B GIÁO DCăVÀăÀOăTO
TRNGăI HC KINH T THÀNH PH H CHÍ MINH
********** TRN MINH TIN
CÁC YU T NHăHNGăN S THA MÃN
TRONG CÔNG VIC VÀ LÒNG TRUNG THÀNH
I VI T CHC CAăDC S
TRểNăA BÀN THÀNH PH H CHÍ MINH LUNăVNăTHC S KINH T Thành ph H Chí Minh - Nmă2014
B GIÁO DCăVÀăÀOăTO
TRNGăI HC KINH T THÀNH PH H CHÍ MINH
**********

TRN MINH TIN CÁC YU T NHăHNGăN S THA MÃN
TRONG CÔNG VIC VÀ LÒNG TRUNG THÀNH
I VI T CHC CAăDC S
TRÊN A BÀN THÀNH PH H CHÍ MINH


LIăCAMăOAN
MC LC
DANH MC CÁC BNG
DANH MC CÁC HÌNH
DANH MC CÁC PHNGăTRỊNH
TÓM TT
CHNGă1 TNG QUAN V NGHIÊN CU 1
1.1 LÝ DO CHNă TÀI NGHIÊN CU 1
1.2 MC TIÊU NGHIÊN CU 2
1.3 IăTNG VÀ PHM VI NGHIÊN CU 3
1.4 PHNGăPHÁPăNGHIểNăCU 4
1.5 KT CU LUNăVN 4
CHNGă2 CăS LÝ THUYT VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CU 5
2.1 CăS LÝ THUYT 5
2.1.1 S tho mãn công vic 5
2.1.2 LòngătrungăthƠnhăđi vi t chc 12
2.1.3 Mi quan h gia s tha mãn vƠălòngătrungăthƠnhăđi vi t chc 17
2.1.4 Dc s 18
2.2 XÂY DNG MÔ HÌNH VÀ GI THUYT NGHIÊN CU 20
2.2.1 Bin lunăcăs đ xut mô hình nghiên cu 20
2.2.2 Mô hình nghiên cu 22
2.2.3 Gi thuyt nghiên cu 24
CHNGă3 PHNGăPHÁPăNGHIểNăCU 27
3.1 THIT K NGHIÊN CU 27
3.2 PHNGăPHÁPăCHN MU VÀ X LÝ S LIU 34
3.2.1 Phngăphápăchn mu 34
3.2.2 Phngăphápăx lý s liu 34
3.3 XÂY DNG THANGăO 35
CHNGă4 KTăQUăNGHIểNăCU 43
4.1 THÔNG TIN TNG HP V MU KHO SÁT 43


DANH MC CÁC BNG
Bng 2.1: Các thang đoălòngătrungăthƠnhăvƠăgn kt vi t chc 16
Bng 2.2: Tng hp các nghiên cu liên quan 21

Bng 3.1: Hiu chnhăthangăđo 36
Bng 3.2: ThangăđoăthƠnhăphn Bn cht công vic 37
Bng 3.3: ThangăđoăthƠnhăphn Tinălngăậ Thu nhp 37
Bng 3.4: ThangăđoăthƠnhăphnăCăhiăđƠoăto - thngătin 38
Bng 3.5: ThangăđoăthƠnhăphn Cp trên 38
Bng 3.6: ThangăđoăthƠnhăphnăng nghip 39
Bng 3.7: ThangăđoăthƠnhăphnăMôiătrng ậ iu kin làm vic 39
Bng 3.8: ThangăđoăthƠnhăphn Phúc li 40
Bng 3.9: ThangăđoăthƠnhăphnăThngăhiu ca t chc 40
Bng 3.10: ThangăđoăthƠnhăphnăc tôn trng ậ th hin bn thân 41
Bng 3.11: Thangăđoămcăđ tha mãn chung trong công vic 41
Bng 3.12: ThangăđoălòngătrungăthƠnhăđi vi t chc 42
Bng 4.1: Kt qu thng k mô t mu kho sát 444
Bng 4.2: Kt qu đ tin cyăCronbach’săAlphaăca các thành phn công vic 45
Bng 4.3: Kt qu Cronbach’săAlpha mcăđ tha mãn chung và lòng trung thành . 48
Bng 4.4: Kt qu kimăđnh KMO và Barlett trong EFA các binăđc lp 49
Bng 4.5: Kt qu phân tích nhân t EFA các binăđc lp 49
Bng 4.6: Kt qu Cronbach’săAlphaăvƠăphơnătíchăEFAăca các bin 52
Bng 4.7: Bng h s tngăquanăPearsonăgia các bin trong mô hình 54
Bng 4.8: Kt qu v tácăđng ca các yu t thành phnăđn s tho mãn chung 55
Bng 4.9: Kt qu hi quy các yu t nhăhngăđn s tha mãn chung 55
Bng 4.10: Kt qu v tácăđng ca các yu t thành phnăđn lòng trung thành 57
Bng 4.11: Kt qu phân tích hiăquyălòngătrungăthƠnhăđi vi t chc 58
Bng 4.12: Bng tng hp kt qu hi quy 61
Bng 4.13: Thng kê s tha mãn và lòng trung thành theo gii tínhầầầầầầ 63

EFAăvƠăkimătraăđătinăcyăCronbachăAlphaăđăđánhăgiá,ăxơyădngăvƠăkimăđnhăthangă
đoăvƠăcácăgiăthuytănghiênăcuăvƠăđcăthcăhin viămuăkhoăsátă300ăDcăsăhină
đangălƠmăvicătrongăcácătăchc/ădoanhănghipăDcătrênăđaăbƠnăThƠnhăphăHăChíă
Minh.
Ktăquăkimăđnhămôăhìnhnghiênăcuăchoăthyăthangăđoămcăđăthaămưnăcôngă
vicăvƠălòngătrungăthƠnhăđiăviătăchcăcóă9ăthƠnhăphnăviă37ăbinăquanăsátăbaoăgm:ă
bnăchtăcôngăvic;ătinălngăvƠăthuănhp;ăcpătrên;ăcăhiăđƠoătoăvƠăthngătin;ăđngă
nghip;ămôiătrngăvƠăđiuăkinălƠmăvic;ăphúcăli;ăthngăhiuătăchc/ădoanhănghipă
vƠăcuiăcùngălƠăyuătăđcătônătrngăvƠăthăhinăbn thơn.ăNgoƠiăra,ăthangăđoămcăđă
tha mưnăchungătrongăcôngăvicăgmă4 binăquanăsátăvƠăthangăđoălòngătrungăthƠnhăcaă
nhơnăviênăđiăviătăchcăgmă4ăbinăquanăsát.
Ktăquăphơnătíchăhiăquyăcaănghiênăcuăchoăthyăsăthaămưnăchungătrongă
côngăvic bănhăhngăbiă5ăthƠnhăphnăthaămưnăcôngăvicăcaănhơnăviênăvƠălòngă
trungăthƠnhăcaănhơnăviênăđiăviătăchcăcngăbănhăhngăbiă5 thƠnhăphnăthaă
mưnăcôngăvicăcaănhơnăviên,ătrongăđóăthƠnhăphnăyuătăđcătônătrngăvƠăthăhină
bnăthơnălƠănhăhngănhiuănht.ăiuănƠyăchoăthyărngăthcătăhinănayăngiăDcă

sărtăchúătrngăđnăvnăđăđcătônătrngăvƠăthăhinăbnăthơnătrongăcôngăvic,ănóă
cngăphùăhpăviăđcătrngăcaăngƠnhăDcălƠămtăngƠnhăcóătínhăxưăhiăcao,ăđòiăhiă
lngăchtăxám,ătriăthcăcaoăvƠăthiênăvăxuăhngăkhoaăhcăậ kăthut.
V Ủănghaăthcătin,ăktăquănghiênăcuăsălƠăcăsăkhoaăhcăvƠăkháchăquană
giúpăchoăcácănhƠălưnhăđoătrongăcácăđnăvăngƠnhăDcăhiuărõăhnăvănhơnăviênăđngă
thiăđaăraăgiiăphápăđănơngăcaoăsăthaămưnăcôngăvicăvƠălòngătrungăthƠnhăcaănhơnă
viênăđiăviătăchc/ădoanhănghip.

1

CHNGă1
TNGăQUANăVăNGHIểNăCU
1.1 LụăDOăCHNăăTÀIăNGHIểNăCU

câu hi này, vic nghiên cu v tha mãn công vic và lòng trung thành trên đi tng
này càng có ý ngha hn bao gi ht. ó cng chính là lý do đătƠiănghiênăcuăắCác
yu t nhăhngăđn s tha mãn trong công vicăvƠălòngătrungăthƠnhăđi vi t
chc ca Dc s trên đa bàn Thành ph H ChíăMinh” đưăđcălaăchn.ă
Hy vng kt qu caăđ tài nghiên cu này s giúp cho các nhà lưnhăđo và qun
tr Nhân s Dc có mt bc tranh tng th v mcăđ tha mãn trong công vic và
lòngătrungăthƠnhăđi vi t chc ca ngun nhân lcăDc nhm b sung hocăthayăđi
mt s chính sách thu hút nhân s phù hpăhnătrong nhng k hoch phát trin sp ti
ca các t chc hoc doanh nghipăDc. ng thi, hy vng kt qu ca nghiên cu
cngăs là mt ngun thông tin tham kho hu ích cho các Dc s có th la chn
đc công vic phù hpăvƠăconăđng s nghip đúngăđn trongătngălai.
1.2 MC TIÊU NGHIÊN CU
NghiênăcuănhmămcătiêuălƠmăsángătămcăđăthaămưnătrongăcôngăvică và
lòngătrungă thƠnhă điă viă tă chcăcaă cácă Dcăs trênă đaăbƠnă ThƠnhă phăHă Chíă
Minh,ăđătƠiăđtăraăcácămcătiêuăcăthănhăsau:
 XácăđnhăcácăyuătăthƠnhăphnăcaăcôngăvicăcaăDcăs trongăcácătăchc/ă
doanhănghipăDc tiăThƠnhăph HăChíăMinh.
 oălngămcăđăthaă mưnăcôngăvicăcaăDcăs trongăcácă tăchc/ădoanhă
nghipăDc tiăThƠnhăph HăChíăMinh.
 oălngămcăđănhăhngăcaăcácăyuătăthƠnhăphnăca côngăvicăđnălòng
3

trungăthƠnhăcaăDcăs điăviătăchc.
 Kimă traă xemă cóă să khácă bită vă mcă đă thaă mưnă côngă vică vƠă lòngă trungă
thƠnhăcaăDcăs điăviătăchc/ădoanhănghipăDcătiăThƠnhăphăHăChíă
Minh theoămtăsăyuătănhăgiiătính,ăthơmăniênăcôngătác,ăchcădanhăcôngăvică
vƠăloiăhìnhădoanhănghip.
ăđtăđcăcácămcătiêuănƠy,ănghiênăcuăcnătrăliăcácăcơuăhiăsauăđơy:
1. Các yu t thành phn ca công vic nh hng nh th nào đn s tha mãn
chung trong công vic ca Dc s?

BngăcơuăhiădoăđiătngătătrăliălƠăcôngăcăchínhăđăthuăthpădăliu.ăDă
liuăthuăthpăđcăxălỦăbngăphnămmăSPSSă16.0ănhm:ăKimăđnhăthangăđoăbngăhă
sătinăcyăCronbach’săAlpha;ăPhơnătíchănhơnătăkhámăpháă(EFAă- Exploratory Factor
Analysis)ăđărútăgnăcácăbinăquanăsátăvƠăxácăđnhăliăcácănhómătrongămôăhìnhănghiênă
cu;ăPhơnătíchăhiăquyăđăxemăxétămcăđănhăhngăcaăcácăthƠnhăphnăcaăcôngă
vică đnă să thaă mưnă chungă trongă côngă vică vƠă lòngă trungă thƠnhă caă nhơnă viênă vƠă
Kimăđnhăsăkhácăbităgiaăcácănhómătheoăcácăyuătăkimăsoát.
1.5 KTăCUăLUNăVN
ătƠiănghiênăcuăgmăcó:
Chngă1
: Tngăquanăvănghiênăcu.
Chngă2: CăsălỦăthuytăvƠămôăhìnhănghiênăcu.ă
Chngă3
: Phngăphápănghiênăcu.ă
Chngă4
: Ktăquănghiênăcu.
Chngă5
: Ktălun và hƠmăỦăgiiăpháp.ă
TÀI LIU THAM KHO
PH LC

5

CHNGă2
CăSăLụăTHUYTăVÀăMỌăHỊNHăNGHIểNăCU
Chngă1 giiă thiuătngăquană văđă tƠiă nghiênă cu.ă Tipătheo,ăchngă 2 să
trìnhăbƠyăcácăkháiănim,ăcácălỦăthuytăliênăquanăđnăsăthaămưnăcôngăvic,ăcácăthƠnhă
phnăcaăthaămưnăcôngăvic,ălòngătrungăthƠnhăđiăviătăchc,ăDcăs vƠămiăquană
hăgiaăchúng.ăTăđó,ăxơyădngămôăhìnhănghiênăcuăvƠăphátăbiuăcácăgiăthuyt.
2.1 CăSăLụăTHUYT

bitărõăhnăvănhngăđimămnh,ăđimăyuătrongăvicăđiuăhƠnhătăchcăvƠăhotăđngă
nƠoăđcănhơnăviênăđánhăgiáăcaoănhtăhocăkémănht.
Nhăvy,ăcóărtănhiuăcácăđnhănghaăkhácănhauăvăsăthaămưnăcôngăvicănhngă
chúngătaăcóăthărútăraăđcărngămtăngiăđcăxemălƠăcóăsăthaămưnăcôngăvicăthìă
ngiăđóăsăcóăcmăgiácăthoáiămái,ădăchuăđiăviăcôngăvicăcaămình.ăLiênăquanăđnă
nguyênănhơnănƠoădnăđnăsăthaămưnăcôngăvicăthìămiănhƠănghiênăcuăđuăcóăcáchă
nhìn,ălỦăgiiăriêngăquaăcácăcôngătrìnhănghiênăcuăcaăh.ăPhnătipătheoăsăđăcpăđnă
lỦăthuytănnătngăsădngăchoănghiênăcuăvƠăcácănghiênăcuăthcătinăliênăquanăđnă
săthaămưnăcôngăvicăcùngăviăthangăđoăcácăthƠnhăphnăcaăthaămưnăviăcôngăvic.
2.1.1.2 Lý thuyt xây dng thang đo mc đ tha mãn trong công vic
ThuytănhuăcuăcpăbcăcaăMaslowă(1943)
NóiăđnăsăthaămưnănóiăchungăngiătaăthngănhcăđnălỦăthuytănhuăcuăcpă
bcăcaăMaslowă(1943).ăTheoăôngănhuăcuăcaăconăngiăđcăchiaălƠmănmăcpăbcă
tngădn:ăsinhălỦ,ăanătoƠn,ăxưăhi,ătătrngăvƠătăthăhin.ăSauăkhiămtănhuăcuănƠoăđóă
đưăđcăthaămưnăthìănhuăcuăăcpăbcăcaoăhnăkătipăsăxutăhin. TălỦăthuytănƠy,ă
taăcóăthăthyănhƠăqunălỦăcnăphiăbităđcănhơnăviênăcaămìnhăđangăăcpăbcănhuă
7

cuănƠoăđătăđóăđngăviênănhơnăviênăcaămìnhăbngăcáchăđápăngăcácănhuăcuăcáănhơnă
đóăcaăh.
ơyălƠălỦăthuytăvănhuăcuăcaăconăngiăvƠă nóăđcăxemăxétăvƠăngădngă
trongănghiênăcuănƠyăvìăchăkhiănƠoăcácănhuăcuăcaănhơnăviênăđcăđápăngăthìăhă
miăcóăthăcóăsăthaămưnătrongăcôngăvic.ăCácănhuăcuătrongălỦăthuytănƠyăđuăđcă
đăcpădiădngăcácăbinăkhácănhau.ăVíădănhăsăthaă mưnăvănhuăcuăsinhălỦăvƠă
antoƠnăcóăthăđcăthăhinăăcácăbinăđoălngăs thaămưnăvăthuănhpăvƠăphúcăliă
côngăty.ăTngăt,ăsăthaămưnăvănhuăcuăxưăhiăvƠătătrngăđcăthăhinăăcácăbină
thăhinăsătha mưnăvămiăquanăhăviăcpătrên vƠăviăđngănghipăcngănhăbină
thăhinăquynătăch,ăđcătônătrng trongăthcăhinăcôngăvic.

Hình 2.1:ăCácăcpăbcăcaănhuăcuăMaslow

nghiên cuăsauănƠyăxemăxét,ăngădngăvƠătinăhƠnhănghiênăcuăđăxácăđnhăvƠăkimă
đnhăcácănhơnă tă nƠoă thcă să nhăhngă đnă să thaă mưnă côngă vicăcaăngiă laoă
đng.ăCácănhƠănghiênăcuăSmith,ăKendallăvƠăHulină(1969)ăcaătrngăiăhcăComellă
đưăxơyădngăcácăchăsămôătăcôngăvică(JDI)ăđăđánhăgiáămcăđăthaămưnăcôngăvică
caă mtăngiă thôngăquaă cácă nhơnă tălƠă bnăchtă côngă vic,ă tinălng,ăthngătin,ă
đngănghip,ă vƠă să giámă sátă caă cpă trên.ă Cònă cácă nhƠă nghiênă cuă Weissă vƠă đngă
nghipă(1967)ăcaătrngăiăhc Minnesotaăthìăđaăraăcácătiêuăchíăđoălngăsăthaă
mưnăcôngăvicăthôngăquaăBngăcơuăhiăthaămưnăMinnesotaă(MSQ)ătrongăđóăcóăcácă
cơuăhiăvăkhănngăsădngănngălcăbnăthơn,ăthƠnhătu,ătinăb,ăthmăquyn,ăchínhă
sáchăcôngăty,ăđưiăng,ăđngănghip,ăsángăto,ăsăđcălp,ăgiáătrăđoăđc,ăsăthaănhn,ă
tráchănhim,ăsăđmăbo,ăđaăvăxưăhi,ăsăgiámăsátăcaăcpătrên,ăđiuăkinălƠmăvic,ă
v.v ăCóăthăthyăJDIăvƠăMSQălƠăcácăchăsăvƠătiêuăchíăđánhăgiáăsăthaămưnăcôngăvică
caănhơnăviênăđcăsădngănhiuătrongăcácănghiênăcuăvăsăthaămưnăcôngăvic.Sau
đơyăchúngătaăhưyăđimăquaămtăsănghiênăcuănƠy.
Luddyă(2005)ăđưăsădngăchăsămôătăcôngăvicăJDIăđătìmăhiuăsăthaămưnă
côngăvicăcaăngiălaoăđngăăVinăyătăcôngăcngăăWestemăCape,ăNamăPhi.ăLuddyă
đưăkhoăsátăsăthaămưnăănmăkhíaăcnhăthaămưnătrongăcôngăvic,ăđóălƠăthuănhp,ă
thngătin,ăsăgiámăsátăcaăcpătrên,ăđngănghipăvƠăbnăchtăcôngăvic.ăKtăquăchoă
thyărngăngiălaoăđngăăVinăyătăcôngăcngăăWestemăCapeăhƠiălòngăviăđngă
nghipăcaăh hnăht,ăkăđnălƠăbnăchtăcôngăvicăvƠăsăgiámăsátăcaăcpătrên.ăCă
hiăthngătinăvƠătinălngălƠăhaiănhơnătămƠăngiălaoăđngăăđơyăcmăthyăbtămưn.ă
NgoƠiăra,ăchngăloiănghănghip,ăchngătc,ăgiiătính,ătrìnhăđăhcăvn,ăthơmăniênă
côngătác,ăđătui,ăthuănhpăvƠăvătríăcôngăvicăcngăcóănhăhngăđángăkăđnăsăthaă
mưnăcôngăvic.
Boeveă (2007)ă đưă tină hƠnhă cucă nghiênă cuă să thaă mưnă côngă vică caă cácă
10

gingă viênă khoaăđƠoă toătrălỦă bácă săăcácătrngăyă tiăMă trênă căsă sădngălỦă
thuytă haiă nhơnă tă caă Herzbergă vƠă chă să môă tă côngă vică caă Smith,ă Kendallă &ă
Hulin.ăTheoăđó,ănhơnătăsăthaămưnăcôngăvicăđcăchiaălƠmăhaiănhóm:ănhómănhơnătă

đcăthăhinăbnăthơnăđcăthayăthăbngăyuătătngătácăviăbnhănhơn.
Mtănghiênăcuăkhác cngăđcăthcăhinăvƠoănmă2007 caăHipăhiăDcăsă
caăMătrênă472ăDcăsăđangălƠmăvicătrongăcácăbnhăvinătiăMăvămcăđăthaă
mưnătrongăcôngăvicădaătrênărtănhiuătiêuăchíăliênăquanăđnăcácăyuătăthucăvăcáă
nhơn,ăcucăsng,ăcôngăvic. NghiênăcuăchoăthyăngoƠiăcácăyuătăkimăsoátănhăgiiă
tính,ăthơmăniênăcôngătác,ăvătríăcôngăvic,ăbngăcpăchuyênămônăthìăcóă9ănhómăyuătă
nhăhngăđnăsăthaămưnătrongăcôngăvicălƠăyuătăquynătăch,ăcpătrên,ăvaiătròă
côngăvic,ătngătác viăbnhănhơn,ăphúcăliăcngăđng,ăđngănghip, thngătin công
vic,ăthuănhpăvƠămôiătrngălƠmăvic.ăMtăsănghiênăcuăkhácănhănghiênăcuăcaă
Hincapieă(2012)ătiăMănhngăăđiătngălƠăDcăsă cngăđng cngăcóă ktălună
tngătăviă9ănhómăyuătătrên;ănghiênăcu caăKidwellă(2009)ătiăNamăPhiăthìăktă
quăchăđăcpăđnă5ăchăsăcuăthƠnhătrongăthangăđoăJDIăvƠăyuătătngătácăviăbnhă
nhơnăcònănghiênăcuăcaăMosammodă(2011) thcăhinăvicăđoălngămcăđăthaămưnă
trongăcôngăvicătrongăngƠnhăDcătiăBangladesh thìăktăquăliăkhôngăbaoăgmă2ăyuă
t lƠăbnăchtăcôngăvicăvƠătngătácăviăbnhănhơn.
Michaelă(2012)ăđưăthcăhinămtănghiênăcuăkhácătiăMăvăsăthaămưnăcôngă
vicăcaăDcăsăbnhăvinădaătrênăthuytăhaiănhơnătăcaăHerzbergătrênămuăkhoă
sátă140ăđiătng.ăTrongănghiênăcuănƠy,ătácăgi đưăđaăraăhaiănhómăyuătătácăđngă
đnămcăđăthaămưnătrongăcôngăvic caăngiăDcăs. Nhómăyuătăbênătrongăbaoă
gmăthƠnhătíchăcôngăvic,ăcăhiăthngătin,ăsăphátătrinăcáănhơn,ănhnăthcăcáănhơn,ă
tráchănhimăvƠăbnăchtăcôngăvic.ăNhómăyuătănhăhngăbênăngoƠiăgmăcpătrên,ă
đngănghip,ăđiuăkinălƠmăvic,ăthuănhp,ăniăquyăcôngăty,ăboăđmăcôngăvic,ătìnhă
trngăcôngăvicăvƠăcucăsngăcáănhơn.ă
12

Tiêuăbiuănhtă VităNam,ăTrnăKimăDungă(2005)ăđưăthcăhinănghiênăcuăđoă
lngămcăđăthaămưnăcôngăvicătrongăđiuăkinăcaăVităNamăbngăcáchăsădngă
Chăsămôătăcôngăvică(JDI)ăcaăSmithăvƠăđngănghip.ăTuyănhiên,ăngoƠiănmănhơnătă
đcăđănghătrongăJDI,ătácăgiăđưăđaăthêmăhaiănhơnătănaălƠăphúcăliăcôngătyăvƠăđiuă
kină lƠmă vică đă phùă hpă viă tìnhă hìnhă că thă caă Vită Nam.ă Mcă tiêuă chínhă caă

tngăhnăc,ăcôngăvicăchăthcăsăhpădnăkhiăthngăxuyênăđcăhcăhiă(theoă
Trnă&ăNguynă2005).
CònăcácătăchcăkinhădoanhăthìăchoărngăhìnhăthcătrungăthƠnhăttănhtălƠăkhiăcă
công ty và nhơnăviênăcùngăcóăli.
Cóănhiuăđnhăngha,ăcáchănhìnăkhácănhauăvălòngătrungăthƠnh. VƠănghiênăcuă
này sădngăđnhăngha lòng trung thành caăMowdayălƠăỦăđnhăhocămongămunăduyă
trìălƠăthƠnhăviênăcaăt chc,ăvƠăthamăgiaănhitătình,ălƠmăvicăhtămìnhăvìămcătiêuăcaă
t chc.
2.1.2.2 Lý thuyt và thang đo đo lng lòng trung thành đi vi t chc
NghiênăcuălòngătrungăthƠnh,ăcácănhƠănghiênăcuăcóăthăxemălòngătrungăthƠnhă
lƠămtăkháiănimăđcălp,ăhocălƠămtăthƠnhăphnăcaăsăgnăkt (commitment).ăVƠăđaă
phnăcácănhƠ nghiênăcuăxemălòngătrungăthƠnhăcaănhơnăviênălƠămtăthƠnhăphnăcaă
săgnăktăchung.ăSăgnăktăchung nƠyăthngăđcăxemăxétăănhiuăkhíaăcnh:ăgnă
ktăviătăchc, viăđiănhómăvƠăviălưnhăđoăhayăgn ktăviănhimăv,ă viănghă
nghipăbnăthơn,ăhayăgn ktăđoăđcănimătin,ăgiáătr caăhăviănimătin,ăgiáătrăcaă
tăchc.ăHinănay,ănghiênăcuăniăbtănhtăvălòngătrungăthƠnhăđiăviătăchcăchínhă
là bngăcơuăhiăđoălngăsăgnăktăviătăchcăOCQă(OrganizationalăCommitmentă
Questionnaire)ăcaăMowdayăet al (1979)ă(theoăTrnă&ăNguynă2005).ăNgoƠiăraăcònăcóă
thangăđoăcaă Allenă&ăMayeră(1990),ăthangăđoăNOSă(NationalăOrganizationsăStudy)ă
caăKallebergă(1996).
14

Thangăđoă NOSăcaă Kallebergă(1996)ă tpă trungăchă yuăchoă săkhácănhauă vă
lòngătrungăthƠnhăđiăviătăchcătheoăgiiătínhănênăkhôngăphùăhpăchoălunăvnănƠy.ă
ThangăđoăcaăMayeră&ăAllenă(1990),ălòngătrungăthƠnhăđuăhinădinătrongăcăbaăyuătă
(affective, continuance, normative)ănênărtăkhóăđoălngăriêngăbitălòngătrungăthƠnh.
VƠăđơyălƠănhngăvnăđăthíchăđángăcnăphiăquanătơmăkhiăsădngăthangăđoăcaăAllenă
& Mayer (1990).
ThangăđoăOCQăcaăMowdayăet al. (1979)ăphùăhpăviămcătiêuăcaălunăvnăvìă
nóătáchăhnălòngătrungăthƠnhăraălƠmămtăthƠnhăphnăcaăsăgnăktăviătăchc.ănhă

cănhơnăviênăvƠăcôngătyăcùngăcóăli. Hămunăcóăđcănhngănhơn viênătƠiăgiiădùă
lƠmăvicătrongăthiăgianăngnăhnăcóăđcăsătrungăthƠnhăcăđiăcaănhngănhơnăviênă
lƠmăvicăkémăhiuăqu.ăCngănhăquanăđimălòngătrungăthƠnhăcaătrungătơmănghiênă
cuălòngătrungăthƠnhă(LoyaltyăResearchăCenteră2004)ăđóăchínhălƠăsănhitătình làm
vicăchoăthƠnhăcôngăcaătăchcăvƠătinătngărngălƠmăvicăchoătăchcălƠăsălaăchnă
ttănht.ăNghiênăcuăchoărngăđơyălƠăđimăquanătrngăcnăphiăxemăxétătrongăvicăxácă
đnhăvƠăđoălngălòngătrungăthƠnhăcaănhơnăviên.ăNhngăvìăquanăđimănƠyăchaăđcă
sădngărngărưiăăcácădoanhănghipăVităNamăvƠăcngăchaăcóăthangăđoăcăth.ăDoă
đó,ălunăvnănƠyăvnăsădngăthangăđoălòngătrungăthƠnhăcaăTrnăKimăDungă(gmăbaă
bin)ăđưăđiuăchnhătăthangăđoăOCQăcaăMowdayăet al. (1979) có băsungăthêmăbină
thătăắNhơnăviênăluônălƠmăvicăhtămìnhăvìăt chc”.ăBinănƠyălƠăktăquăcaănghiênă
cuăkhámăpháăxutăphátătănhngăquanăđimăkhácănhauăvălòngătrungăthƠnhăvƠăquană
đimămiăngƠyănay.
16

Tómăli,ăkhiănghiênăcuăvălòngătrungăthƠnh,ăcácănhƠănghiênăcuăthngănghiênă
cuălòngătrungăthƠnhălƠămtăthƠnhătăcaăsăgnăktăviătăchc. Doăđó,ălunăvnănƠyă
cngăxemăxétălòngătrungăthƠnhălƠămtăthƠnhăphnăcaăsăgnăktăviătăchcăvƠădùngă
thangăđoăcaăMowdayăet al. (1979)ăđưăđcăTrnăKimăDungăđiuăchnhătrongăđiuăkină
VităNamăviăbaămcăhi,ăđngăthiăbăsungăthêmămcăthătălà ắNhơnăviênăluônălƠmă
vicăhtămìnhăvìătăchc”.
Bngă2.1: Các thang đoăvălòng trung thành vƠăgnăktăđiăviătăchc
ThangăđoăOCQăcaă
Mowday, Porter &
Steer (1979)
S đng nht (Identification):ăđng nhtăviămcătiêu,ă
giáătrăvƠănimătinăcaătăchc
Lòng trung thành (Loyalty):ăcóăỦăđnhăhayămongămună
duyătrìălƠăthƠnhăviênăcaătăchc
S dn thân (Involvement):ătănguynăthamăgiaăvƠoăcácă