BăGIỄOăDCăVĨăĨOăTO
TRNGăIăHC KINHăTăTHĨNHăPHăHăCHệăMINH


TRNăNGUYNăTRỂMăANH PHỂNăTệCHăCỄCăYU TăTỄCăNGă
NăHIUăQU HOTăNG CAă
HăTHNGăNGỂNăHĨNGăTHNGăMIă
VITăNAM

ChuyênăngƠnh
:
TĨIăCHệNHăNGỂNăHĨNG
MƣăsăngƠnh
:
60340201
LUNăVNăTHCăSăKINHăTă

NGIăHNGăDNăKHOAăHC
MC LC
DANH MC HÌNHăVĨăBNG BIU
LI M U 1
1. Lý do chn đ tài: 1
2. Vn đ nghiên cu: 1
3. Mc tiêu nghiên cu: 2
4. Phng pháp nghiên cu: 2
5. Phm vi và đi tng nghiên cu: 2
6. Ni dung nghiên cu: 2
7. Ý ngha ca lun vn: 2
CHNGă1:ăCăS LụăLUN V NHTMăVĨăHIU QU HOTăNG
CA NHTM 3
1.1. Căs lỦălun 3
1.1.1. Tng quan v ngân hàng thng mi 3
1.1.1.1. Khái nim 3
1.1.1.2. Bn cht ca ngân hàng thng mi 3
1.1.2. Hiu qu hot đng ca NHTM 4
1.1.2.1. Khái nim hiu qu hot đng 4
1.1.2.2. Phân loi hiu qu và đánh giá hiu qu hot đng ca h thng
NHTM 5
1.2.ăăCácănhơnăt nhăhngăđn hiu qu hatăđng ca NHTM 6 1.2.1. Nhóm nhân t khách quan: 7
1.2.1.1. Môi trng kinh t, chính tr, xư hi trong và ngoài nc 7
1.2.1.2. Môi trng pháp lý 8
1.2.1. Nhóm nhân t ch quan: 9
1.2.1.1. Nng lc tài chính ca NHTM 9
1.2.1.2. Kh nng sinh li 9
1.2.1.3. Nng lc qun tr, điu hành 9

hƠngăVit Nam trong thi gian ti 52
3.1.1 Gii pháp t phía Chính ph và NHNN 52
3.1.1.1 Các gii pháp t phía Chính ph 52
3.1.1.2. Các gii pháp t phía NHNN Vit Nam 53
3.1.2. Gii pháp t phía các NHTM 54
3.1.2.1. Nâng cao nng lc tài chính 54
3.1.2.2. Hin đi hóa công ngh, đa dng hóa và nâng cao tin ích các sn
phm, dch v ngân hàng hin đi da trên công ngh k thut tiên tin 56
3.1.2.3. Xây dng chin lc khách hàng, đa dng hóa sn phm dch v cung
cp trên th trng theo hng nâng cao cht lng phc v truyn thng và
phát trin các dch v mi 57
3.1.2.4. Nâng cao nng lc qun tr điu hành 59
3.1.2.5. Xây dng h thng k toán phù hp vi h thng k toán quc t 60
3.1.2.6. Nâng cao cht lng đi ng nhân viên ngân hàng 61
3.1.2.7. X lý dt đim n xu 62
3.2. Kin ngh v vic h tr cácăgiiăphápănơngăcaoăhiu qu hotăđng ca
NHTM  Vit Nam 63
KT LUNăCHNGă3 65
KT LUN 66 TĨIăLIU THAM KHO
Danh mc tài liu ting Vit
Danh mc tài liu ting Anh
PH LC
Ph lc 1: Uc lng mô hình 2SLS, trong đó hiu qu hot đng ca h thng
ngân hàng là bin ph thuc (TOC) bng cách tip cn hiu qu theo chi phí.
Ph lc 2: Uc lng mô hình 2SLS, trong đó hiu qu hot đng ca h thng
ngân hàng là bin ph thuc (TOC) theo cách tip cn hiu qu theo chi phí.
Ph lc 3: Kt qu c lng mô hình Tobit, trong đó hiu qu hot đng ca h

1990 19
Hình 2.2. T chc h thng ngân hàng thng mi  Vit Nam theo Pháp lnh v
ngân hàng nm 1990 21
Hình 2.3. C cu h thng ngân hàng thng mi  Vit Nam thi k 1991 -1999
22
Hình 2.4. Th phn tin gi các ngân hàng thng mi  Vit Nam thi k 1993 –
1996 23
Hình 2.5. Th phn tín dng ca các ngân hàng thng mi  Vit Nam thi k
1993 – 1996 23
Hình 2.6. T chc h thng ngân hàng thng mi Vit Nam theo Lut Ngân hàng
1997 24
Hình 2.7. N quá hn/tng d n ca h thng ngân hàng thng mi Vit Nam
thi k 1992 – 1999 25
Hình 2.8. C cu ngân hàng thng mi  Vit Nam thi k 2001-2005 27
Hình 2.9. D n tín dng ca h thng ngân hàng đi vi nn kinh t thi k
2000-2005 (t đng) 28
Hình 2.10. Tc đ tng trng tín dng (CRED) và huy đng vn (DEPO) ca h
thng ngân hàng thng mi Vit Nam thi k 2001- 2005. 29
Hình 2.11: N quá hn/tng d n ca h thng ngân hàng thng mi Vit Nam
30
Hình 2.12. N quá hn/ tng d n ca h thng ngân hàng mt s nc trong khu
vc và Vit Nam. 31
Hình 2.13. D n tín dng ca h thng ngân hàng đi vi nn kinh t thi k
2006 – 2012 32 Hình 2.14. Tc đ tng trng tín dng (CRED) và huy đng vn (DEPO) ca h
thng ngân hàng thng mi Vit Nam thi k 2005 - 2012. 35
Hình 2.15. N xu/tng d n ca h thng ngân hàng thng mi Vit Nam. 36
Bngăbiu

- Nhng gii pháp kin ngh nào cn đa ra đ nâng cao hiu qu hot đng
ca h thng NHTM Vit Nam?
2
3. Mcătiêuănghiênăcu:
T các bài nghiên cu trc đây ti mt s quc gia trên th gii, tác gi
tng hp li các yu t chính tác đng đn hiu qu ca h thng ngân hàng và t
đó xây dng mt mô hình các nhân t tác đng đn hiu qu ca các NHTM Vit
Nam.
4. Phngăphápănghiênăcu:
Lun vn ch yu s dng phng pháp nghiên cu đnh lng đ gii
quyt vn đ nghiên cu. Trong đó, lun vn s dng phng pháp Stochatic
Frontier Analysis (SFA) đ tính toán bin hiu qu hot đng ca các NHTM Vit
Nam, sau đó s dng mô hình 2SLS và Tobit đ phân tích các nhân t tác đng
đn hiu qu hot đng ca h thng NHTM.
5. PhmăviăvƠăđiătngănghiênăcu:
Nghiên cu đc thc hin da trên ngun s liu v hiu qu hot đng
ca 30 NHTM Vit Nam t nm 2005 đn nm 2011.
6. Niădungănghiênăcu:
- C s lý lun v tính hiu qu ca h thng NHTM
- ánh giá thc trng hiu qu ca h thng NHTM Vit Nam, xem xét các
yu t tác đng đn hiu qu hot đng ca h thng.
-  xut gii pháp nâng cao hiu qu hot đng ca h thng NHTM Vit
Nam.
7. ụănghaăcaălunăvn:
Bài nghiên cu hng đn vic đa ra nhng gii pháp thit thc, kh thi nhm
b sung thêm mt kênh tham kho cho các nhà hoch đnh chính sách, các c quan
có thm quyn và mt s ban ngành liên quan trong vic gii quyt các vn đ

hàng thng mi cng không nm ngoài xu hng đó.
Hot đng kinh t ca ngân hàng thng mi là hot đng kinh doanh tin
t và dch v ngân hàng. ây là lnh vc “đc bit” vì trc ht nó liên quan trc
tip đn tt c các ngành, liên quan đn mi mt ca đi sng kinh t-xư hi và
4
mt khác, lnh vc tin t ngân hàng là lnh vc “nhy cm”- nó đòi hi mt s tôn
trng và khéo léo trong điu hành hot đng ngân hàng đ tránh nhng thit hi
cho xư hi.
Tóm li, ngân hàng thng mi là loi hình đnh ch tài chính trung gian
hot đng kinh doanh trong lnh vc tin t và dch v ngân hàng. ây là loi đnh
ch tài chính trung gian quan trng vào loi bt nht trong nn kinh t th trng,
góp phn to lp và cung ng vn cho nn kinh t, to điu kin và thúc đy nn
kinh t xư hi phát trin.
1.1.2. HiuăquăhotăđngăcaăNHTM
1.1.2.1. Kháiănimăhiuăqu hotăđng
Trong hot đng ca NHTM, theo lý thuyt h thng thì hiu qu có th
đc hiu  hai khía cnh nh sau:
(i) Kh nng bin đi các đu vào thành các đu ra hay kh nng sinh li hoc
gim thiu chi phí đ tng kh nng cnh tranh vi các đnh ch tài chính
khác.
(ii) Xác sut hot đng an toàn ca ngân hàng.
S lành mnh ca NHTM liên h cht ch ti s n đnh và phát trin ca
nn kinh t vì NHTM là t chc trung gian tài chính kt ni khu vc tit kim vi
khu vc đu t ca nn kinh t Do đó, s bin đng ca nó có nh hng đn các
ngành kinh t quc dân khác.
Theo Peter S.Rose, giáo s kinh t hc và tài chính trng đi hc Yale thì
v bn cht NHTM cng có th đc coi nh mt tp đoàn kinh doanh và hat

nng cho bit kt hp các đu vào nhân t cho phép ti thiu hóa chi phí đ sn
xut ra mt sn lng nht đnh), và mc tiêu ca các nhà sn xut tr thành mc
tiêu đt mc hiu qu kinh t cao (tính theo các ch tiêu nh chi phí, doanh thu
hoc li nhun).
Nh vy, hiu qu là phm trù phn ánh s thay đi công ngh, s kt hp
và phân b hp lý các ngun lc, trình đ lành ngh ca lao đng, trình đ qun
lý… Nó phn ánh quan h so sánh đc gia kt qu kinh t và chi phí b ra đ
đt đc kt qu đó.
ánhăgiáăhiuăquăhotăđng
6
ánh giá hiu qu hat đng ca h thng NHTM có th đc chia làm hai
nhóm là hiu qu tuyt đi và hiu qu tng đi:
(i) Các ch tiêu phn ánh hiu qu tuyt đi: (hiu qu hat đng = kt qu
kinh t - chi phí b ra đ đt đc kt qu đó) cho phép đánh giá hiu qu
hat đng ca NHTM theo c chiu rng và chiu sâu. Tuy nhiên, loi ch
tiêu này trong mt s trng hp li khó có th thc hin so sánh đc. Ví
d: Nhng ngân hàng có ngun lc ln thì to ra li nhun ln hn nhng
ngân hàng có ngun lc nh, nhng không có ngha là nhng ngân hàng
ln li có hiu qu ln hn các ngân hàng nh. Nh vy, hiu qu tuyt đi
không phn ánh đc kh nng tit kim hay lưng phí đu vào.
(ii) Các ch tiêu phn ánh hiu qu tng đi có th đc th hin di dng
tnh (hiu qu hat đng = kt qu kinh t/chi phí b ra đ đt đc kt qu
đó, hoc di dang nghch hiu qu hat đng = chi phí/ kt qu kinh t)
hoc di dng đng (dng cn biên) (hiu qu hat đng = mc tng kt
qu kinh t/ mc tng chi phí). Nhng ch tiêu này rt thun tin so sánh
theo thi gian và không gian nh cho phép so sánh hiu qu gia các ngân
hàng có quy mô khác nhau và trong các thi k khác nhau.

là điu kin giúp cho sn xut ca nn kinh t din ra bình thng, đm bo kh
nng hp th vn và hoàn tr vn ca các doanh nghip trong nn kinh t. Khi nn
kinh t có tng trng cao và n đnh, các khu vc trong nn kinh t đu có nhu
cu m rng hat đng sn xut, kinh doanh, do đó nhu cu vay vn tng, t đó
các NHTM d dàng m rng hat đng tín dng ca mình đng thi kh nng n
xu có th gim vì nng lc tài chính ca các doanh nghip đc nâng cao. Ngc
li, khi môi trng kinh t, chính tr, xư hi bt n thì li là nhân t bt li cho
hat đng ca các NHTM, nh nhu cu vay vn gim, n xu và n quá hn tng
làm gim hiu qu hot đng ca các NHTM.
Hn na, hin nay, quá trình hi nhp kinh t quc t din ra khá mnh m, các
nn kinh t ca các nc trên th gii ngày càng ph thuc vào nhau, lung vn
quc t đư và đang dn vào khu vc Châu Á, điu này đang to điu kin cho Vit
Nam nói chung và h thng ngân hàng nói riêng nhiu c hi mi trong vic tn
dng ngun vn, công ngh, kinh nghim qun lý t các quc gia phát trin. Tuy
8
nhiên, quá trình hi nhp cng to không ít khó khn và thách thc khi phi cnh
tranh trc tip vi các tp đoàn tài chính tim lc trên th gii. Trong khi thc t
hin nay cho thy các NHTM Vit Nam vn còn yu kém v nhiu mt t ngun
lc tài chính, công ngh, kh nng qun lý đn ngun lc…
Ngoài ra, vic hi nhp kinh t ngày càng sâu rng thì nhng bin đng ca
nn kinh t, chính tr, xư hi ca các nc trên th gii, nht là các nc láng
ging vi Vit Nam s có tác đng dn truyn không nh đn nn kinh t cng nh
đn hat đng ca h thng NHTM Vit Nam.
1.2.1.2.ăăăăMôiătrngăphápălỦ
Môi trng pháp lý đc th hin thông qua tính đng b, đy đ và ph
cp ca h thng lut, các vn bn di lut, vic chp hành lut pháp và trình đ
dân trí.

Nng lc tài chính ca NHTM thng đc biu hin trc ht là qua kh
nng m rng ngun vn ch s hu, vì vn ch s hu th hin sc mnh tài
chính ca mt ngân hàng. Tim lc v vn ch s hu nh hng ti quy mô kinh
doanh ca ngân hàng nh: kh nng huy đng và cho vay vn, kh nng đu t tài
chính và trang thit b công ngh.
1.2.1.2. Khănngăsinhăliă
ây cng là mt nhân t phn ánh v nng lc tài chính ca NHTM vì nó
th hin tính hiu qu ca mt đng vn kinh doanh. Th ba là kh nng phòng
nga và chng đ ri ro. Nu n xu tng thì d phòng ri ro cng phi tng đ bù
đp cho ri ro, có ngha là kh nng tài chính cho phép s dng đ bù đp tn tht
có th xy ra. Ngc li, nu n xu tng nhng d phòng ri ro không đ đ bù
đp có ngha là tình trng tài chính xu và nng lc tài chính bù đp cho khon chi
phí này b thu hp.
1.2.1.3. Nngălcăqunătr,ăđiuăhƠnhă
ây là nhân t tip theo nh hng đn hiu qu hat đng ca ngân hàng.
Nng lc qun tr, điu hành trc ht ph thuc và c cu t chc b máy qun
lý, trình đ lao đng và tính hu hiu ca c ch điu hành đ có th ng phó tt
trc nhng din bin phc tp ca th trng. Tip theo, nng lc qun tr, điu
hành còn có th đc phn ánh bng kh nng gim thiu chi phí hat đng, nâng
10
cao nng sut s dng các yu t đu vào đ to ra đc mt tp hp đu ra cc
đi.
1.2.1.4. Khănngăngădngătinăb,ăcôngăngh
ây chính là nhân t phn ánh nng lc công ngh thông tin ca mt ngân
hàng. Trc s phát trin mnh m ca khoa hc công ngh và ng dng sâu rng
ca nó vào đi sng xư hi nh ngày nay, NHTM khó có th duy trì kh nng cnh
tranh ca mình nu ch cung ng các sn phm truyn thng. Nng lc công ngh

Hng nm 2002 v “Nâng cao hiu qu hot đng đu t ca NHTM Vit Nam”,
hay nghiên cu ca nghiên cu sinh Lê Dân (2004) “ Vn dng phng pháp
thng kê đ phân tích hiu qu hot đng ca NHTM Vit Nam”, tuy đư có phn
nào tip cn vn đ bng phng pháp đnh lng nhng ch dng li ch yu 
phng thc thng kê, hoc nghiên cu ca Tin s Phm Thanh Bình (2005) vi
đ tài “Nâng cao nng lc cnh tranh ca h thng NHTM Vit Nam trong điu
kin hi nhp kinh t khu vc và quc t” cng ch dng li  phân tích đnh tính.
Còn các nghiên cu đnh lng v đo lng hiu qu hot đng ca các NHTM
nhìn chung là còn ít. Gn đây, có nghiên cu ca Bùi Duy Phú (2002) là đánh giá
hiu qu ca NHTM qua hàm sn xut và hàm chi phí, tuy nhiên hn ch ca
nghiên cu này là ch đn thun xác đnh hàm chi phí và c lng trc tip hàm
chi phí này đ tìm các tham s ca mô hình, do vy mà không th tách đc phn
phi hiu qu trong hot đng ca ngân hàng. Nguyn Th Vit Anh (2004) c
lng các nhân t phi hiu qu cho ngân hàng Nông nghip và phát trin nông
thôn Vit Nam có áp dng phng pháp hàm biên ngu nhiên ( Stochastic Frontier
Function) và c lng di dng hàm chi phí Cobb_ Douglas, tuy nhiên hn ch
c bn ca nghiên cu đó là vic ch đnh dng hàm.
Nh vy, có th nói vic áp dng nhng phng pháp phân tích đnh lng trong
nghiên cu hiu qu ca NHTM Vit Nam còn rt hn ch, thc t cng cho thy
hin nay trong phân tích hat đng ca ngành ngân hàng t cp ngân hàng đn cp
ngành, các nhà phân tích vn quen cách tip cn truyn thng, bi vì đây vn là
mt cách tip cn d hiu và d tính.
1.3.2. CácănghiênăcuăncăngoƠiă
Các nghiên cu v đánh giá hiu qu hot đng ca các ngân hàng, tip cn
theo phng pháp phân tích đnh lng, đư đc s dng trong các nghiên cu
12
nh ca Nathan và Neave (1992) áp dng phng pháp biên ngu nhiên đ phân
hàng  USA. Mô hình nghiên cu đư tính ra đc ch s Lerner hiu chnh, đây có
th là mt phát kin mi trong vic nghiên cu đng thái cnh tranh ca lnh vc
ngân hàng và các lnh vc khác và nó cng có ích trong vic nghiên cu quá trình
điu tit, chính sách th trng và các bên có liên quan.
Sophocles N.Brissimis, Manthos D. Delis, Nikolaos I. Papanikolaou (2008)
s dng mô hình 2SLS cùng vi d liu bng ca các ngân hàng đ phân tích s
nh hng ca vic c cu li h thng ngân hàng đn hiu qu hot đng ca h
thng ngân hàng nhng nc mi gia nhp khu vc Euro. Kt qu nghiên cu cho
thy mi quan h cùng chiu gia vic tái cu trúc h thng ngân hàng vi tính
hiu qu ca h thng ngân hàng di tác đng ca các nhân t v mô.
Nghiên cu ca Rima Turk Ariss (2010) đư tip cn mô hình OLS và Tobit
đ khám phá mc đ ca sc mnh th trng tác đng nh th nào đn hiu qu
và tính n đnh ca h thng trong bi cnh ca các nn kinh t đang phát trin.
Nghiên cu không tím thy bng chng mnh m v mi quan h chin lc cnh
tranh và s n đnh tài chính ti các quc gia đang phát trin. Tuy nhiên nghiên
cu đư gii thích đc tác đng ca sc mnh th trng đn hiu qu và s n
đnh ca tng ngân hàng ti các quc gia này.
Barbara Casu và Claudia Giardone (2011) trong bài nghiên cu ca mình
đư áp dng phng pháp tip cn trung gian và 2 mô hình SFA, DEA đ xem xét
mi quan h gia mc đ cnh tranh, mc đ tp trung và mc hiu qu c th ca
các NHTM khu vc Euro. Nghiên cu tìm ra đc mi quan h phi tuyn gia s
cnh tranh và tính hiu qu và các nhân t khác nh: đ nhy cm vi ri ro,
khung điu tit và các nhân t v mô khác có th nh hng trc tip và gián tip
đn mi quan h này và vì vy có th gii thích cho các nghiên cu sau này trong
cùng khu vc Euro.
Nghiên cu ca Joaquin, Maudos, Juan Fernandez de Guevara (2007) s
dng mô hình Fixed Effects đ phân tích mi quan h gia sc mnh th trng
(bao gm th trng cho vay và tin gi) và hiu qu ca ngành ngân hàng ti 15

nhiên nhìn chung thp hn so vi các phng pháp đnh lng khác và hiu qu
đu vào ca các ngân hàng có đc ch yu là do đóng góp ca hiu qu k thut
thun.
Hn na, qua thc tin tng kt các nghiên cu  nc ngoài v hiu qu
hot đng và phân tích các bin s nh hng đn hiu qu hot đng ca các
NHTM có th rút cho lun vn mt s gi ý trong vic la các bin đu vào, đu
ra trong mô hình đánh giá hiu qu ca ngành ngân hàng và to c s cho vic xây
dng mô hình Tobit đánh giá các nhân t nh hng đn hiu qu k thut, c th
là:
V mt lý thuyt: qua vic tham kho các nghiên cu, lun vn đư thy
đc nhng đim mnh các cách tip cn phân tích đnh lng, cng nh mt s
hn ch ca phng pháp này. ng thi qua đó, tác gi có đc c s đ nhn
thc lý thuyt mt cách toàn din, đy đ hn trong lnh vc nghiên cu.
V mt thc nghim: chính vic tng kt các nghiên cu trên th gii v phân tích
hiu qu biên đư giúp lun vn không nhng hiu sâu sc v mt lý thuyt mà qua
đó còn có th vn dng mt cách nhun nhuyn các mô hình SFA và Tobit vào
phân tích hiu qu hot đng ti Vit Nam. c bit là trong vic hình thành
nhng kim đnh thng kê trong vic la chn các bin đu vào, đu ra ca các
ngân hàng cho phù hp nht vi nghiên cu ca lun vn đ có th thu đc các
kt qu thc nghim có ý ngha.
Ngoài ra, trong quá trình nghiên cu các công trình ca các tác gi đi trc,
lun vn cng đư hình thành đc mt s ch tiêu đánh giá các nhân t nh hng
đn hiu qu hot đng ca toàn b h thng NHTM  Vit Nam, cng nh la
chon đc mô hình c lng thích hp nht (Tobit và 2SLS) đ phân tích nh
16
hng ca các nhân t này đn hiu qu hot đng ca toàn b 30 NHTM  Vit
Nam thi k 2005 - 2011.