BăGIÁOăDCăVĨăĨOăTO
TRNGăIăHCăKINHăTăTP.HCM
NguynăTrnăNhtăThuyên
HOÀNăTHINăMÔăHÌNHăXăLụăTPăTRUNGă
TRONGăHOTăNGăTHANHăTOÁNăQUCăTă
TIăNGỂNăHÀNGăTMCPăÁăCHỂU
LUNăVNăTHCăSăKINHăT
TP.HăChí Minh - Nmă2012
LIăCAMăOAN
Tôiăcamăđoanălunăvnăthcăs kinhătă“ăHoƠnăthinămôăhìnhăxălýătpătrungătrongă
hotăđngăthanhătoánăquc tătiăngơnăhƠngăTMCPăÁăChơu”ălà công trình nghiên
cuăcaăriêngătôi.
Nhngăsăliuăđcăsădngăcóăch rõăngunătríchădnătrongădanhămcătƠiăliuăthamă
kho.ăKtăquănghiênăcuănƠyăchaăđcăcôngăbătrongăbtăkăcôngătrìnhănghiênă
cuănƠoătătrcăđnănay. Cácăgiiăphápănêuătrongălunăvnăđcărútăraătănhngăcă
sălýălunăvƠăquáătrìnhănghiênăcuăthcătin.
Tácăgi NguynăTrnăNhtăThuyên
13
1.3.2ăCácătinăđăđăápădngămôăhìnhăxălýătpătrungătrongăhotăđngăTTQT:
15
1.3.2.1ăThunăliătrongăvicăápădngămôăhìnhăxălýătpătrungădaătrênă
cácăđcătrngăcăbnăcaăhotăđngăTTQT: 15
1.3.2.2ăVicăápădngămôăhìnhăxălýătpătrungăgiúpăhnăchăthpănhtăcácă
riăroătrongăhotăđngăTTQT 17
1.3.2.2.1 Riăroăvămô: 17
1.3.2.2.2ăRiăroăviămô: 19
1.3.2.3ăVicăápădngămôăhìnhăxălýătpătrung giúpănơngăcaoăhiuăquăhotă
đngăTTQTăcaăNHTM: 20
1.3.2.3.1ăiăviăchtălngăphcăvăkháchăhƠng: 20
1.3.2.3.2ăiăviăhiuăquăkinhădoanhăngơnăhƠng: 21
1.3.2.3.3ăiăviănnăkinhăt: 22
1.4.BƠiăhcăkinhănghimăv vicăápădng môăhìnhăxălỦătpătrung trong
hotăđng TTQT: 23
1.4.1ăBƠiăhcăkinhănghimăv vicăápădng môăhìnhăxălýătpătrungăhotăđngă
TTQTăcaăcácăngơnăhƠngăkhác: 23
1.4.1.1ăNgơnăhƠngăTMCPăcôngăthngăVităNamă(Vietinbank) 23
1.4.1.2 Ngân hàng Citibank 25
1.4.2ăBƠiăhcăkinhănghimăchoăngơnăhàng TMCP Á Châu (sauăđơyăxinăđcă
giălƠăACB): 26
KTăLUNăCHNGă1 28
Chngă 2:ă THCă TRNGă ÁPă DNG MÔă HÌNHă Xă Lụă TPă TRUNGă
TRONGăHOTăNGăTHANHăTOÁNăQUCăTăTIăACB
2.1ăTngăquanăvăACBăvƠăhotăđngăTTQTătiăACB: 29
2.1.1ăTngăquanăvăACB: 29
2.1.1.1 QuáătrìnhăthƠnhălpăvƠăphátătrin: 29
2.1.1.2ăiăthăcnhătranh: 33
2.1.1.3ăánhăgiáăvăth: 35
3.2ăGiiăphápăđiăviăcácăcăquan NhƠăncăvƠăcácăbanăngƠnhăcóăliênăquan
71
3.2.1ăGiiăphápăđiăviăcácăcăquanăNhƠănc: 71
3.2.2ăGiiăphápăđiăviăcácăbanăngƠnhăcóăliênăquan: 72
3.3 Giiăphápăđiăviădoanhănghip: 72
KTăLUN CHNGă3 74
KTăLUNăCAăLUNăVN 75
TƠiăliuăthamăkho
Phălc
Phălcă1:ăBngămuăduăsădngătrongănghipăvăTTQTătiăACB
Phălcă2:ăSăđăt chcăcaăACB
Phălcă3:ăMngăliăCNăvƠăPGDăcaăACBătínhăđnă31/12/2011
Phălcă4:ăThngăkêăcácăchătiêuăTTQTăcaăACBănmă2011
SWIFT (Society for Worldwide Interbank Financial
Telecommunication):ă Hipă hiă Vină thôngă TƠiă chínhă Liênă Ngơnă hƠngă
toƠnăthăgiiă
T/Tă (Telegraphică transfer):ă Phngă thcă thanhă toánă chuynă tină bngă
đin
TTQT:ăthanhătoánăqucăt
UCP (Uniform Customs and Practice for Documentary Credits): Quy tcă
thcăhƠnhăthngănhtăvătínădngăchngătă
URCă(UniformăRulesăforăcollection):ăQuyătcăthngănhtăvănghipăvă
nhăthu
URR (The Uniform Rules for Bank to bank Reimbursement under
Documentaryăcredit):ăQuyătcăthngănhtăhoƠnătrăliênăngơnăhƠng theo tín
dngăchngăt
Vietcombank:ăNgơnăhƠngăthngămiăcăphnăNgoiăThngăVităNam
Vietinbank:ăNgơnăhƠngăthngămiăcăphnăCôngăThngăVităNam DANHăMCăCÁCăBNGăBIU
Hìnhă1.2:ăQuyătrìnhăthanhătoánătheoăphngăthcănhăthuăkèmăchngăt
Hình 1.3: Quy trình thanh toánătheoăphngăthcătínădngăchngăt.ă
Hìnhă 1.4:ă Môă hìnhă xă lýă tpă trungă tiă trungă tơmă nghipă vă trongă ngơnă hƠng
thngămi
Hìnhă2.1:ăTcăđătngătrngăcaăACBăgiaiăđonă2007-2011
Hìnhă2.2:ăLiănhunătrcăthuăcaăACBăgiaiăđonă2007-2011
Hìnhă2.3:ăSătngătrngămngăliăkênhăphơnăphiăcaăACBăgiaiăđonă2007-2011
Hìnhă2.4:ăSoăsánhăvădoanhăsăthanhătoánăqucătăgiaăACBăvƠăcácăngơnăhƠngă
thngămiăkhác
Hìnhă2.5:ăTcăđătngădoanhăsăTTQTăcaăACBăgiaiăđonă2005-2011
Hìnhă2.6:ăTcăđătngătrng thuănhpăphíăTTQTăcaăACBăgiaiăđonă2005-2011
Hìnhă2.7:ăCăcuătăchcăcaătrungătơmăTTQTătiăACB
MăU
TínhăcpăthităcaăđătƠi
Có thănóiăhinănayănnăkinhătăVităNamănóiăriêngăvƠăthăgiiănóiăchungăđangăphiă
triăquaăgiaiăđonăkhóăkhnănhtătrongăthăkănƠy.ăCùngă viăsăvătanăcaăbongă
bóngăbtăđngăsn,ăchngăkhoán,ănnăkinhătăVităNamăđangăphiăgánhăchuănhngă
nhiên,ădoăthiăgianăápădngăchaălơuănênămôăhìnhăxălýătpătrungătiăACBăvnăcònă
nhiuătnătiăcnăkhcăphcăvƠăhoƠnăthin.
Mcătiêuănghiênăcu
DaătrênăvicănghiênăcuămôăhìnhăxălýătpătrungăthanhătoánăqucătătiăngơnăhƠngă
TMCPăÁăChơu,ălunăvnătrìnhăbƠyăquáătrìnhăchunăbătrinăkhaiăvƠămôăhìnhăthcătă
đangăđcăápădngătiăngơnăhƠngăÁăChơu.ăngăthi,ăphơnătíchăđăđaăraănhngă
thƠnhăcôngăcngănhănhngătnătiăvƠănguyênănhơnăcaămôăhìnhănƠy.ăTrênăcăsă
đó,ăđăxutănhngăgiiăphápănhmăhoƠnăthinămôăhìnhăxălýătpătrungăthanhătoánă
qucătătiăngơnăhƠngăÁăChơu.ăThôngăquaălunăvnănƠy,ătácăgiăhyăvngăcóăthăcungă
cpămăsăkinhănghimăthcătătrongăvicătrinăkhaiăápădngămôăhìnhătpătrungăxă
lýăthanhătoánăqucătăđiăviănhngăngơnăhƠngăthngămiăcóăcácăđiuăkinătngă
đngăviăngơnăhƠngăTMCPăÁăChơu.
iătngăvƠăphmăviănghiênăcu
i tng nghiên cu: tpătrungănghiênăcu môăhìnhăxălýătpătrungătrongăhotă
đngăthanhătoánă tiăngơnă hƠngăÁăChơuă vƠăthamă khoă thêmă môăhìnhăcaă mtăsă
ngân hàng khác
Phm vi nghiên cu:
Khôngăgian:ănghiênăcuămôăhìnhăxălýătpătrungăthanhătoánăqucătătiăngơnăhƠngăÁă
ChơuăvƠătìmăhiuămtăcáchăkháiăquátămôăhìnhăxălýătpătrungăthanhătoánăqucătătiă
mtăsăngơnăhƠngăkhác
Thiăgian: chăyuălƠăgiaiăđonătănmă2007-2011ălƠă giaiăđonătrcăvƠăsauăkhiă
ngơnăhƠngăÁăChơuăápădngămôăhìnhăxălýătpătrung
Phngăphápănghiênăcu:
Lunăvnăsădngătngăhpăcácăphngăphápănghiênăcuăkhoaăhc.
TrênăcăsăthuăthpăsăliuăvƠăthôngătin qua các tƠiăliu,ătpăchíăchuyênăngƠnh,ăbáo
cáoă thngă niênă caă cácă ngơnă hƠng,ă thôngă tină trênă internet… ktă hpă vi các
phngăpháp: thngăkê,ăsoăsánh,ăphơnătích,ă… tălýăthuytăđnăthcătin,ătăbênă
trongăđnăbênăngoƠiăngơnăhƠngăÁăChơu nhmăgiiăquytăvƠălƠmăsángătămcătiêuă
nghiênăcuăcaălunăvn.ăngăthi,ătipăthuăýăkinăphnăbinăcaănhiuăchuyênă
1.1 LỦălunăcăbnăvăThanhătoánăqucăt:
1.1.1.ăKháiănimăThanhătoánăqucăt:
Xét v khía cnh nn kinh t, TTQT lƠ quá trình thc hin các khon thu chi tin
t quc t thông qua h thng ngơn hƠng trên th gii nhm phc v cho các mi
quan h trao đi quc t phát sinh gia các nc vi nhau.
Xét v giác đ ngơn hƠng, TTQT lƠ mt nghip v ngơn hƠng quc t đc hình
thƠnh vƠ phát trin trên nn tng hot đng ngoi thng vƠ các quan h trao đi
quc t. Do khong cách đa lỦ, uy tín đi tác vƠ chính sách v qun lỦ ngoi hi,
chính sách qun lỦ xut nhp khu ca mi quc gia mƠ vic thanh toán tin
hƠng gia bên mua vƠ bên bán trong hot đng ngoi thng phi đc thc
hin thông qua ngơn hƠng. Cùng vi quy mô phát trin kinh t nói chung vƠ xut
nhp khu nói riêng, TTQT ngày càng thc s tr thƠnh mt nghip v quan
trng ca ngơn hƠng thng mi, mang li ngun thu v phí dch v đáng k
không nhng v s lng tuyt đi mƠ c v t trng. TTQT còn lƠ mt mt xích
quan trng chp ni vƠ thúc đy, phát trin vƠ m rng các hot đng kinh doanh
khác ca ngơn hƠng nh kinh doanh ngoi t, tƠi tr xut nhp khu, bo lƣnh
ngơn hƠng trong ngoi thng, tng cng ngun vn huy đng, đc bit lƠ vn
bng ngoi t…
1.1.2.ăVaiătròăcaăhotăđngăTTQT:
1.1.2.1.ăiăviănnăkinhăt:
Hin nay, xu th kinh t th gii ngƠy cƠng đc quc t hóa, các quc gia đang
ra sc phát trin kinh t th trng, m ca, hp tác vƠ hi nhp. Trong bi cnh
đó, TTQT nh lƠ chic cu ni gia kinh t trong nc vi kinh t th gii, có
tác dng bôi trn vƠ thúc đy hot đng xut nhp khu hƠng hoá vƠ dch v, đu
t nc ngoƠi, thu hút kiu hi vƠ các quan h tƠi chính, tín dng quc t khác.
2
Hot đng TTQT ngƠy cƠng đa dng vƠ đóng vai trò ht sc quan trng đi vi
s phát trin kinh t ca mt quc gia. Trong đó, nhơn t trung tơm vƠ quan
trng nht phi k đn lƠ các ngơn hƠng thng mi. Thông qua vic h tr tt
nhng quan h đi lỦ vi ngơn hƠng vƠ đi tác nc ngoƠi. Mi quan h nƠy
da trên c s hp tác vƠ tng tr. Vi thi gian hot đng nghip v cƠng
lơu, mi quan h ngƠy cƠng m rng. ơy cng lƠ hiu qu do TTQT mang
li cho các ngơn hng thng mi.
Th t, Ngơn hƠng thng mi có th thu li t vic khách hƠng s dng các
dch v khác phát sinh t dch v TTQT, đc bit lƠ vay vn kinh doanh xut
nhp khu. Trong quá trình thc hin TTQT, khách hƠng không đ kh nng
tài chính cn đn s tƠi tr ca ngơn hƠng, ngơn hƠng cho vay đ thanh toán
hƠng nhp khu, bo lƣnh thanh toán m L/C, chit khu b chng t xut
khu, tƠi tr trc vƠ sau khi giao hƠng, bao thanh toán…
Th nm, thc hin tt nghip v TTQT, ngơn hƠng có th giám sát đc tình
hình kinh doanh ca các doanh nghip xut nhp khu vƠ hot đng ngoi
thng nói chung, khuyn khích vƠ có chính sách h tr các ngƠnh hƠng u
tiên thông qua các dch v ca mình. T đó, to điu kin tt trong vic thc
hin qun lỦ có hiu qu hot đng xut nhp khu trong nc vƠ chính sách
qun lỦ ngoi hi theo ch đo ca Ngơn hƠng NhƠ nc vƠ Chính ph.
1.1.3.ăCácăphngăthcăchăyuătrongăTTQT:
Trong TTQT, ngi th hng vƠ ngi thanh toán thng hai quc gia khác
nhau, không th thanh toán trc tip cho nhau mƠ phi thông qua h thng ngơn
hƠng. Da trên v th ca ngi mua vƠ ngi bán, s tin tng, mi quan h vƠ
kh nng tƠi chính ca mi bên mƠ h cùng tha thun đ la chn phng thc
TTQT phù hp nht. VƠ tùy theo đó mƠ s tham gia ca ngơn hàng ít hoc nhiu
trong tng thng v y. Sau đơy, xin xét đn tng phng thc TTQT ch yu
theo th t vai trò ca ngơn hƠng ngƠy cƠng tng. 4
1.1.3.1.ăăPhngăthcăchuynătin:
ơy lƠ phng thc đn gin nht trong TTQT. Hin nay, ph bin nht lƠ thanh
toán chuyn tin bng đin Swift. Theo đó, nhƠ nhp khu đn ngơn hƠng yêu
Thc hin lnh
chuyn tin
Báo có tài
khon
1
2
3
4
5
1.1.3.2.ăăPhngăthcănhăthu.ă
Nh thu lƠ phng thc thanh toán mƠ nhƠ xut khu sau khi hoƠn thƠnh ngha
v giao hƠng hoc cung ng dch v, u thác cho ngơn hƠng phc v mình (ngơn
hƠng nh thu) gi b chng t thông qua ngơn hƠng ca ngi mua (ngơn hƠng
thu h) đn cho ngi mua đ đc thanh toán, chp nhn hi phiu hay chp
nhn các điu kin vƠ điu khon khác. Trong phng thc nh thu, các ngơn
hƠng ch tham gia vi t cách lƠ trung gian thu h tin, không cam kt, không
bo lƣnh thanh toán đi vi nhƠ xut khu cng nh nhƠ nhp khu. Các ngơn
hƠng ch cn thc hin đúng các ch th nh thu vƠ tp quán quc t. Hin nay,
vic thc hin phng thc nh thu ca các ngơn hƠng trên th gii đc áp
dng theo Quy tc thng nht v nghip v nh thu (The Uniform Rules for
Collections - URC 522)(Phòng thng mi Quc t, S xut bn 522).
Có 2 loi nh thu chính: nh thu tr ngay (Documents against payment -DP) và
nh thu tr chm (Documents against Acceptance - DA).
Phng thc nh thu có s tham gia sơu hn ca ngơn hƠng thng mi so vi
phng thc chuyn tin. Ngơn hƠng ca nhƠ xut khu tham gia gi chng t
vƠ lp ch th nh thu. Ngơn hƠng ca nhƠ nhp khu có trách nhim thc hin
theo ch th nh thu ca ngơn hƠng nh thu. Tuy nhiên, vic thanh toán trong
phng thc nƠy cng ph thuc vƠo thin chí ca ngi nhp khu. Ri ro
không thanh toán phát sinh cao đi vi phng thc nh thu tr chm vì khi
Ngân hàng nh thu
Giao hàng
Thông báo BCT
Gi BCT
Thanh toán/
Thông báo chp nhn
Thanh toán/
Cam kt thanh toán
và giao BCT
Xut trình BCT
nh thuBáo có/ thông báo
cam kt thanh toán
7
8
6
5
4
3
2
1
KỦ kt hp đng ngoi thng
7
chng t ca các ngơn hƠng trên th gii đc áp dng theo UCP600( Uniform
Customs and Practices for Documentary Credits, 2007 Revision) (Phòng thng
mi Quc t, S xut bn 600) và ISBP681 (International Standard Banking
Cam kt thanh toán
BCT và giao BCT
Xut trình BCT
Báo có/ thông báo
cam kt thanh toán
KỦ kt hp đng ngoi thng
Phát hành LC
Thông báo LC
Yêu cu phát hƠnh
LC
Ngân hàng
phát hành
10
0
9
8
7
6
5
3
4
2
1
8
1.2 GiiăthiuăvămôăhìnhăxălỦătpătrungătrongăngơnăhƠngăthngămi
Hot đng kinh doanh ngơn hƠng lƠ mt loi hình kinh doanh đc bit, cung cp
nhng dch v tƠi chính, tin t cho khách hƠng. Các sn phm dch v đc bit
Hình 1.4: Mô hình xălỦătpătrungătiătrungătơmănghipăvătrongăngơnăhƠngă
thngămi
1.3 Să cnă thită phiă ápă dngă môă hìnhă xă lỦă tpă trungă trong hotă đngă
TTQT:
1.3.1 Tínhăttăyuăphiăápădng môăhìnhăxălỦătpătrungăhotăđngăTTQT:
Trong xu hng toƠn cu hóa hin nay, thng mi quc t ngƠy cƠng phát trin
vƠ thanh toán quc t đƣ tr thƠnh mt hot đng c bn, không th thiu ca các
ngơn hƠng. Hot đng thanh toán quc t giúp ngơn hƠng đáp ng tt hn nhu
cu đa dng ca khách hƠng trong các mi quan h ngoi thng. ng thi,
thanh toán quc t lƠ mt mng dch v mang li mt ngun thu nhp phí ln vƠ
bn vng cho ngơn hƠng thng mi. Do vy, m rng vƠ nơng cao nghip v
thanh toán quc t luôn lƠ mc tiêu quan trng hƠng đu ca các ngơn hƠng
thng mi. VƠ nh đƣ đ cp trên, vic áp dng mô hình x lỦ tp trung trong
Các phòng,
ban Hi s có
liên quan
Khách hàng
có nhu cu
giao dch trc
tip
Phòng giao
dch
Chi nhánh
S giao dch
Trung tơm x
lỦ nghip v
tp trung
10