B GIÁO DCăVẨăẨOăTO
TRNGăI HC KINH T Tp. HCM
o0o
DNGăTH NGCăPHNG GII PHÁP PHÁT TRIN HOTăNG
CHO VAY XUT KHU TI NGÂN HÀNG
TMCP NGOIăTHNGăVIT NAM
LUNăVNăTHCăSăKINHăT
NGIăHNG DN KHOA HC :
PGS.TSăTRNGăQUANGăTHỌNG TP. H Chí Minh ậ Nmă2013
LIăCAMăOAN
Tôi xin cam đoan đ tƠi ắGii pháp phát trin hot đng cho vay xut khu
ti Ngân hàng TMCP Ngoi thng Vit NamẰ nƠy lƠ công trình nghiên cu ca
riêng tôi, cha đc ai công b trong bt k công trình nào khác.
Các s liu đc s dng trong lun vn hoƠn toƠn trung thc, chính xác và
có ngun gc rõ ràng.
TP. H Chí Minh, ngày 28 tháng 11 nm 2012
Ngi vit
Dng Th Ngc Phng MC LC
Trang
Trang ph bìa
Liăcamăđoan
Mc lc
Danh mc các ký hiu, ch vit tt
Danh mc các bng, biu
Phn m đu
CHNGă1ă:ăNHNG VNă CHUNG TRONG HOTăNG CHO VAY
XUT KHU CAăNGỂNăHẨNGăTHNGăMI 1
1.1. Tng quan v hot đng cho vay xut khu ca ngơn hƠng thng mi 1
1.1.1. Hot đng cho vay ca ngơn hƠng thng mi 1
1.1.1.1. Khái nim cho vay 1
đon 2009 ậ 2011 25
2.1.1. Hot đng huy đng vn 25
2.1.2. Hot đng tín dng 27
2.1.3. Các hot đng dch v ch yu 28
2.1.4. ánh giá kt qu hot đng ca Vietcombank 29
2.1.5. Nhng tn ti cn khc phc 30
2.2. Thc trng hot đng cho vay xut khu ca ngân hàng TMCP Ngoi thng
Vit Nam 31
2.2.1. Tình hình cho vay xut khu ti Ngân hàng TMCP Ngoi thng Vit Nam31
2.2.1.1. Quy mô cho vay xut khu ti Ngân hàng TMCP Ngoi thng Vit Nam 31
2.2.1.2. C cu cho vay xut khu theo Vit Nam đng và ngoi t (USD) ti
Vietcombank 33
2.2.1.3. C cu cho vay xut khu theo mt hàng ti Vietcombank 33
2.2.1.4. C cu cho vay xut khu theo thành phn kinh t ti Vietcombank. 35
2.2.1.5. C cu tài tr xut khu theo các hình thc thanh toán tín dng chng t
ti Vietcombank 35
2.2.1.6. N xu 38 2.2.2. Các hình thc cho vay xut khu ch yu ti Vietcombank 39
2.2.2.1. Cho vay vn lu đng phc v sn xut, thu mua, ch bin chun b hàng
xut khu 39
2.2.2.2. Cho vay sau khi giao hàng 40
2.2.3. ánh giá hot đng cho vay xut khu ca Ngân hàng TMCP Ngoi thng
Vit Nam 40
2.2.3.1. Nhng thành tu đt đc 40
2.2.3.2. Nhng khó khn và tn ti 42
2.2.4. Nguyên nhân kìm hãm s phát trin hot đng cho vay xut khu ti Ngân
hàng TMCP Ngoi thng Vit Nam 44
2.2.4.1. Nguyên nhân khách quan 44
DANH MC CÁC KÝ HIU, CH VIT TT
1. BIDV Ngơn hƠng TMCP u t vƠ Phát trin Vit Nam
2. DN Doanh nghip
3. GDP Tng sn phm quc ni
4. HSBC Ngân hàng TNHH mt thành viên HSBC
5. L/C Th tín dng
6. NH Ngân hàng
7. NHNN Ngơn hƠng NhƠ nc
8. NHTM Ngơn hƠng thng mi
9. NK Nhp khu
10. Sacombank Ngơn hƠng TMCP SƠi Gòn Thng Tín
11. Sacombank Leasing Công ty cho thuê tài chính Ngân hàng Sài Gòn Thng
Tín
12. TCTD T chc tín dng
13. TMCP Thng mi c phn
14. Vietcombank Ngơn hƠng thng mi c phn Ngoi thng Vit Nam
15. XK Xut khu DANH MC CÁC BNG, BIU
Bng 2.1 : C cu huy đng vn 26
Bng 2.2 : C cu cho vay ngn hn ậ trung và dài hn 27
Bng 2.3 : Doanh s thanh toán xut nhp khu 28
Bng 2.4 : Li nhun ca Vietcombank qua các nm 30
Bng 2.5 : D n cho vay xut khu ca Vietcombank 31
Bng 2.6 : D n cho vay xut khu theo thi gian cho vay 32
Bng 2.7 : D n cho vay xut khu theo đng Vit Nam và ngoi t 33
Vit Nam nói riêng vi t cách lƠ trung tơm cung ng vn đm bo cho s hot
đng ca các doanh nghip trong lnh vc kinh doanh xut khu gi mt vai trò rt
ln.
Hot đng cho vay đi vi lnh vc xut khu lƠ hình thc cp tín dng an
toƠn, mang li hiu qu, li nhun cao, to ngun thu ngoi t đáp ng cho nhu cu
thanh toán nhp khu ti ngơn hƠng, thúc đy các phát trin các dch v ngơn hƠng
khác. Bên cnh đó, trong thi đim hin nay khi các NHTM đc phép kinh doanh
đi ngoi, s xut hin ca các chi nhánh ngơn hƠng nc ngoƠi, các ngơn hƠng liên doanh vi nhiu hình thc tƠi tr hin đi, nhiu u đƣi thì tt nhiên Ngơn hƠng
TMCP Ngoi thng Vit Nam không còn gi v trí đc quyn nh trc đơy trong
vic cho vay phc v hot đng xut khu vƠ có s cnh tranh gay gt gia các
ngơn hƠng. Vi mong mun góp phn tìm kim nhng gii pháp kh thi cho hot
đng cho vay xut khu, tôi chn đ tƠi ắGiiăphápăphátătrinăhotăđngăchoăvayă
xutăkhuătiăNgơnăhƠngăTMCPăNgoiăthngăVităNamẰ đ thc hin lun vn
tt nghip cao hc ca mình.
2. Mcăđíchănghiênăcu : đa ra các gii pháp nhm phát trin hot đng
cho vay xut khu ti Ngân hàng TMCP Ngoi thng Vit Nam.
3. Nhim v nghiên cu :
Tìm hiu nhng vn đ c bn v cho vay xut khu;
Phơn tích, đánh giá thc trng hot đng cho vay xut khu ti Ngân hàng
TMCP Ngoi thng Vit Nam;
xut các gii pháp nhm phát trin hot đng cho vay xut khu ti Ngân
hàng TMCP Ngoi thng Vit Nam.
4.ăiătng và phm vi nghiên cu :
i tng nghiên cu : Hot đng cho vay xut khu ti Ngân hàng TMCP
Ngoi thng Vit Nam.
Phm vi nghiên cu : Hot đng cho vay xut khu ti Ngân hàng TMCP
Ngoi thng Vit Nam giai đon 2009 - 2011.
1 CHNGă1 : NHNG VNă CHUNG TRONG HOTăNG
CHO VAY XUT KHU CA NGÂN HÀNG THNGăMI
1.1. TNG QUAN V HOTăNG CHO VAY XUT KHU CA NGÂN
HẨNGăTHNGăMI
1.1.1. Hotăđng cho vay caăngơnăhƠngăthngămi
1.1.1.1. Khái nim cho vay
Theo quyt đnh s 1627/2001/Q-NHNN ngƠy 31/12/2001: ắCho vay lƠ
mt hình thc cp tín dng, theo đó t chc tín dng giao cho khách hàng s dng
mt khon tin đ s dng vào mc đích vƠ thi gian nht đnh theo tho thun vi
nguyên tc có hoàn tr c gc vƠ lƣi.Ằ
Cho vay là hot đng sinh li ln nht song ri ro cao nht cho NHTM. Ri
ro này có rt nhiu nguyên nhơn, đu có th gây ra tn tht, làm gim thu nhp ca
ngân hàng. Do vy, các ngân hàng phi cân nhc k lng, c lng kh nng ri
ro và sinh li khi quyt đnh cho vay.
1.1.1.2. c đim ca hot đng cho vay
Cho vay là mt hot đng phc tp ca NHTM, thng xuyên chu s tác
đng ca môi trng kinh t. Nhng v bn cht, hot đng cho vay ca NHTM có
ba đc đim sau :
Th nht, cho vay là s cung cp mt lng giá tr da trên c s lòng tin.
iu đó có ngha lƠ NHTM tin tng ngi đi vay s dng vn vay có hiu qu sau
mt thi gian nht đnh vƠ do đó có kh nng tr đc n.
Th hai, cho vay là s chuyn nhng tm thi quyn s dng vn trong mt
thi hn xác đnh. đm bo thu hi n đúng hn, NHTM thng xác đnh rõ thi
hn cho vay. Vic xác đnh thi hn cho vay da vào quá trình luân chuyn vn ca
ngi đi vay vƠ tính cht vn ca NHTM.
V quá trình luân chuyn vn ca ngi vay : Thi hn cho vay phi phù
Hai là : Vn vay phi đc hoàn tr đy đ c vn gc và lãi vay theo
đúng thi hn đã cam kt trong hp đng tín dng.
Nguyên tc nƠy đ ra nhm đm bo cho các ngơn hƠng thng mi tn ti
và hot đng mt cách bình thng. Bi vì ngun vn cho vay ca ngân hàng ch
3 yu là ngun vn huy đng. ó lƠ mt b phn tài sn ca các ch s hu mà ngân
hàng tm thi qun lý và s dng; ngơn hƠng cng có ngha v đáp ng các nhu cu
rút tin ca khách hàng mà h yêu cu.
Nu các khon tín dng không đc hoàn tr đúng hn thì nht đnh s nh
hng đn kh nng hoƠn tr ca ngân hàng.
1.1.2. Hotăđng cho vay xut khu ca ngơnăhƠngăthngămi
1.1.2.1. Xut khu và vai trò ca xut khu đi vi nn kinh t
Cùng vi tin trình toàn cu hóa và xu th hi nhp, mt quc gia mun phát
trin không th ch da vào sn xut trong nc mà còn phi m rng quan h giao
thng trên th trng th gii. Nu mi quc gia ch đóng ca nn kinh t ca
mình, áp dng phng thc nn kinh t t cung t cp thì không bao gi có c hi
đ vn lên, cng c th lc ca mình trên th trng quc t vƠ nơng cao đi sng
nhân dân.
Hot đng xut khu là mt tt yu ca mi quc gia trong quá trình phát
trin kinh t. Do có s khác nhau v điu kin t nhiên nh tƠi nguyên, khí hu
mà mi quc gia có th mnh trong vic sn xut mt s mt hàng nht đnh. có
th dung hòa đc nguy c vƠ li th, to ra đc s cân bng trong quá trình sn
xut và tiêu dùng, các quc gia phi tin hƠnh trao đi vi nhau, bán nhng gì mình
tha và mua nhng gì mình thiu.
Xut khu và nhp khu là hai mt chính ca hot đng ngoi thng, nhng
hu ht các quc gia đu tìm mi bin pháp khuyn khích mnh m xut khu, đng
thi c gng hn ch nhp khu nhm bo h sn phm trong nc. Xut khu
thng đc xem là mt trong nhng mi nhn then cht trong chin lc phát
Xut khu góp phn chuyn dch c cu kinh t, thông qua hot đng xut
khu các quc gia hng s chuyn dch c cu kinh t theo mc tiêu đƣ đ ra. Các
ngành sn xut hàng xut khu to điu kin cho các ngƠnh khác có c hi phát
trin thun li. Chng hn, khi phát trin ngành dt may xut khu to c hi cho
phát trin các ngành xut khu nguyên liu nh bông hay thuc nhum. S phát
trin ca ngành công nghip ch bin thc phm xut khu kéo theo s phát trin
ca ngành công nghip sn xut thit b ch bin.
Xut khu giúp cho vic gia tng nhu cu sn xut, kinh doanh nhng
5 ngành liên quan khác. Xut khu to ra kh nng m rng th trng tiêu th, giúp
cho sn xut n đnh và kinh t phát trin. Xut khu to điu kin m rng kh
nng cung cp đu vào cho sn xut, nơng cao nng lc sn xut trong nc. Thông
qua cnh tranh trong xut khu, buc các doanh nghip phi không ngng ci tin
sn xut, tìm ra nhng cách thc kinh doanh sao cho có hiu qu, gim chi phí và
tng nng sut.
Ba là, xut khu tác đng tích cc ti gii quyt công n vic làm và ci
thin đi sng nhân dân.
Tác đng ca xut khu nh hng đn rt nhiu lnh vc ca cuc sng.
Xut khu gia tng s to thêm công n vic làm trong nn kinh t, nht là trong
ngành sn xut cho hàng hoá xut khu, xut khu lƠm gia tng đu t trong ngƠnh
sn xut hàng hoá xut khu. Chính các ngành sn xut hàng xut khu thu hút hàng
triu lao đng vào làm vic vi thu nhp không thp.
Xut khu lƠm tng GDP, lƠm gia tng ngun thu nhp quc dân, t đó có
tác đng lƠm tng tiêu dùng ni đa. Xut khu còn to ra ngun vn đ nhp khu
vt phm tiêu dùng thit yu phc v đi sng vƠ đáp ng ngày càng phong phú
thêm các nhu cu tiêu dùng ca nhân dân.
Quan trng hn c, xut khu tác đng trc tip đn sn xut làm cho c quy
mô ln tc đ sn xut tng lên, các ngƠnh ngh c đc khôi phc, ngành ngh
ch yu là các mt nh nông, lơm, thu hi sn, hàng thô hay mi qua s ch Và
nhu cu tài tr thng lƠ đ thu mua ch bin xut khu, đáp ng nhu cu vn tm
thi.
1.1.2.3. Khái nim và vai trò ca hot đng cho vay xut khu
1.1.2.3.1. Khái nim và s ra đi ca hot đng cho vay xut khu
Trong quan h mua bán trong nc, chúng ta thng thy có hình thc tín
dng thng mi. iu này là rt khó khn trong lnh vc ngoi thng, bi vì các
quc gia đu có h thng tin t, lut pháp riêng, ngoài ra các quc gia còn có s
khác nhau v môi trng vn hóa, phong tc tp quánầ Vì vy, đ thc hin các
hp đng ngoi thng trong quan h xut khu, các doanh nghip thng tìm kim
các khon tài tr t các NHTM. Các NHTM có ngun vn ln, am hiu và có mi
quan h rng trong lnh vc kinh doanh tin t và thanh toán quc t có th đáp ng
7 nhu cu vn ca các doanh nghip xut khu. Vì vy hot đng cho vay xut khu
ca NHTM đƣ ra đi gn vi s ra đi ca hot đng thng mi quc t. Mc đích
ca cho vay xut khu lƠ đy mnh sn xut trong nc, khuyn khích xut khu.
ơy còn lƠ mt kênh tái to ngoai t đ phc v hot đng nhp khu ca ngân
hàng.
Cho vay xut khu là mt mng trong hot đng tài tr xut nhp khu ca
NHTM nhm đáp ng nhng nhu cu đc thù v tài chính và uy tín ca các doanh
nghip xut khu trong quá trình giao dch ngoi thng, giúp các doanh nghip
hoƠn thƠnh ngha v ca mình khi tham gia vào hot đng ngoi thng nh thc
hin vic sn xut, kinh doanh, ch bin hàng xut khu. Tuy nhiên, NH ch tham
gia tài tr vi mt s vn chim t l nht đnh trong tng s vn cn thit cho
thng v, phn còn li phi là vn ca doanh nghip. Vi bn cht là mt khon
tín dng ca NHTM nên hot đng cho vay xut khu cng phi tuân theo các
nguyên tc, quy đnh tín dng và các gii hn tín dng. Tuy nhiên hot đng cho
vay xut khu cng có nhng đc thù riêng bit so vi hình thc cho vay thông
kt vi giá tr lô hàng ln, và có th đc thc hin trong thi gian tng đi lâu.
iu đó đòi hi các nhà xut khu phi có ngun vn tng đi ln và n đnh đ
đáp ng các yêu cu t quá trình thu mua nguyên vt liu đu vào, ch bin, sn
xut, vn chuyn đn ngi nhp khu ậ quá trình này có th kéo dƠi hƠng nm, có
khi nhiu hn. Doanh nghip không th tp trung ht toàn b ngun lc ca mình
vào mt hot đng, mà doanh nghip cng cn phi phân b ngun vn vào các
hot đng kinh doanh sn xut khác, do đó nhu cu tài tr vn t ngân hàng ca
doanh nghip là rt cn thit.
Trong bt k mt hot đng ngoi thng nƠo thì điu khon thanh toán
cng đc chú trng rt nhiu. Nu doanh nghip đƣ có đc s tài tr t phía ngân
hƠng có ngha lƠ xác đnh đc ngân hàng phc v cho mình, thì doanh nghip s
to đc li th trong quá trình đƠm phán, thng lng và ký kt hp đng. Bi vì
vi s tài tr ca ngân hàng thì doanh nghip có s hu thun to ln không nhng
v vn mà còn c kinh nghim thanh toán vƠ uy tín trên trng quc t - điu này
giúp doanh nghip nhp khu s an tơm hn vƠ tin vƠo kh nng thc hin hp đng
ca doanh nghip xut khu. Nh vy hot đng cho vay xut khu ca ngân hàng
là gii pháp giúp doanh nghip thc hin đc các hp đng (đc bit là các hp
9 đng có giá tr ln vi các doanh nghip nhp khu có uy tín).
Ngoài ra, hot đng cho vay xut khu còn lƠm tng hiu qu ca doanh
nghip trong quá trình thc hin hp đng. Thông qua ngun vn tài tr ca ngân
hàng, doanh nghip có th mua hƠng đúng thi v, gia công, ch bin, sn xut và
giao hƠng đúng thi đim, thng v đc thc hin trôi chy, t đó nơng cao sc
cnh tranh ca doanh nghip trên th trng th gii.
i vi nn kinh t đtănc
Hot đng cho vay xut khu góp phn lƠm tng trng kinh t đt nc c
v mt lng và cht. Thông qua vic huy đng vn và cho vay, tín dng tài tr
ngi mua. K hn tài tr ngn phù hp vi k hn huy đng vn ca các NHTM
thng lƠ di mt nm. iu nƠy giúp ngơn hƠng tránh đc ri ro v thanh
khon.
Hot đng cho vay xut khu nâng cao tính an toàn cho ngân hàng thông qua
vic qun lý thu các ngun thanh toán. i vi ngi xut khu, khi ngân hàng
chuyn b chng t giao hƠng đ đòi tin ngi nhp khu nc ngoài đƣ ch đnh
vic thanh toán tin hàng phi thông qua tài khon ca ngi xut khu m ti ngân
hàng. Do vy ngun thu đ tra các khon tài tr đc ngân hàng qun lý ht sc
cht ch, tránh đc tình trng xoay vn ca doanh nghip trong thi gian vn tm
thi nhàn ri, d xy ri ro.
Hiu qu ca ngân hàng trong cho vay xut khu th hin thông qua lãi sut.
Có nhiu loi lãi sut trong quá trình tài tr: lãi cho vay thanh toán, lãi chit khu
chng t,ầ Tin lƣi thu cao thì thng giá tr tài tr mc va và ln. Ngoài ra,
thông qua cho vay xut khu, ngân hàng còn m rng đc quan h vi các doanh
nghip vƠ ngơn hƠng nc ngoài, nơng cao uy tín ngơn hƠng trên trng quc t,
đơy cng lƠ hiu qu.
Cho vay xut khu là mt hot đng không th thiu trong hot đng kinh
doanh ca mt ngân hàng, là hot đng trc tip to ra mt khon li nhun không
nh đóng góp vƠo li nhun chung ca ngân hàng. Thông qua hot đng cho vay
XK, ngân hàng có th bán kèm và bán chéo các sn phm ngơn hƠng khác nh dch
v thanh toán, mua bán ngoi t, gi tin, dch v bo him, ngân quầ Ngơn hƠng
còn m ra kh nng ln trong vic m tài khon và giao dch thanh toán di hình
11 thc chuyn khon hoc bù tr cho nhau. Ngân hàng s tn dng đc s d duy trì
trên tài khon ca khách hƠng đ cho vay hoc tng thu nhp t phí duy trì tài
khon hay phí thanh toánầ
1.2. CÁC HÌNH THC CHO VAY XUT KHU CH YU
1.2.1. Choăvayăthôngăthng
nƠy, thông thng ngân hàng ch nhn chit khu đi vi nhng hi phiu mà kh
nng thanh toán khi đáo hn ca hi phiu đó lƠ khá chc chn.
Hình thc tín dng này rt ph bin các nc bi vì vic chit khu thng
d dàng và ngay khi giao chng t ngi XK có tin đ đáp ng các nhu cu thanh
toán, nht là khôi phc nng lc thanh toán, duy trì đc mi quan h tài chính, nh
đó mƠ h tin hành sn xut kinh doanh mt cách bình thng.
Thi hn chit khu xác đnh theo thi gian hiu lc còn li ca hi phiu. C s đ
xác đnh khi lng tín dng này là giá tr ca hi phiu sau khi đƣ tr đi mc chit
khu. Giá tr chit khu thng đc xác đnh các ngân hàng theo công thc :
Giá tr
chit khu
=
Tr giá
chng t
-
Mc chit
khu
(1.1)
Mc chit khu là s tin mà ngân hàng chit khu đc hng theo phng
thc khu tr ngay sau khi thc hin chit khu, mc chit khu nhiu hay ít tùy
thuc vào các nhân t sau :
- Thi hn chit khu
- Lãi sut chit khu
- T l hoa hng và l phí, mt s nhân t khác.
Mc chit
khu
=
Tin lãi
chit khu
+
- Thu, dch v.
- Các loi hoa hng khác.
Tin hoa hng s đc xác đnh theo công thc sau :
Hoa hng
chit khu
=
Tr giá
chng t
x
T l hoa hng
(1.4)
Phí chit khu : Các loi phí dùng đ thm tra mi quan h gia ngui ký
phát hi phiu vi ngi chp nhn hi phiu; các chi phí lu tr, bo qunầ Phí
chit khu đc tính bng mt trong hai cách sau:
+ Cách 1: nh mc thu tuyt đi cho mt món chng t.
+ Cách 2: T l % v phí c đnh nhng có gii hn v mc ti thiu và mc ti
đa.
Phí chit
khu
=
Tr giá
chng t
x
T l phí c đnh
(1.5)
1.2.3. Tín dng ngătrcătrongăphngăthc nh thu kèm chng t
Sau khi lp xong b chng t hàng hoá, vn chuyn, bo himầ nhƠ xut
khu s np lên ngân hàng ca mình nh thu h tin. Ngân hàng ca nhà xut khu
s chuyn đn ngân hàng ca nhà nhp khu (hoc ngân hàng giao dch) vi ch th