B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP. H CHÍ MINH
CAO VN TRNG
ÁNH GIÁ KH NNG THAM GIA
SN XUT THEO HP NG CA CÁC
H DÂN TRNG DA TRÊN A BÀN
TNH BN TRE

LUN VN THC S KINH T
Thành ph H Chí Minh – Nm 2015

LI CAM OAN

Tôi xin cam đoan các s liu đc s dng trong lun vn này đc tác
gi thu thp qua điu tra kho sát thc t, kt hp vi vic s dng các tài liu
hp pháp và đc công b công khai trong các báo cáo ca các đn v, trong các
niên giám thng kê và trên các tp chí khoa hc.
Các đ xut, kin ngh đc bn thân rút ra t quá trình hc tp, nghiên
cu lý lun và thc tin ti tnh Bn Tre.

Thành ph H Chí Minh, tháng 02 nm 2015.

Cao Vn Trng

MC LC

Chng 1. GII THIU 1
1.1. Lý do chn đ tài: 1
1.2. Mc tiêu nghiên cu 2
1.3. Câu hi nghiên cu: 2
1.4. Phm vi nghiên cu 3

Bng 4.5. c đim canh tác ca h dân trng da đc phng vn 7
Bng 4.6a. T l buôn bán da trái ca h dân trng da đc phng vn(%) 9
Bng 4.6b. Kim đnh One-Way ANOVA đi vi t l buôn bán da trái 13
Bng 4.7. Kt qu phân tích nhân t quyt đnh 14
Bng 4.8. Kt qu phân tích nhân t li ích, ri ro 14
Bng 4.9. Kt qu phân tích nhân t thái đ tng quát 15
Bng 4.10. Nhn thc v hành vi ca h dân đi vi vic sn xut theo hp đng 16
Bng 4.11. Thái đ nhóm nh hngđi vi vic sn xut theo hp đng 22
Bng 4.12: Giá tr các bin trong mô hình hi qui 24
Bng 4.13: Omnibus Tests of Model Coefficients 27
Bng 4.14: Model Summary 27
Bng 4.15: Classification Tablea 28
Bng 4.16: Giá tr các bin trong mô hình hi qui 29 DANH MC HÌNH NH
Hình 2.1. Lý thuyt v sn xut theo hp đng (CF) 1
Hình 2.2. Lý thuyt v hành vi d kin (TPB) 1
Hình 2.3. Khung phân tích nhân t nh hng đn sn xut theo hp đng 2
Hình 4.1. Tình hình sn lng, nng sut da trên đa bàn nghiên cu 2
1

Chng 1. GII THIU
1.1. Lý do chn đ tài:
Da là cây công nghip ch lc ca tnh Bn Tre, vi din tích 63.000 ha
(nm 2013), chim 75% din tích da ca c nc. Mi nm ngi nông dân Bn
Tre thu hoch và bán cho các doanh nghip thu mua xut khu trc tip da trái

liu da trái, vn đ sn xut theo hp đng gia nhng h nông dân trng da vi
các Công ty thu mua ch bin luôn đc xem là hình thc sn xut tiên tin đ có
th gii quyt nhng khim khuyt này. Ch trng liên kt sn xut thông qua ký
kt hp đng sn xut (contract farming) đã đc Th tng Chính ph ban hành
ti Quyt đnh s 62/2013/Q-TTg ngày 25/10/2013 v chính sách khuyn khích
phát trin hp tác, liên kt sn xut gn vi tiêu th nông sn, xây dng cánh đng
ln thay th Quyt đnh s 80/2002/Q-TTg ngày 24/06/2002 v khuyn khích
tiêu th nông sn thông qua hp đng đã đc Công ty c phn xut nhp khu
Bn Tre (Betrimex)trin khai thc hin thí đim đu tiên ti xã Châu Bình ca
huyn Ging Trôm t nm 2012 và đn nay đã m rng ra các xã ca hai huyn
Ging Trôm và M Cày Nam vi bc đu đc đánh giá là đã mang li nhng
kt qu kh quan cho c Công ty Betrimex và h dân trng da trên nhng đa bàn
này. Vì vy,nhu cu m rng mô hình sn xut theo hp đng gia các h dân
2

trng da vi các Công ty ch bin sn phm da trên đa bàn tnh đang là mt vn
đ thi s và cp thit.
Tuy nhiên, do nhn thc ca ngi dân trng da còn thp và vic tham gia
thc hin sn xut theo hp đng còn rt xa l vi đông đo các h trng da trên
đa bàn tnh. ây chính là tr ngi ln nht khi mun nhân rng mô hình sn xut
theo hp đng ra toàn tnh.  góp phn tháo g nhng khó khn đó, điu cn thit
là phi nhn bit nhân t nào có nh hng đn s tham gia ca các h nông dân
trng da vào vic thc hin sn xut theo hp đng. ó là lý do thôi thúc tôi chn
và thc hin đ tài “ánh giá kh nng tham gia sn xut theo hp đng ca
các h dân trng da trên đa bàn tnh Bn Tre” đ xây dng cho Lun vn tt
nghip Lp cao hc chính sách công 2013 ca mình.
1.2. Mc tiêu nghiên cu
1.2.1. Mc tiêu tng quát:
Phân tích các nhân t nh hng đn s tham gia ca các h nông dân trng
da vào chng trình sn xut theo hp đng vi Công ty Betrimex. Qua đó cho

đng và đ xut gii pháp t chc sn xut theo hp đng bn vng cho các h
nông dân trng da trên đa bàn tnh Bn Tre.
1.4.2. Gii hn vùng nghiên cu
Lun vn này đc tin hành trên đa bàn hai huyn đi din là huyn Ging
Trôm và huyn M Cày Nam, hai huyn có sn lng da ln nht tnh và đang
đc Công ty Betrimex trin khai thc hin thí đim mô hình sn xut theo hp
đng vi các h dân trng da ni đây. Tin hành thu thp s liu s cp t điu
tra mu các h nông dân
ti hai huyn này thông qua phng vn trc tip vi các
h dân trng da trên đa bàn.
Ngoài ra, đ thc hin lun vn này, tác gi còn s dng cách tip cn đánh
giá nông thôn có s tham gia (Participatory Rural Appraisal - PRA) thông qua vic
t chc hai cuc hi tho đ ghi nhn ý kin ca đi din t chính quyn, cán b
chuyên trách  đa phng, h nông dân trng da ti 2 huyn đc chn kho sát,
sau khi tng hp kt qu phng vn trc tip h dân trng da trên đa bàn ca hai
huyn này, mt cuc hi tho th hai đc thc hin đ kim chng kt qu kho
sát. Ni dung tho lun ti hai cuc hi tho s tp trung vào các vn đ: (i) Tình
hình sn xut, ch bin và kinh doanh các sn phm da; (ii) Thc trng kt ni
sn xut ca h
nông dân vi doanh nghip ch bin da thông qua hp đng; (iii)
Các nhân t nh hng ti vic tham gia tiêu th da trái theo hp đng gia h
nông dân trng da vi Công ty Betrimex trong thu mua, ch bin các sn phm
da và (iv) Bin pháp thúc đy vic m rng mô hình sn xut theo hp đng gia
các h dân trng da vi các Công ty ch bin sn phm da trên đa bàn tnh.
1.4.3. Gii hn thi gian nghiên cu
Lun vn s dng s liu th cp thu thp đc t các báo cáo và s liêu
thng kê trong giai đon 2010-2013 và các s liu thu thp thc t t kt qu
phng vn mu các h dân tr
ng da trên phm vi các xã ca hai huyn: Ging
Trôm và M Cày Nam, tnh Bn Tre, đc thc hin trong tháng 12 nm 2014.

sn vi nông dân trong vic sn xut và cung cp các sn phm nông nghip do
nông dân s
n xut ra cho doanh nghip da trên tha thun giao hàng tng lai.
Theo Sykuta, Michael và Joseph Parcell (2003), sn xut theo hp đng
trong nông nghip da trên nhng lut l trong giao dch nông sn thông qua vic
phân b tht rõ ba yu t chính: li ích, ri ro, và quyn quyt đnh. iu này có
ngha là kt qu mùa màng thu hoch da trái trong nm s phân chia gia nông
dân và doanh nghip theo mt t l nht đnh theo 3 yu t trên. Vic ký kt hp
đng phân chia nh vy đc xem là gii pháp ti u cho c hai bên.
Nh vy, bn cht ca sn xut theo hp đng hoàn toàn khác vi hình thc
giao ngay (spot market) mang tính truyn thng (đó là mua bán
trc tip hoc
thông qua các ch) hoc giao dch giao sau (đó là mua, bán nông sn thông qua
quan h giao dch hàng hóa). im khác bit v bn cht ca ba hình thc giao
dch này chính là c ch hình thành giá. i vi giao dch giao ngay, giá tha
thun trên hp đng phn ánh cung cu th trng hin ti; đi vi giao dch giao
sau, giá c phn ánh cung cu th trng tng lai; đi vi sn xut theo hp đng,
giá c phn ánh li ích, ri ro và quyn quyt đnh ca ngi mua và ngi bán.
iu này có ngha là, giá đã đc tha thun phi đm bo ngi bán thu đc li
ích nht đnh và ngi mua có th mua hàng
vi mc giá có th chp nhn đc;
cho dù vào thi đim giao hàng, giá th trng có th cao hn hoc thp hn giá
tha thun.
Có th phân loi sn xut theo hp đng theo cu trúc t chc ca hp đng.
Cu trúc t chc ca sn xut theo hp đng ph thuc vào quy trình sinh hc ca
sn phm nông nghip, ngun lc ca doanh nghip ch bin, tiêu th và tính cht
5

ca mi quan h gia nông dân và doanh nghip ch bin, tiêu th. Eaton, Charles
và Andrew W. Shepherd (2001) đã chia các hình thc sn xut theo hp đng

có th giám sát vic s dng đu vào và kim soát các quyt đnh qun lý cây trng
ca nông dân (Simmons, Winters và Patrick, 2005).
+ Chuyn giao k nng: Chuyn giao k nng cng là mt trong nhng lý
do thu hút ngi nông dân tham gia sn xut theo hp đng. Bi vì tham gia sn
xut theo hp đng, ngi nông dân đc cung cp c hi đ tìm hiu v cách điu

hành hot đng sn xut hiu qu cùng các k nng khác nh vic s dng hiu
qu các ngun tài nguyên nông nghip, ci tin phng pháp đu vào, lu tr h
s, kin thc v tm quan trng ca cht lng và đc đim ca th trng, đc
bit là th trng xut khu. Hn na, khi tham gia sn xut theo hp đng, kin
thc đu tiên ngi nông dân đc trang b là nhng k nng v th trng và nhân
lc. Và kt qu là nó s giúp ngi nông dân ci thin đc nng sut hot đng
nông nghip khác (Eaton, Charles và Andrew W. Shepherd, 2001).
+ Thu nhp n đnh: Ngi nông dân mong đi đt đc thu nhp n đnh
thông qua sn xut theo hp đng vì nó s gim ri ro và s không chc chn so
vi vic bán nông sn trên th trng giao ngay (Johnson et al., 1996). Masakure
6

và Henson (2005) đã tìm thy bn yu t thúc đy ngi nông dân tham gia sn
xut theo hp đng đ n đnh thu nhp, đó là: th trng giao ngay không chc
chn, nhng li ích gián tip (ví d nh đc tip thu kin thc), li ích thu nhp
và nhng li ích vô hình khác (ví d quyn tham gia vào các t chc hi ngh
nghip, tip cn tín dng, h tr khuyn nông…).
Bn thân các công ty ch bin cng có nhng lý do tim nng chính đ tham
gia sn xut theo hp đng, đó là đ tin cy sn xut, n đnh cht lng, khc
phc hn ch v đt đai, gim chi phí giao dch và ri ro (Eaton, Charles và
Andrew W. Shepherd, 2001) và ch
 đng đc ngun nguyên liu đu vào. Thông
qua hp đng sn xut, công ty s có sc mnh trong kim soát ngun cung cp
đu vào và quy trình sn xut, đó là mt c hi đ gi cho lung cung cp sn

loi hp đng khác nhau vi nhng nông dân khác nhau, làm tng s bt bình đng
xã hi trong mt cng đng dân c (Singh, 2002). Và do đó nó cng có th to ra
xung đt trong cng đng gia nông dân có và không có hp đng (Singh, 2002).
Và mt khi đã gia tng tính chuyên môn, nhiu nông dân ch gn bó vi mt công
Đ
c
đ
i

m h

gia nh/c
á
nh
â
n

- Trình đ hc vn ca h nông dân
-
Tui ca ch h nông dân
-
Tình trng nghèo/giàu ca ch h
-
Quy mô đt nông nghip
-
Quy mô đt trng da
-
S lao đng trong gia đình nông h
-
V trí ca nông tri so vi ni tiêu th

quy

n quy

t
đ
nh
Tham gia
contract
farming

7

ty ch bin, không quan tâm và so sánh vi các công ty khác đ tìm mt mc giá
cao hn (Key và Runsten, 1999). Không loi tr kh nng đôi khi, các công ty này
có th dùng tiêu chun cht lng sn phm đ loi b bt lng nông sn tiêu th
cho nông dân nu cung vt quá cu, to mt tn tht nht đnh cho nông dân
(Glover, D. 1987). Hình 2.1 trên đây là khái quát chung nhng nhân t có th nh
hng đn lý thuyt sn xut theo hp đng đc đúc kt t các c s lý thuyt
đc trình bày.
2.1.2. Lý thuyt v hành vi d kin (TPB)
Lý thuyt v hành vi d kin (Ajzen, I. 1991) là s m rng ca Lý thuyt
hành vi hp lý (TRA) đc Ajzen, I., Albarracín, D., &
Hornik, R. (2007) xây
dng và hiu chnh vic t nguyn thc hin mt hành vi (chng hn nh vic
tham gia sn xut theo hp đng) chu nh hng trc tip bi vic d đnh thc
hin ca chính h gia đình.
D đnh thc hin li là mt hàm ca thái đ (cm nhn ca h gia đình đi
vi vic sn xut theo hp đng) và quy tc xã hi (s đánh giá ca nhng h
xung quanh đi vi vic thc hin hành vi (thc hin hp đng sn xut). Thái đ



đ
nh h
à
nh vi
(Behavioral
intentions)
Th
á
i
đ

đ
i v

i h
à
nh vi
(Attitude towards the behavior)
(Behavioral beliefs x Outcome evaluations)
Chu

n ch

quan
SUBJECTIVE NORMS
(Normative beliefs x Motivation to comply)
Ki


hoc tiêu chun ch quan; và nim tin kim soát làm gia tng s nhn thc kim
soát hành vi. Kt hp, thái đ đi vi các hành vi, đnh mc ch quan và nhn
thc v hành vi dn đn vic kim soát s hình thành ca mt ý đnh hành vi.
Da trên các lý thuyt xã hi hc, nhiu nghiên cu đã đa các bin v đc
đim tâm lý cá nhân vào mô hình phân tích lý thuyt hành vi d kin (TPB) vi
các bin nh: (1) thái đ; (2) quy tc xã hi và (3)
kh nng thc hin.
+ Thái đ (Attitudes)
Mt cách tng quát, thái đ là s cm nhn tích cc hoc tiêu cc ca mt cá
nhân đi vi mt hành vi hoc mt nhóm hành vi nào đó. Hu ht các nghiên cu
cho thy thái đ là bin s có nh hng ln nht đn ý đnh ca mt con ngi v
vic thc hin hay không thc hin mt vn đ nào đó (tham gia hay không tham
gia vào chng trình sn xut theo hp đng). Tuy nhiên, gia các nghiên cu li
khác nhau v cp đ hành vi đc đo lng, theo Pieters (1986) thì bin thái đ ch
là bin d đoán cho ý đnh thc hin hành vi ch không phi là bin dùng đ d
đoán hành vi. Nói
cách khác, bin thái đ ch nên đa vào mô hình khi bin ph
thuc là bin đo lng ý đnh thc hin hành vi. Nhng trong thc t, phn ln các
nghiên cu đu s dng bin ph thuc là bin hành vi (mc đ thc hin sn xut
theo hp đng, mc đ s dng dch v h tr, …). Do đó, nh hng ca bin
thái đ không còn đúng theo lý thuyt nên trong nghiên cu ca lun vn này, tác
gi không kho sát đ đa bin thái đ vào mô hình nghiên cu.
+ Quy tc xã hi (Subjective norm)
Quy tc xã hi th hin áp lc (hoc s ng h) t phía nhng ngi chung
quanh lên cá nhân đi vi vic thc hin hành vi. Ajzen, I.
(1991) cho rng quy tc
xã hi đc xác đnh qua hai bc: (1) xác đnh nhng đi tng có nh hng
đn cá nhân đó trong quá trình ra quyt đnh, (2) xác đnh giá tr (ng h thc hin
hoc ng h không thc hin) ca các đi tng này đi vi hành vi mà cá nhân
đang đi din. Tuy nhiên, trong hu ht các nghiên cu nói chung và vic tham gia

s ban đu cho vic thc hin vic đánh giá nh hng kh nng tham gia sn xut
theo hp đng ca các h dân trng da trên đa bàn Bn Tre.
2.2.1. Các nghiên cu thc nghim trên th gii.
- Trong nghiên cu v tác đng ca sn xut theo hp đng lên thu nhp:
Trng hp nghiên cu thc nghim v liên kt gia các h nông dân qui mô nh,
nhà đóng gói và các siêu th  Trung Quc (Impact of Contract Farming on
Income: Linking SmallFarmers, Packers, and Supermarkets in China) do Miyata
Sachiko (2007) thc hin, đã cung cp mt kt qu phân tích v tác đng ca sn
xut theo hp đng đi vi sn phm táo và hành lá vào thu nhp ca các h gia
đình nông dân ti tnh Sn ông, Trung Quc. Nghiên cu ch ra kt qu nghiên
cu có liên quan đn quyt đnh chính sách lng thc bi vì nu sn xut theo
hp đng có tác đng đn ngi nghèo thì các chính sách và chng trình h
 tr
sn xut theo hp đng (chng hn nh chia s chi phí trong vic cung cp dch v
khuyn nông) có th đc điu chnh cho công bng. Nghiên cu này cng cho
thy ngi nông dân tham gia sn xut theo hp đng có th thích ng vi toàn
cu hóa, gia tng nhu cu đi vi vic hình thành liên kt theo chiu dc khác
nhau, bao gm c sn xut theo hp đng mà nhiu cuc tranh lun v vn đ này
đã đt ra. Nghiên cu này cng cho thy sn xut theo hp đng có tác đng đn
vic tng thu nhp cho h nông dân tham gia, ngay c khi có kim soát hay không
kim soát đn nhng đc đim kinh t - xã hi ca h
 gia đình.
- Trong nghiên cu sn xut theo hp đng  Kenya: Lý thuyt, bng chng
t chui giá tr đc la chn, và tác đng đi vi hp tác phát trin (Contract
farming: Theory, Evidence from selected value chain, and implications for
10

development cooperation) do Kathrin Strohm & Heike Hoeffler (2006) thc hin
cho thy tim nng phát trin ca các tha thun trong hp đng sn xut nông
nghip (contract farming) và vai trò mà nó th hin trong vic thúc đy nm chui

income of smallholder farmers: The case of organic honey production in South
West Ethiopia, Sheka Zone) do Dr. ir. Koos Gardebroek (2011) thc hin đã cho
thy s lng đàn ong đc s hu - nng lc sn xut chính ca h gia đình, là
mt trong nhng yu t chính nh hng đ
n thu nhp ca h gia đình trong mô
hình “contract farming”. Nhng nhân t nh hng k đn là s lng thành viên
trong h gia đình, đ m ca mt ong …
Tuy nhiên, nghiên cu này cng cho thy có nhng yu t không nh hng
đn thu nhp đi vi h dân sn xut mt ong hu c theo “contract farming”, đó
là: Din tích đt do h gia đình s hu, điu này cho thy vic sn xut mt ong
theo hp đng có th thc hin vi c h gia đình có s hu đt riêng nhiu và c
h gia đình có s hu đt ít. S lt cán b khuyn nông đn kho sát và t vn
cho nông dân, đây có th là do kt qu ca dch v khuy
n nông trong khu vc
nghiên cu quá yu.
- Trong mt bài báo có ch đ: “Xác đnh yu t quyt đnh đi vi cu trúc
tâm lý hng đn s chp nhn công ngh nông nghip: Bng chng t ông n
11

 - Determinants of Psychological Constructs towardsAgriculturalTechnology:
Evidence from Eastern India” do T. Yamano, S. Rajendran and M. Malabayabas
(2013) nghiên cu v Lý thuyt hành vi d kin (TPB) đã phát hin ra rng: yu t
tâm lý có tác đng không nh đn mi ngi và nó có th làm tng tit kim cho
mi ngi. Chng hn, ngi n nông dân có th ngn ngi liên h vi cán b
khuyn nông là nam hay ngi ngn đn các đi lý ca nam gii đ mua nguyên liu
đu vào hoc các thit b nông nghip. Tng t nh vy, nông dân  tng lp xã
hi thp có th né tránh tip xúc vi cán b khuyn nông hoc ngi kinh doanh t
tng lp thng lu. Nói cách khác, vic áp dng các công ngh nông nghip và

ci tin h thng canh tác nông nghip có tt hn hay không phn ln là ph thuc

t Nông nghip và Khoa hc xã hi  các vùng nhit đi và cn nhit đi, i hc
Hohenheim, c) có trình bày v hiu lc ca sn xut theo hp đng đn nng
sut và thu nhp ca các h: Trng hp ca sn xut chè  Tây Bc Vit Nam
cho thy mi quan h xã hi ca h gia đình, th hin qua vic thành viên trong h
gia đình tham gia vào các t chc chính tr - xã hi có tác đng rt mnh đn thu
nhp khi tham gia mô hình sn xut theo hp đng đi vi cây chè t
i các tnh
vùng Tây Bc ca Vit Nam, nht là trng hp các thành viên là đng viên ng
12

cng sn, đóng mt vai trò quan trng trong vic tham gia hp đng vi 73% d
đoán chính xác. Các bin ch s nghèo đói đc đo bi nm yu t ca đói nghèo
(vn con ngi, vn xã hi, tài sn, nhà  và an ninh lng thc) cho thy hiu qu
sn xut không ph thuc vào tình trng nghèo ca ngi nông dân. Kt qu
nghiên cu trong trng hp này cng cho thy nhng nông dân sn xut theo hp
đng có hiu qu k thut cao hn so vi các nông dân không có hp đng nhng
không có s khác bit đáng k gia các đc đim kinh t xã hi ca các h dân có
tham gia hp đng và không có tham gia hp đng, tr s nm kinh nghim.
-
Tp chí Kinh doanh nông nghip và phát trin nông thôn (2012) đã đng
kt qu nghiên cu v sn xut theo hp đng và tác đng ca nó đi vi thu nhp
và đi sng cho nông dân quy mô nh: Nghiên cu ti Vit Nam ca Nhâm Phong
Tuân (Khoa Qun tr Kinh doanh, i hc Kinh t và Kinh doanh, i hc Quc
gia Vit Nam, Hà Ni) cho thy sn xut theo hp đng vi nông dân quy mô nh
trng sn, trng bông, trng đu phng ti hai tnh Qung Tr và Ngh An có mt
s yu t thành công chính giúp ngi nông dân có li hn khi tham gia sn xut
theo hp đng. Nhng yêu t này gm:
+ Chn ngành hàng phù hp. Sn xut theo
hp đng có hiu qu nht đi
vi nhng ngành hàng có giá tr gia tng cao trong chui giá tr hoc đáp ng tiêu

đ
i

m h

gia nh/c
á
nh
â
n
- Tình trng nghèo/giàu
-
Quy mô đt nông nghip
-
Quy mô đt trng da
-
S lao đng trng da
-
V trí ca nông tri so vi ni tiêu th
-
S sn có ca các dch v h tr (vn,
khuyn nông)
-
Tính d dàng ca vn chuyn sn
phm
- Năng lc và trách nhim ca nông
Shepherd
A.W. và
Eaton C.
(2001) và

giasn xut theo
Tham gia/Kh
ô
ng
tham gia s

n
Th
á
i
đ

đ
i v

i h
à
nh vi s

n xu

t theo h

p
đ
Chu

n ch

quan v

Da  Bn Tre đc trng bi nhng h nông dân có din tích nh (ln nht
ch  mc 2 ha), không có nhng trang tri ln và vic tiêu th ch yu theo hình
thc phi chính thc và trung gian. Trong thi gian qua, sn xut và tiêu th da trái
cha to dng đc s phát trin n đnh cho c h dân trng da ln các doanh
nghip ch bin các sn phm t da nên trong nghiên cu Lun vn này tác gi s
dng mô hình kinh t lng Logit (Maddala, 1983) đ đánh giá kh nng tham gia
sn xut theo hp đng và các yu t nh hng đn vic thc hin sn xut theo
hp đng ca các h dân trng da. ây là m
t dng hàm xác sut la chn, áp
dng phng pháp c lng hp lý ti đa (MLE) sau khi đa bin ph thuc là t
s ca xác sut tham gia và không tham gia v dng logarit t nhiên. Xác sut la
chn tham gia ca h nào đó đc din t nh sau:
(3.1)
Trong đó: i = 1, 2, 3….n là các h dân trng da; Y = 1 cho các trng hp
h dân có tham gia sn xut theo hp đng; X là véc-t th hin các nhân t nh
hng đn kh nng tham gia ca h dân trng da;  là véc t th hin h s nh
hng ca các bin đc lp; u
i
là sai s ngu nhiên.
t Z
i
= 0 +
i
X
i
+u
i
, nu P
i
là xác sut tham gia thì (1- P

Tui ca ch  h, đc tính theo nm.
Thu nhp X
3
Tng thu nhp hàng tháng ca h  trng da (triu đng).
Gii tính
X
4

Bin gi, gii tính ch  h, giá tr  1 là nam và 0 là n.
Lao đng X
5
S  lao đng trong h  gia đình
Loi hình kinh t  gia đình X
6

Bin gi, th  hin kh  nng kinh t  ca h  trng da, nhn
giá tr  0 là h  nghèo; nhn giá tr  1 là h  không nghèo, có
mc thu nhp trung bình, khá, giàu.
Khong cách vn chuyn X
7

Khong cách vn chuyn t  vn da đn đim ch  bin
(km)
Mc đ  h  tng giao thông
vn chuyn
X
8

Bin gi, tình trng h  tng giao thông trong vn chuyn,
nhn giá tr  1 là thun tin và 0 nu ngc li.


Bin gi, mc đ   ng h  ca Chính quyn P (1: có; 0:
không)
Mc đ  tip xúc vi ngi
mua
X
15
Mc đ  tip xúc vi ngi bán t  do (ln/tháng)
Quyt đnh (decided)
X
16

c đo lng thông qua thang đo
Li ích (benefit) X
17
c đo lng thông qua thang đo
Ri ro (risk)
X
18

c đo lng thông qua thang đo
16

Thang đo thái đ  ca h 
dân vi sn xut theo hp
đng (genatt)
X
19
c đo lng thông qua thang đo
Thang đo các bin tâm lý

trng da ln nht ca tnh Bn Tre. Mu h nông dân trng da đc la chn đ
phng vn xây dng Lun vn thc hin theo phng pháp chn mu phân tng.
Tng đc chia tng ng vi 37 xã ca hai huyn (Ging Trôm: 21 xã; M Cày
Nam: 16 xã, không tin hành điu tra trong khu vc ca hai th trn), s lng mu
trong tng t đc tính theo danh sách h dân trng d
a ca xã (danh sách h
trng da đã đc UBND xã xác lp trong nm 2013 theo Ngh quyt s
10/2012/NQ-HND ngày 10 tháng 7 nm 2012 ca Hi đng nhân dân tnh v
vic thông qua chính sách h tr cho ngi trng da trên đa bàn tnh Bn Tre là
19.389 h). Trong tng s 19.389 h dân trng da, tác gi chn ra 400 h đ
phng vn
()
0F
1
theo phng pháp phân tng t l “proportionate stratified
sampling” vi tiêu thc phân t là “khu vc p có din tích trng da tp trung,
ni có din tích mi p trên 100 ha trng da và có t 50% h dân tham gia ký hp
đng sn xut vi công ty”. Sau đó trong tng t, tác gi tip tc phân chia danh (
1
) Da theo công thc trên, s h đc chn là: ((19.389/(1+(19.389 x (0,05)
2
))=392 h, tác gi quyt đnh chn
xp x là 400 h.
17

sách h trng da ca tng p trong mi tng
()2

Bin ph thuc (attend) trong mô hình là bin gi th hin quyt đnh ca h
nông dân trng da tham gia hay không vào sn xut theo hp đng. Bin (attend)
nhn giá tr 1 nu h quyt đnh tham gia vào sn xut theo hp đng và nhn giá
tr 0 nu h không tham gia vào sn xut theo hp đng.
3.2.2.2. Các bin đc lp đc đnh ngha nh sau:
- Bin X
1
, th hin trình đ hc vn ca ch h, đc tính bng s nm theo
hc  trng ca ch h. K vng bin s này s có giá tr dng (+), th hin s (
2
) Danh sách h trng da mà UBND xã đã xác lp h tr tin phân bón năm 2013.
(
3
) Thc t do phiu kho sát tin hành b hng và đc bù đp bng phiu điu tra thêm nên tng s vn là
400 h nhng s h tham gia sn xut hp đng ch là 198 h và s h không tham gia sn xut hp đng là
202 h.
(
4
) Đây là các h dân trng da không nm trong danh sách đc chn kho sát trong phiu điu tra.
18

nm đi hc càng ln thì xác sut tham gia vào hp đng so vi xác sut không
tham gia hp đng càng tng.
- Bin X
2
, th hin tui tác ca ch h, đc tính theo nm. K vng bin s
này s có giá tr dng (+), th hin tui càng ln thì xác sut tham gia hp đng

kinh t ca h dân trng da có nh hng đn quyt đnh tham
gia theo hng h
gia đình có điu kin kinh t t trung bình tr lên s có khuynh hng tham gia
cao hn h nghèo.
- Bin X
7
, th hin khong cách t vn da ca h dân đn c s thu mua
da ch bin gn nht ca công ty (km). K vng bin s này s có giá tr dng
(+), th hin khong cách càng xa thì xác sut tham gia so vi xác sut không tham
gia s càng tng lên, do vic thc hin sn xut theo hp đng s gim đc chi
phí vn chuyn cho nông dân trng da ch da đi bán t do.
- Bin X
8
, là bin gi, th hin mc đ khó khn ca h thng đng b
trong vn chuyn da trái t v
n da v c s thu mua ch bin. Bin nhn giá tr
1 nu là mc đ vn chuyn thun li; bin nhn giá tr 0 nu mc đ vn chuyn
là không thun li. K vng bin s s có giá tr âm (-), th hin mc đ vn
chuyn da trái t vn da ca h dân trng da có nh hng đn quyt đnh
tham gia theo hng h gia đình có điu kin vn chuyn da trái thun li s có
khuynh hng ít tham gia hp đng cao hn h dân không có điu kin vn
chuyn da trái thun li.
- Bin X
9
, là bin gi, th hin s tham gia ca thành viên trong h gia đình
vào các t chc nh: Hi nông dân, Hi Ph n, T hp tác. Bin nhn giá tr 0
nu các thành viên trong h gia đình không tham gia vào các t chc và nhn giá
tr 1 nu trong h gia đình có thành viên tham gia t chc. K vng bin s này s
có giá tr dng (+), th hin s tham gia vào các t chc có nh hng đn quyt
19

và bin X
12
vào mô hình là nhm phân tích thêm s
tác đng ca nhiu nhân t khác đn nng sut cho trái ca tng din tích vn
da khác nhau, nht là khâu chm sóc, bón phân, phòng tr bnh… Khi phân tích
hai bin này, tác gi s kim đnh tng quan đ loi tr nu có hin tng đa cng
tuyn (nu có) xãy ra.
- Bin X
13
là bin gi, th hin tình trng h nông dân trng da tip cn
đc hot đng khuyn nông và
các hot đng h tr chm sóc da. Bin nhn giá
tr 1 nu h dân tip cn đc hot đng khuyn nông và các hot đng h tr
chm sóc da và 0 nu ngc li. K vng bin s này s có giá tr dng (+), th
hin tình trng tip cn hot đng khuyn nông và hot đng h tr chm sóc da
có nh hng đn quyt đnh tham gia hp đng cao hn.
- Bin X
14
, là bin gi, th hin mc đ ng h ca Chính quyn đa phng
đi vi vic trin khai chng trình sn xut theo hp đng. Bin nhn giá tr 1
nu Chng trình đc Chính quyn đa phng ng h và 0 nu ngc li.
K
vng bin s này s có giá tr dng (+), th hin s ng h ca Chính quyn đa
phng có nh hng đn quyt đnh tham gia hp đng cao hn. S s ng h
ca Chính quyn thông qua vic quan tâm đy mnh công tác tuyên truyn, vn
đng tham gia t đi hp tác…
- Bin X
15
, th hin s ln trong tháng h nông dân trng da tip xúc vi
ngi mua bán da t do (ln/tháng). K vng bin s này s có giá tr âm (-), th