B GIÁO DC VÀ ÀO TO

TRNG I HC KINH T THÀNH PH H CHÍ MINH HOÀNG TRN TRÂM ANH CÁC YU T QUYT NH S THÀNH CÔNG
HP TÁC CÔNG - T TRONG LNH VC Y
T: NGHIÊN CU VÙNG ÔNG NAM B

HOÀNG TRN TRÂM ANH

CÁC YU T QUYT NH S THÀNH CÔNG
HP TÁC CÔNG - T TRONG LNH VC Y
T: NGHIÊN CU VÙNG ÔNG NAM B Chuyên ngành: TÀI CHÍNH NGÂN HÀNG

Mã s: 60340201



Danh mc các hình v, đ th

M U

GII THIU  TÀI 1

1. S cn thit ca đ tài 1

2. Giá tr thc tin ca đ tài 3

3. Mc tiêu nghiên cu 4

4. Phm vi nghiên cu 5

5. i tng nghiên cu 5

6. Phng pháp nghiên cu 5

7. im mi ca lun vn 6

8. Kt cu ca lun vn 7

CHNG I 8

TNG QUAN V HP TÁC CÔNG - T TRONG LNH VC Y T 8

1.1. Gii thiu 8

1.2. Qun tr công mi và hp tác công – t 8

1.4.2. Ý ngha ca hp tác công - t trong y t . 26

1.5.Tóm tt . 27

Chng 2: . 29

KHÁI QUÁT THC TRNG XÃ HI HÓA VÀ HP TÁC CÔNG – T TRONG LNH
VC Y T  VÙNG ÔNG NAM B . 29

2.1. Gii thiu . 29

2.2. Tình hình hot đng lnh vc y t vùng ông Nam B . 29

2.2.1. T chc h thng y t vùng ông Nam B . 29

2.2.1.1. H thng y t công lp . 31 2.2.1.1.1. i vi các c s y t đã hoàn thành t ch tài chính và các c s y t t ch tài
chính mt phn . 31

2.2.1.1.2. i vi các c s y t cha t ch tài chính . 32

2.2.1.2. H thng y t ngoài công lp . 32

2.2.2. Thành tu, tn ti và thách thc đi vi lnh vc y t ca vùng ông Nam B trong
bi cnh hi nhp và phát trin . 33

2.2.2.1. Thành tu c bn . 33

3.3.2.3. Nhóm yu t 3 – Bo lãnh Chính Ph (Government Guarantee) . 63

3.3.2.4. Nhóm yu t 4 – iu kin kinh t thun li (Favourable Economic Conditions) . 63

3.3.2.5. Nhóm yu t 5 - Th trng tài chính luôn sn có ngun lc (Available Financial
Market) . 64

3.4. Thu thp d liu . 64

3.4.1. Mu và cách thc chn mu . 64

3.4.2. c đim mu . 65

3.5. Phng pháp nghiên cu . 69

3.5.1. Phân tích nhân t khám phá (Exploratory Factor Analysis – EFA) . 70

3.5.2. Kim đnh đ tin cy thang đo . 74

3.5.3.im trung bình và xp hng v tm quan trng ca các CSFs . 75

3.5.4.S khác bit gia khu vc công và khu vc t khi đánh giá v tm quan trng ca các
CSFs . 79

3.5.5.So sánh gia các nc liên quan đn 5 CSFs hàng đu cho PPP . 80

3.6.Tóm tt . 84 Hoàng Trn Trâm Anh
Hi chng suy gim min syndrome
dch
BOO
Build - Own – Operate
Xây dng - s hu - vn hành
BOT

Build Operate Transfer
Xây dng - vn hành - chuyn giao

BTO

Build - Transfer - Operate
Xây dng - chuyn giao - vn hành
BV

Bnh vin CBCNV

Cán b công nhân viên CFA
Chief Financial Analysis
Chuyên viên phân tích tài chính
DBO
Design - Build – Operate

Thit k - xây dng - vn hành

FDI
Foreign direct investment
u t trc tip nc ngoài FOSCO
Service Company to foreign
Công ty TNHH MTV Dch HoChiMinh City Finance and
Công ty u t Tài chính HFIC
Investment State-owned Nhà nc TP.HCM
Company
HIFU

HoChiMinh City investment
Qu u t phát trin đô th

Fund for urban development
TP.HCM



Ngh đnh - Chính Ph

NGO

Non-Government Organisation
T chc phi Chính ph

NQ- CP

Ngh quyt - Chính Ph

PFI

Sáng kin tài chính t nhân

PPP
Public Private Partnership
Hp tác công - t

P/X

Phng/ Xã

Q/H

Qun/ Huyn

SGD


TNHH (LLP)
Limited Liability Partnertship
Công ty trách nhim hu hn

TP.HCM
Ho Chi Minh City
Thành ph H Chí Minh

TTB

Trang thit b

TTYTDP Trung tâm y t d phòng

TW

Trung ng

UBND TP.HCM
The People committee of Ho Chi
Ùy ban nhân dân Thành ph

Minh City H Chí Minh
UNBD

Ngân hàng th gii

WHO
World Health Organisation
T chc y t th gii

WTO
World Trade Organization
T chc thng mi th gii

Bng 3.2: Tóm tt các yu t thành công quan trng cho các d án PPP 57

Bng 3.3: Mu điu tra theo đ tui 65

Bng 3.4: Mu điu tra theo đa phng 66

Bng 3.5: Mu điu tra theo đn v công tác 67

Bng 3.6: Mu điu tra theo thâm niên công tác 68

Bng 3.7: Kim đnh KMO và Bartlett’s Test 70

Bng 3.8: H s Cronbach Alpha ca các nhóm bin quan sát 74

Bng 3.9: im trung bình và xp hng v tm quan trng ca các CSFs trong các d án
PPP
76

Bng 3.10: Kim đnh s khác bit gia hai nhóm đi tng khu vc công và khu vc t
khi đánh giá v tm quan trng ca các CSF 79

Bng 3.11: So sánh gia các nc liên quan đn 5 CSFs hàng đu cho PPP 82

DANH MC CÁC HÌNH Hình 1: Mu điu tra theo đ tui 65

Thi gian qua,  Vit Nam, loi hình y t ngoài công lp phát trin c v s lng ln
cht lng. Khu vc y t ngoài công lp cng phát trin nhanh chóng, nhiu phòng khám,
bnh vin t nhân vi quy mô ln, trang thit b hin đi ln lt ra đi, to môi trng cnh
tranh vi các c s y t công lp. Tuy nhiên, vic đu t phát trin c s vt cht, nâng cao
nng lc chuyên môn bc đu là gii pháp hiu qu nhng cha đ, cn thit phi có mt
mô hình hot đng mi và mt c ch chính sách qun lý thích hp vi điu kin ca kinh t
th trng và phát trin bn vng. Trong khi nhu cu v vn cho ngành y t rt cao nhng
2

vic huy đng ngun vn ngoài nhà nc còn gp khó khn và tr ngi. Có nhiu rào cn
nh khung pháp lý cha hoàn chnh, còn phân bit công t và thiu ht ngun nhân lc
(dc s, bác s)… khin t nhân và các nhà đu t nc ngoài còn e ngi khi rót vn vào
các d án y t. Khu vc y t t nhân hin cng cha nhn đc bt k chính sách h tr nào
v bin pháp to vn t Nhà nc.

K t khi Vit Nam chính thc tr thành thành viên chính thc ca T chc Thng
mi quc t (WTO) nm 2006, chúng ta đang tng bc thc hin đy đ các vn bn ca
WTO nh Hip đnh chung v Thng mi dch v (GATS), Hip đnh v các khía cnh liên
quan đn thng mi ca quyn s hu trí tu (TRIPS), Tha thun v các rào cn k thut
đi vi thng mi (TBT, SPS). Nh vy, Trong lnh vc dch v y t, k c dch v khám
bnh, cha bnh, chúng ta phi áp dng GATS, TBT đ: "Thc hin các bin pháp đc t
chc (công hay t) nhm phòng chng dch bnh, nâng cao sc khe và tui th ca toàn th
nhân dân". V mt nhn thc không nên phân bit v công hay t trong h thng y t. Công
hay t ch là phng tin đ thc hin mc tiêu ca ng và Nhà nc v nâng cao sc khe
nhân dân. Trong bi cnh hin nay, đa s hu trong h thng khám cha bnh nói chung, h
thng bnh vin nói riêng là mt tt yu khách quan nhm đáp ng phân tng xã hi và thc
hin các cam kt quc t vi t cách là mt thành viên ca WTO.

Kinh nghim th gii cho thy, nh áp dng hình thc PPP, nhà nc và t nhân
cùng có li ln. u t PPP giúp chính ph gim bt gánh nng bo lãnh vn, gii đc bài

thc PPP chun và mi nc đu có chin lc riêng tùy thuc bi cnh, th ch, ngun tài
tr và tính cht ca d án (Hardcastle et al, 2005); hoc đc bit nhn mnh các quc gia có
th ch nhà nc mnh, vi khung pháp lý đy đ và minh bch thng thành công vi PPP
(Yescombe, 2007). Mt s nghiên cu khác ca Akintoye et al (2001), Zhang (2005) nghiên
cu v các nhân t tác đng đn s thành công ca PPP đã kt lun không có s khác bit v
các nhân t này gia các nc phát trin và đang phát trin. Sau cuc khng hong tài chính
nm 2008, “mi quan h gia PPP và khng hong” là đ tài đc tp trung nghiên cu
nhiu nht nh các nghiên cu ca Plumb et al (2009), Michael (2010), Yelin et al (2010).
Các bng chng t các nghiên cu này khng đnh các điu kin th trng hin nay không
loi tr PPP, ngc li đã to c hi đ các nc phát trin PPP ngày càng tinh t hn, phù
4

hp vi nhng thay đi ca môi trng kinh doanh sau khng hong. Ngoài ra, các bài
nghiên cu và tài liu v PPP ca các t chc kinh t quc t nh Qu tin t th gii (IMF),
Ngân hàng th gii (WB), Ngân hàng phát trin châu Á (ADB) rt đa dng, có giá tr khoa
hc, đc bit có th ng dng các bài hc rút ra t thc tin các nc đang phát trin có
nhiu nét tng đng vi Vit Nam.

 Vit Nam, PPP chính thc đa vào trong nm 2010 thông qua Quyt đnh s
71/2010/Q-TTg ngày 09 tháng 11 nm 2010. K t đó nhiu d án trong lnh vc y t
đc trin khai thông qua PPP.  đm bo mc tiêu cui cùng ca PPP, xác đnh các yu t
thành công ca vic thc hin PPP là quan trng đi vi chính sách công.

3. Mc tiêu nghiên cu

Công trình nghiên cu hng đn các mc tiêu:

• Xác đnh các yu t quyt đnh thành công đi vi PPP trong lnh vc y t.
• Xác đnh s khác bit ca các CSFs trong lnh vc y t gia khu vc công và khu vc t
nhân.

 Các thuc tính vùng và đa phng đc xem xét k lng (gm các nhóm c s h
tng; nhóm thuc tính v ch đ, chính sách; nhóm v môi trng sng, điu kin th
trng…) trong quá trình xây dng c ch hp tác công t.
 Ni dung nghiên cu ch yu tp trung vào xây dng c ch hp tác công t trong lnh
vc y t  vùng ông Nam b, đc bit còn chú ý đn khía cnh hp tác ca vùng. 
phc v các nghiên cu sâu v đi mi c ch và chính sách thì các nghiên cu v hành
vi và nhn thc ca các đi tng có liên quan cng đc khai thác (ngi qun lý, nhà
đu t…)

6. Phng pháp nghiên cu

6

Do hai mc tiêu ca đ tài đòi hi áp dng các phng pháp nghiên cu khác nhau
nên lun vn s dng kt hp nhiu phng pháp nghiên cu. C th:

• Nghiên cu đnh tính đc thc hin trên c s k tha và vn dng có chn lc các kt
qu nghiên cu lý thuyt và thc nghim trên th gii nhm xác đnh các yu t và s
khác bit v mc đ nh hng ca các yu t này đn s thành công ca PPP trong lnh
vc y t  các quc gia phát trin và đang phát trin. Mc đích ca nghiên cu này nhm
tìm hiu cách thc PPP vn hành  nhng quc gia đã tn ti th trng PPP, t đó la
chn phng pháp tip cn phù hp cho nghiên cu cách thc vn hành ca PPP trong
điu kin th trng PPP mi manh nha hình thành nh Vit Nam. Kt qu t bc
nghiên cu trên đc kt hp vi thông tin ghi nhn t các cuc tho lun trc tip ca
tác gi vi mt s chuyên gia  các c quan qun lý nhà nc, ngân hàng, các tp đoàn
doanh nghip t nhân lnh vc y t, nhm đt đc mt đánh giá đa chiu v PPP đ có
c s điu chnh các thang đo v các yu t quyt đnh s thành công PPP trong lnh vc
y t ( nghiên cu vùng ông Nam B).
• Nghiên cu đnh lng đo lng và xp hng các yu t quyt đnh s thành công các d
án PPP lnh vc y t bng công c phân tích s dng là phn mm thng kê SPSS 20.

Lun vn gm có 4 chng:

• Chng I: Tng quan v hp tác công – t trong lnh vc y t.

• Chng II: Khái quát thc trng xã hi hóa và hp tác công t trong lnh vc y t  vùng
ông Nam B.

• Chng III: Phân tích các yu t quyt đnh hp tác công – t trong lnh vc y t.

• Chng IV: Kt lun và khuyn ngh chính sách.
8

Chng 1:
TNG QUAN V HP TÁC CÔNG –
T TRONG LNH VC Y T

1.1. Gii thiu

Chng 1 s trình bày nhng lý thuyt và khái nim nn tng trong nghiên cu này:
Qun tr công mi và hp tác công – t, lch s hình thành mô hình hp tác công – t, lý
thuyt v hp tác công – t, hp tác công – t trong lnh vc y t, li ích và ri ro ca hp
tác công - t. Nghiên cu trình bày mô hình hp tác công – t trong lnh vc y t  Trung
Quc và Singapore đ rút kinh nghim cho Vit Nam nói chung và vùng ông Nam B nói
riêng.

1.2. Qun tr công mi và hp tác công – t


các lnh vc c s h tng. Làn sóng ci cách khu vc công này đã làm thay đi đáng k
“din mo” ca khu vc công, cho thy vai trò ca nhà nc đã thay đi, hng đn tng
nng sut, th trng hóa, đnh hng dch v, phân cp trách nhim, t nhân hóa mt phn
hot đng ca nhà nc và xu hng quc t hóa.

1.2.2. S tng tác gia khu vc công và khu vc t

Tiêu chí phân bit khu vc công và khu vc t: có 3 tiêu chí phân bit gia hai khu
vc công và khu vc t:

• Ch đ s hu công (tiêu chí chính)
• Ngun vn chính ca nhà nc
• Ch đ qun lý ca nhà nc:  đây, nhà nc qun lý theo ch đ trc tip qun lý,
hoc ch đ công qun, giao thu, cho t nhân tham gia qun lý.
10 Theo Joseph E. Stiglitz (nhà Kinh t hc ngi M, giáo s Trng i hc Columbia), khu
vc công có 2 đc đim sau:

• Phng din lãnh đo: trong 1 ch đ dân ch, nhng ngi chu trách nhim lãnh đo các
c quan công lp đu đc công chúng bu ra hoc đc ch đnh (trc tip hoc gián
tip).

• Quyn lc hot đng: các đn v trong khu vc công đc giao mt s quyn hn nht
đnh có tính cht bt buc, cng ch mà các c quan t nhân không th có đc. Chng
hn, chính ph có quyn buc công chúng phi np thu, thc hin ngha v quân s…

Có th nói khu vc công là tng th các t chc kinh t, vn hóa, xã hi, an ninh,
quc phòng… thuc s hu nhà nc do nhà nc đu t, cp phát tài chính toàn b hay b


Anh là nc đi tiên phong trong mô hình PPP. u nhng nm 1990, Vng quc
Anh đa ra Sáng kin Tài chính T nhân (PFI) đ thu hút h tr khu vc t nhân cho mt
lot các d án ca chính ph trong các lnh vc nh đng giao thông, y t, nhà tù, và quc
phòng. Mô hình PPP dn dn lan sang các nc công nghip khác cng nh th trng mi
ni, c th:

•  châu Âu ngoài Anh và Scotland - Ireland, B ào Nha, Tây Ban Nha và Ý đã thc hin
chính thc các d án PPP / PFI và đã to ra các th ch pháp lý đ h tr thc hin trong
lnh vc c s h tng.
• Hà Lan và c đang th nghim vi PPP / PFI và d kin s đy mnh tin đ thc hin
mô hình này trong tình hình tài chính công tip tc xu đi. c bit là chng trình PPP /
PFI  c, trong khi vn còn trong giai đon non tr, có tim nng đ tr thành mt trong
12

nhng chng trình ln nht châu Âu, ch yu là trong lnh vc giao thông vn ti và c
s h tng đng.
• Các nc nh Hungary, Cng hòa Séc, Slovakia, Croatia, Ba Lan và Estonia, đã t nhân
hóa c s h tng và cung cp dch v công cng vi các mc đ khác nhau hoc cho
phép đu t t nhân tham gia hot đng công cng thông qua các tha thun nh PPP.
• Ngoài châu Âu,  Canada và Úc các chng trình PPP / PFI đã tr thành chính sách ca
chính ph đang nhanh chóng phát trin và lan rng trên khp các lnh vc nh c s h
tng và dch v, theo mô hình ca Anh.
• Trong s các nc th trng mi ni đã thông qua chính sách PPP nh là Trung Quc,
Malaysia, Philippines, Nam Phi, Argentina và Chile.

 Vit Nam, theo thng kê ca Ngân hàng Th gii, trong giai đon 1994-2009 đã có
32 d án đc thc hin theo mô hình PPP vi tng mc vn cam kt khong 6,7 t đô la.
Cng ging nh các nc khác, mô hình BOT và BOO chim t phn ch yu. Hai lnh vc
chim t phn ln nht là đin và vin thông. Ngoài ra, có th k đn nhiu d án hp tác


Mô hình hp tác công t đã có mt lch s lâu đi  nhiu quc gia, nhng phát trin
mnh t nhng nm 1980. Trong thi gian này, ý ngha ca khu vc t đã đc gii thiu và
s dng trong khu vc công, tiêu chun nn tng th trng đã đc áp dng đi vi vic
cung cp hàng hóa và dch v công. Trong sut nhng nm 1990, trit lý qun tr công mi
và nn tng th trng đã nh hng s qun tr công  nhiu nc.

Có nhiu hình thc phn ánh s kt hp nhà nc – t nhân:

Theo Linder (1999) đã phân bit các cách s dng khác nhau ca thut ng hp tác
công t (PPP), mi cách s dng có khía cnh riêng:

• PPP nh là vic ci cách qun tr.
• PPP nh là làm tái sinh nhng suy ngh c ca các nhà qun tr công.
• PPP nh là s chuyn dch ri ro.
14

• PPP nh cu trúc li dch v công.
• PPP nh là chia s quyn lc.

Peters (1997) cho rng trên c s nhn mnh tm quan trng ca nhng khía cnh
kinh t và khía cnh xã hi nh lòng tin, s tng tác ln nhau, sn sàng đu t và chia s
trách nhim trong mi quan h PPP. Ông cng ch ra rng: “PPP là mt quá trình liên tc
ca s tha thun và tng tác qua li ln nhau. Ngoài ra, vic thit lp mt t chc riêng
bit đc xem là quan trng đ hin thc hóa mi quan h đó”. Tm quan trng ca vic
chia s ngha v và ri ro cng đc nhn mnh bi Nijkampetal (2002) trong đnh ngha
PPP : “PPP là mt hình thc đã đc th ch hóa ca s kt hp các din viên nhà nc và
din viên t nhân, trên c s nhng mc tiêu thuc v s hu ca h, làm vic vi nhau theo
mt mc tiêu chung, đ mà c hai bên tham gia chp nhn nhng ri ro đu t trên c s
doanh thu và chi phí đc xác đnh trc.” Klijn & Teisman (2003) cng đã nêu bt nhng