B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP. H CHÍ MINH  HNH NGUYÊN
PHÂN TÍCH TÁC NG CA THÔNG TIN K TOÁN
TRÊN BÁO CÁO TÀI CHÍNH N GIÁ C PHIU CA
CÁC DOANH NGHIP NIÊM YT TRÊN
TH TRNG CHNG KHOÁN ậ
TRNG HP SÀN HSX
LUNăVNăTHC S KINH T Tp. H Chí Minh – Nmă2014

B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP. H CHÍ MINH  HNH NGUYÊN

PHÂN TÍCH TÁC NG CA THÔNG TIN K TOÁN

Chngă1:ăTng quan 1
1.1. S cn thit caăđ tài 1
1.2. Mc tiêu nghiên cu 2
1.3. Phmăviăvàăđiătng nghiên cu 2
1.4.ăPhngăphápănghiênăcu 3
1.5. Các nghiên cu thc nghim v mi liên h gia thông tin k toán
trên báo cáo tài chính và giá c phiu 4
1.6. Nhngăđóngăgópămi ca lunăvn 7
1.7. Kt cu ca lunăvnă 8
Chngă2: Căs lý thuyt 9
2.1. C phiu v các loi giá c phiu 9
2.1.1 Khái nim c phiu 9
2.1.2ăcăđim ca c phiu 9
2.1.3 Các loi c phiu 10
2.1.4 Các loi giá c phiu 12
2.1.4.1 Mnh giá 12
2.1.4.2 Giá tr s sách 12
2.1.4.3 Giá tr ni ti 13
2.1.4.4 Th giá 13
2.2. Thông tin k toán trên Báo cáo tài chính 13
2.2.1. Khái nim thông tin k toán – Báo cáo tài chính 13
2.2.2 H thng thông tin trên BCTC 14
2.2.2.1 Bngăcânăđi k toán 14
2.2.2.2 Bng báo cáo kt qu hotăđng SXKD 15
2.2.2.3ăBáoăcáoăluăchuyn tin t 17
2.2.2.4 Thuyt minh BCTC 18
2.2.3 Vai trò caăTTKTătrênăBCTCăđi vi TTCK 19
2.3. Mô hình Ohlson 23
2. 3.1ăCácămôăhìnhăđnh giá c phiuăđc s dng trong mô hình
Ohlson 23

chng khoán 51
5.2.1. Tình hình tuân th pháp lut v công b thông tin 51
5.2.2. Bt cân xng thông tin 51
5.2.3. Ni dung và chtălng thông tin công b 52
5.2.4. Bt cp trong qunălýănhàănc 55
5.3. Mt s gii pháp nhm nâng cao chtălng thông tin k toán tài
chính trên th trng chng khoán 57
5.3.1.ăi vi doanh nghip niêm yt 57
5.3.2.ăTngăcng s hiu bităchoănhàăđuăt 58
5.3.3. i viăcácăcăquanăqun lý 59
5.3.4. Nâng cao chtălng kim toán và kim toán viên 63
5.3.5.ăNângăcaoănngălc gii truyn thông 63
5.4. Hn ch ca lunăvnăvàăđnhăhng nghiên cuătngălai 64
Kt lunăchngă5 66
Kt lun 67
Tài liu tham kho
Ph lc
DANH MC VIT TT
BCTC : Báo cáo tài chính
BVPS : Giá tr s sách trên mi c phiu
DDM : Mô hình chit khu c tc
EPS : Thu nhp trên mi c phiu
FEM : Mô hình nhăhng c đnh
FLEV : T l đònăby tài chính
GDCK : Giao dch chng khoán
HNX : Sàn giao dch chng khoán Hà Ni
HSX : Sàn giao dch chng khoán Thành ph H Chí Minh

n nay, triăquaăhnă10ănmăhotăđng vi nhiuăgiaiăđonăthngătrm, TTCK Vit
Namăcngăđãăcóănhngăbc phát trinăđángăk,ănhngăvn còn tn ti nhiu hn
ch.ăc bit chú trngăđn vnăđ minh bch thông tin ca công ty niêm yt trên
TTCK, bi tm quan trng caăthôngătinăbáoăcáoătàiăchínhă(BCTC)ăđc công b
đi vi quytăđnh caănhàăđuăt.ăãăcóărt nhiu các công trình nghiên cu nhm
tìm ra các nhân t nhăhngăđn s binăđng ca giá c phiu trên TTCK Vit
Nam.ăQuaăđó,ănghiênăcu phân tích vai trò, chtălng ca thông tin k toánăđi vi
s phát trin caăTTCK;ăcngănhăđ xut các giiăphápăđ ci thin tính minh bch
ca thông tin k toán trên th trng. Tuy nhiên, s lng bài nghiên cuăđnhălng
v mi liên h gia thông tin k toán và giá c phiu vn còn hn ch. Vic nghiên
cuăđnhălng mi liên h gia thông tin k toán trên báo cáo tài chính và giá c
phiu có s dng mt mô hình kinh t áp dng ti Vit Nam còn khá ít.
T nmă2009ăđnănay,ăđãăchng kin s phát trin không ngng ca TTCK
Vit Nam song hành quá trình hoàn thin khuôn kh phápă lý,ă môiă trng kinh
doanh nhm theo kpătrìnhăđ, tcăđ caăcácănc trong khu vc và trên th gii.
c bit, thôngătinăđ các nhàăđu t đa ra quytăđnhăđu t caămìnhăhayăcăs
cho các phân tích tài chính ngày nay phn ln da vào thông tin k toán trên báo
cáo tài chính mà các doanh nghip niêm yt công b.ăQuaăđó,ănhm kim chng li
mi quan h gia thông tin k toán công b trên TTCK và giá c phiu, liu rng có
tn ti mi liên h gia thông tin k toán trên báo cáo tài chính và giá c phiu,
cngănh vic lng hóa c th mcăđ gii thích binăđng giá c phiu ca mt
s bin thông tin k toán trên báo cáo tài chính, tác gi đãăchnăđ tài “Phơn tích
tác đng ca thông tin k toán trên báo cáo tƠi chính đn giá c phiu ca các
doanh nghip niêm yt trên th trng chng khoán ậ trng hp sàn HSXẰ
cho lunăvnăcaoăhc.
2
1.2. Mc tiêu nghiên cu:

HSX.
1.4. Phng pháp nghiên cu
 thc hin mc tiêu nghiên cuăđãăđ ra, lunăvnăđc xây dng thành 03
giaiăđon thc hin:
(1) Nghiên cuă đnh tính nhm h thng khung lý thuyt v giá c phiu,
thông tin k toán trên báo cáo tài chính và mô hình Ohlson.
(2) Nghiên cuăđnhălng nhm tìm ra mt mô hình và t đóăkimăđnh, xác
đnhătácăđng ca thông tin k toánătrênăbáoăcáoătàiăchínhăđn giá c phiu thông
qua vic thu thp d liu, phân tích d liu,ăcă lng, kimă đnh các mô hình.
Lunăvnăs dng mô hình kinh t lngăđ phânătíchătácăđng ca bin s thông tin
k toán trên báo cáo tài chính, c th là: thu nhp trên mi c phiu, giá tr s sách
trên mi c phiu, li nhun chaăphânăphi trên mi c phiu và t l đònăby tài
chính lên giá c phiu.
(3)ăTrênăcăs tho lun các kt qu nghiên cu đ đaăraămt s gi ý gii
pháp nhm nâng cao chtălng thông tin k toán tài chính trên th trng chng
khoán.
Lunăvnăda trên nghiên cu thc nghimăvàăđiu tra chn mu,ăcácăphngă
phápăđc s dng:
 Phngăphápătng hpăđc s dng nhm k tha lý lun v giá c phiu,
thông tin k toánă trênă báoă cáoătàiăchính,ă môă hìnhă Ohlsonăđc nghiên cu trong
nc và trên th gii.ăQuaăđó,ăhìnhăthànhăcăs lý thuytăchoăđ tài ca lunăvn.
 Phngăphápăthng kê chn mu nhm thu thp s liu v giá c phiu, thu
nhp trên mi c phiu, giá tr s sách trên mi c phiu, li nhun chaăphânăphi
trên mi c phiu và t l đònăby tài chính dùng cho vic thc hin hi quy các mô
hinh nghiên cu.ăTheoăđó,ălunăvnăs dng c mu là n = 279.
4
 Phngăphápăthu thp d liu: Lun vn s dng ngun thông tin t BCTC

Nhngănmăgnăđây,ăda trên mô hình Ohlson, nhiu nghiên cu thc nghim
đãăng dng rng rãi ti các th trng khác nhau trên th gii:ănhă M (Colin và
cng s,ă1997),ăAnh,ăc,ăNaăUyă(KingăvàăLangli,ă1998)…ăKt qu cho thy có
mi quan h rt cht ch gia thông tin trên BCTC và giá c phiu. Theo nghiên
cu  M ca Colin và cng s (1997) cho bit thông tin BCTC gii thích 54% giá
c phiu trên TTCK M theo mô hình Ohlson. Theo King và Langli (1998), s
dng mô hình hi quy ca thu nhp và giá tr s sách trên giá c phiuăvàăđaăraă
mt kh nngăgiiăthíchă70%,ă60%ăvàă40%ătngăngăăchoăVngăquc Anh, Na
Uyăvàăc.
n nhngănmă2000ătr liăđây,ăcngăti TTCK M, Hand J.R.M, Lamsman
(2005) s dngămôăhìnhăOhlsonăđ đnh giá c phiu vi kt qu R
2
hiu chnhăăđt
86%.  TTCK Châu M Latinh, Rocío D. Vázquez và cng s (2007)ăđãătin hành
môăhìnhăOhlsonătrênăTTCKăMexicoăđng thiăđaăthêmăbin gii thích th ba là
dòng tin hotăđng – Operating cash flow. Kt qu ca mô hình ci tin này cho R
2

hiu chnhăđt 67%.
Tip tc nghiên cu  TTCK Châu Âu, Ballas A.A, Hevas D.L (2005) áp dng
mô hình Ohlson vào các TTCK tiăcácănc thành viên  châu Âu nh:ăPháp,ăc,
Hà Lan, Anh. Mcădù,ăđng tin s dng và ch đ k toán caăcácănc là khác
nhau, tuy nhiên, kt qu cho thy mô hình Ohlson có mcăđ phù hpătrongăđnh
giá c phiu là 74%.
V Châu Á, thì  àiă Loan,ă Po-ChinWu và Chen-JenăWangă(2008)ăđãă phát
trinămôăhìnhăOhlson,ăđaăthêmăcácăbin gii thích thuc ch s kinh t vămô:ătc
đ tngătrng GDP, ch s lm phát, t giá hiăđoái.ăNghiênăcu cho kt qu R
2
hiu chnhăcaoăhnămôăhìnhăgc. Ti Gióoc-đa-ni, Firas Naim Dahmash và Majed
Qabajeh (2012)ăđãătin hành kim tra mô hình Ohlson vi các c phiuăđc niêm

ca lunăvn,ăchoăthy các nghiên cuănàyăđãătìmăraăbng chng v mi liên h gia
thông tin k toán trên báo cáo tài chính và giá c phiu ti nhiu th trng chng
khoán trên th gii. Tuy nhiên, các nghiên cuănàyăđc thc hin ti nhngănc
đãăphátătrin, nhngănmăgn đâyămiăđc áp dng  nhngăncăđangăphátătrin,
gia hai loi th trng này s phát sinh nhng tính cht, hình thc khác bit.
Hnă na, các nghiên cu ca Vit Nam v đ tàiă nàyă cngă cònă hn ch,
thng ch áp dng mô hình gc Ohlson vi hai bin thông tin trên báo cáo tài
chính là: giá tr s sách trên mi c phiu và thu nhp trên mi c phiuăđ đoălng
mi liên h gia thông tin k toán trên báo cáo tài chính và giá c phiu.
Vì vy, lunăvnăđãăs dngămôăhìnhăOhlsonăcóăđiu chnh,ăđaăvàoămôăhình
gc hai binăđcătngăcng: li nhunăchaăphânăphi trên mi c phiu và t l
đònăbyătàiăchínhăđ tngăýănghaăchoămôăhình.

7
1.6. Nhng đóng góp mi ca lun vn
Xemăxétăvàăđi chiu vi nhng nghiên cuătrcăđây,ălunăvnăthc hin có
đc mt s đim miănhăsau:
 V mt khoa hc:
Mt là, lunăvnăđãăh thngăhoáăcăs lý thuyt v giá c phiu, thông tin k
toán trên báo cáo tài chính, mô hình Ohlson. Daă vàoă cácă phngă phápă kinhă t
lng, lunăvnăcălng các hàm hiăquyătheoămôăhình.ăQuaăđó,ălunăvnăkim
đnhăđc mcăđ tácăđng ca thông tin k toánătrênăbáoăcáoătàiăchínhăđn giá c
phiuăchoănhàăđuăt.ă
Hai là, bng vic s dng nghiên cuăđãăcóăcaăncăngoàiăđ thc hin  Vit
Nam theo hình thc nghiên cu lp liăvàăcóăđiu chnh, đãăcungăcp nhng bng
chng thc nghim v mi quan h gia thông tin k toán trên báo cáo tài chính và
giá c phiu. Kt qu nghiên cu ca lunăvnăs tìmăraăđc mt mô hình phù hp

đó,ăkt qu nghiên cu tht s cóă ýă nghaă choă cácă nhàă đuăt,ă nhàă phână tíchă tàiă
chính, nhà qun tr doanh nghipăđ đaăraăcácăquytăđnhăđuătăhiu qu.
1.7. Kt cu ca lun vn:
Lunăvnăđcăchiaăthànhă05ăchng,ăc th nhăsau:
Chngă1:ăTng quan
Chngă2: Căs lý thuyt
Chngă3: Phngăphápănghiênăcu
Chngă4:ăKt qu nghiên cu
Chng 5: Kt lun và mt s gii pháp nâng cao chtălng thông tin k toán
tài chính trên th trng chng khoán
9
CHNG 2: C S LÝ THUYT
2.1 C phiu và các loi giá c phiu:
2.1.1 Khái nim v c phiu:
C phiu là chng ch do công ty c phn phát hành hoc bút toán ghi s xác
nhn quyn s hu mt hoc mt s c phn caăcôngătyăđó.ăC phiu có th ghi tên
hoc không ghi tên. Theo Lut Chng khoán VităNamănmă2006,ăc phiu là loi
chng khoán xác nhn quyn và li ích hp pháp caăngi s huă đi vi mt
phn vn c phn ca t chc phát hành.
Khi mua c phiu, nhngăngiăđuătă(cácăc đông)ăs tr thành nhngăngi
ch s huăđi vi công ty. Mcăđ s huăđóătu thuc vào t l c phn mà c
đông nm gi. Là ch s hu, các c đôngăcùngănhauăchiaăs mi thành qu cngă
nhătn tht trong quá trình hotăđng ca công ty. Trongătrng hp xu nht là
công ty phi thanh lý hay phá sn, c đôngăch nhnădc nhng gì còn li sau khi

t trên th trng và công ty đã thu v đc toàn b tin bán s c phiu đó, nó nh
hn hoc ti đa là bng vi s c phiu đc phép phát hành.
- C phiu qu: là c phiu đã đc giao dch trên th trng và đc chính t
chc phát hành mua li bng ngun vn ca mình. S c phiu này có th đc
công ty lu gi mt thi gian sau đó li đc bán ra; lut pháp mt s nc quy
đnh s c phiu này không đc bán mà phi hy b. C phiu qu không phi là
c phiu đang lu hành, không có vn đng sau nó; do đó không đc tham gia vào
vic chia li tc c phn và không có quyn tham gia b phiu.
- C phiu đang lu hành: là c phiu đã phát hành, hin đang lu hành trên
th trng và do các c đông đang nm gi. S c phiu đang lu hành đc xác
đnh nh sau:
S c phiu đang lu hành = S c phiu đã phát hành – S c phiu qu
Trong trng hp công ty có c hai loi c phiu thng và c phiu u đãi, ngi
ta s xác đnh c th cho tng loi mt. S c phiu thng đang lu hành là cn c
quan trng đ phân chia li tc c phn trong công ty.
Da vào hình thc c phiu, có th phân bit c phiu ghi danh và c phiu
vô danh.
11
- C phiu ghi danh: là c phiu có ghi tên ngi s hu trên t c phiu. C
phiu này có nhc đim là vic chuyn nhng phc tp, phi đng ký ti c quan
phát hành và phi đc Hi đng Qun tr ca công ty cho phép.
- C phiu vô danh: là c phiu không ghi tên ngi s hu. C phiu này
đc t do chuyn nhng mà không cn th tc pháp lý.
Da vào quyn li mà c phiu đa li cho ngi nm gi, có th phân bit
c phiu ph thông (c phiu thng) và c phiu u đãi. ây là cách phân loi ph
bin nht. Khi nói đn c phiu ca mt công ty, ngi ta thng nói đn c phiu
ph thông (c phiu thng) và c phiu u đãi. Các loi c phiu này tng ng

ngày càng phát trin, giá tr thc ca c phiu cng nh giá bán ca c phiu trên
th trng thoát ly càng lúc càng xa mnh giá giá c phiu, và hn th na, cái mà
nhà đu t quan tâm khi b tin ra mua c phiu đó là c tc công ty, yu t cu
thành giá tr thc ca c phiu. Do đó, mnh giá ch có giá tr danh ngha.
2.1.4.2 Giá tr s sách:
Giá tr s sách là giá c phiu ghi trên s sách k toán, phn ánh tình trng
vn c phn ca công ty ti mt thiăđim nhtăđnh.
Giá tr s sách c phiu =
Vn c phn thng
Tng s c phiu đang lu hành

Ngoài vic cho bit giá tr mà các c đôngăthng nhnăđc trong trng
hp công ty b phá sn và các tài snăđc thanh lý, giá tr s sách còn là yu t
quan trng cu thành nên ch s P/B (T l giá c phiu trên giá tr s sách),ăđc
dùngăđ so sánh giá tr c phiu trên th trng vi giá tr s sách. Ch s P/B có ý
nghaăliênăquanăđnăđ an toàn ca khonăđu t dài hn. H s này càng cao thì ri
ro càng ln. Mt h s P/B thp li có ýănghaălàăc phiu nàyăđcăđnh giá thp và
thích hpăđ mua và nm gi nó nu doanh nghip có trin vng tt trong tngălai.ă
Tuy nhiên, h s thpăcngăcóăth là do doanh nghipăđangăgp nhiu vnăđ trong
hotăđng sn xut kinh doanh và có th là không hp lý nuăđu t vào c phiu
ca doanh nghip này.
13
2.1.4.3 Giá tr ni ti:
Giá tr ni ti là giá tr thc ca c phiu ti thi đim hin ti. c tính
toán cn c vào c tc công ty, trin vng phát trin công ty và lãi sut th trng.
ây là cn c quan trng cho nhà đu t khi quyt đnh đu t vào c phiu, đánh
giá đc giá tr thc ca c phiu, so sánh vi giá ca th trng và chn la

k toán,ăngi s dng báo cáo tài chính có th nhnăxét,ăđánhăgiáăkháiăquátăthc
trng tài chính ca doanh nghip vào thiăđim báo cáo.
Bngăcânăđi k toánăđc chia thành hai phn: Tài sn và ngun vn
- Phn tài sn: Các ch tiêu  phn tài sn phn ánh toàn b giá tr tài sn hin
có ca doanh nghip ti thiăđimăbáoăcáoătheoăcăcu tài sn và hình thc tn ti
ca chúng trong quá trình sn xut kinh doanh. Tài sn đc chia thành:
 A: Tài sn ngn hn
 B: Tài sn dài hn
 phn tài sn: mt tài snăđc trình bày vào loiă“Tàiăsn ngn hn”ăkhiătàiă
snăđóăđc d tínhăđ bán hay s dng trong mt chu k kinhădoanhăbìnhăthng
ca doanh nghip; hocăđc nm gi cho mcăđíchăthngămi hay cho mcăđíchă
ngn hn và d kin thu hi hoc thanh toán trong vòng 12 tháng k t ngày kt
thúcănm.ăCácătàiăsn khác ngoài tài sn ngn hnăthìăđc trình bày  loiă“Tàiăsn
dài hn”.
Các tài snăcngăđc sp xp theo tính thanh khon gim dn. Tính cht này
th hin rt rõ khi sp xp các ch tiêu thuc tài sn ngn hn: Tin  uătătàiă
chính ngn hn  Các khon phi thu  Hàng tn kho  Tài sn ngn hn khác.
- Phn ngun vn (ngun hình thành tài sn) phn ánh ngun hình thành tài sn
hin có ca doanh nghip ti thiăđim báo cáo. Các ch tiêu ngun vn th hin
trách nhim pháp lý ca doanh nghipăđi vi tài snămàămìnhăđangăqun lý và s
dng. Ngun vnăđc chia thành:
 A: N phi tr
15
 B: Vn ch s hu
 phn ngun vn: do trách nhim pháp lý ca doanh nghip vi ch n và
ch s hu hoàn toàn khác nhau nên phn "N phi tr"ăđc xpătrc phnă“Vn
ch s hu". Trách nhim pháp lý còn th hin c th qua thi hn thanh toán nên

doanh hin nay  VităNamăđc xây dng theo chcănngăkinhăt ca chi phí vi
kt cu nhăsau:
năv:……
BÁO CÁO KT QU HOT NG KINH DOANH
(Theo chcănngăkinhăt ca chi phí)
Nm ăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăănăv tính:….
Ch tiêu
Nmănay
Nmătrc
Doanh thu bán hàng và cung cp dch v Các khon gim tr Doanh thu thun v bán hàng và cung cp
dch v Giá vn hàng bán Li nhun gp v bán hàng và cung cp
dch v Doanh thu hotăđng tài chính Chi phí tài chính

EPS 17
2.2.2.3 Báoăcáoăluăchuyn tin t
Báoăcáoăluăchuyn tin t là báo cáo k toán tng hp phn ánh vic hình
thành và s dng dòng tin phát sinh theo các hotăđng khác nhau trong k báo cáo
ca doanh nghip.
Khái nim tinătrongăbáoăcáoăluăchuyn tin t là các khon vn bng tin
(tin mt ti qu, tin gi ngân hàng và tină đangă chuyn) và các khonă tngă
đngătin caăđnăv.ăTngăđngătinăđcăđnhănghaălàăcácăkhonăđuătăngn
hn (không quá 3 tháng), có kh nngăchuynăđi thành mtălng tin xác đnh và
không có nhiu ri ro trong chuynăđi thành tin. Là báo cáo phn ánh binăđng
dòng tin trong k (thu tin và chi tin; hoc dòng tin vào và dòng tinăra)ănhngă
Báoăcáoăluăchuyn tin t khôngă đnă thun phn ánh s tngăgimănhătrênătàiă
khon k toán "Vn bng tin".ăBáoăcáoănàyăđãăphânăloi s luân chuyn dòng tin
qua ba hotăđng: hotăđng sn xut kinh doanh, hotăđngăđuătăvàăhotăđng tài
chính.
Khác vi Bngăcânăđi k toán hay Báo cáo kt qu kinhădoanhăđc lp trên
căs dn tích,ăBáoăcáoăluăchuyn tin t đc lp trên c s tin. Do vy, k toán
ch quanătâmăđn dòng tin thc thu (dòng tin vào) và dòng tin thc chi (dòng tin
ra) trong k k toánăđ trìnhăbàyăbáoăcáoănày.ăNghaălàătin thu khác vi doanh thu;
và tin chi khác viăchiăphí.ăóăchínhălàăs khác bităcăbn giaăcăs tinăvàăcăs
dn tích.
Thông tin t Báoăcáoăluăchuyn tin t đãăb sung thêm mt cách nhìn v
tình hình tài chính caăđnăv - đóălàăs vnăđng ca dòng tin, mt yu t rt quan
trng trong hotăđng thanh toán caăđnăv. Qua đóăcungăcp mt bc tranh toàn