sdf
BăGIÁOăDCăVĨăĨOăTO
TRNGăIăHCăKINHăTăTP.ăHăCHệăMINH
TRNăTHăHOA
CÁCăYUăTăNHăHNGăN
NGăVIểNăNHỂNăVIểNăVNăPHọNG
TRONG CÁCăDOANHăNGHIPăNHăVĨăVA -
TRNGăHPăNGHIểNăCUă
TRểNăAăBĨN THĨNHăPHăHăCHệăMINH
LUNăVNăTHCăSăKINHăT
TP.HăChíăMinhăậ Nmă2013
à
BăGIÁOăDCăVĨăĨOăTO
TRNGăIăHCăKINHăTăTP.ăHăCHệăMINH
TRNăTHăHOA CÁCăYUăTăNHăHNGăNă
MC LC
Trang
TRANGăPHăBỊA
LIăCAMăOAN
MCăLC
DANHăMCăCÁC BNGăBIU
DANHăMCăCÁC HỊNHăV
TịMăTT
CHNGă1:ăTNGăQUANăVăăTĨIăNGHIểNăCUă 1
1.1 LỦ do chn đ tài 1
1.2 Mc tiêu nghiên cu 2
1.3 i tng và phm vi nghiên cu 3
1.3.1 i tng nghiên cu 3
1.3.2 Phm vi nghiên cu 3
1.4 Phng pháp nghiên cu 3
3.2 Phng pháp phân tích d liu 37
3.2.1 ánh giá đ tin cy và giá tr ca thang đo 37
3.2.2 Kim đnh mô hình và các gi thuyt nghiên cu 38
CHNGă4:ăKTăQUăNGHIểNăCUă 40
4.1 Mô t mu nghiên cu 40
4.2 ánh giá thang đo 42
4.2.1 ánh giá đ tin cy ca thang đo thông qua h s Cronbach alpha 42
4.2.2 Phân tích nhân t EFA 44
4.3 Mô hình nghiên cu điu chnh 48
4.4 Kim đnh mô hình và các gi thuyt nghiên cu 50
4.4.1 Phân tích tng quan 50
4.4.2 Phân tích hi quy 51
4.4.3 Kim đnh gi thuyt nghiên cu 54
4.5 ánh giá mc đ cm nhn ca nhân viên vn phòng đi vi các yu t nh
hng đn đng viên nhân viên 54
4.6 Tho lun kt qu 56
CHNGă5:ăKTăLUNăVĨăKINăNGH 58
5.1 Kt lun 58
5.2 Kin ngh 59
5.2.1 Nâng cao mc đ đng viên thông qua đào to và thng tin 59
5.2.2 Nâng cao mc đ đng viên thông qua điu kin làm vic 60
5.2.3 Nâng cao mc đ đng viên thông qua ch đ đãi ng vt cht 61
5.2.4 Nâng cao mc đ đng viên thông qua vn hóa doanh nghip 62
5.2.5 Nâng cao mc đ đng viên thông qua công vic phù hp vi chuyên môn 63
ịNGăGịPăCAăăTĨI 64
HNăCHăCAăăTĨIăVĨăHNGăNGHIểNăCUăTIPăTHEO 64
a
53
Bng 4.9: Bng tng hp kt qu kim đnh các gi thuyt nghiên cu 54
Bng 4.10: Kt qu thng kê v mc đ cm nhn các yu t đng viên 55 DANHăMCăCÁC HỊNHăV
Trang
Hình 2.1: H thng cp bc nhu cu ca Maslow đc thc hin ti ni làm vic 15
Hình 2.2: Tm quan trng ca nhân t duy trì và nhân t đng viên đi vi s tha
mãn và to đng lc cho nhân viên 18
Hình 2.3: Mô hình đc đim công vic ca Hackman và Oldham 19
Hình 2.4: Mô hình nghiên cu đ xut 32
Hình 3.1: Quy trình thc hin nghiên cu 33
Hình 4.1: Lnh vc hot đng chính và Hình thc s hu ca doanh nghip 41
Hình 4.2: Mô hình nghiên cu điu chnh 49
phn ca thang đo s là nhng gi Ủ cho các nhà qun tr trong vic xây dng các
chính sách nhân s phù hp nhm nâng cao mc đ đng viên trong công vic ca
nhân viên vn phòng.
1
CHNGă1
TNGăQUANăVăăTÀI NGHIểNăCU
1.1 LỦădoăchnăđătƠi
Doanh nghip nh và va luôn có vai trò quan trng trong vic to ra công n
vic làm và đóng góp tích cc vào s phát trin ca nn kinh t ca nhiu nc trên th
gii (Feeney & Riding, 1997; Kongolo, 2010; dn theo Bhatti & ctg, 2012). Và theo
Cook & Nixson (2000, dn theo Bhatti & ctg, 2012), s phát trin ca các doanh
nghip nh và va còn đc xem là cách thc đ đy nhanh vic hoàn thành các mc
tiêu kinh t xã hi rng ln ca quc gia.
Tuy nhiên, trong giai đon nn kinh t khó khn và cnh tranh khc lit, hu ht
các doanh nghip nh và va quan tâm đn vic tn ti hn là phát trin. H phi thc
hin nhiu cách thc qun lỦ khác nhau đ duy trì hot đng kinh doanh ca mình.
Trong đó, vic đnh v li ngun nhân lc và kt hp chin lc kinh doanh vi k
hoch phát trin ngun nhân lc s giúp doanh nghip ci thin hiu sut hot đng
kinh doanh (Becker & ctg, 1997, dn theo Bercu, 2012). Nhng thc t li có rt ít
doanh nghip nh và va có xu hng u tiên nhiu cho vn đ qun tr ngun nhân
lc. iu này do thiu ngun lc cng nh quan đim v qun lỦ con ngi không
đc xem là yêu cu bt buc (Marlow, 2002, dn theo Nguyen & Bryant, 2004).
Trong khi đó vic thiu quan tâm đn qun tr ngun nhân lc là mt trong nhng
nguyên nhân chính làm cho hot đng kinh doanh ca doanh nghip nh và va tht
bi (McEvoy, 1984, dn theo Bhatti & ctg, 2012). Theo các nhà hoch đnh chính sách
thì vic ci thin ngun nhân lc thông qua các hot đng qun tr nhân lc s ci thin
nghip nh và va.
- Kin ngh mt s chính sách nhm nâng cao mc đ đng viên nhân viên vn phòng
trong các doanh nghip nh và va trên đa bàn Thành ph H Chí Minh.
thc hin các mc tiêu nghiên cu trên, lun vn s tr li các câu hi đnh hng
nghiên cu sau:
- Các yu t nào nh hng đn đng viên nhân viên vn phòng trong các doanh
nghip nh và va trên đa bàn Thành ph H Chí Minh?
3
- Các chính sách nào cn tp trung đ nâng cao mc đ đng viên nhân viên vn
phòng trong các doanh nghip nh và va trên đa bàn Thành ph H Chí Minh?
1.3 iătngăvƠăphmăviănghiênăcu
1.3.1 iătngănghiênăcu
i tng nghiên cu bao gm (1) đng viên nhân viên và (2) các yu t nh
hng đn đng viên nhân viên vn phòng trong các doanh nghip nh và va.
1.3.2 Phmăviănghiênăcu
ng viên nhân viên là ch đ nghiên cu rt rng, nghiên cu này đc thc
hin nhm tìm kim c s khoa hc đ cung cp thông tin cho các nhà qun tr bit
đc các yu t đng viên nhân viên đ t đó có th s dng hiu qu công c này
trong doanh nghip. Do đó:
- Nghiên cu ch gii hn trong vic xác đnh các yu t đng viên nhân viên trong
công vic.
- Nghiên cu đc gii hn trong các doanh nghip nh và va có hình thc s hu t
nhân theo Lut Doanh nghip (2005), c th: Doanh nghip t nhân, Công ty trách
nhim hu hn, Công ty c phn không có vn ca Nhà nc.
- i tng kho sát là nhân viên vn phòng đang làm vic toàn thi gian trong các
doanh nghip nh và va trên đa bàn Thành ph H Chí Minh.
1.4 Phngăphápănghiênăcu
thut phân tích d liu.
Chng 4: Kt qu nghiên cu, trình bày các kt qu thng kê và các kt qu v đánh
giá h s tin cy Cronbach alpha, phân tích nhân t EFA, kim đnh s phù hp ca mô
hình và các gi thuyt nghiên cu.
Chng 5: Kt lun và kin ngh, trình bày kt lun và mt s kin ngh đ nâng cao
mc đ đng viên nhân viên vn phòng trong các doanh nghip nh và va trên đa bàn
Thành ph H Chí Minh; đng thi nêu lên nhng đóng góp và hn ch ca đ tài cùng
vi hng nghiên cu tip theo.
5
CHNGă2
CăSăLụăTHUYT VăNGăVIểNăVĨăMỌăHỊNHăNGHIểNăCU
Chng này trc ht trình bày các khái nim c bn, các đc trng doanh
nghip nh và va, và các lỦ thuyt nn tng v tha mãn nhu cu cá nhân theo các hc
thuyt kinh đin. Sau đó, tóm tt mt s nghiên cu thc tin nc ngoài và ti Vit
Nam v xác đnh và đo lng các yu t nh hng đn đng viên nhân viên. T đó, đ
xut hai mô hình và các gi thuyt nghiên cu v các yu t nh hng đn đng viên
nhân viên vn phòng trong các doanh nghip nh và va.
2.1 Kháiănimăvănhơnăviênăvnăphòng
Theo t đin Oxford American, nhân viên vn phòng là ngi làm vic trong
vn phòng hay thông thng trong mt môi trng chuyên nghip. H là lao đng có
trình đ và có các đc đim: là ngi có th phân tích, tng hp, đánh giá, và s dng
thông tin đ gii quyt các vn đ trong mt môi trng thay đi (Brown, 1999).
Trong các doanh nghip, dù hot đng quy mô hay lnh vc nào cng đu t
chc b phn vn phòng đ thc hin các công vic vn phòng vi vai trò ch yu là
trung tâm tip nhn, truyn đt thông tin, phi hp các qui trình hot đng ca công ty;
là trung tâm hoch đnh và kim soát các hot đng đm bo thng nht và cung cp
các dch v h tr cho các phòng, ban chc nng trong các hot đng hoc d án
vi công vic, t đó làm gim kh nng “nhy vic” ca nhân viên
(, ngày truy cp: 26/05/2013).
2.2 DoanhănghipănhăvƠăva
2.2.1ăKháiănim
Theo Wikepedia, doanh nghip nh và va là nhng doanh nghip có quy mô
nh bé v mt vn, lao đng hay doanh thu. Doanh nghip nh và va có th chia
thành ba loi cn c vào quy mô là doanh nghip siêu nh, doanh nghip nh và doanh
nghip va. Theo tiêu chí ca Ngân hàng Th gii, doanh nghip siêu nh là doanh
nghip có s lng lao đng di 10 ngi, doanh nghip nh có s lng lao đng t
10 đn di 50 ngi, và doanh nghip va có t 50 đn 300 lao đng
(, ngày truy cp: 26/05/2013). mi nc khác nhau, tiêu chí đ
7
xác đnh doanh nghip nh và va cng khác nhau. Ti Vit Nam, theo Ngh đnh s
56/2009/N-CP ngày 30/06/2009 ca Chính ph, quy đnh s lng lao đng trung
bình và s vn ca doanh nghip nh và va nh trong bng 2.1.
Bngă2.1:ăTiêuăchíăphơnăloiădoanhănghipănhăvƠăva
Quy mô Khuăvc
Doanhănghipă
siêuănh
Doanhănghipănh
Doanhănghipăva
Sălaoăđng
Tngăngună
vn
t trên 20 t
đng đn 100
t đng
t trên 200
ngi đn 300
ngi
III.ăThngă
miăvƠădchăv
10 ngi tr
xung
10 t đng tr
xung
t trên 10
ngi đn 50
ngi
t trên 10 t
đng đn 50 t
đng
t trên 50
ngi đn 100
ngi
Theo Phòng Thng mi và Công nghip Vit Nam, tính đn ht nm 2011, c
nc có 543.963 doanh nghip hot đng, trong đó có gn 97% doanh nghip có quy
mô nh và va. Các doanh nghip này s dng 51% lao đng xã hi và đóng góp hn
49% GDP c nc. ây là nhng đóng góp tích cc ca các doanh nghip nh và va
cho nn kinh t (, ngày truy cp: 26/05/2013).
Trong nhng nm gn đây, vi tình hình kinh t khó khn, các doanh nghip có
xu hng thu hp quy mô. ng thái này đã làm cho các doanh nghip Vit Nam “khó
ln”. Da trên s liu chính thc v doanh nghip do Tng cc Thng kê công b,
qu công vic, … và không có b phn nhân s hoc ngi ph trách v nhân s mà
thng đc thc hin bi ch doanh nghip hay nhân viên ca các b phn khác -
thng là các nhân viên đc tin tng nh k toán hay lut s; tuy nhiên, vic s
dng mt nhân viên k toán t vn và ph trách các hot đng nhân s s không phù
hp vì các nguyên tc c bn dùng cho k toán ch phc v cho các hot đng tài
chính, k toán (Harris, 2000, dn theo Barrett & Mayson, 2007). Các hot đng qun tr
ngun nhân lc không chính thc và linh đng nh vy, mt mt do thiu ngun lc
khi doanh nghip tp trung thc hin các hot đng kinh doanh hàng ngày; mt khác,
9
các nhà qun lỦ không ngh rng các hot đng qun tr ngun nhân lc là quan trng
và có ích cho doanh nghip (Marlow, 2002, dn theo Nguyen & Bryant, 2004).
Vi các đc đim trên đã to ra các đc trng riêng ca doanh nghip nh và
va: công vic không đm bo an toàn, n đnh (Rainnie, 1989, dn theo Wilkinson,
1999); nhân viên phi thc hin nhiu công vic khác nhau nên tính chuyên môn kém
hn các doanh nghip ln (Jackson & ctg, 1989; Bacon & ctg, 1996; Wagner, 1997;
dn theo Bemmel, 2003); tr lng thp; không có nhiu c hi phát trin so vi các
doanh nghip ln (Barron & ctg, 1987; Black & ctg, 1999; Patton & ctg, 2000; dn
theo Bemmel, 2003); ít có các chng trình hun luyn (Holliday, 1995, dn theo
Wilkinson, 1999); phong cách qun lỦ đc đoán, xem nhân viên là nhng ngi di
quyn và ph thuc vào quan đim ca ch doanh nghip (Scott & ctg, 1989; Ram &
Holliday, 1993; dn theo Wilkinson, 1999). Ngoài ra, điu kin làm vic kém, phn ln
các doanh nghip nh và va s dng máy móc thit b c, công ngh lc hu – đây là
nguyên nhân chính dn đn ô nhim môi trng làm vic, nh hng đn sc khe ca
nhân viên. iu này làm cho các doanh nghip nh và va không thu hút đc lao
đng gii cng nh khó khn trong vic đng viên, duy trì nhân viên (Lê Th M Linh,
2009). Tuy nhiên, góc đ khác, Storey (1994) cho rng các doanh nghip nh và va
to ra mt môi trng làm vic tt hn các doanh nghip ln, mc dù điu kin c s
+ Rainnie (1989), Jackson & ctg
(1989), Bacon & ctg (1996),
Wagner (1997)
+ Wilkinson (1999), Ofori &
Aryeetey (2011), Saridakis & ctg
(2012)
2
Lng: Tr lng thp hn các doanh nghip ln
Barron & ctg (1987), Black & ctg
(1999), Patton & ctg (2000)
3
iu kin làm vic: S dng máy móc thit b
c, công ngh lc hu
Lê Th M Linh (2009)
4
Quan h làm vic:
- ng nghip: Các thành viên gn gi, thân
thin
- Lãnh đo:
+ Lãnh đo thân tình, quan tâm đn nhân viên
+ Phong cách qun lỦ đc đoán
+ Storey (1994), Wilkinson (1999) + Storey (1994), Wilkinson (1999)
+ Scott & ctg (1989), Ram &
Holliday (1993)
5
ào to và thng tin: Ít đc hun luyn và
nhà tuyn dng hng vào c khách hàng bên trong ln khách hàng bên ngoài doanh
nghip. Hay nói cách khác, theo The Employer Brand Institute (2006), thng hiu nhà
tuyn dng đc xem là hình nh ca doanh nghip nh “Mt ni làm vic tuyt vi”
trong tâm trí ca nhân viên hin ti và nhng ngi hng li quan trng ngoài công ty
(ng viên, khách hàng, đi tác, c đông…) (, ngày truy cp:
17/07/2013)
Theo Taylor (2010, dn theo Eronen, 2012), mt trong nhng li ích quan trng
nht mà thng hiu nhà tuyn dng mang li là đng viên, duy trì nhân viên. Nu mt
doanh nghip có thng hiu nhà tuyn dng mnh thì đc xem nh mt ni làm vic
hp dn, nó làm gim kh nng nhy vic và ci thin kt qu công vic ca nhân viên
hin ti. Mt thng hiu nhà tuyn dng mnh còn là nim t hào ca nhân viên, nh
hng đn nhu cu đc tôn trng và gia tng s t tin ca mi cá nhân. Do vy, vic
s hu thng hiu nhà tuyn dng mnh s là mt li th cho doanh nghip trong
cuc cnh tranh thu hút và duy trì nhân tài.
Tuy nhiên, đi vi các doanh nghip nh và va, làm th nào đ h có th tr
thành mt ni làm vic hp dn? Theo mt nghiên cu ca Navigosearch (2011), cho
thy mc dù các công ty đa quc gia Vit Nam có nhiu li th nh: môi trng làm
vic tt hn, mc lng cao hn và có nhiu trin vng ngh nghip hn các doanh
12
nghip trong nc nhng ch có mt s lng nh ngi kho sát cho rng các công ty
đa quc gia là ni làm vic hp dn. iu này đc gii thích bng s phát trin bn
vng ca các doanh nghip trong nc ngay c khi nn kinh t trong giai đon khó
khn. Bên cnh đó, ngày nay, các doanh nghip trong nc cng đã bt đu quan tâm
đn vic xây dng danh ting và thng hiu nhà tuyn dng đ thu hút nhân viên tim
nng và đng viên, duy trì nhân viên hin ti. H đã có nhng ci thin đáng k đ
cung cp nhiu trin vng ngh nghip cho nhân viên. Hn th na, đã có nhiu nhân
viên thay đi quan đim và h mun đóng góp nhiu hn cho các doanh nghip trong
cht là nhng hành đng tích cc trong vic đnh hng mc tiêu t chc trên c s
tha mãn các nhu cu cá nhân”.
2.3.2 SăkhácănhauăgiaăđngăviênăvƠăsăthaămưnăđiăviăcôngăvic
S tha mãn đi vi công vic là thái đ chung ca mt cá nhân đi vi công
vic ca cá nhân đó (Nguyn Hu Lam, 2012). Khái nim này gn ging vi khái nim
đng viên nói chung - th hin trng thái cm xúc chung ca nhân viên nh s hng
thú, tâm trng phn khi, cm nhn thôi thúc thc hin công vic. Tuy nhiên, đng
viên và s tho mãn đi vi công vic là khác nhau. ng viên thúc đy th hin s c
gng nhm đt đc mong mun hoc mc tiêu nht đnh còn s tho mãn là s toi
nguyn khi điu mong mun đc đáp ng. Nh vy, đng viên ng Ủ đi ti mt kt
qu, còn s tho mãn là khi mt kt qu đã đc thc hin (Trn Kim Dung & Nguyn
Ngc Lan Vy, 2011).
2.4 CácălỦăthuytăvăthaămưnănhuăcuăcáănhơn
Theo Mendenhall (1995, dn theo Nguyn Ngc Lan Vy, 2010), cách tip cn
truyn thng trong vic đng viên khích thích nhân viên thng chú trng vào vic
tha mãn các nhu cu đ c gng nhn din nhng điu gì là đng c thúc đy con
ngi. Vì vy, đ xây dng mô hình và các gi thuyt nghiên cu, tác gi ch yu da
vào các lỦ thuyt v tha mãn nhu cu cá nhân.
2.4.1 ThuytăcpăbcănhuăcuăcaăMaslowă(1943)
Theo Nguyn Hu Lam (2012), trong h thng lỦ thuyt v qun tr và đng
viên, có th nói thuyt cp bc nhu cu ca Maslow là thuyt có đc mt s hiu bit
14
rng ln. Nó đc đánh giá là thuyt đt ti đnh cao trong vic nhn dng các nhu cu
t nhiên ca con ngi nói chung.
Maslow cho rng hành vi ca con ngi đc bt ngun t nhu cu và nhng
nhu cu ca con ngi đc sp xp theo mt th t u tiên t thp ti cao v tm
quan trng. Các nhu cu này đc chia thành hai cp: các nhu cu cp thp (nhu cu
Hìnhă2.1:ăHăthngăcpăbcănhuăcuăcaăMaslowăđcăthcăhinătiăniălƠmăvic
2.4.2 ThuytăE.R.GăcaăAlderteră(1972)
Alderter đã tin hành sp xp li nghiên cu ca Maslow, các nhu cu đc chia
thành ba nhóm nhu cu c bn, bao gm: nhu cu tn ti, nhu cu quan h, và nhu cu
phát trin.
- Nhu cu tn ti bao gm nhng đòi hi vt cht ti cn thit cho s tn ti ca con
ngi, nhóm nhu cu này có ni dung ging nh nhu cu sinh lỦ và nhu cu an toàn
ca Maslow.
- Nhu cu quan h là nhng đòi hi v nhng quan h và tng tác qua li gia các cá
nhân, nhu cu quan h bao gm nhu cu xã hi và mt phn nhu cu t trng – là
phn nhu cu t trng đc tha mãn t bên ngoài (đc tôn trng).
- Nhu cu phát trin là đòi hi bên trong mi con ngi cho s phát trin cá nhân, nó
bao gm nhu cu t th hin và mt phn nhu cu t trng – là phn nhu cu t
trng đc tha mãn t ni ti (t trng và tôn trng ngi khác).
Tăthăhin
C hi thng tin, phát trin, sáng to
Tătrng
c ghi nhn, v trí cao
Xưăhi
Nhóm, đng nghip, lãnh đo, khách hàng
An toàn
Công vic an toàn, n đnh
Sinh lý
Lng, điu kin làm vic
các nhân t làm cho h đc đng viên cao đ. ng thi yêu cu h lit kê các nhân