B GIÁO DCăVÀăÀOăTO
TRNGăI HC KINH T Tp. HCM
TRÌ TÚ MINH
MI QUAN H GIA NHNGăMONGăIăVÀăÁNHăGIÁă
CAăNGIăTIÊUăDỐNGăI VI CÁC HOTăNG
TRÁCH NHIM XÃ HI:ăTRNG HP CÔNG TY
UNILEVER VIT NAM LUNăVNăTHC S KINH T
CAăNGIăTIÊUăDỐNGăI VI CÁC HOTăNG
TRÁCH NHIM XÃ HI:ăTRNG HP CÔNG TY
UNILEVER VIT NAM
Chuyên ngành : Qun tr kinh doanh
Mã s : 60340102 LUNăVNăTHC S KINH T NGIăHNG DN KHOA HC: TS. TRNăNGăKHOA TP.H Chí Minh - Nm 2013
MC LC
Trang
Trang ph bìa
Li cam đoan
Mc lc
Danh mc các ký hiu, ch vit tt
Danh mc các bng, biu
Danh mc các hình v, đ th
Chng 1. Tng quan v đ tài 1
1.1 Lý do chn đ tài 1
1.2 Mc tiêu nghiên cu 4
1.3 Phm vi nghiên cu 4
1.3.1 i tng nghiên cu 4
1.3.2 Phm vi nghiên cu 4
1.3.3 i tng kho sát 4
1.4 Phng pháp nghiên cu 5
1.5 Cu trúc lun vn 5
Chng 2. C s lý thuyt và mô hình nghiên cu 6
2.1 C s lý thuyt và các khái nim s dng trong nghiên cu 6
2.1.1 C s lý thuyt 6
2.1.2 Các nghiên cu thc hin trc đây 7
2.1.3 S khác nhau v vn hóa quc gia nh hng đn vic
thc hin CSR ca các công ty 9
4.2 Kt qu nghiên cu s b đnh lng –
ánh giá đ tin cy Cronbach’s Alpha ca thang đo 49
4.3 Kt qu nghiên cu chính thc đnh lng 51
4.3.1 ánh giá đ tin cy Cronbach’s Alpha ca thang đo 51
4.3.2 Phân tích nhân t khám phá EFA 53
4.3.3 Phân tích tng quan và hi quy 55
Tóm tt chng 4 70
Chng 5. Kt lun và Kin ngh 72
5.1 Kt lun 72
5.2 Kin ngh 73
5.3 óng góp chính ca nghiên cu 77
5.3.1 óng góp v mt lý thuyt 77
5.3.2 óng góp v mt thc tin 78
5.4 Các hn ch và hng nghiên cu tip theo 78
Tài liu tham kho
Ph lc DANH MC CÁC T VIT TT
CSR : Corprate Social Responsibility ậ Trách nhim xã hi doanh nghip
MNC : Multinational corporations - Công ty đa quc gia
Tp. HCM : Thành ph H Chí Minh
Bng 4.3 Thng kê mu theo đ tui 46
Bng 4.4 Thng kê mu theo trình đ hc vn 47
Bng 4.5 Thng kê mu theo ngh nghip 48
Bng 4.6 Thng kê mu theo thu nhp 48
Bng 4.7 Kt qu phân tích Cronbach Alpha cho 7 thang đo
ca nghiên cu s b 49
Bng 4.8 Kt qu phân tích Cronbach Alpha ca thang đo Lòng trung thành ca
ngi tiêu dùng 51
Bng 4.9 Kt qu phân tích chính thc Cronbach’s Alpha cho 7 khái nim 51
Bng 4.10 Bng lit kê h s ti nhân t ca phân tích EFA ln th 2 55
Bng 4.11 Kt qu phân tích tng quan Pearson ca 7 thành phn khái nim 56
Bng 4.12 Bng phân tích hi quy các h s ca mô hình hi quy bi ca
TC, CK và TTH 57
Bng 4.13 Bng phân tích hi quy các h s ca mô hình hi quy TTH và DT 59
Bng 4.14 Bng phân tích hi quy các h s ca mô hình hi quy bi ca
TTH, DT và TT 60
Bng 4.15 Bng phân tích hi quy các h s ca mô hình hi quy bi ca
TTH, TT và LTT 62
Bng 4.16 Bng phân tích hi quy các h s ca mô hình hi quy bi ca
DT, TT và RR 65
Bng 4.17 Tóm tt kt qu kim đnh gi thuyt 67
đnh vic công nhn tính đo đc ca mt doanh nghip thông qua mi quan h đi vi
các bên có liên quan trong cng đng mà doanh nghip hot đng kinh doanh và giao
tip xã hi. Vì vy, nhn thc v CSR và công nhn tính đo đc ca mt doanh
nghip ph thuc vào mc đ truyn thông hiu qu đi vi các bên hu quan ca
doanh nghip. Hn mt thp k qua, ngày càng có nhiu doanh nghip xem các hot
đng CSR là s đu t cn thit đ bo đm và bo v cho s hot đng bn vng đi
vi tng lai. Nhng doanh nghip này cho rng ngi tiêu dùng ca mình là mt
trong nhng bên hu quan luôn mong đi doanh nghip hot đng có trách nhim,
cng nh tham gia tích cc trong vic phát trin cng đng ni mà doanh nghip đang
2
hot đng. Nhng mong đi ca ngi tiêu dùng đc cho là quan trng trong cm
nhn ca h hng đn nhng hot đng CSR hin ti đc thc hin bi doanh
nghip, s có tác đng đn thái đ và hành vi ca h đi vi sn phm và dch v ca
doanh nghip (Stanaland, Lwin and Murphy, 2011).
Balmer, Fukukawa và Gray (2007) mô t rng đo đc doanh nghip và vic
thc hin CSR tt hay không đc xem xét t s cm nhn ca các bên hu quan. Vì
ngi tiêu dùng đc xem nh mt bên hu quan, vì vy đi vi marketing, hot đng
CSR đc xem nh tích hp vi quy trình marketing đ xây dng hình nh doanh
nghip, thng hiu và truyn thông. Quan đim này đc bit quan trng vi các MNC
đc nhn thc bi ngi tiêu dùng ca h quc gia mà công ty đang hot đng. Vì
vy, CSR cung cp cho nhng MNC này phng tin truyn thông đn quc gia đu t
bng nhng đóng góp tích cc cho xã hi, môi trng, chính tr và tài chính ca các
bên hu quan ti quc gia đu t (Caroll, 2004). Hin nay, hu ht các công ty đa quc
gia trên th gii đu xây dng chng trình v trách nhim xã hi cho công ty mình
trên toàn cu. Li ích đt đc qua nhng cam kt v CSR đã đc ghi nhn (Nguyn
ình Cung và Lu Minh c, 2008). Nhiu nghiên cu v lnh vc này đã đc thc
hin nhiu nc trên th gii trong nhiu lnh vc nh nghiên cu mi quan h v
Peng, Altan-Uya Dashdeleg & Hsiang Lin Chih, 2012). Hay nghiên cu v vic khám
phá ra nhng nh hng ca vn hóa quc gia v vic thc thi CSR trng hp nghiên
cu cho Srilanka (Patsy Perry, 2012).
Vì vy da vào nn tng ca nhng nghiên cu trc đây trên th gii v đ tài
CSR cng nh nghiên cu tng t đc thc hin Indonesia, là mt quc gia Châu
Á có nn vn hóa quc gia khác bit so vi Vit Nam đ kim đnh li mô hình nghiên
cu. T đó đa ra nhng điu chnh cn thit sao cho phù hp vi điu kin ca Vit
Nam là mt vn đ cn thit, nhm giúp các MNC Vit Nam nhn thy đc nh
hng quan trng ca vic thc hin các hot đng CSR có tác đng đn thái đ ca
ngi tiêu dùng đ có th phát trin CSR nh mt chin lc tng th ca công ty.
4
1.2 Mc tiêu nghiên cu
Trong đ tài nghiên cu này cn gii quyt các vn đ sau đây:
- Xác đnh các yu t nh hng đn s mong đi và đánh giá ca ngi tiêu
dùng v vic thc hin các hot đng CSR ca công ty Unilever Vit Nam.
- ánh giá mc đ nh hng ca các yu t trên đi vi ngi tiêu dùng Vit
Nam ca công ty Unilever Vit Nam.
- Kim đnh mi quan h v nh hng ca nhng mong đi tác đng đn đánh
giá ca ngi tiêu dùng đi vi các hot đng CSR ca công ty Unilever Vit Nam da
trên mô hình nghiên cu đ xut.
- Da trên kt qu nghiên cu, tác gi đa ra mt s đ xut, kin ngh đi vi
công tác qun lý ca công ty Unilever Vit Nam nói riêng và nói chung cho các doanh
nghip v lnh vc CSR cng nh các hng nghiên cu, phát trin tip theo.
1.3 iătng và phm vi nghiên cu
1.3.1 iătng nghiên cu
i tng nghiên cu ca đ tài là các yu t nh hng đn s mong đi và
đánh giá ca ngi tiêu dùng hng đn các hot đng CSR: trng hp công ty
phân tích bng vic s dng phn mm SPSS: đánh giá đ tin cy ca thang đo qua h
s Cronbach’s alpha, phân tích nhân t khám phá EFA đ đánh giá giá tr ca thang đo,
phân tích hi quy đa bin đ kim đnh gi thuyt nghiên cu.
1.5 Cu trúc ca lunăvn
B cc lun vn gm có 5 chng:
Chngă1. Tng quan v đ tài
Chngă2.ăCăs lý thuyt và mô hình nghiên cu
Chngă3. Phngăphápănghiênăcu
Chngă4. Kt qu nghiên cu
Chngă5. Kt lun và Kin ngh
6
CHNGă2.ăCăS LÝ THUYT VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CU
Chng 2 trình bày c s lý thuyt, chng minh đim khác bit v vn hóa quc
gia nh hng đn vic thc hin CSR, chng minh c th so sánh gia Vit Nam và
Indonesia. T c s lý thuyt, đ xut các gi thuyt và mô hình nghiên cu.
2.1 Căs lý thuyt và các khái nim s dng trong nghiên cu
2.1.1 Căs lý thuyt
Nghiên cu ca Porter (2006) đã ch ra rng các công ty có bn đng c đ thc
hin các hot đng CSR, đó là: đáp ng các yêu cu v đo đc, xây dng và duy trì s
phát trin bn vng, tuân th các quy đnh ca chính ph hay pháp lut và tng danh
ting ca công ty hng đn ngi tiêu dùng, nhà đu t và ngi lao đng. Hn na,
theo đnh ngha ca Liên Hip Quc còn cung cp thêm by phng din ca CSR, đó
là: tuân th pháp lut, nhân quyn, quan h lao đng, môi trng, hot đng kinh
doanh, quan h vi ngi tiêu dùng và phát trin cng đng.
Nhng nghiên cu trc đây cho rng CSR có nh hng tích cc đn tính bn
vng trong kinh doanh. Chi và cng s (2010) cho rng có tn ti nh hng tích cc
Hình 2.1. Mô hình cm nhn ca ngi tiêu dùng v nhng tin đ và kt qu ca vic
thc hin CSR
Ngun: Stanaaland, Lwin và Murphy (2011)
Cm nhn v
tình hình tài
chính
Cm nhn cht
ng ca
nhng cam kt
Cm nhn v thc
hin CSR
Cm nhn v
Danh ting công
ty
Nim tin ca
i tiêu dùng
Lòng trung thành
cài tiêu dùng
Cm nhn ri ro
Tià
hng đn vic thc hin CSR ca các công ty.
9
2.1.3 S khác nhau v vnăhóaăquc gia nhăhngăđn vic thc hin CSR ca
các công ty
Vn hóa bao gm “các chun mc, giá tr và nim tin đc chia s bi mt
nhóm nh hng gm các thành viên ca mt xã hi có hành vi và hành đng theo
cách và cu trúc có th d đoán đc trong nhn thc ca h v th gii”. Vn hóa
quc gia là mt nhân t quan trng v s khác nhau gia cách thc kinh doanh và mi
quan h qun lý gia ngi mua - ngi bán các quc gia khác nhau” (Sanyal và
Guvenli, 2009).
Yu-shu Peng, Altan-Uya Dashdeley và Hsiang Lin Chih (2012) đã có nghiên
cu v các chiu hng vn hóa các quc gia khác nhau nh hng đn vic thc thi
CSR ca các công ty. Trong các lý thuyt đc xây dng v kinh doanh quc t, vn
hóa quc gia đc xác đnh nh yu t c bn xác đnh s khác nhau không ch gia cá
nhân vi nhau mà còn cp đ t chc t hai nn vn hóa khác nhau. Nghiên cu này
đã kho sát các công ty t 25 quc gia khác nhau đc ly d liu t sàn chng khoán
Down Jones Sustainability Index và S&P Global Index nm 2010 cùng vi d liu v
đim s vn hóa tng quc gia và phân cp quc gia t trang CIA World Factbook.
Kt qu là vn hóa có nh hng đn vic thc hin trách nhim xã hi thông qua các
yu t phi chính thc nh ch ngha cá nhân, tính né tránh, khong cách quyn lc và
nam tính (Yu-shu Peng và cng s, 2012).
Gn đây, trong đ tài nghiên cu v “khám phá s nh hng ca ng cnh vn
hóa quc gia đi vi vic thc thi CSR” (Patsy Perry, 2012) cng đã ch ra rng vn
hóa đa phng đóng vai trò quan trng trong vic xúc tin thc thi CSR cp đ công
ty. C th là nghiên cu đc thc hin ti Sri Lanka, ni mà trit lý Pht giáo nh
hng sâu sc v đo đc và do đó to điu kin cho các công ty xúc tin vic thc thi
CSR. S hin din ca chính ph ban hành các quy đnh lut pháp cht ch bng vic
chính ph yu kém hoc không tn ti, thì chính ph đó cng không th hay không sn
sàng đ hành đng hiu qu (Patsy Perry, 2012).
11
2.1.4 S khác nhau v vnăhóaăquc gia gia Vit Nam và Indonesia
2.1.4.1 . S h tr ca Chính ph
Vit Nam
Chính ph cng đã thc hin các chng trình, d án quc gia nhm thúc đy
quá trình thc hin trách nhim xã hi doanh nghip mt cách toàn din. C th là
Chính ph Vit Nam đã tái khng đnh cam kt vi quc t v phát trin bn vng “Kt
hp cht ch, hp lý và hài hòa gia phát trin kinh t, phát trin xã hi và bo v môi
trng”. Chin lc chm sóc và bo v sc khe nhân dân: gim các yu t nguy c
nh hng ti sc khe cng đng, khng ch kp thi dch bnh, gim t l mc và t
vong do bnh; góp phn phát trin th cht, tinh thn, nâng cao tui th, nâng cao cht
lng cuc sng. Chin lc bo v môi trng quc gia: ngn chn c bn mc đ
gia tng ô nhim, phc hi suy thoái và nâng cao cht lng môi trng. Chng trình
quc gia an toàn – v sinh lao đng v chm lo ci thin điu kin làm vic, gim ô
nhim môi trng lao đng; ngn chn tai nn lao đng và bnh ngh nghip, chm sóc
sc khe ngi lao đng; nâng cao nhn thc và s tuân th pháp lut v bo h lao
đng. Chng trình mc tiêu quc gia v vic làm v bo đm vic làm và gim t l
tht nghip. Chng trình mc tiêu quc gia v ng phó vi bin đi khí hu: đc
thc hin theo nguyên tc phát trin bn vng, đm bo tính h thng, tng hp, liên
ngành, liên vùng. Chng trình mc tiêu quc gia v nâng cao hiu qu qun lý, bo
v, s dng tng hp tài nguyên nc mt cách tng hp, toàn din, bn vng và hiu
qu cao nhm thúc đy tng trng kinh t, xóa đói gim nghèo, bo v môi trng và
nâng cao cht lng cht lng cuc sng ca ngi dân. V lnh vc lao đng đã phê
chun 17 công c quc t v vn đ lao đng, tr em, bình đng gii, an toàn v sinh
lao đng… (Ngô Vân Hoài, 2011).
đi vi ngi s dng lao đng. Phúc li ca lao đng n cng đc nâng cao, ch đ
ngh thai sn tng đn 6 tháng so vi 4 tháng nh trc đây. kim soát vic thc thi
và tuân th Lut Lao đng, b phn Thanh tra lao đng s chu trách nhim kim tra
các doanh nghip đnh k hoc không báo trc.
13
Trong lnh vc môi trng, Lut Bo v môi trng nm 2005 đc ban hành.
Tip theo, Chính ph cng đã ban hành nhiu quy đnh cht ch trong vic gim thiu
các tác đng môi trng, s dng tit kim ngun nng lng và theo xu hng phát
trin bn vng, đa ni dung bo v môi trng vào th tc đu t và th ch hóa công
tác qun lý nhà nc v vt liu xây dng, thu phí nc thi công nghip, khai thác
khoáng sn, cht thi rn…C th gn đây, Chính ph ban hành Ngh đnh
117/2009/N-CP v x lý vi phm pháp lut trong lnh vc bo v môi trng, trong
đó Ngh đnh nêu chi tit, c th v các hành vi vi phm hành chính trong lnh vc bo
v môi trng, hình thc x pht, mc pht, thm quyn, th tc x pht và các bin
pháp khc phc hu qu. Song song vic ban hành Ngh đnh thì B Tài Nguyên và
Môi trng cng ban hành các tiêu chun mi, đc cp nht theo tiêu chun quc t
v ngun nc, khí thi, môi trng lao đng. V b máy qun lý nhà nc v bo v
môi trng có Cc và Chi Cc bo v môi trng, trc thuc trung ng và các đa
phng. áng chú ý là cui nm 2006, Cc Công An đã thành lp Cc cnh sát môi
trng (C36) và Phòng cnh sát môi trng (PC36) các tnh, thành. n nay, c quan
này đã điu tra và phát hin hàng trm v ô nhim gây ting vang trong d lun. Ngoài
ra, t nm 2012, hàng quý các doanh nghip phi lp báo cáo giám sát môi trng
trong đó bao gm các thông tin v quy mô nhà xng, công sut sn xut, lu lng
cht thi, ngun thi, bin pháp giám sát môi trng, kt qu nng đ thi ca các khía
cnh môi trng so vi tiêu chun quy đnh, báo cáo này phi đc np v cho S Tài
Nguyên môi trng.
Indonesia
buc các đi tng phi thc thi các hot đng CSR thông qua vic thit lp ngân sách
trong k hoch hàng nm dành cho các hot đng CSR. Tuy nhiên, tht bi ca quy
đnh này là không nêu ra bt k hình thc ch tài nào nu các công ty này không tuân
th (Sabela Gayo, 2012). Lut Lao đng ca Indonesia cng đc ban hành nm 2003
bao gm 193 điu khon quy đnh v quyn lao đng, lao đng tr em, tr
15
lng,…Tuy nhiên, nhìn chung các quy đnh trong Lut lao đng chung chung, hiu
qu thc thi thp.
2.1.4.2 . Nim tin tôn giáo
Vit Nam
Trong s các tôn giáo Vit Nam, Pht giáo có s tín đ đông đo nht. Theo
thng kê dân s nm 2009 thì s tìn đ Pht Giáo là 6.802.318 ngi trong đó
2.988.666 tín đ thành th và 3.813.652 tín đ nông thôn, đa phng tp trung
đông đo tin đ Pht giáo nht là thành ph H Chí Minhvi 1.164.930 tín đ. Còn
theo s liu thng kê ca Giáo hi Pht giáo Vit Nam, c nc có gn 45 triu tín đ
đã quy y Tam bo, có 839 đn vgia đình Pht t và khong 44.498 tng ni; hn 14.775
t, vin, tnh xá, tnh tht, nim Pht đng trong c nc. Ngoài ra t 80% đn 90%
dân s Vit Nam mang thiên hng Pht giáo. Trit lý Pht giáo đc bit đn trong
vic th hin trong li n ting nói, hành đng và nim tin vào thuyt nhân qu. Vì vy,
vn hóa ca quc gia theo đo Pht to điu kin cho các công ty thc thi các chng
trình CSR trong hot đng kinh doanh ca h (Patsy Perry, 2012). Yu-shu Peng và
cng s (2012) cng tho lun v nhng nh hng đo lý t truyn thng đo Pht
đn các t chc Châu Á, gii thích cho s cam kt ca h trong vic thc hin các
chng trình CSR bi mi quan h gia môi trng và xã hi. Theo nh quan nim
ca đo Pht v cuc sng thì cuc sng là mt mng li bao la và vì vy chúng ta
nh là nhng cá th luôn luôn đc th hng t s rng lng ca nhng cá th khác.
Indonesia