B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRƯNG I HC KINH T TP.H CHÍ MINH
o0o
NGÔ TH TƯNG VY
U TƯ GIÁ TR : DÙNG D LIU TÀI CHÍNH LCH S PHÂN
LOI NHÓM CÔNG TY
KT QU THC NGHIM TI VIT NAM
LUN VĂN THC S KINH T
Tp.H Chí Minh - Năm 2014
thc hin nghiên cu “ u tư giá tr: dùng d liu tài chính lch s
phân loi nhóm công ty - kt qu thc nghim ti Vit Nam” tôi ã t mình
nghiên cu, tìm hiu các vn , tham kho các tài liu trong và ngoài
nưc, vn dng kin thc ã hc và trao i vi giáo viên hưng dn PGS-
TS LÊ TH LANH, ng nghip, bn bè. Các tài liu s dng trong bài
nghiên cu ưc trích dn và chú thích y rõ rang.
Tôi xin cam oan, ây là công trình nghiên cu ca riêng tôi, các s liu và
kt qu trong lun văn này là trung thc. Tp.H Chí Minh ngày 25 tháng 06 năm 2014
Ngưi thc hin lun văn
Ngô Thị Tường Vy
MỤC LỤC
TRANG PHỤ BÌA
LI CAM OAN
MC LC
DANH MC BNG BIU
DANH MC T VIT TT
TÓM TT 1
CHƯƠNG 1: GII THIU 2
4.4 KIM NH T SUT SINH LI THEO XP HNG TH GIÁ
C PHIU 48
4.5 CÁC PHƯƠNG PHÁP KIM NH KHÁC 52
CHƯƠNG 5: KT LUN 58
DANH MC TÀI LIU THAM KHO
PH LC DANH MC BNG BIU:
Bng 4.1: Bng kt qu t sut sinh li và ch tiêu tài chính 37
Bảng 4.1A: Các chỉ tiêu tài chính 37
Bảng 4.1B: Tỷ suất sinh lợi Buy and Hold của chiến lược đầu tư vào các
công ty có BM cao 37
Bng 4.2: Bng h s tương quan gia t sut sinh li loi 1 năm, 2
năm, im F_SCORE và 9 bin quan sát 42
Bng 4.3: Các ch s cơ bn ca t sut sinh li khi mua và nm gi
ca phương pháp u tư giá tr 43
TÓM TT
Bài nghiên cu s dng nhng s liu k toán cơ bn cùng vi phương pháp
phân tích d liu ơn gin la chn mt danh mc u tư da vào ch s
giá tr s sách trên giá tr th trưng (ch s BM). Danh mc các công ty có
ch s BM cao s ưc phân loi mt ln na thông qua phương pháp tính
im cho công ty. Sau khi tính im, các công ty s ưc phân loi vào
nhóm im cao hay im thp, trong ó nhóm công ty có im cao s ưc
la chn u tư. Bài nghiên cu này s kim nh li mt ln na nhng
công ty có im cao ã la chn u tư có thc s mang li t sut sinh li
vưt tri.
Kt qu cho thy rng, t sut sinh li trung bình ca nhà u tư có th tăng
thêm khong 13.88% ng thi phân phi li nhun s chuyn dch v phía
bên phi phân phi chun. Phương pháp la chn danh mc u tư này c
bit phù hp vi nhng công ty va và nh, thu nhp trên c phiu thp,
nhng công ty b th trưng lãng quên và thiu nhng bài phân tích tài chính
nhưng hiu qu ca phương pháp u tư không phi ph thuc vào vic giá
c phiu thp hay không, mà hiu qu u tư có ưc là do la chn úng
nhng công ty có c phiu b nh dưi giá. Bài nghiên cu này ã ưa ra
thêm mt bng chng cho thy rng th trưng không hoàn toàn liên kt vi
các d kin tài chính lch s theo thi gian.
2 CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU
1.1 LÝ DO CHN TÀI
vào nhng thành qu tài chính ca hàng lot các công ty, trong khi ó b i
nhng công ty ang xu i do có kt qu kinh doanh yu. Các bài nghiên
cu áng k v phương pháp u tư này có th k ti như Rosenberg, Reid,
và Lanstein 1984; Fama and French 1992; Lakonishok, Shleifer, và Vishny
1994.
Bài nghiên cu này la chn danh mc da trên nguyên lí u tư vào các
công ty có ch s BM cao hay là các công ty b nh giá thp. Các công ty
b nh giá thp da trên c im “giá tr ca chng khoán có xu hưng b
b quên”, có nghĩa là ngưi ta thưng quên nghiên cu giá tr thc ca
chng khoán khi ra quyt nh u tư. Các công ty thuc nhóm “b b
quên” này thiu nhng báo cáo phân tích cũng như thiu s quan tâm ca
các nhà u tư tìm ra giá tr tht ca công ty, trong khi giá tr chng
khoán có th ang thp hơn giá tr tht. Do ó, nhng phân tích, d báo và
li khuyên u tư cho nhóm công ty này thưng ít ưc tâm tin cy. Th
hai, theo ó, thông tin v nhng công ty này thưng rt hn ch trên nhng
kênh truyn thông ph bin, hoc là nhng thông tin do h ch ng công
b li ưc ánh giá thiu tin cy do nhng thành qu tài chính yu
trưc ó. Vì vy, nhng báo cáo tài chính hin ti u áng tin cy và cha
ng ngun thông tin cn thit mà nhà u tư cn nghiên cu kĩ trưc khi
ưa ra quyt nh u tư. Th ba là, nhóm các công ty có ch s BM cao mà
thuc dng nm trong nhóm công ty gp vn kit giá tài chính, thì
nh giá các công ty này nên tp trung vào các d liu k toán như là òn
by tài chính, tính thanh khon, kh năng tăng trưng li nhun, dòng tin.
Nhng d liu cơ bn này hu như u có sn trên nhng lch s báo cáo
tài chính.
4 Da trên các kt lun rút ra t các nghiên cu trưc ây v phương pháp
u tư này, bài nghiên cu tin hành kim nh trên th trưng chng khoán
theo phương pháp u tư giá tr thành công, trong ó, s khác bit gia
“thành công” và “tht bi” là phân phi li nhun s lch sang bên phi
(nu danh mc t xác sut hiu qu cao) hoc phân phi lch sang trái (
nu danh mc t xác sut hiu qu thp). Kt qu nghiên cu ch ra rng
có th xây dng ưc mt danh mc có t sut sinh li dương vi mc tiêu
như vy.
Tóm li, kt qu bài nghiên cu này cho thy rng, nu áp dng u tư theo
phương pháp này, nhà u tư có th gia tăng ưc t sut sinh li thêm
13.88% thông qua vic la chn các công ty mnh t danh mc BM cao .
phương pháp u tư này cho thy nhóm các công ty có ch s BM cao cho
t sut sinh li chênh lch 45% so vi nhóm công ty có ch s BM thp có
tin cy gn như tuyt i, và thu v mc t sut sinh li 1 năm so vi th
trưng là 20.21% trong khong thi gian t năm 2009-2012. T sut sinh
li ca phương pháp u tư này cho thy cách la chn danh mc có hiu
qu theo thi gian trưc khi có nhng chin lưc thay th nào khác tt hơn.
Th hai ó là toàn b li nhun chuyn dch v phía bên phi ca phân phi
chun. Mc dù t sut sinh li trung bình ca danh mc là im chun
ánh giá hiu sut ca thành qu danh mc, bài nghiên cu này cung cp
nhng bng chng v phân phi chuyn dch v phía trái ca phân phi li
nhun ưc ci thin áng k sau khi áp dng các bin pháp u tư trên.
Th ba, kh năng tip cn ch ra nhng khác bit gia các công ty không
ch da trên mt cách tip cn duy nht thông qua báo cáo tài chính. Các
bin pháp kim nh thêm s h tr, b sung cho phương thc la chn
danh mc.
6 iu th tư, ó là bài nghiên cu cũng óng góp mt bng chng thc
nghim vào mô hình d báo hành vi (như là ca Hong and Stein 1999,
Barbaris, Shleifer, và Vishny 1998, và Daniel, Hirshleifer and
1.5 KT CU LUN VĂN
Luận văn gồm 5 chương:
- Chương 1: Gii thiu.
- Chương 2: Tng quan các nghiên cu thc nghim.
- Chương 3: Thit k nghiên cu.
- Chương 4: Phân tích kt qu nghiên cu.
- Chương 5: Kt lun.
8 CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU THỰC NGHIỆM
2.1 KHUNG LÝ THUYT V CHIN LƯC U TƯ VÀO CÁC
CÔNG TY CÓ CH S BM CAO
2!1.1 Lý thuyt chin lưc u tư vào các công ty có ch s BM cao:∀
Lí thuyt u tư ưc phát trin bi Benjamin Graham ã nh nghĩa rõ
ràng hot ng u tư là hot ng da trên s phân tích k lưng, ha hn
s an toàn ca vn và mang v mt phn li tha áng, tt c nhng hot
ng không áp ng ưc yêu cu trên là u cơ. Theo Benjamin Graham,
u tư giá tr là mua nhng c phiu có giá thp hơn giá tr ni ti mà chin
lưc u tư vào ch s BM là mô t ngn nht ca chin lưc u tư này.
Chin lưc u tư vào các công ty có ch s BM cao ó là la chn mua và
nm gi c phiu ca nhng công ty có giá tr s sách trên giá tr th trưng
cao. Graham và Dodd khuyên nhà u tư nên mua nhng chng khoán có
giá ang giao dch trên th trưng ch bng 2/3 ca vn luân chuyn ròng
(vn luân chuyn sau khi tr i n). Rt nhiu c phiu tha iu kin này
trong nhng năm gim phát, tuy nhiên iu kin này xa ri vi thc ti.
Benjamin Graham cũng khuyên ngưi nm gi c phiu nên quan nim
hc gi và nhà nghiên cu khác ã chng minh rng, phương pháp u tư
giá tr, hay có nghĩa là mua các chng khoán có giá tr thp, so vi thành
qu thu nhp, c tc, lch s giá chng khoán, giá tr s sách… s cho li
nhun vưt tri trong tương lai. Có nhiu tranh cãi cho rng phương pháp
u tư này ánh i ri ro và li nhun, nhưng bài nghiên cu ã ch ra
nhng bng chng cho thy thành qu có ưc là do các nhà u tư ã
nghiên cu kĩ hơn, khai thác hành vi u tư tt hơn.
∀
10 #!∃!#∀%&∀∋()∗+∋∀(,−(∀./0∀
Tính bảo thủ: Khi iu kin kinh t vĩ mô hay vi mô thay i ngưi ta có
xu hưng chm phn ng vi nhng thay i ó, và gn nhn nh ca
mình vi tình hình chung trong mt giai on dài hn trưc ó. Tc là khi
có tin nn kinh t suy gim, h cho rng kinh t kém i ch là tm thi, dài
hn vn là i lên, mà không nhn thy có th tin ó phát i tín hiu mt chu
kỳ suy thoái nhiu năm ã bt u. Tuy nhiên, khi tình hình vn chưa cho
thy s ci thin sau mt khong thi gian thì mi ngưi xô i bán c
phiu. Kt qu, li dn n phn ng thái quá.
Phụ thuộc vào kinh nghiệm: Các kinh nghim, hay quy tc hc ưc
thưng giúp chúng ta ra quyt nh nhanh chóng và d dàng hơn nhiu.
Nhưng trong mt s trưng hp, da dm quá nhiu vào các quy tc ôi khi
s dn n sai lm, c bit là khi các iu kin bên ngoài thay i. Và c
bit là ngưi ta thưng cao hiu qu ca nhng quy tc ơn gin, gn
gũi và d nh, kiu hiu ng. Lý thuyt này giúp gii thích ti sao th
trưng thnh thong hành x mt cách vô ý thc.
Lý thuyết tâm lý đám đông: Mt quan sát cơ bn v xã hi con ngưi cho
thy con ngưi có mi liên h giao tip vi ngưi khác có cùng suy nghĩ.
iu này khá quan trng hiu ngun gc ca s suy nghĩ tương t nhau
c phiu.
2.1.3 Phương pháp tính im F_SCORE phân loi nhóm công ty ca
Joseph Piotroski:
Trong bài nghiên cu ca mình năm 2000 và hiu chnh năm 2002: “Value
investing: The use of historical financial statement information to separate
winners from losers” giáo sư nghiên cu khoa hc ngưi M Joseph
D.Piotroski ã s dng lý thuyt u tư giá tr làm nn tng la chn
12 nhng công ty có ch s BM cao cho danh mc u tư ca mình, sau ó ã
s dng phương pháp tính im F_SCORE phân loi thành các nhóm
các công ty có sc khe tt và nhng công ty có sc khe xu. Nhng công
ty có sc khe tài chính tt là nhng công ty có im F_SCORE cao, ưc
khuyn ngh có th u tư vì có th to ra danh mc làm tăng t sut sinh
li trung bình. Trong khi ó, nhng công ty có sc khe tài chính xu là
nhng công ty có im F_SCORE xu, ưc khuyn ngh là nên bán c
phiu và không nên u tư.
im F_SCORE do Piotroski xây dng t 9 ch s: ROA ; ∆ROA; CFO;
ACCRUAL; MARGIN; TURN; LEVER; LIQUID; EQ_OFFER mà
Piotroski ánh giá là i din cho 3 nhóm ch s quan trng là: kh năng
sinh li, òn by tài chính và hiu qu hot ng. Piotroski la chn các ch
s này dưi iu kin t ra phi ơn gin, có ngun d tìm, có ý nghĩa
trong vic ánh giá kh năng tài chính ca công ty. Vi mc tiêu ơn gin
hóa cách phân loi công ty, tách công ty yu kém ra khi danh mc u tư,
Piotroski không ràng buc n iu kin ca nn kinh t, các bin vi mô vĩ
mô khác có th tác ng n tăng trưng ca công ty trong tương lai.
kim nh tính hiu qu ca im F_SCORE trong phân loi công ty,
Piostroki ã tin hành nghiên cu da trên d liu ca toàn th trưng t
năm 1976 n 1996 trong ó lc ra ưc 14.043 công ty có ch s BM cao.
theo hiu ng mùa tháng Giêng. Kt qu nghiên cu ca Roseberg, Reid và
Lanstein ã ưa ra tin cho nhng nghiên cu sau v phương pháp u
tư giá tr s giúp ci thin t sut sinh li trung bình ca danh mc.
Trong mô hình ca Fama và French (1992) nghiên cu mi quan h gia
quy mô công ty, ch s BM và li nhun chng khoán ca các công ty phi
tài chính. Trong bài nghiên cu ca mình, Fama và French ã phân tích tác
ng ca òn by tài chính n li nhun t chng khoán mà loi tr các
công ty tài chính. Kt qu bài nghiên cu cho thy quy mô công ty và ch
14 s BM là nhng nhân t ht sc quan trng d báo li nhun t chng
khoán. òn by tài chính cao nhng công ty tài chính và phi tài chính
không có tác ng ging nhau nhưng iu này không có nghĩa là nhân t
quy mô công ty và ch s BM ca 2 nhóm công ty này cũng cho tác ng
khác nhau, bài nghiên cu ã kim nh và không tìm ra nguyên nhân nào
chng minh s khác nhau này. Do ó, da trên kt qu bài nghiên cu ca
Fama và French (1992), bài nghiên cu này cũng không phân loi thành
công ty tài chính và phi tài chính. Bài nghiên cu ca Fama và French còn
nhn mnh nhân t BM như là mt bin mô t khng hong tài chính ca
công ty và do ó, li nhun ưc xem như mt n bù công bng cho ri
ro. Các công ty có BM trung bình cao thưng gp vn kit qu tài chính
( theo như Fama và French 1995; Chen và Zhang 1998). Fama và French
(1995) ã chng minh ch s BM và dc ưng HML có mi quan h
vi kit qu tài chính ca công ty. Nhng công ty yu liên tc có thu nhp
thp u có xu hưng cho ch s BM cao và dc ca ưng HML
dương, trong khi nhng công ty khe mnh liên tc cho thu nhp cao u
có xu hưng cho ch s BM thp và dc ca ưng HML âm. Nghiên
cu ca Fama và French năm 1995 ã góp phn chng minh rõ ràng li
nhun khi u tư vào các công ty có BM cao có th ánh i t ri ro.
nh giá c phiu, cũng như phn ng thái quá vi nhng tin tc tt và
tiêu cc vi nhng thông tin xu mà không quan tâm giá tr thc ca chng
khoán ó. ng nghĩa vi vic, các nhà u tư thưng ht sc lc quan và
“vui mng” trưc nhng chng khoán có kt qu tt trong quá kh và
thưng xô mua chúng, làm nhng loi c phiu “quyn rũ” này ngày
càng tr nên t và xa ri giá tr tht. Tương t, vi nhng c phiu có
li nhun yu trong quá kh thưng b “oversell – quá bán”, làm cho giá tr
nên quá thp so vi giá tr thc ca nó. Các nhà u tư giá tr ã nghiên cu
kĩ, “t cưc” và i ngưc xu hưng chung, ó là mua nhng c phiu dưi
giá, hay là bán nhng c phiu có giá ã quá cao.
16 Tương t như Dechow và Sloan (1997) cùng LaPorta (1996) tìm thy
nhng sai lch mang tính h thng ca th trưng v tăng trưng thu nhp
trong dài hn có th ưc dùng gii thích mt phn s thành công ca
các chin lưc u tư i ngưc th trưng và tương ng vi tác ng ca
ch s BM. Nghiên cu ca nhóm tác gi này cho thy không có nhiu bng
chng có h thng cho thy giá c phiu phn ánh lch s tăng trưng ca
nó, do ó, nhà u tư giá tr vn có cơ hi có ưc t sut sinh li vưt tri
trong tương lai ti nhng nhóm c phiu b nh giá thp do lch s tăng
trưng không hp dn.
ôi khi có mt nhóm các chng khoán b b quên, nhng công ty có ch s
BM cao có v như không có nhiu nhng d liu d báo có sn. Thưng thì
các nhà phân tích tài chính ít theo các công ty nh có thành qu tài chính
yu và khi lưng giao dch ít (Hayes 1998; McNichols và O’Brien 1997),
trong khi ó các nhà qun lý ca công ty khng hong tài chính có th i
mt vi vn tín nhim khi c gng huy ng trên th trưng vn (Koch
1999; Miller and Piotroski 2002).
Tuy nhiên, trong chin lưc u tư, các nhà phân tích thưng không gii
ch s BM cao và nhóm ln các c phiu có ch s BM thp là rt nh.
Kit giá tài chính thưng liên quan n vic st gim tc thi hay liên tc
li nhun, thu nhp, dòng tin, kh năng chi tr, hay là s gia tăng ca òn
by tài chính. Nhng bin tài chính phn ánh s thay i trong nhng iu
kin kinh t rt hu ích cho vic d báo hot ng trong tương lai ca công
ty. iu này ưc dùng lý gii cho nhng kt hp dưi ây.
phân bit gia nhóm công ty có im cao – nên mua và nm gi c
phiu ca nhóm công ty này s cho kt qu t sut sinh li như kì vng và
nhóm công ty có im thp – nên bán nhng công ty thuc nhóm này s
cho t sut sinh li như kì vng và ci thin ưc t sut sinh li trung bình