B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP H CHÍ MINH
VÕ TH ÁNH TUYT NÂNG CAO HIU QU QUN TR RI RO
THANH KHON TI NGÂN HÀNG THNG
MI C PHN NGOI THNG VIT NAM Chuyên ngƠnh: TƠi chính - Ngơn hƠng
Mư s: 60340201 LUN VN THC S KINH T
NGI HNG DN KHOA HC:
PGS.TS. NGUYN VN S
1.2.5 ánh giá trng thái thanh khon 10
1.2.6 Chin lc qun tr thanh khon 11
1.2.7 Các phng pháp qun lỦ ri ro thanh khon 15
1.3 Các tiêu chí đánh giá hiu qu qun tr ri ro thanh khon trong
ngơn hƠng thng mi 21
1.3.1 Vn điu l (vn đã đc cp, vn đã góp) và h s CAR (t l an
toàn vn ti thiu) 21
1.3.2 H s gii hn huy đng vn (H
1
) 21
1.3.3 H s t l gia vn t có so vi tng tài sn có (H
2
) 21
1.3.4 Ch s trng thái tin mt (H
3
) 22
1.3.5 Ch s nng lc cho vay (H
4
) 22
1.3.6 Ch s d n/tin gi khách hàng (H
5
) 22
1.3.7 Ch s chng khoán thanh khon (H
6
) 22
1.3.8 Ch s trng thái ròng đi vi các TCTD (H
7
) 23
1.3.9 Ch s (tin mt + tin gi KKH ti các TCTD)/tin gi khách hàng
(H

ti Ngơn hƠng TMCP Ngoi Thng Vit Nam 47
3.2.1 m bo vn t có  mc cn thit 47
3.2.2 Cân đi c cu ngun vn và s dng vn phù hp 48
3.2.3 Xây dng c ch chuyn vn ni b phù hp 48
3.2.4 Qun lỦ tt ri ro lãi sut và khe h lãi sut 49
3.2.5 Nâng cao nng lc qun tr trong ri ro thanh khon 49
3.2.6 Gn ri ro thanh khon vi ri ro th trng trong qun tr 50
3.2.7 Hoàn thin c cu t chc theo mô hình ngân hàng hin đi 51
3.2.8 D báo tt nn kinh t v mô 52
3.3 Gii pháp h tr 52
3.3.1 Hoàn thin các vn bn pháp lỦ 52
3.3.2 Kin ngh đi vi Chính ph 53
3.3.3 Kin ngh đi vi Ngân hàng Nhà nc 54
3.3.4 Kim soát n xu 56
3.3.5 Hoàn thin h thng xp hng tín dng ni b 57
3.3.4 Hoàn thin h thng công ngh thông tin 59
3.3.5 Phát trin và đào to ngun nhân lc 59
Kt lun 61
TƠi liu tham kho
DANH MC CÁC T VIT TT

HQT : Hi đng qun tr
NHNN : Ngân hàng Nhà nc.
NHTM : Ngân hàng thng mi.
OECD : T chc hp tác và phát trin kinh t.
TCTD : T chc tín dng.
TGTT : Tin gi thanh toán.
TGKKH : Tin gi không k hn.
TMCP : Thng mi c phn.
WTO : T chc thng mi th gii.

8
38

-1-
M U
1. Tính cp thit ca đ tƠi:
Trong nn kinh t th gii hin nay, khi mà s cnh tranh khc lit ca các
ngân hàng nhm thu hút nhng dòng vn nhàn ri trên th trng, đã làm cho nhiu
ngân hàng đang đi mt vi tình trng mt thanh khon cao. Thm chí có mt s
ngân hàng đã phá sn và nh hng đn tính an toàn ca h thng ngân hàng, gây
hu qu nghiêm trng cho toàn b nn kinh t. Chính vì vy, mt cu trúc thanh
khon hp lỦ là nhim v quan trng hàng đu mà các nhà qun lỦ ngân hàng cn
thc hin đ tài tr cho hot đng ca các Ngân hàng Thng mi th gii hin
đang cnh tranh ngày càng gay gt.
Và th trng Vit Nam cng nm trong bi cnh chung ca th gii. Tuy
nhiên, vn đ ri ro thanh khon ti th trng Vit Nam dng nh cha đc
quan tâm đúng mc. Theo đó, nu ngân hàng không có đ ngun vn cn thit đ
đáp ng mi nhu cu ca th trng s có th mt kh nng thanh khon, mt uy tín
và dn đn s đ v ca toàn h thng. Chính vì vy, vi tc đ tng trng và v
th ngày càng đc khng đnh trên th trng quc t, thì vn đ thanh khon và
qun tr ri ro thanh khon ti các Ngân hàng Thng mi Vit Nam có Ủ ngha cp
bách c v lỦ lun ln thc tin.
Trên c s vn dng nhng lỦ thuyt đc hc trong chng trình đào to
bc cao hc ca Trng i hc Kinh t Thành ph H Chí Minh, lun vn này bàn
v “Nâng cao hiu qu qun tr ri ro thanh khon ti Ngân hàng TMCP Ngoi
Thng Vit Nam ”.
2. Mc tiêu nghiên cu ca đ tƠi

6. Kt cu ca lun vn
Ngoài phn m đu, kt lun, th mc, tài liu tham kho, lun vn gm 3
chng.

-3-
Chng 1: TNG QUAN V QUN TR RI RO THANH
KHON TRONG NGÂN HÀNG THNG MI

1.1 Qun tr ri ro trong kinh doanh ngơn hƠng
1.1.1 Khái nim v ri ro
Trong môi trng sng hin nay ca chúng ta luôn tim n nhng ri ro. Ri
ro có th xut hin mt cách bt ng  mi lúc, mi ni và trong mi ngành, mi
lnh vc. Tùy theo cách tip cn nhng nhìn chung, đnh ngha ri ro có th chia
làm hai quan đim:
 Theo quan đim truyn thng: Ri ro là nhng thit hi, mt mát, nguy
him hoc các yu t liên quan đn nguy him, khó khn, hoc điu không chc
chn có th xy ra cho con ngi. Xã hi loài ngi ngày càng phát trin, hot đng
ca con ngi cng ngày càng phong phú, đa dng, và đã xut hin thêm nhng ri
ro mi, cha tng có trong quá kh.
 Theo quan đim trung hòa: Ri ro là mt s không chc chn, mt tình
trng bt n hay s bin đng tim n  kt qu. Tuy nhiên, không phi s không
chc chn nào cng là ri ro. Ch có nhng tình trng không chc chn nào, có th
c đoán đc xác sut xy ra, mi đc xem là ri ro. Nhng tình trng không
chc chn nào, cha tng xy ra và không th c đoán đc xác sut xy ra, đc

- Ri ro t giá hi đoái: là loi ri ro phát sinh trong quá trình cho vay
ngoi t hoc kinh doanh ngoi t khi t giá bin đng theo chiu
hng bt li cho ngân hàng.
- Ri ro lưi sut: là loi ri ro xut hin khi có s thay đi ca lãi sut
th trng hoc ca nhng yu t có liên quan đn lãi sut dn đn tn
tht v tài sn hoc làm gim thu nhp ca ngân hàng.
- Ri ro thanh khon: là loi ri ro xut hin trong trng hp ngân
hàng thiu kh nng chi tr do không chuyn đi kp các loi tài sn ra
tin mt hoc không th vay mn đ đáp ng yêu cu ca các hp
đng thanh toán.
1.1.3 Qun tr ri ro trong kinh doanh ngơn hƠng
Theo quan đim ca trng phái mi cho rng cn qun tr tt c mi loi ri
ro ca ngân hàng mt cách toàn din. Theo đó, qun tr ri ro là quá trình tip cn
-5-
ri ro mt cách khoa hc, toàn din và có h thng nhm nhn dng, kim soát,
phòng nga và gim thiu nhng tn tht, mt mát, nhng nh hng bt li ca ri
ro.
Qun tr ri ro bao gm các bc sau:
 Nhn dng ri ro: Nhn dng ri ro là quá trình xác đnh liên tc và có
h thng đi vi hot đng kinh doanh ngân hàng qua vic phân tích khách hàng,
môi trng kinh doanh, đc thù các sn phm, dch v và quy trình nghip v. T
đó, thng kê đc tt c các ri ro, không ch nhng loi ri ro đã và đang xy ra,
mà còn d báo đc nhng dng ri ro mi có th xut hin và đ xut các gii
pháp kim soát và tài tr ri ro thích hp.
 Phơn tích ri ro: Phân tích ri ro nhm mc đích xác đnh đc nhng
nguyên nhân gây ra ri ro. Trên c s đó, nhà qun tr s tìm ra bin pháp hu hiu
đ phòng nga ri ro và tác đng đn các nguyên nhân thay đi chúng.

- Do thiu am hiu th trng, thiu thông tin dn đn cho vay và đu t
không hp lỦ.
- Do hot đng kinh doanh trái pháp lut.
- Do cán b ngân hàng thiu đo đc ngh nghip, yu kèm v trình đ
nghip v.
 Nhóm nguyên nhơn thuc v phía khách hƠng:
- Do khách hàng vay vn thiu nng lc pháp lỦ.
- S dng vn sai mc đích, kém hiu qu.
- Do kinh doanh thua l.
- Qun lỦ vn không hp lỦ dn đn thiu thanh khon.
- Ch doanh nghip vay vn thiu nng lc điu hành, tham ô, la đo.
 Nhóm nguyên nhơn khách quan có liên quan đn môi trng hot
đng kinh doanh:
- Do thiên tai, ha hon.
- Tình hình an ninh, chính tr trong nc, trong khu vc không n đnh.
- Do khng hong, suy thoái kinh t, lm phát, bin đng t giá hi đoái.
- Môi trng pháp lỦ không thun li, lng lo trong qun lỦ v mô.

-7-
1.1.5 nh hng ca ri ro đn hot đng kinh doanh ca ngơn hƠng
vƠ nn kinh t - xư hi
Khi ri ro xy ra, thit hi đi vi ngân hàng và nn kinh t-xã hi là rt ln.
C th:
- Ri ro s gây tn tht v tài sn cho ngân hàng, nh: mt vn khi cho
vay, tng chi phí hot đng, gim li nhun và giá tr tài sn,…
- Ri ro làm gim uy tín, s tín nhim ca khách hàng và có th đánh mt
thng hiu ca ngân hàng.

Bn cht ca qun tr ri ro thanh khon có th đúc kt  hai ni dung sau:
Mt là, him khi nào ti mt thi đim tng cung bng vi tng cu thanh
khon. Do đó, ngân hàng phi thng xuyên đi phó vi tình trng thâm ht hoc
thng d thanh khon.
Hai là, thanh khon và kh nng sinh li là hai đi lng t l nghch vi
nhau. Mt tài sn có tính thanh khon càng cao thì kh nng sinh li s càng thp và
ngc li; mt ngun vn có tính thanh khon cao thng có chi phí huy đng ln
nên làm gim kh nng sinh li khi s dng đ cho vay.
Ngân hàng cn d tr thanh khon đ chi tr nhng chi phí thng xuyên,
nh lãi tin gi , và c nhng cú sc thanh khon không mong đi, nh mt cuc
rút tin gi hàng lot hay yêu cu vay vn ln. Mt ví d đin hình cho cú sc thanh
khon là nhiu ngi đ xô đn ngân hàng rút tin  cùng mt thi đim. Trong
hoàn cnh đó, hu nh không mt ngân hàng nào có th đáp ng ht nhng yêu cu
này và d dn đn nguy c sp đ, ngay c khi ngân hàng đó cha mt kh nng
thanh toán. Tt nhiên, kh nng d tr thanh khon kém cha hn s đa đn s sp
đ ca mt ngân hàng, nhng chn chc, ngân hàng s phi b ra mt khon chi phí
ln đ ng phó vi mt cú sc thanh khon không lng trc. Và điu đó s làm
gim đáng k li nhun ca ngân hàng và suy đn cùng kh nng sp đ là hoàn
toàn có th.
Thanh khon mang Ủ ngha thi đim rt ln, theo ngha, mt s yêu cu
thanh khon là tc thi hoc gn nh tc thi. Chng hn, mt khon tin gi ln
đn hn và khách hàng không có Ủ đnh tip tc duy trì s vn này ti ngân hàng;
khi đó, ngân hàng buc phi tìm kim các ngun vn có th s dng ngay nh vay
t TCTD khác. Ngoài ra, yu t thi v, chu k cng rt đáng quan trng trong vic
-9-
d kin cu thanh khon dài hn. Ví d, cu v thanh khon thng rt ln vào mùa
hè, cui hè gn vi ngày tu trng, ngày ngh và các k hoch du lch ca khách


 Cung thanh khon: Cung thanh khon là các khon vn làm tng kh
nng chi tr ca ngân hàng, là ngun cung cp thanh khon cho ngân hàng, bao gm
nhng hot đng sau đây:
- Các khon tin gi đang chuyn.
- Doanh thu t vic cung ng các dch v,
- Thu n tín dng,
- Bán các tài sn đang kinh doanh và s dng,
- Vay mn t th trng tin t.
 Cu thanh khon: Cu thanh khon là nhu cu vn cho các mc đích
hot đng ca ngân hàng, các khon làm gim qu ca ngân hàng. Thông thng,
trong lnh vc kinh doanh ca ngân hàng, có nhng hot đng to cu thanh khon:
- Khách hàng rút các khon tin gi,
- Các nhu cu tín dng có cht lng cao,
- Hoàn tr các khon vay mn phi tin gi,
- Chi phí hot đng kinh doanh,
- Thanh toán c tc cho c đông.
1.2.5 ánh giá trng thái thanh khon
Trng thái thanh khon ròng ca mt ngân hàng đc xác đnh nh sau:
Trng thái thanh khon ròng = ∑ Cung thanh khon - ∑Cu thanh khon
Nhng trng hp có th xy ra nh sau:
 Thng d thanh khon: Thng d thanh khon xy ra khi tng cung
thanh khon vt tng cu thanh khon. Lúc này, nhà qun tr cn phi đa ra quyt
đnh s dng ngun thanh khon tha đ đu t kim li cho đn khi ngun thanh
khon này đc s dng đ đáp ng thanh khon trong tng lai. Thông thng,
ngân hàng thng s dng thanh khon tha này đ mua các chng khoán d tr
th cp đã bán ra trc đó, cho vay trên th trng tin t,…
 Thơm ht thanh khon: Thâm ht thanh khon xy ra khi tng cu
thanh khon vt tng cung thanh khon. Lúc này, ngân hàng mt nhng c hi đu
t tt có th mang li li nhun, mt khách hàng khi h phi đn ngân hàng khác

1.2.6.2 Các chin lc qun tr thanh khon
 x lỦ vn đ thanh khon, ngân hàng có th tip cn theo 3 hng sau:
- To ra ngun cung cp thanh khon t bên trong (da vào tài sn Có).
-12-
- Vay mn bên ngoài (da vào tài sn N) đ đáp ng nhu cu thanh
khon.
- Phi hp cn bng c hai hng trên.
 Chin lc qun tr thanh khon da vƠo tƠi sn Có (D tr, bán các
chng khon vƠ tƠi sn)
- Chin lc tip cn thanh toán thc s: đây là phng pháp thanh toán
lâu đi nht, còn đc gi là hc thuyt cho vay thng mi. Trong chin
lc này, ngân hàng ch cho vay ngn hn. Khi nhu cu thanh khon phát
sinh, ngân hàng có th thu hi nhanh chóng các khon cho vay này hoc
bán n đ đáp ng. Tuy nhiên, chin lc này có hn ch là ngân hàng s
mt dn th phn cho vay trung và dài hn.
- Chin lc tip cn th trng tin t (hay còn gi là th trng vn ngn
hn): Chin lc này đòi hi ngân hàng phi d tr thanh khon di
hình thc nm gi nhng tài sn có tính thanh khon cao, ch yu là tin
mt và các chng khoán ngn hn. Khi xut hin nhu cu thanh khon,
ngân hàng s bán ln lt các tài sn d tr cho đn khi nhu cu thanh
khon đc đáp ng. Chin lc qun tr thanh khon theo hng này
thng đc gi là s chuyn hoá tài sn, bi l ngun cung thanh khon
đc tài tr bng cách chuyn đi tài sn phi tin mt thành tin mt.
TƠi sn thanh khon phi có các đc đim sau:
- Ph bin trên th trng nên có th chuyn hoá ra tin mt cách nhanh
chóng.
- Giá c n đnh đ không nh hng đn tc đ và doanh thu bán tài sn.

ngân hàng bao gm: vay qua đêm, tin vay ngân hàng Trung ng, bán các hp
đng mua li, phát hành chng ch tin gi kh nhng có mnh giá ln. Chin
lc qun tr thanh khon này đc các ngân hàng ln s dng rng rãi và có th
lên đn 100% nhu cu thanh khon ca h.
Hn ch ca chin lc này là ngân hàng b ph thuc vào th trng cho vay
khi gii quyt vn đ thanh khon (nhng đng thi cng đem li li nhun cao
nht) do s bin đng v kh nng cho vay và lãi sut trên th trng tin t.
Hn na, mt ngân hàng vay mn quá nhiu thng b đánh giá là có khó
khn v tài chính, khi thông tin này lan rng ra, nhng khách hàng gi tin s rút
-14-
vn hàng lot hoc ngân hàng phi huy đng vn vi chi phí cao gp nhiu ln.
Cùng lúc đó, các đnh ch tài chính khác, đ tránh ri ro có th gp phi, s thn
trng, dè dt hn trong vic tài tr vn cho ngân hàng này đ gii quyt khó khn
v thanh khon.
 Chin lc cơn đi thanh khon gia tƠi sn có vƠ tƠi sn n (qun
tr thanh khon cơn bng)
Do nhng ri ro vn có khi ph thuc vào ngun thanh khon vay mn và
nhng chi phí c hi t vic d tr thanh khon bng tài sn có, phn ln ngân hàng
đã kt hp đng thi c hai chin lc trên đ to ra chin lc qun tr thanh khon
cân bng.
nh hng ca chin lc này là: các nhu cu thanh khon thng xuyên,
hàng ngày s đc đáp ng bng tài sn d tr nh tin mt, chng khoán kh mi,
tin gi ti các ngân hàng khác ; các nhu cu thanh khon không thng xuyên
nhng có th d đoán trc nh nhu cu thanh khon theo thi v, chu k, xu
hng s đc đáp ng bng các tho thun trc v hn mc tín dng t các
ngân hàng đi lỦ hoc nhà cung ng vn khác; các nhu cu thanh khon đt xut
không th d báo đc đáp ng t vic vay mn trên th trng tin t; các nhu

khn hn và chi phí lãi vay ca ngân hàng cng tng tng ng.
Các quy đnh liên quan đn ngun vn thanh khon: Các quy đnh ca
các c quan qun lỦ ngân hàng ngày càng có xu hng quc t hoá nên ngân hàng
trong nc phi vn dng mt cách sáng to và phù hp vi thông l chung.
1.2.7 Các phng pháp qun lỦ ri ro thanh khon
1.2.7.1 Duy trì mt t l hp lỦ gia vn dùng cho d tr và vn dùng cho
kinh doanh (chin lc thanh khon) sao cho phù hp vi đc đim hot
đng ca ngân hàng.
1.2.7.2 Chú trng yu t thi gian ca vn đ thanh khon
Xét v thi gian, nhu cu thanh khon ca mt ngân hàng bao gm c trong
ngn hn và dài hn.
Nhu cu thanh khon ngn hn gn nh mang tính tc thi, bao gm các
khon tin gi giao dch, tin gi có k hn đn hn tr, các công c huy đng trên
th trng tin t.  đáp ng nhu cu thanh khon thuc loi này, đòi hi ngân
-16-
hàng phi duy trì  mc đ khá ln các loi tài sn có tính thanh khon cao (tin
mt ti qu, tin gi ti NHTW,…).
Nhu cu thanh khon dài hn do các nhân t mang tính cht thi v, chu k
và xu hng to ra.  đáp ng nh cu này, ngân hàng cn phi d phòng trc
kh nng cung cp vn t nhiu ngun khác nhau và  mc đ cao hn so vi nhu
cu thanh khon ngn hn.
1.2.7.3 m bo t l v kh nng chi tr
TSC có th thanh toán ngay
T l v kh nng chi tr =
TSN phi thanh toán ngay
Cui mi ngày, t chc tín dng phi xác đnh và có các bin pháp đ đm
bo các t l v kh nng chi tr cho ngày hôm sau.

và cho vay.
 xây dng mô hình d báo v tin gi và tin vay trong tng lai, nhà
qun tr có th s dng các k thut thng kê khác nhau cng vi kinh nghim ca
mình. Chng hn, mt mô hình d báo v s thay đi trong tin gi và tin vay có
th nh sau:
Thay đi d kin ca tin vay ph thuc vƠo các bin s sau:
- Tc đ tng trng d kin ca GDP.
- Li nhun doanh nghip d kin.
- T l tng trng v cung tin ca ngân hàng thng mi.
- T l tng trng ca tín dng thng mi.
- T l lm phát d báo.
Thay đi d kin ca tin gi ph thuc vƠo các bin s sau:
- Tng trng v thu nhp cá nhân d kin.
- Mc tng bán l d báo.
- T l tng trng cung tin ca ngân hàng trung ng.
- Li sut d kin ca tin gi trên th trng tin t.
- T l lm phát d kin.
Sau khi xây dng đc mô hình d báo nêu trên, ngân hàng có th c lng
nhu cu thanh khon bng cách tính: