B GIÁO DCăVẨăẨOăTO
TRNGăI HC KINH T THÀNH PH H CHÍ MINH
HUNH NGC TIN
PHÂN TÍCH CÁC YU T TỄCăNGăNăCHIăPHệăIU
TR PHU THUT  BNH NHÂN GÃY CT SNG NGC
- THTăLNGăDOăCHNăTHNG
LUNăVNăTHCăS KINH T

TP. H CHÍ MINH, Nmă2015 B GIÁO DCăVẨăẨOăTO
TRNGăI HC KINH T THÀNH PH H CHÍ MINH HUNH NGC TIN

MC LC
Trang ph bìa
Li cam đoan
Mc lc
Danh mc t vit tt
Danh mc các bng
Danh mc các hình - Biu đ
CHNGă1.ăGII THIU 1
VNă NGHIÊN CU 1
Mc tiêu nghiên cu 2
Câu hi nghiên cu 3
ụăNGHAăTHC TIN CA LUNăVN 3
KT CU LUNăVN 4
CHNGă2.ăTNG QUAN LÝ THUYT VÀ CÁC NGHIÊN CUăTRC
5
2.1. SăLC V GII PHU CT SNG NGC - THTăLNG 5
2.1.1. Gii phu ct sng ngc-thtălng 5
2.1.2. Gii phu chcănngăca ct sng ngc-thtălng 6
2.2. ỄNHăGIỄăCỄCăTHNGăTN CA CT SNG 6


2.6.1.ăNgoƠiănc 15
2.6.2. Trongănc 17
2.7. BO HIM Y T VÀ QUYN LI ÁP DNGăCHOăIU TR 20
2.7.1. Mã th Bo him y t 20
2.7.2. V hng k thut cao (áp dngăchoănmă2014) 20
2.7.3. Danh mc k thut cao và giá tr k thut cao 21
2.8. THIăIM PHU THUTăVẨăCHIăPHệăIU TR 21
2.9. TNăTHNGăPHI HPăVẨăCHIăPHệăIU TR 23
TÓM TTăCHNGă2 24
CHNGă3.ăPHNGăPHỄPăNGHIểNăCU 26
3.1. KHUNG PHÂN TÍCH 26
3.1.1. Thiăđim phu thut 27
3.1.2. Tnăthngăphi hp 28
3.1.3. Bo him y t (K thut cao) 29
3.1.4. Yu t chnăđoánă(Denis) 29
3.1.5. Yu t KTC (s Np vít) 30
3.2.ăPHNGăPHỄPăNGHIểNăCU 30
3.2.1. Loi nghiên cu 30
3.2.2. Phngăphápăphng vn 30
3.2.3.ăNiăly mu 31
3.2.4. C mu 31
3.2.5ăXácăđnh c mu 31
3.2.6.ăPhngăphápăchn mu 33
3.2.6.1. Tiêu chun chn mu 33
3.2.6.2. Tiêu chun loi tr 34
3.2.8. Thu thp d liu 34

lngădoăchnăthng” 56
4.5.2. Gi thit H
0
ắBo him y t có liên quan nghch chiuăđn chi phí thanh
toán ra vin khi bnhănhơnăđiu tr phu thut” 58
4.5.3. Gi thităắYu t BHYT - k thut cao (s vít)ătácăđng nghch chiu
đn chi phí thanh toán ra vin” 59
4.5.4. Gi thit H
0
ắYu t tnăthngăphi hpătácăđngăđng chiuăđn chi
phíăđiu tr phu thut gãy ct sng ngc-thtălngădoăchnăthng” 61
4.5.5. Gi thit H
0
ắYu t chnăđoánă(Denis)ătácăđngăđng chiuăđn chi phí
điu tr phu thut gãy ct sng ngc-thtălngădoăchnăthng” 62
4.5.6. Gi thit H
0
ắYu t k thut cao (s vít)ătácăđngăđng chiuăđn chi
phíăđiu tr phu thut gãy ct sng ngc-thtălngădoăchnăthng” 64
TÓM TTăCHNGă4 66
CHNGă5.ăKT LUN VÀ KIN NGH 67
5.1. KT LUN 67
5.1.1. Các kt lunăđánhăgiáăchungăv mcăđ tr li tng câu hi nghiên cuăđƣă
đt ra  phn m đu 67
5.1.1.1. Thiăđim phu thută(timingăofăsurgery)ătácăđngăđn chi phí ngày
gingătrongăđiu tr phu thut gãy ct sng ngc-thtălngădoăchnăthng. . 67
5.1.2. Các kt lun t mu nghiên cu 68

CT
CTscan
DN
Doanh nghip
GD
Giaăđình
HC
Hiăchng
HN
Hănghèo
HT
Huătrí
KTC
Kăthutăcao
NO
Laoăđngănghăvicăđangăhngăchăđăđauăm
Q
Quytăđnh
TL
Thơnănhơnăcaăngiălaoăđng
TTTS
Thngătnătyăsng
XQ
Xquang
XV
Xã viên

Bng 4.18. Kimăđnh miătngăquanăgiaăắTnăthngăphi hp”ăvƠăắChiăphíă
điu tr phu thut” 62
Bng 4.23. Kimăđnh miătngăquanăgiaăắYu t chnăđoánă(Denis)”ăvƠăắChiă
phíăđiu tr phu thut” 63
Bng 4.28. Kimăđnh miătngăquanăgiaăắYu t k thutăcao”ăvƠăắChiăphíăđiu
tr phu thut” 65

DANH MC CÁC BIUă
Biuăđ 4.1. Phân b theo tui 38
Biuăđ 4.2. Phân b theo giiătínhăngi bnh 39
1
CHNGă1. GII THIU
VN  NGHIÊN CU
Tình trng tnăthng ct sng ngc - thtălngă Vit Nam ngày càng nhiu
mà nguyên nhân gây ra t tai nn giao thông, tai nnălaoăđng, tai nn sinh hotầă
Hu qu đ li gánh nng không ch cho bnh nhân mà còn cho giaăđìnhăngi
bnh và xã hi. Gãy ct sng ngc-thtălngăcóăth nhăhngăđn sinh hot, vic
làm thm chí b tàn ph mƠăchiăphíăđiu tr cho bnh nhân là rt ln.
Theo Nguyn Trng Tín (2008), nghiên cu t thángă1ăđnăthángă12ănmă
2005: 184ătrng hp tnăthngăct sng ngc-thtălng,ătrongăđóăcóă50ătrng
hp (27,2%) có lit và tnăthngăthn kinh.
Theo Mirza (2002), thng kê ti M,ăhƠngănmăcóăkhong t 20ăđnă64ătrng hp
chnăthngăct sng trênă100.000ădơn/nm,ăchiăphíă tn kém hàng t đô la cho
vicăđiu tr cho bênh nhân. T l chnăthngăct sng ngc-thtălngăkhong 30-
60% trong chnăthngăct sng nói chung và t l lit khong 26%.
Chiăphíăđiu tr phu thut gãy ct sngăkhôngăđnăthun là các chi phí c

khi tai nn xyăraăđòiăhiăngi bnh hoc thân nhân bnh nhân cn phi phi
hp viăcăs y t thc hin các gii pháp sau:
- Bnh vin,ăbácăsăcn phi trin khai phu thut cp cu (phu thut sm
trc 72 gi) cácătrng hp gãy ct sng ngc-thtălngăđnăthun.
- Chnăđoán sm, nhanh chóng, chính xác tránh b sót các tn thng phi
hp nhm cu sngăngi bnh.
- Nu bnh nhân cn thit phi chuyn vin (khôngă đ điu kin phu
thut) thì căs y t đangătip nhn bnh nhân cn phi có quytăđnh nhanh
chóng chuyn bnh nhân lên tuynătrênăđiu tr. 3
Câu hi nghiên cu
 Thiăđim phu thută(timingăofă surgery)ătácăđngăđn chi phí
ngƠyăgingă trongăđiu tr phu thut gãy ct sng ngc-tht lngădoă
chnăthng?
 Yu t tnăthngăphi hpătácăđngăđn chi phí phu thut gãy
ct sng ngc-thtălngădoăchnăthng?
 Bo him y t cóă liênă quanăđn chi phí thanh toán ra vin khi
bnh nhân điu tr phu thut gãy ct sng ngc-thtă lngă doă chn
thng?
 Yu t chnă đoánă (Denis) tácă đngă đnă chiă phíă điu tr phu
thut gãy ct sng ngc-thtălngădoăchnăthng?
ụăNGHAăTHC TIN CA LUNăVN
Thông qua kt qu nghiên cu,ăxácăđnh các yu t trc tipătácăđngăđn chi
phíă lƠmă tngă gánhă nngă choă ngi bnh,ă giaă đìnhă vƠă xƣă hi nhmă đaă raă cácă
khuyn cáo tích cc nhm ci thin chi phí cho bnh nhân.

Mô t kt qu nghiên cu v đcăđim ca mu quan sát, phân tích các yu t
tácăđngălênăchiăphíăđiu tr gãy ct sng ngc-thtălngănh:ăthiăđim phu thut,
tnăthngăphi hp, bo him y t (KTC), yu t chnăđoánă(Denis),ăYu t KTC
(S np vít) bng các phép kim thích hp.
Chng 5. Kt lun và kin ngh
Kt lun v cácăđcăđim ca mu quan sát, các kimăđnh gi thit ca câu
hi nghiên cu. Kin ngh các gii pháp nhm ci thinăchiăphíăđiu tr, giáo dc
ngi dân v anătoƠnăgiaoăthông,ăanătoƠnătrongălaoăđng. Khuyn cáo nhà tuyn
dngălaoăđng thc hin các binăphápăanătoƠnălaoăđng, có ch đ bo him y t
choăngiălaoăđng.
5
CHNGă2. TNG QUAN LÝ THUYT VÀ CÁC NGHIÊN
CUăTRC
Chngănày trìnhăbƠyăsălc v gii phu và chcănngăca ct sng ngc-
thtălng,ăđánhăgiáăcácăthngătn ca ct sng bng khái nimăđ vng và phân
loi gãy ct sng caăDenis,ăđánhăgiáăcácăthngătn ca tu sng theo Frankel.
Trình bày các nguyên tcăđiu tr,ăquanăđim bo tn hay phu thut, ch đnh phu
thut, li ích và khó khn caăđiu tr phu thut gãy ct sng ngc-thtălng. Mô
t các lý thuyt v nghiên cu chi phí cha bnh,ăcáchăđánhăgiáăchiăphíăcha bnh
vƠăsălc tình hình nghiên cu chi phí điu tr phu thut gãy ct sng trong và
ngoƠiănc. Trình bày các yu t bo him y t và quyn li áp dngăchoăđiu tr,
thiăđim phu thut, tnă thngăphi hp nhăhngăđnăchiăphíăđiu tr phu
thut gãy ct sng.
2.1. SăLC V GII PHU CT SNG NGC - THTăLNG
2.1.1. Gii phu ct sng ngc-tht lng
Ct sngă đc to thành biăcácă đtăxngă sngăvƠă cácăđaă đm liên đt
sng. Chúngăđc liên kt li vi nhau bi các dây chngăvƠăcònăđc tngăcng

2.2.1. Khái nimăđ vng ca Denis (1984)
DenisăchiaăctăsngăthƠnhă3ăctătheoăchiuădcăcaăctăsng:ăctătrc,ăctă
giaăvƠăctăsauă(Phălcă3ă- hìnhă1)ăvƠă3ăđăvng:
- MtăvngăđăIă(mtăvngăcăhc)ăkhiăcóă1ătrongăcácăđiuăkinăsau:ă(1)ă2ă
trongă3ăctăbătnăthng,ă(2)ăthngătnăctăgiaăcóămnhări,ă(3)ăcácă
thngătnăcóănguyăcăgơyăbinădngăctăsngăsauănƠy.
- Mtăvngăthnă kinhă(mtăvngăđăII):ăCácăchnăthngăcóăthngătnă
thnăkinh.
- Mtăvngăcăhcăậ thnăkinhă(mtăvngăđăIII):ăVaăcóămtăvngăcăhc,ă
vaăcóămtăvngăthnăkinh. 7
2.2.2. Phân loi gãy ct sng ca Denis

Gãy lún (compression fracture): Chă gƣyă thơnă sngă phnă ctă trc.ă Phim
Xquangănghiêng,ăphnătrcăcaăthơnăsngăgimăchiuăcao,ăphnăsauăcaăthơnăsngă
lpăxngăvăcngănhăchiuăcaoăcònănguyênăvn. ơyăthngălƠăgƣyăvng,ăđcă
chiaălƠmă4ăkiu (Phălcă3ăậ Hình 2):
- KiuăA:ăGƣyăcăhaiăđaăcuiă(hìnhă2A).
- KiuăB:ăGƣyăđaăcuiătrênă(hìnhă2B).
- KiuăC:ăGƣyăđaăcuiădiă(hìnhă2C).
- KiuăD:ăGƣyăunăcongăvătrcă(hìnhă2D).
Gƣyă nhiuă mnh (burst fracture): Chă gƣyă thơnă sng,ă gƣyă quaă că haiă ctă
trcăvƠăgia,ăcóăthăcóăkèmătrtăkhpăphíaăsau.ăTrên phim X-quangănghiêng:ămtă
chiuăcaoăcaăcăphnătrcăvƠăphnăsauăthơnăsng.ăTrênăphimăchpăctălpăviătínhă
cóămnhăxngăliăvƠoătrongăngăsng.ăơyălƠăgƣyăkhôngăvng.ăChiaălƠmă5ăkiu

Thngă tnă tyă sngă (TTTS)ă đcă đánhă giáă daătrênă sămtă hayă cònă cácă
chcănngădnătruynăvƠăcácăcungăphnăxătăđngăcaătyăsng.
 ThngătnătyăsngăhoƠnătoƠn: Khôngăcònăbtăcămtăchcănngădnă
truynătyăsngădiămcăthngătnătrongăkhiăcóăsăhinădinăcaăphnă
xăhƠnhăhang.
 Thngătnătyăsng không hoàn toàn: Cònăcóăsăhinădinăcaăchcă
nngă dnă truynă caă tyă sngă diă mcă caă thngă tn.ă Cácă TTTSă
khôngăhoƠnătoƠnăbiuăhinăbngăcácăhiăchngă(HC)ăTTTS.
2.3.2. ánhăgiáăThngătn ty sng theo Frankel (1982)
Daătrênătìnhătrng riălon cmăgiácăvƠăvnăđngăcaăbnhănhơn.
Bngă2.1: ánhăgiáăthngătnătyăsngătheoăFrankel
im
Biu hin
Cm giác
Vn đng
A
MtăchcănngăcmăgiácăvƠăvnăđng. B
Cmăgiácăcòn,ăvnăđngămt. C
Cmăgiácăcòn,ăvnăđngăgimă£3/5. D
Cmăgiácăcòn,ăvnăđngăgimă4/5.


ln.ăCùngăviăsăphátătrinăcaăngƠnhăcôngănghipăchătoădngăc,ăcùngăviăvică
chiăphíănmăvinăngƠyăcƠngăđtăđăvƠăthiăgianăcaăngiăbnhăngƠyăcƠngăquíăgiáă
hn,ăđiuătrăphuăthutăngƠyăcƠngăđcăchnănhiuăhn.
TheoănhnăđnhăcaăDenis,ăhuăhtăcácătrngăhpăvăthơnăsngăhocăcácăgƣyă
xngăđuăcóăthătălƠnhăliăsauămtăthiăgianăbtăđngătrongăkhiăcácătrngăhpă
thngătnădơyăchng,ăđaăđmăliăítăcóăkhănngătălƠnhăliădùăđcăbtăđngălơu.ă
Tuyănhiên,ăkhiăcácăphnăxngăbăthngătnătrmătrngăthìăcácămnhăvăcóăthădiă
lchăvƠăchènăépăvƠoătyăsngăvƠăcácătrngăhpănƠyăđcăcoiălƠămtăvngăđăIIădùă
chaăcóăthng tnăthnăkinh.
10
aăsăcácătácăgiăđuăchătrngăđiuătrăphuăthutăchoăcácătrngăhpămtă
vngăđăIIăvƠăđăIIIătheoăphơnăloiăcaăDenis.ăTrngăhpămtăvngăđăIăthìăhuă
htăcácătrngăhpăcóăthngătnădơyăchng,ăđaăđmăđuăđcăchăđnhăm,ăchăcóă
cácătrngăhpămtăvngăđăIăviăthngătnăchăyuăăphnăxngăvƠăítăcóănguyă
căgơyăthngătnăchoătyăhocărăthnăkinhămiăđcăchnăđiuătrăboătn.
2.4.3. Cácătrng hp gãy vng
CácătrngăhpăgƣyăvngăthngăchăcnăbtăđngăngoƠiăbngănpălng.ăSau
giaiăđonăcpăcuăbanăđu,ăbnhănhơnăcnăđcănmănghăvƠăvnăđngănhătă8ăđnă
12ătun.
2.4.4. Cácătrng hp gãy không vng
i viăcácătrng hp gãy ct sng không vng thì phngăphápăbtăđng
có hiu qu nht là phu thut làm cng ct sng bng np vít. Phu thut va có
th nn thng, gii ép t đóăgiúpăngnănga mt chcănngăcácămôăthnăkinhăchaă
b hy hoi, giúp phc hi chcănngăsm.
Cácătrng hpăđcăxácăđnhăcóăthngătn ty sngăhoƠnătoƠnăítăcóăcămayă
hi phc, có th m trì hoãn. Tuy nhiên, nu m sm s tránhăđc các bin chng
do nm btăđngălơuănhăloétăda,ăviêmăphi, nhim trùng tiu vƠăđc bit gimăđauă

cha bnhăđƣătriăquaă30ănm.ăNhng nghiên cu này có giá tr cho xã hi hoc
mt phn ca xã hi (Rice, 2000). S hiu bit v chi phí cha bnh giúp các nhà
hochăđnhăchínhăsáchăđaăraăcácăquytăđnh bnh tt cnăchmăsócăsc khe và
ngnănga. Thêm na, nhng nghiên cu này có th ch ra bnh ttăđc cu cha
s có giá tr làm gim gánh nng bnh tt. Các nghiên cu v chi phí cha bnh to
ra thông tin quan trng cho vic to ra li nhun và phân tích các li ích chi phí
(Luce, 1996).
Giá tr ca nghiên cu chi phí cha bnhăđc s dngăthng xuyên cho các
nhà hochăđnh chính sách. Chng hn,ăđ đápăng nhu cu ca cngăđng, t chc
chmăsócăsc khe qucăgiaăđƣăchoă2000ăbƠiăbáoăcáoămi nht v chi phí cha
bnh cho nhiu loi bnh (Kirchstein, 2005). Miller và cng s (1998)ăđánhăgiáăchiă
phí cha bnh do hút thuc lá  M đ chng li ngành công nghip thuc lá.

Trích đoạn BO HIM YT VÀ QUY NLI Á PD NGăCHOă IU TR Các kt lu năđánhăgiáăchungăv m căđ tr lit ng câu hi nghiê nc uăđƣă

---