B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP.HCM
TÔ TH MINH HÀ
NÂNG CAO NNG LC CNH TRANH
CA NGÂN HÀNG
TMCP SÀI GÒN SAU HP NHT
LUN VN THC S KINH T
TP. H CHÍ MINH, NM 2013 B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP.HCM
cung cp nhng kin thc quý báu trong sut thi gian hc va qua.
TP. H Chí Minh, ngày 08 tháng 10 nm 2013
Tác gi
Tô Th Minh Hà MC LC
TRANG PH BÌA
LI CAM OAN
MC LC
DANH MC CÁC KÝ HIU, CÁC CH VIT TT
DANH MC BNG BIU – TH
LI M U 1
CHNG 1 : TNG QUAN V NNG LC CNH TRANH CA NGÂN
HÀNG THNG MI 4
1.1. Tng quan v NHTM 4
1.1.1. Khái nim v NHTM 4
1.1.2. c đim ca NHTM 4
1.1.3. Các hot đng c bn ca NHTM 5
1.2. Nng lc cnh tranh ca NHTM 6
1.2.1. Khái nim cnh tranh và các loi hình cnh tranh 6
CHNG 3 : MT S GII PHÁP NÂNG CAO NNG LC CNH TRANH
CA NHTMCP SÀI GÒN SAU HP NHT 66
3.1 nh hng phát trin ca ngành Ngân hàng đn nm 20200 66
3.2 nh hng phát trin ca ngân hàng TMCP Sài Gòn đn nm 2020 67
3.3 Mt s gii pháp nâng cao nng lc cnh tranh ca ngân hàng TMCP Sài Gòn
sau hp nht 68
3.3.1 Nâng cao nng lc tài chính 68
3.3.2 Cung cp sn phm dch v đa dng, ti u 73
3.3.3 C cu li mô hình t chc và nâng cao nng lc ngun nhân lc 75
3.3.4 Nâng cao nng lc công ngh 77
3.3.5 Nâng cao nng lc qun tr điu hành ngân hàng 78
3.3.6 Phát trin th phn và mng li 79
3.3.7 Tng cng liên kt, hp tác vi các đi tác chin lc 80
3.3.8 Gii pháp khác 81
3.4 Kin ngh 82
3.4.1 Kin ngh vi Nhà nc 83
3.4.2 Kin ngh vi Ngân hàng Nhà nc 84
KT LUN CHNG 3 85
KT LUN 86
DANH MC TÀI LIU THAM KHO 87
PH LC
Bng 2.3 : Mt vài s liu v SCB sau khi hp nht vào ngày 01/01/2012 35
Bng 2.4 : Mt s ch tiêu hot đng kinh doanh ca SCB sau khi hp nht 36
Bng 2.5 : C cu tài sn SCB 37
Bng 2.6 : C cu ngun vn huy đng ca SCB 38
Bng 2.7 :Vn điu l ca SCB và mt s NHTM Vit Nam 41
Bng 2. 8 : Quy mô tng tài sn ca SCB và mt s NHTM Vit Nam 42
Bng 2.9 Mt s ch tiêu v kh nng thanh khon ca SCB 44
Bng 2.10 : ROA,ROE ca SCB và mt s NHTM Vit Nam 45
Bng 2.11 : Tng hp mt s ch tiêu th hin cht lng tài sn có ca SCB 47
Bng 2.12: t l n xu ca SCB và mt s NHTM Vit Nam 48
Bng 2.13: Thng kê s lng sn phm dch v ca SCB và mt s ngân hàng. 49
Bng 2.14 : Trình đ nhân s ti SCB nm 2012 50
Bng 2.15 : T l CBNV có trình đ cao đng, đi hc và sau đi hc ca SCB và
mt s NHTM Vit Nam 52
Bng 2.16 : Mt s phn mm lõi ca ngân hàng đang áp dng Vit Nam 53
Bng 2.17 : Th phn huy đng ca SCB và mt s NHTM Vit Nam 56
Bng 2.18 : Th phn cho vay ca mt s NHTM Vit Nam 58
Bng 2.19 : S lng đim giao dch mt s ngân hàng Vit Nam 59 BIU
Biu đ 2.1 : C cu tng tài sn SCB 38
Biu đ 2.2 : C cu ngun vn huy đng ca SCB 39
Biu đ 2.3 : C cu tng d n tín dng SCB 40
2
1. MC TIÊU NGHIÊN CU
- Làm rõ nhng vn đ lý thuyt c bn v nng lc cnh tranh,các tiêu chí
đánh giá nng lc cnh tranh ca NHTM.
- Phân tích, đánh giá thc trng nng lc cnh tranh ca NHTMCP Sài Gòn
sau hp nht.
- Hình thành gii pháp và kin ngh đ nâng cao nng lc cnh tranh ca ngân
hàng NHTMCP Sài Gòn sau hp nht.
2. MC ÍCH CA TÀI
Mc đích ca đ tài là tìm ra nhng đim mnh, đim yu, c hi và thách
thc đ đánh giá nng lc cnh tranh ca NHTMCP Sài Gòn sau hp nht, t đó
đa ra mt s gii pháp giúp NHTMCP Sài Gòn có th nâng cao nng lc cnh
tranh, phát trin bn vng, hiu qu trong xu th phát trin ca kinh t xã hi.
3. I TNG VÀ PHM VI NGHIÊN CU
- i tng: nng lc cnh tranh ca ngân hàng TMCP Sài Gòn sau hp nht
- Phm vi nghiên cu: vic nghiên cu lun vn đc thc hin trong phm vi
hot đng ca ngân hàng TMCP Sài Gòn sau hp nht đn nay.
4. PHNG PHÁP NGHIÊN CU
- Lun vn s dng các phng pháp nghiên cu khoa hc suy lun logic kt
hp vi các phng pháp thng kê, tng hp s liu, so sánh, phân tích đánh giá …
nhm gii quyt và làm sáng t mc tiêu nghiên cu ca lun vn.
- Phng pháp thu thp, x lý s liu : s liu th cp đc thu thp t các
BCTN, bn công b thông tin, t BCTC, tp chí… và đc x lý bng phn mm
EXCEL.
5. ÓNG GÓP CA TÀI
- Lun vn giúp ngi đc có cái nhìn tng quát các lý lun v nng lc cnh
tranh ca ngân hàng.
3
1.1. Tng quan v NHTM
1.1.1. Khái nim v NHTM
Ngân hàng thng mi (NHTM) là mt doanh nghip đc bit, là mt t chc
kinh doanh tin t hay trung gian tài chính cung cp đa dng dch v tài chính vi
mt s dch v đc trng là : nhn tin gi, cp tín dng, cung ng dch v thanh
toán…
Theo lut các t chc tín dng (Quc hi, 2012) thì “ngân hàng thng mi là
loi hình ngân hàng đc thc hin tt c các hot đng ngân hàng và các hot đng
kinh doanh khác theo quy đnh ca Lut này nhm mc tiêu li nhun”.
Nh vy, NHTM là t chc kinh doanh trong lnh vc tin t, đc thành lp
theo quy đnh ca pháp lut vi các hot đng chính là huy đng tin gi di nhiu
hình thc đ cp tín dng, cung ng dch v thanh toán cho các ch th trong nn
kinh t vi mc tiêu li nhun.
1.1.2. c đim ca NHTM
Mi doanh nghip kinh doanh trong mt lnh vc đu có nhng đc trng
riêng ca mình đ có th phát huy đc th mnh cng nh hn ch nhc đim đ
phát trin. NHTM cng có nhng đc đim riêng bit, khác hn so vi các đn v
kinh t khác trong nn kinh t :
- NHTM là doanh nghip hot đng kinh doanh trong lnh vc tài chính – tin t
vì mc tiêu li nhun. ây là lnh vc đc bit, nhy cm, tác đng trc tip
đn mi ngành ngh, mi hot đng, mi ch th trong nn kinh t. Do đó,
hot đng ca ngân hàng luôn chu s kim soát ca Chính ph nhm n đnh
tin t và hn ch nguy c khng hong tài chính có th xy ra.
- Hot đng kinh doanh ca NHTM ph thuc vào lòng tin và mc đ tín nhim
ca khách hàng đi vi ngân hàng. Bin c ln nht cng là khng khip nht
5
đi vi mt ngân hàng chính là s kin đt bin rút tin xy ra khi ngi gi
mt nim tin vào h thng ngân hàng và mun t mình gi tin hoc chuyn
sang các hot đng đu t có tính an toàn cao hn. Khi lòng tin đc nâng
1.2. Nng lc cnh tranh ca NHTM
1.2.1. Khái nim cnh tranh và các loi hình cnh tranh
1.2.1.1. Khái nim cnh tranh
Cnh tranh đã tn ti t lâu đi trong t nhiên, xã hi cng nh nn kinh t.
Cnh tranh buc các doanh nghip phi sn xut và cung cp nhng sn phm, dch
v ngày càng ti u cho khách hàng. ng thi, v trí cng nh uy tín ca doanh
nghip cng đc khng đnh qua quá trình cnh tranh trong nn kinh t th trng.
Khi nghiên cu v cnh tranh, K.Marx cho rng “cnh tranh là s ganh đua, s
đu tranh gay gt gia các nhà t bn nhm giành git nhng điu kin thun li
trong sn xut và tiêu th hàng hóa đ thu li nhun siêu ngch”
Hai nhà kinh t hc M P.A Samuelson và W.D.Nordhaus trong cun kinh t
hc (xut bn ln th 12) cho Cnh tranh (Competition) là s kình đch gia các
doanh nghip cnh tranh vi nhau đ dành khách hàng hoc th trng.
Cnh tranh chính là nhân t giúp thúc đy sn xut phát trin, loi b nhng
cái c, không tt đ to nên nhng cái tt hn, cht lng hn. Rõ hn thì cnh
tranh kinh t chính là nhng quan h kinh t gia các ch th ca nn kinh t th
trng, là s ganh đua ca các ch th kinh t nhm giành ly li ích (li nhun)
cao nht trong sn xut, tiêu th hàng hóa, dch v và các li ích khác… Bn cht
ca cnh tranh là ti đa hóa li nhun. Ngi sn xut nào có nng sut, cht lng,
hiu qu cao s có thu nhp cao. ng thi thông qua cnh tranh nhu cu ca ngi
tiêu dùng đc đáp ng.
1.2.1.2. Các loi hình cnh tranh
Cnh tranh đc chia thành nhiu loi, tùy theo tiêu thc la chn.
7
Cn c vào ch th tham gia th trng cnh tranh đc chia thành 3 loi :
- Cnh tranh gia ngi mua và ngi bán : ngi mua mun mua vi giá thp
nht và ngi bán mun bán vi giá cao nht. Giá c đây đc hình thành
sau khi hai bên thng lng.
- Cnh tranh gia nhng ngi mua vi nhau : khi cu ln hn cung thì s ny
sn xut, kinh doanh đu tuân th đúng vi quy đnh ca pháp lut.
- Cnh tranh không lành mnh : là cnh tranh không minh bch, trái vi lut
pháp và gây nguy hi cho xã hi cng nh nn kinh t ca đt nc.
Cnh tranh trong nn kinh t th trng ngày nay là s cnh tranh trên c s
hp tác, thúc đy, không nhm mc đích hy dit ln nhau gia các ch th kinh t.
Cnh tranh trong s hp tác cùng nhau phát trin, trong đó các ch th luôn vn
lên nhm dn đu trong vic nm đc nhng li th hn đi th.
1.2.2. Nng lc cnh tranh ca ngân hàng thng mi
Ngân hàng v bn cht cng là mt doanh nghip, đ hiu th nào là nng lc
cnh tranh ca ngân hàng thng mi thì trc ht chúng ta phi bit th nào là
nng lc cnh tranh ca mt doanh nghip.
1.2.2.1. Nng lc cnh tranh ca doanh nghip
Nng lc cnh tranh ca doanh nghip tuy đc s dng rng rãi trong các
thut ng kinh t nhng vn là khái nim chung chung và khó đo lng. Theo t
chc hp tác và phát trin kinh t (OECD) đnh ngha thì “nng lc cnh tranh là
kh nng ca các công ty, các ngành, các vùng, các quc gia hoc khu vc siêu
quc gia trong vic to ra vic làm và thu nhp cao hn trong điu kin cnh tranh
quc t trên c s bn vng”.
9
Theo TS. Nguyn Minh Tun (2010) khi bàn v nng lc cnh tranh ca
doanh nghip đã đa ra đnh ngha nh sau : “nng lc cnh tranh ca doanh nghip
là kh nng duy trì và nâng cao li th cnh tranh trong vic tiêu th sn phm, m
rng mng li tiêu th, thu hút và s dng có hiu qu các yu t sn xut nhm
đt li ích kinh t cao và đm bo s phát trin kinh t bn vng”.
1.2.2.2. Nng lc cnh tranh ca NHTM
T khái nim nng lc cnh tranh ca doanh nghip có th rút ra nng lc
cnh tranh ca NHTM là kh nng do chính ngân hàng to ra da trên c s duy trì
và phát trin nhng li th vn có, đ giành thng li trong quá trình cnh tranh vi
các NHTM khác, là kh nng cng c, m rng th phn, gia tng li nhun…nhm
Do vy, kinh doanh trong h thng NHTM chu s chi phi ca nhiu yu t
trong nc và quc t nh : môi trng pháp lut, tp quán kinh doanh các
nc, các thông l, quy đnh quc t…
1.2.3. Các nhân t nh hng đn nng lc cnh tranh ca NHTM
1.2.3.1. Nhóm yu t thuc môi trng v mô
- Th ch - lut pháp :
Vi đc đim là ni cung cp tài chính ch lc ca nn kinh t thì ngân hàng
là ngành chu nh hng ca đa s các h thng lut trong quá trình cung ng các
sn phm dch v ti các thành phn kinh t trong xã hi. Chng hn nh lut dân
s, lut xây dng, lut đt đai, lut cnh tranh, lut các t chc tín dng…Khi các
h thng lut thay đi, ngân hàng cng phi điu chnh các gói sn phm, dch v đ
có th h tr ti đa cho khách hàng cng nh hn ch ri ro cho chính ngân hàng.
H thng pháp lut trc tip to ra môi trng hot đng cho ngân hàng nh
cho phép NHTM hot đng hoc không hot đng trong lnh vc kinh doanh nào,
các điu kin đm bo hot đng gm nhng gì… tt c đu nh hng trc tip
đn vic thu hp hay m rng môi trng kinh doanh, quy mô hot đng ca các
ngân hàng nhm duy trì đ an toàn, tính hiu qu trong hot đng ca các NHTM.
11
Ngày nay, khi xu th toàn cu hóa đã tr nên tt yu, Chính ph tng dn mc
đ t do hóa tài chính và ni lng các điu kin, th tc gia nhp th trng cho các
ngân hàng, tp đoàn tài chính nc ngoài vào Vit Nam thì kh nng cnh tranh ca
các NHTM Vit Nam có nguy c b xung hng nu bn thân ngân hàng không t
mình phn đu, ci thin v th ca mình trong môi trng kinh doanh.
- Các yu t kinh t :
Các yu t kinh t bao gm : ni lc ca nn kinh t mt quc gia (th hin
qua quy mô và mc tng GDP, d tr ngoi hi…), đ n đnh kinh t v mô (th
hin qua các ch s lm phát, lãi sut, t giá hi đoái, cán cân thanh toán), đ m
ca nn kinh t (th hin qua các rào cn, s gia tng ngun vn đu t trc tip
FDI, s gia tng các hot đng xut nhp khu…), tim nng tài chính, hiu qu
Là các đi th NHTM hin ti. i th cnh tranh nh hng đn chin lc
hot đng kinh doanh ca NHTM trong tng lai. ây là nhng mi lo thng trc
ca các NHTM trong kinh doanh.
Trong nn kinh t th trng, càng nhiu đi th thì s cnh tranh càng khc
lit. Lng tin trong lu thông thì có hn, các NHTM phi tìm cách vt qua đi
th đ huy đng v mình bng nhng u đim khác bit. Cho dù khi so sánh vi các
đi th trong cùng lnh vc, các sn phm dch v cung ng ca các ngân hàng có
th ging nhau hoàn toàn v thành phn cu to thì khách hàng vn có th nhn thc
đc s khác nhau và chính điu này có nh hng đn quyt đnh ca khách hàng
khi la chn sn phm, dch v ca ngân hàng nào.
Khi toàn cu hóa kinh t din ra cng là lúc đi th cnh tranh ca ngân hàng
không ngng đc m rng. Ngoài các đi th là các ngân hàng trong nc, gi li
xut hin thêm các ngân hàng nc ngoài ti Vit Nam. Chính s có mt ngày càng
nhiu đi th cnh tranh s thúc đy ngân hàng phi thng xuyên quan tâm đi
mi công ngh, nâng cao cht lng các dch v cung ng đ chin thng trong
cnh tranh.
- S gia tng nhu cu s dng dch v ngân hàng ca nn kinh t :
13
Mt trong nhng đc đim quan trng ca ngành ngân hàng là tt c các cá
nhân, t chc kinh doanh sn xut hay tiêu dùng, thm chí là các ngân hàng khác
cng đu có th va là ngi mua các sn phm dch v ngân hàng, va là ngi
bán sn phm dch v cho NH. Nhng ngi bán sn phm thông qua các hình thc
gi tin, lp tài khon giao dch hay cho vay đu có mong mun là nhn đc mt
lãi sut cao hn; trong khi đó, nhng ngi mua sn phm (vay vn) li mun mình
ch phi tr mt chi phí vay vn nh hn thc t. Nh vy, NH s phi đi mt vi
s mâu thun gia hot đng to li nhun có hiu qu và gi chân đc KH cng
nh có đc ngun vn thu hút r nht có th. iu này đt ra cho NH nhiu khó
khn trong đnh hng cng nh phng thc hot đng trong tng lai.
Mt khác, kinh t càng phát trin, thu nhp và mc sng ca ngi dân càng
ngi mua sn phm có c hi chn la đa dng hn, th trng ngân hàng m rng
hn. iu này tt yu s tác đng làm gim đi tc đ phát trin ca các NHTM, th
phn suy gim. Hn na, trong điu kin nh vy, các doanh nghip ln ngoài vic
vay vn t ngân hàng có th có thêm các phng thc tài tr vn thông qua các
TCTD phi ngân hàng, qua th trng chng khoán…t đó, h s có s la chn
phng án có chi phí s dng vn thp nht đ ti đa hóa các li ích kinh t ca h
và chi phí qun lý ca ngân hàng s tng lên khi các khon vay ln gim đi, các
khon vay nh l gia tng, kéo theo ri ro cng ln dn. ây cng là mt trong
nhng yu t nh hng mnh m đn nng lc cnh tranh ca ngân hàng.
1.2.3.3. Nhóm yu t thuc môi trng ni b ngân hàng
Bên cnh các nhân t khách quan tác đng đn nng lc cnh tranh ca các
NHTM, trên thc t, nhóm các nhân t thuc v ni ti ca h thng NHTM cng
nh hng rt ln đn nng lc cnh tranh ca các ngân hàng này. Chúng bao gm:
• Nng lc điu hành ca ban lãnh đo NH;
• Quy mô vn và tình hình tài chính ca NHTM;
• Công ngh cung ng dch v NH;
• Cht lng nhân viên NH;
• Cu trúc t chc;
15
• Danh ting và uy tín ca NHTM
ây là nhng yu t ch có th thay đi bi chính ni b ngân hàng mà ít chu s
nh hng t bên ngoài. Mun cnh tranh đc vi các đi th khác trong ngành thì
trc ht bn thân các ngân hàng phi t hoàn thin mình, phi gây dng danh
ting, uy tín bng cht lng dch v vi cu trúc t chc hp lý, cht lng nhân
viên đt chun và công ngh cung ng dch v phi không ngng đc cp nht.
Mt khi, quy mô vn và tình hình tài chính ca ngân hàng đc n đnh và nâng
cao thì chc chn nng lc cnh tranh ca ngân hàng s đc nâng cao vt tri.
1.2.4. S cn thit phi nâng cao nng lc cnh tranh ca ngân hàng
Trong điu kin hi nhp kinh t vi khu vc và th gii, đ tn ti và đng
hàng trong huy đng vn cng nh trong cho vay vn, tng quy mô tng tài sn,
tng khi lng cho vay ti đa đi vi mt khách hàng theo nhng quy đnh ca
Ngân hàng Nhà nc. Nng lc tài chính ca mt NHTM th hin quy mô vn,
cht lng tài sn có, kh nng thanh toán và kh nng sinh li, kh nng tn ti và
phát trin mt cách an toàn không đ xy ra đ v hay phá sn.
Di đây là mt s yu t chính ca Nng lc tài chính NHTM:
- Quy mô vn ch s hu:
Là mt trong nhng nhân t quyt đnh quy mô hot đng ca ngân hàng.
Ngân hàng có vn càng cao càng có nhiu c hi phát trin các sn phm, dch v
và đu t vào nhiu lnh vc khác nhau. T đó, giúp ngân hàng gia tng li nhun,
phát trin th phn và nâng cao nng lc cnh tranh.
- Nhóm ch tiêu v quy mô và tng trng tng tài sn:
Quy mô tng tài sn cng là mt trong nhng ch tiêu quan trng khi đánh giá
nng lc tài chính ca mt ngân hàng. Quy mô càng ln, cho thy nng lc ca
ngân hàng càng ln và kh nng huy đng vn cng nh s dng vn rt n đnh
khi tc đ tng trng tài sn tng trng đu đn.
- Kh nng thanh khon:
Copyright: Tài liệu đại học ©