Đại cương Giáo dục sức khoẻ và Nâng cao sức khoẻ

57
BÀI 5: MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP TRUYỀN THÔNG
GIÁO DỤC SỨC KHỎE

Mục tiêu học tập
Sau khi kết thúc bài học, sinh viên/học viên có khả năng:
1. Trình bày được khái niệm, tầm quan trọng, việc chuẩn bị và tổ chức thực hiện các
hình thức truyền thông với cá nhân
2. Trình bày được khái niệm, tầm quan trọng, việc chuẩn bị và tổ chức thực hiện các
hình thức truyền thông với nhóm
3. Trình bày được khái niệm, tầm quan trọng, việc chuẩn bị và tổ chức thực hiện các
hình thức truyền thông với cộng đồng
 o0o 

1. Giáo dục sức khỏe với cá nhân
Đây có thể là hình thức cung cấp thông tin, hướng dẫn thực hiện hoặc thuyết
phục một người nào đó thực hiện những hành vi cụ thể một cách trực tiếp (mặt đối
mặt) hoặc gián tiếp (qua điện thoại đường dây nóng, nói chuyện trực tuyến trên mạng
Internet). Ngoài ra, giáo dục sức khỏe với cá nhân còn có hình thức đặc biệt như tư
vấn sức khoẻ giữa thầy thuốc và bệnh nhân/khách hàng, nó có thể bao gồm:
- Cung cấp thông tin sức khỏe cơ bản.
- Thuyết phục bệnh nhân/khách hàng thực hiện một hành động cụ thể
- Giúp bệnh nhân/khách hàng ra quyết định. Ví dụ như việc lựa chọn biện pháp tránh
thai nào.
- Giúp bệnh nhân/khách hàng đối phó với những tình huống phức tạp/khó khăn.
- Trị liệu cho bệnh nhân/khách hàng có các vấn đề sức khỏe cụ thể. Ví dụ như
nghiện rượu, nghiện thuốc lá, v.v.
2. Giáo dục sức khỏe với nhóm
2.1. Khái niệm nhóm

đợi khám bệnh, nhóm những người
thuê trọ ở cùng một khu vực, vv
Đặc
điểm
- Về mặt tổ chức, nhóm bao gồm
ban lãnh đạo và các thành viên có
mối quan hệ với nhau
- Nhóm có tôn chỉ, mục đích hoạt
động rõ ràng mà tất cả các thành
viên trong nhóm đều cố gắng đạt
được, đồng thời, có các quy tắc
mà tất cả các thành viên đều phải
tuân theo.
- Các thành viên trong nhóm đều có
những nhiệm vụ và quyền lợi nhất
định.
- Hoạt động của nhóm được tổ chức
quy củ như những buổi họp
thường kỳ, các chương trình hoạt
động.
- Nhóm người này không có một
mục tiêu đặc biệt nào mà họ phải
cùng cố gắng đạt được.
- Nhóm không có quy tắc tổ chức,
hầu như giữa các thành viên
không có mối liên quan.

Trong giáo dục sức khoẻ, chúng ta quan tâm đến một loại nhóm cụ thể, đó là
nhóm đối tượng đích. Nhóm đối tượng đích là một tập hợp các cá nhân có chung một
hoặc nhiều đặc điểm có liên quan trực tiếp đến vấn đề sức khoẻ. Nó là cơ sở để chúng

lao động. Rõ ràng, để giải quyết vấn đề này, tốt nhất là tiến hành giáo dục sức khoẻ
với nhóm để mọi người trong phân xưởng có thể trao đổi kinh nghiệm và lựa chọn
biện pháp bảo hộ phù hợp nhất với mình. Đồng thời, người công nhân sẽ không cảm
thấy ngại ngùng, xa lạ khi sử dụng phương tiện bảo hộ lao động khi làm việc trong
xưởng vì anh ta biết tất cả mọi người đều hiểu và khuyến khích hành vi đó.
3 Giáo dục sức khỏe với cộng đồng
3.1. Khái niệm cộng đồng
"Là một nhóm người có mối quan hệ, ràng buộc lẫn nhau do có chung một hoặc
một số đặc tính như: cùng sống trong một vùng nhất định; cùng tôn giáo, cùng một dân
tộc, có chung các giá trị chuẩn mực hoặc mối quan tâm". Ví dụ: Cộng đồng một làng,
xã, huyện, tỉnh; Cộng đồng người theo một đạo giáo (Hồi giáo, Phật giáo, Thiên chúa
giáo ); Cộng đồng người làm nghề (gốm sứ, mây tre, nuôi trồng thủy hải sản ); Cộng
đồng dân tộc thiểu số (Dân tộc H’mông, Dao, Tày, Kinh )
3.2. Sự cần thiết của giáo dục sức khỏe với cộng đồng
Giáo dục sức khoẻ cộng đồng là một quá trình/loại hình công việc giúp cộng
đồng, người dân, nâng cao nhận thức (về tầm quan trọng của sức khoẻ, trách nhiệm
Đại cương Giáo dục sức khoẻ và Nâng cao sức khoẻ

60
của mỗi cá nhân và cộng đồng đối với công tác chăm sóc sức khoẻ) và tổng hợp các
kinh nghiệm nhằm tạo điều kiện thuận lợi để họ chấp nhận một cách tự nguyện các
hành vi có lợi cho sức khoẻ.
Một số vấn đề liên quan đến sức khoẻ có thể giải quyết theo cá nhân, nhưng hầu
hết các vấn đề sức khoẻ phải cần đến sự cộng tác của nhiều người. Chúng ta có thể
minh họa điều này qua một số ví dụ:
Nếu tại một làng bản, nguồn cung cấp nước sinh hoạt chủ yếu từ một con suối.
Mọi người đều không có nguồn nước riêng. Do việc giữ vệ sinh cho con suối không
được chú ý nên nước suối bị nhiễm bẩn. Một số trẻ trong làng đã bị tiêu chảy. Trong
tình huống này, bản thân mỗi cá nhân không thể thay đổi được tình hình, việc tuyên
truyền giáo dục cho người dân về cách phòng bệnh thông qua việc bảo vệ nguồn nước