B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T THÀNH PH H CHÍ MINH
LÊ XUÂN MAI NGHIÊN CU LM PHÁT MC TIÊU TI
VIT NAM LUN VN THC S KINH T
TP. H CHÍ MINH, THÁNG 9 NM 2013
B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T THÀNH PH H CHÍ MINH
LÊ XUÂN MAI

NGHIÊN CU LM PHÁT MC TIÊU TI VIT NAM LI CM N

Trc tiên, tôi xin chân thành cm n Cô Nguyn Th Ngc Trang đã tn tình
hng dn tôi trong sut quá trình thc hin lun vn tt nghip này, cng nh gi
li cm n đn các Quý thy cô nhng ngi đã truyn đt kin thc cho tôi trong
c khóa hc.
Bên cnh đó tôi xin gi li cm n đn các anh ch, bn bè cùng hc chung vi tôi
trong khóa hc, đc bit là ban cán s lp, nhng ngi luôn đng viên và thông tin
kp thi nhng thông tin cn thit, b ích.
Cui cùng tôi xin cm n cha m, gia đình đã luôn to điu kin cho tôi hoàn thành
lun vn tt nghip này.
Lê Xuân Mai

MC LC
DANH MC VIT TT
DANH MC HÌNH VÀ BNG


CHNG IV: 44
KT LUN 44
4.1 Kt lun. 44
4.2 Kin ngh các bc chun b đ tin ti thc hin lm phát mc tiêu. 45
4.3 Hn ch. .47
TÀI LIU THAM KHO
DANH MC VIT TT

Vit tt Ý ngha Ting Anh
GSO Tng cc thng kê General stataticsorganization
IMF Qu tin t quc t Interational monetary fund
LPMT Lm phát mc tiêu Inflation targeting
NHTW Ngân hàng Trung ng Central bank
NHNN Ngân hàng Nhà nc State bank
TGH T giá hi đoái Exchange rate DANH MC HÌNH VÀ BNG

qua vic đánh giá Vit Nam đã sn sàng đ thc hin lm phát mc tiêu hay cha?
Nghiên cu tp trung vào đánh giá ba yu t: 1) tính đc lp ca Ngân hàng Trung
ng; 2) vic xác đnh mc tiêu ca Ngân hàng Trung ng; 3) kim tra s tn ti
mi quan h gia lm phát và các công c chính sách tin t. Hai yu t đu tiên
đc tính toán da vào các thông tin sn có và thang tính đim da theo nghiên cu
ca Alex Cukierman và các cng s (1992). Yu t th 3 đc kim đnh da vào
kim đnh Granger Causality và phng pháp t hi quy vector VAR. Kt qu cho
thy NHTW cha có tính đc lp cao, còn phi thc hin cùng lúc nhiu mc tiêu
và cha có mc tiêu u tiên duy nht. Còn v mi quan h gia lm phát, sn lng
và các công c chính sách thì còn yu hoc không có. Do vy bài nghiên cu kin
ngh Vit Nam cha nên thc hin lm phát mc tiêu ti thi đim này. T khóa: lm phát, chính sách tin t, lm phát mc tiêu

2

M U
1. Lý do chn đ tài.
Trong nhng nm gn đây, t l lm phát ca Vit Nam luôn  mc cao. C th lm
phát nm 2007 là 12,7%, nm 2008 là 19.9%, nm 2010 là 11,75%, nm 2011 là
18,13% và nm 2012 là 6.81%. Vi din bin lm phát nh vy cho thy nguy c
lm phát cao s còn đe da đn tình hình tng trng, phát trin kinh t Vit Nam
trong nhng nm ti. Trong nhng nm qua, Vit Nam đã liên tc áp dng các bin

1. S đc lp ca Ngân hàng Trung ng.
2. Mc tiêu ca Ngân hàng Trung ng có duy nht không?
3. Mi quan h gia lm phát và công c chính sách tin t.
4. i tng nghiên cu.
 đt đc mc tiêu nghiên cu nói trên đi tng nghiên cu ca lun vn bao
gm:
- Ch s giá tiêu dùng ca Vit Nam (CPI).
- Tng sn phm quc ni (GDP).
- Các công c tin t bao gm: Cung tin m rng(M2), thâm ht ngân sách
(BD), lãi sut tin gi (IR), t giá hi đoái VND/USD (ER).
5. Phm vi nghiên cu.
Các s liu ch s giá CPI, cung tin M2, thâm ht ngân sách BD, sn lng GDP,
lãi sut tin gi IR, t giá hi đoái ER ca Vit Nam đc tính toán trong giai đon
Quý 1 nm 2000 đn Quý 4 nm 2012.

4

6. Phng pháp nghiên cu.
S dng kim đnh đn bin và đa bin nhân qu Granger Causality đ kim tra mi
quan h nhân qu gia các bin theo chui thi gian. Kt qu  bc này b sung
thêm cho kt qu chy hi quy trong bc tip theo sau đây.
Hi quy d liu chui thi gian theo mô hình t hi quy Vector (VAR) đ kim tra
phn ng ca ca các bin trong mô hình khi xy ra cú sc. Khi dùng mô hình VAR
ta phân tích phn ng cú sc và phân tích phng sai đ thy rõ phn ng ca lm
phát khi xy ra cú sc sn lng và cú sc chính sách tin t.
Các bin ni sinh trong mô hình: X
t
= (GDP, CPI, M2, BD, IR, ER)
Trong đó:
GDP là tng sn phm quc ni đi din cho mc sn lng.

6

CHNG I
TNG QUAN CÁC NGHIÊN CU LIÊN QUAN
1.1 Tng quan các nghiên cu liên quan.
1.1.1 Các nghiên cu trên th gii v lm phát mc tiêu.
u nhng nm 90, k t sau s thành công ca mt s nc phát trin trong vic
thc hin lm phát mc tiêu (LPMT), ch đ LPMT đã tr nên ph bin và đc
nhiu quc gia la chn làm chính sách tin t ca quc gia mình. Không ch các
nc phát trin mà c các nc th trng mi ni cng đã la chn LPMT là ch
đ tin t và đn nay tr hai nc tham gia liên minh tin t châu Âu (Phn Lan và
Tây ban Nha) cha có quc gia nào t b (Loayza và Soto-2002). Vy LPMT là gì?
Khái nim lm phát mc tiêu:
Theo Mishkin (2000 ) LPMT là mt chin lc chính sách tin t bao gm nm yu
t chính: 1) thông báo công khai các mc tiêu lm phát trung hn, 2) mt th ch
cam kt n đnh giá c là mc tiêu hàng đu ca chính sách tin t, còn các mc tiêu
khác xp sau v tm quan trng, 3) mt chin lc tp trung thông tin, trong đó
nhiu bin, mà không ch là tng lng tin t hoc TGH, đc s dng đ quyt
đnh vic thit lp các công c chính sách; 4) gia tng tính minh bch ca các chin
lc chính sách tin t thông qua thông tin liên lc vi công chúng và th trng v
k hoch, mc tiêu, và quyt đnh ca y ban tin t, và 5) gia tng trách nhim ca
NHTW đi vi vic đt đc mc tiêu lm phát ca nó.
Nhng thun li và bt li khi thc hin LPMT:
Mc tiêu chính ca LPMT là duy trì mc lm phát thp. iu này mang đn nhng
thun li, tuy nhiên cng có nhng bt li cho các nc thc hin.
Thun li: LPMT d dàng đc hiu bi công chúng và do dó tính minh bch cao.
Bi vì mc tiêu lm phát rõ ràng nên cng làm tng tính chu trách nhim ca

7



1999 do nn kinh t ri vào suy thoái nên tng trng sn lng gim xung còn
3.4% và -2.9% (Mishkin, 2000). Còn đi vi Brazil t 1999 khi bt đu thc hin
LPMT thì nm 1999 gim còn 8.9% so vi mc tiêu đt ra nhng vn nm trong
biên đ cho phép, trong nm 2000 lm phát tip tc gim và lm phát ti thi đim
cui nm 2000 đúng bng mc mc tiêu 6% mà NHTW đã đt ra vào thi đim
gia nm 1999. Tuy nhiên, trong nm 2001 lm phát đã tng lên mc 7,7%, vt
quá mc mc tiêu là 4% cng vi biên đ dao đng 2% cho phép. Mc dù có mt s
sai lch nhng LPMT đã giúp Brazil gim lm phát rt nhiu so vi trc khi thc
hin LPMT (19%).
iu kin đ thc hin thành công LPMT:
Mt mô hình LPMT hoàn chnh phi đy đ 5 yu t: 1) NHTW không s dng các
công c chính sách tin t ( t giá hi đoái, cung tin ) đ làm neo danh ngha ; 2)
NHTW cam kt n đnh giá c là mc tiêu u tiên hàng đu; 3) Trong vic điu
hành chính sách Chính ph không đc u tiên chính sách tài khóa; 4) NHTW phi
có đc s đc lp trong vic s dng các công c chính sách; 5) tính minh bch và
tính chu trách nhim ca NHTW trong vic thc hin các chính sách (Mishkin -
2001). Do đó, đ thc hin thành công LPMT các điu kin tiên quyt mà các nc
cn đt đc là (Nicoletta Batini, Douglas Laxton, 2006):
a) tính đc lp v th ch (institutional independence): NHTW cn phi có đy d
quyn t ch pháp lý và không b áp lc bi các chính sách tài khóa, chính tr, điu
mà có th to ra s mâu thun vi mc tiêu lm phát.
b) c s h tng k thut phát trin tt(well-developed technical infrastructure):
NHTW cn phi có kh nng d báo, mô hình d báo lm phát và có d liu đ
thc hin điu đó.
c) cu trúc nn kinh t: Giá c cn đc bãi b kim soát hoàn toàn, nn kinh t
không nên quá nhy cm vi giá hàng hóa và TGH, đôla hóa cn đc ti thiu.

9


 Nigeria, mc dù có 3 điu kin đ thc hin LPMT nhng Aliyu, Shehu Usman
Rano and Englama, Abwaku (2009) ch kim tra mt điu kin, đó là s tn ti ca
mi quan h có th d báo gia công c chính sách tin t và lm phát (các yu t
khác: quyn t ch ca NHTW, tính minh bch và tính chu trách nhim). Tác gi
đã s dng kim đnh Granger Causality và phng pháp t hi quy vector VAR đ
kim tra và đã đi đn kt lun: mc dù NHTW Nigeria đã có quyn t ch, các hot
đng ca nó ngày càng minh bch và đã thc s chu trách nhim nhng Nigeria
không nên theo đui mô hình LPMT hoàn chnh mà ch nên theo đui hình thái
LPMT (Inflation targating lite). ó là hình thc thp ca LPMT, do thiu môi
trng kinh t v mô mnh m và đáng tin. Các nc theo hình thái LPMT th ni
TGH và đa ra mt mc tiêu lm phát, nhng không th duy trì mc tiêu lm phát
nh là mc tiêu chín sách u tiên hàng đu.
 Georgia, Giorgi Bakradze and Andreas Billmeier (2007) đã s dng mô hình
VAR đ tính toán mi quan h gia công c chính sách tin t, lm phát và sn
lng. Tác gi nhn thy rng Georgia cha sn sàng đ thc hin LPMT. Bi vì
Ngân hàng quc gia Georgia vn còn yu kém v th ch, vn còn nhiu mc tiêu
xung đt nhau và thc t vic thc hin ri vào tình trng thiu mt môi trng th
ch hp pháp. Hn na, các nhà làm chính sách cng b cn tr bi vic thiu các
ch s đáng tin cy.
1.1.2 Các nghiên cu trong nc v lm phát mc tiêu.
Le Anh Tu Packard (2007): Tác gi nghiên cu tình hình kinh t xã hi và c ch
điu hành chính sách tin t ca Vit Nam, sau đó liên h vi các yu t cn thit đ
thc hin thành công ch đ LPMT. Trên c s đó tác gi cho rng Vit Nam không
phù hp đ thc hin chính sách này. Lý do là Vit Nam đang trong tin trình hi
nhp kinh t quc t, do đó nn kinh t cha đng nhiu bt n. Trong khi đó các
nhà hoch đnh chính sách đang phi đi mt vi vic thích ng linh hot, thông
minh vi các điu kin thay đi ca kinh t toàn cu. Tác gi đ ngh thc hin
chính sách TGH n đnh và cnh tranh s thích hp hn đi vi kinh t Vit Nam.

11

2) có duy nht mt mc tiêu,
3) kim tra mi quan h gia lm phát, sn lng và công c chính sách tin t. 
tính toán mi quan h trên tác gi da vào các yu t nh sau: ch s giá tiêu dùng
(CPI), sn lng (GDP), cung tin (M2), lãi sut tin gi (IR), t giá hi đoái (ER),
thâm ht ngân sách (BD). Trong đó CPI đc xem nh là ch s đi din cho lm
phát, ch s GDP đi din cho mc sn lng. 13

CHNG II
PHNG PHÁP NGHIÊN CU
2.1 Mô hình kim đnh.
Da vào các nghiên cu trên, c th là các nghiên cu Aliyu, Shehu Usman Rano
and Englama, Abwaku (2009) tác gi đã k tha và có nhng b sung cn thit cho
phù hp vi điu kin hin ti cho nghiên cu LPMT mà tác gi đang thc hin.
Mô hình nghiên cu ca nghiên cu ca đ tài có dng sau:
X
t
= (GDP, CPI, M2, BD, IR, ER)
Trong đó: các bin đo lng trong mô hình tp trung vào xem xét các bin ni sinh
và các nhân t tác đng đn LPMT.
GDP tng sn phm quc ni là giá tr th trng ca tt c các hàng hóa và dch v
cui cùng đc sn xut trong phm vi lãnh th mt quc gia trong mt thi k nht
đnh.  đây GDP đc s dng làm đi din cho mc sn lng.
M2: Cung tin là toàn b lng tin đang lu thông ca cá nhân và doanh nghip,
không k các t chc tín dng và NHTW. Cung tin M2 tng lng tin M1 và tin
gi tit kim có k hn. Cung tin M2 phn ánh cu tin t trong nn kinh t.
BD: thâm ht ngân sách Nhà nc là tình trng các khon chi ca Ngân sách nhà
nc ln hn các khon thu. Thâm ht NSNN gây nên nhng tác đng tiêu cc đn

VND/USD ER.
Mi mt bin trong mô hình đu ph thuc chính nó và giá tr hin ti cng nh giá
tr tng lai ca các bin khác.
X
t
= A(L)X
t-1
+ B(L)Z
t
+ 
t

15

Trong đó X
t
là vector k ca bin ni sinh, Z
t
là vector d các bin ngoi sinh, A và B
là ma trn h s rút gn đc tính toán, 
t
là ma trn các bin đi hoc cú sc
.
Vic sp xp trt t các bin cn c theo nhng lp lun đc đ xut bi Ben
Bernanke và Mihov (1998): các bin phi chính sách (sn lng, giá c) đng trc
và tip đn là các bin liên quan đn chính sách (cung tin, lãi sut, TGH). Lp
lun này cng phù hp vi nn kinh t Vit Nam:
Th nht: Sn lng không b nh hng đng thi bi các cú sc ca các yu t
khác. Mc giá b nh hng bi nhng thay đi trong sn lng. C sn lng và
giá c không b nh hng cùng lúc ca bt k cú sc chính sách nào trong mt thi

t
nhiu trng).
Kim đnh gi thit H
0
:
ρ
= 1(chui không dng), H1:
ρ

≠
1 (chui dng).
Ta c lng mô hình trên,
( )
ˆ
ˆ
se
ρ
τ
ρ
=
phân phi theo quy lut DF, nu
α
ττ
>
thì
bác b gi thit H
0
. Trong trng hp này chui là dng và ngc li chui không
dng.
Sau khi kim đnh tính dng ca s liu, nu chui không dng ta ly sai phân bc 1

==
−−
==
=+ + +
=+ + +
∑∑
∑∑17

- Nu
l
δ
khác không và có ý ngha thng kê nhng
l
ρ
không có ý ngha thng
kê thì chúng ta kt lun rng s bin đng ca X gây ra bin đng ca Y.
- Nu
l
δ
không có ý ngha thng kê nhng
l
ρ
khác không và có ý ngha thng
kê thì chúng ta kt lun rng s bin đng ca Y gây ra bin đng ca X
- Nu c
l
δ