bài2.Mộtgencótổngsốnuclêôtitlà3000.SốnuclêôtitloạiAdeninchiếm20%.
1.Xácđịnhsốlượngtừngloạinuclêôtittrêngen.
2.Xácđịnhsốliênkếthydrocủagen
3.XácđịnhsốnuclêôtittrênmARNdogenphiênmã
4.Xácđịnhsốchukỳxoắncủagen.
5.Xácđịnhsốbộbamãhóa(Triplet)trêngen.
6.Xácđịnhchiềudàigen.
6.Xácđịnhsốaxitamintrongchuỗipôlipeptitđượctổnghợpkhigenphiênmã1lần,mARNcó1riboxom
trượtquakhônglặplại.


Sốphântửnướctạothànhkhihìnhthànhchuỗipolipeptit=2451=244.
Khiaamởđầutáchkhỏichuỗipôlipeptit=>có1phântửnướckếthợptạophảnứngthủyphân.
=>Toànbộquátrìnhđãgiảiphóngra2441=243phântửnước.
SốnguyêntửH
2
tạocầuđisulfit=5.2=10
=>Khốilượngprôtêin=Sốaa.MaaSốH
2
O.18mH
2
táchratạocầuđisulfit
=244.122243.1810=29768437410=25384.
Dạng4.Xácđịnhsốbộba,chiềudàigenkhibiếtsốaxitamin
Bàitoán1.Trongquátrìnhdịchmã,đểtổnghợp1chuỗipôlipeptitcầnmôitrườngcungcấp249axitamin.
1.Xácđịnhsốnuclêôtittrêngen.
2.XácđịnhsốnuclêôtittrênmARNdogenphiênmã.
3.Xácđịnhsốchukỳxoắncủagen.
4.Xácđịnhchiềudàigen.
5.Tínhsốliênkếtpeptittrênchuỗipôlipeptit.
Hướngdẫngiảibàitập
1.Sốnuclêôtittrêngen=(249+1)x6=1500.
2.SốnuclêôtittrênmARNdogenphiênmã=1500/2=750
3.Sốchukỳxoắncủagen=75.
4.lgen=2550A
0
.
5.Sốliênkếtpeptittrênchuỗipôlipeptit=2491=248.
Bàitoán2.Chuỗipôlipeptithoànchỉnhcó248axitamin.
1.XácđịnhbộbatrênmARN

cặpnuclêôtit.
1.ỞkỳgiữacủaquátrìnhnguyênphântếbàonàycóhàmlượngADNchứabaonhiêucặpnuclêôtit?
2.Tếbàotrứngchứasốnuclêôtitlàbaonhiêu?
Hướngdẫngiải
1.HàmlượngADNởkỳđầucósốnuclêôtitlà:2.6.10
9
=12.10
9
cặpnuclêôtit.
2.HàmlượngADNởtinhtrùngcósốnuclêôtitlà:.10
9
=3.10
9
cặpnuclêôtit
Dạng6.Tínhsốnuclêôtit1mạch,xácđịnhcấutrúcgen.
Lưuý:TheoNTBS,A
1
=T
2
;T
1
=A
2
;G
1
=X
2
;X
1
=G

Sốnuclêôtittừngloạimôitrườngcungcấpchophiênmãlàbộisốcủasốnuclêôtittrênmạchgốc
củagen.(Chiahếtchosốnuclêôtittrênmạchgốc)
Bàitoán1.Mộtgencủasinhvậtnhânsơcóguaninchiếm20%tổngsốnuclêôtitcủagen.Trênmộtmạch
củagennàycó150Ađêninvà120Timin.
1.Tínhsốliênkếthiđrôcủagen.
2.Tínhchiềudàigen.
3.Tínhsốnuclêôtittrongcácgenconkhigentáibản3lần.
Hướngdẫngiảibàitập
1.TheoNTBS,%G+%A=50%=>%A=30%
TheobàiraA1=T
2
=150;T
1
=A
2
=120
=>A=T=A
1
+A
2
=270ó30%
=>N=270x100:30=900
=>G=X=180.
Sốliênkếthyđrô=2A+3G=270x2+180x3=1080
2.Lgen=900:2x3,4=1530A0.
3.Sốnuclêôtittrongcácgencon=23x900=7200.
Bài toán 2.Trong tế bào nhân sơ, xét một gen dài 4080 A
0
, có 560 Ađênin. Mạch đơn thứ nhất của gen                    
có260Ađêninvà380Guanin,gennàyphiênmãcầnmôitrườngnộibàocungcấp600Uraxin.

1
=560260=300.
DoUmtcc=A
gốc
=600=>mạch2làmạchgốc.
3.TínhsốlượngnuclêotittừngloạitrênmARNdogenphiênmã.
Domạch2làmạchgốcnêntrênmARNcó
A=Tgốc=260;U=Agốc=300;G=Xgốc=380;X=Ggốc=260.
Bài toán 3.Một gen có 450 Ađênin và 1050 Guanin. Mạch mang mã gốc của gen có 300 Timin và 600                   
Xitôzin.
1.Tínhsốlượngtừngloại:rA,rU,rG,rXtrênphântửARNđượctổnghợptừgennày.
2.Tínhchiềudàigen.
3.Tínhsốchukỳxoắncủagen.
4.Tínhsốaxitaminmôitrườngcungcấpđểtạora1chuỗipôlipeptit.
Hướngdẫngiảibàitập
1.Sốlượngtừngloại:rA,rU,rG,rXtrênphântửARNđượctổnghợptừgennày.
Ag=Tbs=300
Tg=Abs=AAg=450300=150.
Xg=Gbs=600
Gg=Xbs=GGbs=1050600=450
VậyrA=Tg=300;rU=Ag=150;rG=Xg=600;rX=Gg=450
2.Chiềudàigen.

N=A+T+G+X=2A+2G=3000.

X=rG=100%A%T%G%X=47,8
Bàitoán5.PhântíchthànhphầnhóahọccủamộtaxitnuclêicchothấytỉlệcácloạinuclêôtitA=20%;G
=35%;T=20%vàsốlượngX=150.
1.AxitnuclêicnàylàADNhayARN,cấutrúcmạchđơnhaykép?
2.Tínhsốliênkếtphotphodiestetrênaxitnuclêôtittrên.
3.Tínhchiềudàiaxitnuclêôtittrên.
Hướngdẫngiảibàitập
1.DotrênaxitnuclêôtitcóA,T,G,X=>ADN.Vì%A≠%T=>mạchđơn.
Vậy,AxitnuclêicnàylàADNcócấutrúcmạchđơn.
2.Sốliênkếtphotphodiestetrênaxitnuclêictrên:
X=150,chiếm30%=>N=150/30*100=500.
Sốliênkếtphotphodieste=5001=499.