B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP. HCM NGỌăMăCHNG GIIăPHỄPăGIAăTNGăNGUNăTHUăPHệ
TăDCHăVăPHIăTệNăDNG
TIăNGỂNăHẨNGăTHNGăMI
CăPHNă ỌNGăỄ LUNăVNăTHCăSăKINHăT TP.HCM, tháng 11 nm 2014
BăGIỄOăDCăVẨăẨOăTO
TRNGăIăHCăKINHăTăTP.ăHCM

NGỌăMăCHNG

GIIăPHỄPăGIAăTNGăNGUNăTHUăPHệ
TăDCHăVăPHIăTệNăDNG
TIăNGỂNăHẨNGăTHNGăMI
CăPHNă ỌNGăỄ

Chuyên ngành: Tài chính ậ Ngân hàng

DNGăCAăNGỂNăHẨNGăTHNGăMI 4
1.1. TngăquanăvădchăvăphiătinădngăcaăNHTM 4
1.2. Ngunăthuăphíătădchăvăphiătínădng 9
1.2.1. Khái nim 9
1.2.2. Phân loi ngun thu phí t dch v phi tín dng: 9
1.2.3. c đim ngun thu phí t dch v phi tín dng: 11
1.2.4. Vai trò ca ngun thu phí t dch v phi tín dng 11
1.2.5. Các yu t tác đng đn ngun thu phí dch v phi tín dng 13
1.2.5.1. Các nhân t thuc v môi trng v mô 13
1.2.5.2. Các nhân t ch quan t phía NHTM 14
1.2.5.3. Các nhân t thuc v KH s dng dch v 17
1.3. Giaătngăngunăthuăphíătădchăvăphiătínădng 18
1.3.1. Khái nim 18
1.3.2. Các bin pháp đ gia tng ngun thu phí t dch v phi tín dng: 18
1.3.3. Các tiêu chí đánh giá gia tng ngun thu phí t dch v phi tín dng
.19
1.3.3.1. Doanh s thu phí: 19
1.3.3.2. T trng trong thu nhp: 20
1.3.3.3. Thu nhp ngoài lưi cn biên (NNIM- Net non-interest margin)
ầầầầầầầầầầầầầầầầầầầầầầầầầ 20

1.3.3.4. T trng li nhun phí phi tín dng/li nhun ròng ca Ngân hàng:
.21
1.3.4. Ri ro khi gia tng thu phí t dch v phi tín dng: 21
1.4. Kinhănghimăgiaătngăngunăthuăphíătădchăvăphiătínădngăcaăcácă
NgơnăhƠngăkhácăvƠăbƠiăhcăchoăNHTMCPăông Á 22
1.4.1. Kinh nghim ca Ngân hàng HSBC: 22
1.4.2. Kinh nghim ca Ngân hàng Thng mi c phn Á Châu 23
1.4.3. Bài hc cho Ngân hàng Thng mi c phn ông Á: 24
Kt lun Chng 1 26

3.2. Giiă phápă giaă tngă ngună thuă phí tă dchă vă phiă tínă dngă tiă Ngơnă
hƠngăThngămiăcăphnăôngăỄ 61
3.2.1. Xây dng k hoch phát trin dch v phi tín dng. 61
3.2.2. Hoàn thin và tng cng các dch v phi tín dng đang cung cp 62
3.2.3. Phát trin hình thc bán chéo sn phm thông qua vic đóng gói sn
phm .69
3.2.4. Tng cng xúc tin hot đng Marketing ngân hàng. 71
3.2.5. Gii pháp gia tng đ tin cy ca KH đi vi DongA Bank 72
3.2.5.1. Xây dng hình nh, thng hiu ca DongA Bank 72
3.2.5.2. To s thun li cho KHkhi đn giao dch 73
3.2.5.3. Gii pháp gia tng kh nng tip cn KH thông qua các kênh phân
phi dch v 73
3.2.6. Gii pháp nâng cao cht lng nhân viên cung ng dch v phi tín dng
.74
3.2.7. Xây dng và khai thác có hiu qu h thng qun lỦ quan h KH
(CRM) .77
3.2.8. Thc hin vic hp tác, liên kt vi các t chc phi ngân hàng, các
doanh nghip sn xut kinh doanh đ cung ng sn phm 78
3.2.9. Khai thác hiu qu mi quan h tng h, gn kt cht ch gia dch
v tín dng và dch v phi tín dng. 79
3.2.10. Nâng cao và tng cng đu t phát trin công ngh thông tin. 79

3.3. Kinănghăgópăphnăthc hinăgiiăphápăgiaătngăthuăphíătădchăvăphiă
tínădng. 80
3.3.1. i vi chính ph 80
3.3.2. i vi Ngân hàng Nhà Nc Vit Nam 82
Kt lun chng 3 82

KT LUN 83
TÀI LIU THAM KHO 85

Ngân hàng nhà nc
NHTM
Ngân hàng thng mi
NHT
Ngân hàng đin t
POS (Point of sale terminal Veriphone):
Máy cp phép t đng
QHKH
Quan h KH
RM ậ Relationship Manager
Chuyên viên quan h KH
TMCP:
Ngân hàng thng mi
TP.HCM
Thành ph H Chí Minh
TGTT
Tin gi thanh toán
TTQT
Thanh toán quc t
TN
Thu nhp
UNC
y nhim chi
UNT
y nhim thu
VND
Vit Nam ng
WTO
T chc thng mi quc t


Phí dch v phi tín dng khác 2011-2013
46
Bng 2.10
C cu ngun thu phí dch v phi tín dng
46
Bng 2.11
Tc đ tng trng thu nhp phí t dch v phi tín dng
2011-2013
48
Bng 2.12
C cu thu nhp hot đng ca DongA Bank 2011-2013
49
Bng 2.13
T trng thu nhp ròng t dch v trên thu nhp trc Thu ca Ngân hàng
50
Bng 2.14
Tính toán thu nhp ngoài lưi cn biên (NNIM) giai đon 2011-2013
50

DANHăMCăBIUă

Thăt
Tênăbiuăđ
Trang
Biu đ 2.1
T trng thu nhp dch v phi tín dng giai đon 2011
- 2013
49 2

bo tính cnh tranh cho tng mc phí đc đa ra. Công vic này hn đư làm đau
đu không bit bao nhiêu chuyên gia trong lnh vc nghiên cu và phát trin sn
phm. Và ngh thut kinh doanh đc xem là đnh cao khi Ngân hàng cung cp các
dch v phi tín dng cho KH, KH chi tr nhng vn cm thy rt hài lòng và t
nguyn. Vy, làm sao đ đt đn đnh cao ngh thut y ?.  tìm đc câu tr li
đư thôi thúc Tôi thc hin đ tài ắ Gii pháp gia tng ngun thu phí t dch v phi
tín dng ti Ngân hàng TMCP ông Á”. Lun vn nhm nghiên cu các yu t tác
đng đn ngun thu phí dch v phi tín dng, thc trng hot đng thu phí dch v
phi tín dng ti Ngân hàng TMCP ông Á, t đó kin ngh mt s gii pháp đ
nâng cao ngun thu phí t dch v phi tín dng ti Ngân hàng TMCP ông Á.
2. Mcătiêuănghiênăcu:
Nghiên cu đc thc hin vi các mc tiêu sau:
- Tóm tt lỦ thuyt v ngun thu ca Ngân hàng và xác đnh các yu t tác
đng đn ngun thu phí dch v phi tín dng.
- Phân tích thc trng hot đng thu phí dch v phi tín dng ti Ngân hàng
TMCP ông Á
-  xut các gii pháp nhm gia tng ngun thu phí dch v phi tín dng ti
Ngân hàng TMCP ông Á
3. iătngăvƠăphmăviănghiênăcu
-  tài tp trung nghiên cu, phân tích ngun thu phí t dch v phi tín
dng ti Ngân hàng TMCP ông Á và các yu t nh hng đn ngun thu phi t
đó đi sâu vào phân tích thc trng kt hp vi so sánh s tng trng và t trng
đóng góp thu nhp t hot đng dch v phi tín dng trong thu nhp ca hot đng
kinh doanh toàn ngân hàng ca Ngân hàng TMCP ông Á.
- Phm vi nghiên cu:
 Không gian nghiên cu: Nghiên cu ngun thu phi tín dng trong

4

CHNGă1:ăTNGăQUANăVăNGUNăTHUăPHệăTăDCHăVăPHI TÍN
DNGăCAăNGỂNăHẨNGăTHNGăMI
1.1. TngăquanăvădchăvăphiătinădngăcaăNHTM
1.1.1. Khái nim dch v phi tín dng
Trong t đin thut ng ngân hàng ca Nhà xut bn giáo dc Barron, xut
bn ln th 5 ca Thomas P.Fitch, dch v phi tín dng là các dch v ngân hàng
da trên l phí không liên quan đn vic m rng tín dng mà ngân hàng cung cp
cho các ngân hàng đi lỦ hoc các KH.
Theo tài liu d án ắ kho sát và đánh giá dch v phi tín dng ngân hàng
Vit Nam” ca t chc Deloitte Touche Tohmatsu, dch v phi tín dng là bt c
dch v hoc sn phm nào cung cp bi ngân hàng hoc các t chc tài chính mà
không phi là nhng dch v tín dng. Dch v phi tín dng là dch v đc ngân
hàng cung cp ti KH đáp ng nhu cu v tài chính, tin t ca KH nhm trc tip
hoc gián tip đem li cho ngân hàng mt khon thu nhp nht đnh, không bao
gm dch v tín dng.
1.1.2. S khác nhau gia dch v tín dng và dch v phi tín dng.
Dch v tín dng và dch v phi tín dng đu là dch v, do đó đu mang đy
đ nhng thuc tính chung ca dch v nh là tính vô hình, tính không th tách bit
hoc không chia ct và tính không n đnh và khó xác đnh.
S khác nhau gia dch v phi tín dng so vi dch v tín dng đc th hin
qua các đc đim sau:
- Dch v tín dng không làm phát sinh các nghip v liên quan đn vic

- Vic cung cp các dch v phi tín dng cho KH không tuân theo nguyên
tc hoàn tr: doanh thu, chi phí cho các dch v phi tín dng ca ngân hàng không
bao gm các khon lưi thu đc t vic cp tín dng cho KH hay lưi phi tr t vic
vay vn ca KH. Do đó, vic cung cp dch v phi tín dng cho KH đc thc hin
ắmua đt bán đon” mà không có s hoàn tr t phía KH.
1.1.2.1. Cácăloiăhình dchăvăphiătínădng:
- Dchăvăthanhătoánă
Dch v thanh toán bao gm dch v thanh toán trong nc và dch v thanh
toán quc t. Trong đó, 6

 Dch v thanh toán trong nc bao gm các hình thc dch v sau:
o Thanh toán bng y nhim chi (UNC): là phng thc thanh toán đc
ngân hàng thc hin theo UNC ca KH bng cách trích chuyn tin trên tài khon
TGTT ca KH lp UNC sang tài khon TGTT ca bên th hng.
o Thanh toán bng y nhim thu (UNT): là phng thc thanh toán mà KH
lp UNT theo mu ca ngân hàng đ y nhim ngân hàng thu h tin ngi mua,
ngi nhn cung ng hàng hóa, dch v trên c s hp đng thng mi gia hai bên.
o Thanh toán bng séc: séc là mnh lnh thanh toán vô điu kin ca ch tài
khon lp di dng vn bn yêu cu t chc cung ng dch v thanh toán chi tr
mt s tin nht đnh cho ngi th hng bng tin mt hoc chuyn khon t tài
khon TGTT ca ngi kỦ phát séc cho ngi th hng trên t séc hoc tr theo
lnh ca ngi th hng hoc tr cho ngi xut trình.
o Thanh toán bng th tín dng: là hình thc thanh toán trong nc ch yu
đc thc hin trong các nghip v kinh doanh xut nhp khu hàng hóa và dch v.
o Thanh toán bng th thanh toán: Th thanh toán do Ngân hàng phát hành
bán cho KH s dng đ tr tin hàng hóa, dch v, các khon thanh toán khác, rút
tin mt ti các Ngân hàng đi lỦ thanh toán hay các quy rút tin t đng.

o Phng thc ghi s: Ngi xut khu m tài khon đ ghi n ngi nhp
khu yêu cu ngi nhp khu tr tin cho ngi xut khu vào thi đim xác đnh
trong tng lai
- Dchăvăkinhădoanhăngoiăhi
Dch v kinh doanh ngoi hi bao gm dch v kinh doanh ngoi t và vàng.
Dch v kinh doanh ngoi t đc các ngân hàng cung cp vi nhiu phng
thc giao dch khác nhau nh: giao ngay, hoán đi, k hn, quyn chn, giao sau.
Dch v kinh doanh vàng ti các ngân hàng thng mi bao gm các dch v
kinh doanh vàng ming, kinh doanh vàng tài khon và kinh doanh quyn chn vàng.
ng thi, các dch v đi kèm vi kinh doanh vàng cng rt đc a chung và
thông qua vic trin khai các dch v này ngân hàng thu đc khon phí đ b sung
cho ngun thu phí phi tín dng. Các dch v này bao gm dch v gi h vàng, dch
v ngân qu vàng, dch v thanh toán vàng, dch v chuyn ngân vàng,ầ

8

- Dchăv th
Thanh toán bng th: th thanh toán là phng tin thanh toán do các ngân
hàng phát hành. Ch th s dng th đ thc hin vic thanh toán tin hàng hóa,
dch v, hoc np, rút tin mt, chuyn khon ti các máy, các quy t đng ca
ngân hàng.
Các NHTM ngày nay đang cung cp cho KH hai loi th ph bin nht là th
ghi n và th tín dng.
 Th ghi n: là loi th gn lin vi tài khon tin gi thanh toán ca KH.
KH có th s dng th đ rút tin mt; thanh toán, chi tr tin mua hàng hóa,
dch v  bt k đim bán hàng nào có đt máy đc th ca NHTM. Khi KH s
dng loi th này đ thanh toán thì giá tr giao dch đc khu tr ngay vào tài

ngun t Pháp và đư tr thành mt mô hình ph bin  các nc Châu Ểu và
nhiu nc trên th gii.
Bancassurance đem li nhiu li ích cho các NH , các công ty bo him và c
KH. Bancassurance giúp NH có thêm DV mi cung cp cho KH, làm đa dng hóa
DV ca mình và tr thành mt ắsiêu th tài chính”
1.2. Ngunăthuăphíătădchăvăphiătínădng
1.2.1. Kháiănimă
Ngun thu phí t dch v phi tín dng là tng thu nhp đt đc t vic
NHTM cung cp các dch v phi tín dng cho KH. ây là ngun thu có tính n đnh
ca ngân hàng, ri ro thp, đng thi đi cùng vi nó là s phát trin dch v ngân
hàng, nhm làm tha mưn nhu cu ngày càng tng ca KH.
1.2.2. Phơnăloiăngunăthuăphíătădchăvăphiătínădng:
Ngun thu phí dch v phi tín dng đc phân loi cn c vào dch v cung cp cho
KH. C th bao gm:
 Thu t dch v thanh toán:
Là khon thu t dch v thanh toán, chuyn tin trong nc và quc t, và
các dch v thanh toán khác mà NH cung cp cho KH, bao gm:
 Thu t dch v thanh toán trong nc: các khon phí phát sinh liên quan
đn giao dch tài khon tin gi thanh toán, tin gi tit kim không k hn, giao
dch tin mt nh: phí chuyn tin t tài khon tin gi đ thanh toán, phí np/rút
tin mt t tài khon, phí tra soát, điu chnh, hy lnh chuyn tin do li ca KH,
phí dch v tr lng t đngầ 10

 Thu t dch v thanh toán quc t: phí chuyn tin đi, phí chuyn tin đn,
phí tra soát lnh chuyn tin, phí thanh toán b chng t đòi tin theo LC, phí bo
lưnh nhn hàng, kỦ hu vn đn, phí nh thu, các khon đin phí,ầ
 Thu t dch v kinh doanh ngoi t:

v bo him, thu t hot đng kinh doanh bo him
 Thu t dch v t vn: phí thu t dch v t vn mà ngân hàng cung cp
cho KH.
 Thu phí nghip v y thác, đi lỦ: là các khon thu phí trong hot đng
ngân hàng thc hin dch v ca ngân hàng đi lỦ, nhn y thác cho vay, y thác
qun lỦ tin vay, y thác cho vay theo các điu kin ca đn v y thác,ầ
 Thu phí t dch v bo lưnh: là các khon phí phát sinh t hot đng bo
lưnh ca Ngân hàng cho các KH cn c vào tài sn ca KH th chp ti Ngân hàng
hoc bng tín chp cho các KH có uy tín, có quan h lâu nm.
 Thu t các dch v khác: liên quan đn hot đng ngân hàng, nh các
khon phí hoa hng t vic thc hin dch v; phí qun lỦ tài khon (phí m, đóng
tài khon, cung cp sao kê tài khon, sao lc chng t, phí xác nhn s d tài khon
theo yêu cu ca ch tài khon, phí cung ng các phng tin thanh toán nh thu t
vic cp cheque, y nhim chi,ầ
1.2.3. căđimăngunăthuăphíătădchăvăphiătínădng:
- Phát sinh t hot đng cung cp các dch v phi tín dng ca ngân hàng.
- Ngun thu n đnh, không mang đn ri ro cho ngân hàng, do đó không phát
sinh các khon d phòng cho Ngân hàng, không làm gim li nhun ca
ngân hàng.
- Gia tng trên c s gia tng s lng KH s dng dch v hoc gia tng s
lng dch v phi tín dng tính phí hoc gia tng biu phí cho mt dch v,
nhóm dch v phi tín dng.
1.2.4. Vaiătròăcaăngunăthuăphíătădchăvăphiătínădng
Thănht, vic quan tâm phát trin ngun thu nhp t dch v phi tín dng
s giúp đa dng ngun thu, tránh l thuc quá nhiu vào tín dng.
Tín dng là công c rt quan trng trong qun lỦ kinh t v mô ca nhà nc,
nên nó luôn đc nhà nc qun lỦ rt cht ch. Trong khi dch v phi tín dng là
hot đng cung cp dch v hng hoa hng thông thng nên không chu s giám
gian tín dng và trung gian thanh toán. Dch v ngân hàng mà NHTM cung cp cho 13

KH không ch thun túy đ hng hoa hng và dch v phí (yu t tng doanh thu
và li nhun cho ngân hàng) mà dch v ngân hàng cng có tác dng h tr các mt
hot đng chính ca NHTM mà trc ht là hot đng tín dng. Dch v ngân hàng
tt giúp nâng cao uy tín ca NHTM trên thng trng, t đó giúp tng s lng
KH, dn đn tng doanh thu hot đng dch v ca NHTM.
Thă t, phát trin dch v phi tín dng giúp ngân hàng đa dng hóa sn
phm dch v, nâng cao nng lc cnh tranh. Nghip v chính ca ngân hàng
thng mi vn là huy đng và cho vay vn. Tuy nhiên, trong bi cnh nn kinh t
ngày càng phát trin, có nhiu ngân hàng cùng hot đng kinh doanh, và các ngân
hàng này cùng cung cp nhng dch v tín dng ging nhau, thì vic phát trin dch
v phi tín dng là mt hng đi dúng đn nhm to dng s khác bit, thu hút KH.
Vic m rng thêm các dch v phi tín dng mi s to điu kin cho ngân hàng đa
dng hóa các dch v cung cp đn KH, tng thêm các tin ích tài chính, đáp ng ti
đa nhu cu ca KH. Dch v phi tín dng góp phn giúp ngân hàng m rng th
phn, to dng danh ting và uy tín cao hn, t đó nâng cao nng lc cnh tranh.
ây là nhng yu t quan trng giúp ngân hàng phát trin bn vng.
Vi các lỦ do trên, cho thy phát trin dch v phi tín dng là mt hng đi
đúng đn và cn thit đ nâng cao hiu qu hot đng ca NHTM
1.2.5. Cácăyuătătácăđngăđnăngunăthuăphíădchăvăphiătínădng
1.2.5.1. Cácănhơnătăthucăvămôiătrngăvămô
Nghiên cu nh hng ca các nhân t này nhm thy đc mc đ nh
hng ca chúng ti tình hình bin đng v thu nhp dch v ca NHTM, t đó đa
ra nhng kin ngh phù hp vi c quan qun lỦ nhà nc, nhm to điu kin
thun li phát trin sn phm dch v, tng thu nhp cho ngân hàng.
 Môi trng pháp lỦ

đ mua sm trang thit b, đu t công ngh ngân hàng, đào to ngun nhân lc và
m rng mng li hot đng ầ Vì vy, vn đâu t là điu kin đu tiên và quan
trng đi vi ngân hàng trong quá trình trin khai dch v phi tín dng trên th
trng và đi mi công ngh bt kp nhng tin b ca công ngh trong lnh vc
ngân hàng. 15

Ngoài ra c s vt cht k thut đc trang b ti chính tr s ca ngân hàng
là mt phn hình nh ca ngân hàng. Hình nh ca ngân hàng tt s to cho KH yên
tâm thoi mái khi giao dch và ngc li. Do vy, đây cng là mt nhân t nh
hng đn s phát trin dch v phi tín dng, làm tng gim thu nhp t mng này.
 Ngun nhân lc
Phát trin ngun nhân lc và đào to ngun nhân lc có nng lc, có trình đ
cao đc coi là yu t then cht mang li s thành công cho các NHTM. Các
NHTM mun đa ra các sn phm dch v phi tín dng tt, có cht lng đ thu hút
đc KH và nâng cao nng lc cnh tranh sn phm dch v phi tín dng cn phi
có trong tay mt đi ng cán b có cht lng. Hn na do đc thù ca ngân hàng
là cung cp các sn phm dch v nên công tác chm sóc, phc v KH li càng quan
trng. i vi b phn giao dch trc tip vi KH ngoài yu t trên cn phi có thái
đ nim n, chu đáo, tn tình phc v và có kh nng t vn cho KH. ây chính là
đng lc đ lôi kéo KH đn s dng các sn phm dch v phi tín dng ngân hàng
ngày càng đông.
 Hot đng Marketing
Marketing có v trí quan trng hot đng ca NHTM. Mc tiêu ca
Marketing là phát trin và đa ra các loi sn phm dch v phi tín dng ngân hàng
mi; ng dng công ngh ngân hàng hin đi đ phc v KH; nâng cao kh nng
cnh tranh và thu hút thêm KH s dng sn phm dch v phi tín dng. Nhim v
ca Marketing là xác đnh đc th trng tim nng, la chn th trng c th,