B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP. H CHÍ MINH
NG TH LANăHNG
CÁC NHÂN T NHăHNGăN S HÀI LÒNG CA
KHÁCH HÀNG DOANH NGHIP S DNGăIN TI
TNGăCÔNGăTYăIN LC THÀNH PH H CHÍ MINH NG TH LANăHNG
LUN VN THC S KINH T
CÁC NHÂN T NHăHNGăN S HÀI LÒNG CA
KHÁCH HÀNG DOANH NGHIP S DNGăIN TI
TNGăCÔNGăTYăIN LC THÀNH PH H CHÍ MINH CHUYÊN NGÀNH: THNG MI
MÃ S: 60.34.10
Li đu tiên tôi xin bày t lòng cm n chân thành đn Cô TS.T TH
M LINH, ngi hng dn khoa hc ca lun vn, đã tn tình hng dn và
giúp đ tôi hoàn thành lun vn này.
Xin chân thành cám n quý Thy cô ca trng i hc Kinh t TP. H
Chí Minh đã truyn đt cho tôi nhng kin thc cn thit trong sut khóa hc.
Cám n Tng công ty in lc TP.HCM đã to điu kin cho tôi thc hin
lun vn này.
Cm n gia đình đng viên tinh thn và h tr cho tôi trong sut thi gian
theo đui chng trình hc tp.
Cám n bn bè, đng nghip đã to điu kin giúp đ tôi trong quá trình
thu thp d liu ca đ tài. Tác gi
ng Th LanăHng
1.3.4. Mô hình các nhân t tác đng đn s hài lòng ca khách hàng ca Zeithaml và
Bitner (2000)
[6]
18
1.4. căđimăngƠnhăđin và dch v cung cpăđin ti Vit Nam 19
1.4.1. c đim ca ngành đin Vit Nam 19
1.4.2. Nhng đc trng c bn ca sn phm đin nng 22
1.4.3. Dch v cung cp đin cho khách hàng 23
1.5. Mô hình nghiên cuăđ xut 24
KT LUNăCHNGă1 28
CHNG 2. TNG QUAN V TNGăCÔNGăTYăIN LC THÀNH PH H
CHÍ MINH 29
2.1. Tng quan v Tngăcôngătyăin lc TP.HCM 29
2.1.1. Gii thiu chung v Tng công ty in lc TP.HCM 29
2.1.2. Quá trình hình thành và phát trin ca Tng công ty in lc TP.HCM 30
ii
2.2.ăCăcu t chc qun lý 30
2.3. Tình hình hotăđng ca Tngăcôngătyăin lc TP.HCM 31
2.4. Dch v cung cpăđin cho khách hàng và thc tinăđánhăgiáăs hài lòng ca
khách hàng ti Tng côngătyăin lc TP.HCM 34
2.4.1. Dch v cung cp đin cho khách hàng 34
2.4.2. Thc tin đánh giá s hài lòng ca khách hàng ti Tng công ty in lc
TP.HCM 35
KT LUNăCHNGă2 37
CHNGă3.ăPHNG PHÁP NGHIÊN CU 38
3.1. Thit k nghiên cu 38
3.1.1. Nghiên cu đnh tính 40
3.1.2. Nghiên cu đnh lng 44
3.2. Ngun thông tin 45
3.3. Thit k mu và phng pháp chn mu 46
cao hình nh, thng hiu ca Công ty 76
5.3. Nhng hn ch caăđ tƠiăvƠăhng nghiên cu tip theo 83
5.3.1. Hn ch caăđ tài 83
5.3.2.ăHng nghiên cu tip theo 84
KT LUNăCHNGă5 85
KT LUN 86
Tài liu tham kho
Ph lc
iv
DANH MC T VIT TT ACSI American Customer Satisfaction Index
BOT Hình thc đu t Xây dng-Vn hành-Chuyn giao
CLDV Cht lng dch v
CMIS Phn mm qun lý khách hàng
Bng 2.1. Các Công ty đin lc trc thuc EVNHCMC 31
Bng 2.2. Kt qu kho sát mc đ hài lòng ca khách hàng 35
Bng 3.1. Bng tng hp các thang đo 42
Bng 3.2. Thang đo s hài lòng 44
Bng 4.1. Thng kê loi hình DN 48
Bng 4.2. Thng kê quy mô DN 49
Bng 4.3. Thng kê mc đin nng tiêu th 49
Bng 4.4.
H s
Cronbach’s alpha ca các thang đo 51
Bng 4.5. Kt qu phân tích nhân t EFA 53
Bng 4.6. Phân tích nhân t s hài lòng 55
Bng 4.7. Kt qu hi quy ca mô hình 59
Bng 4.8. Bng phân tích phng sai ANOVA 60
Bng 4.9. Tóm tt các h s hi quy 60
Bng 4.10. Trung bình s hài lòng gia các khu vc 63
Bng 4.11. Thng kê mô t các yu t đánh giá mc đ hài lòng 65
Bng 4.12. S hài lòng ca khách hàng 67
1
TÓM TT in nng là ngun nng lng quan trng phc v đi sng nhân dân và
góp phn thúc đy kinh t xã hi phát trin. nâng cao nng lc cnh tranh trong
giai đon hi nhp WTO và l trình th trng đin, Tng công ty in lc
TP.HCM đư và đang có s chuyn mình mnh m và tp trung vào vic nâng cao
s hài lòng ca khách hàng, tip tc phát huy vai trò ca mt trong nhng đn v
cung cp đin hàng đu, đóng góp thit thc cho mc tiêu phát trin kinh t bn
vng ca Thành ph.
Nghiên cu này đo lng các nhân t nh hng đn s hài lòng ca khách
hàng doanh nghip s dng đin ti Tng công ty in lc TP.HCM. Bng phng
pháp điu tra kho sát thông qua bng câu hi đi vi 235 khách hàng doanh
nghip, kt qu nghiên cu cho thy có 5 nhân t nh hng đn s hài lòng ca
tiêu th. Mc dù Tng công ty in lc Thành ph H Chí Minh đư nhn thc đc
vai trò ca đi tng khách hàng doanh nghip có nh hng ln đn hot đng sn
xut kinh doanh và đang n lc ci thin cách thc phc v nhng hiu qu cha
đt nh mong mun, hin ti vn còn tn ti tình trng cha hài lòng ca đi tng
khách hàng này v thi gian thc hin dch v, thái đ ca nhân viên, tình trng mt
đin,
K t nm 2008, Tng công ty in lc TP.HCM đư thc hin các cuc điu
tra kho sát s hài lòng ca khách hàng hng nm theo thang đim xp hng t 1
đn 9 (1 là s hài lòng thp nht và 9 là s hài lòng cao nht). Tuy nhiên, các kho
sát và đánh giá này vn cha bao quát ht các nhân t nh hng đn s hài lòng
ca khách hàng nên kt qu kho sát cha thc s có chiu sâu.
Theo l trình đư đc Chính ph phê duyt, th trng phát đin cnh tranh
s chính thc vn hành hoàn chnh t nm 2014, th trng bán buôn đin cnh
tranh t nm 2015 và th trng bán l đin cnh tranh s thc hin sau nm 2022.
Ngành đin s m ca hi nhp đ đáp ng mt cách hiu qu nht đi vi nhu cu
s dng đin tng lên và yêu cu v cht lng dch v cung cp đin ngày càng
3
cao ca khách hàng doanh nghip. S phát trin sôi đng ca th trng đin trong
thi gian ti s to ra nhng c hi nhng đng thi cng đt ra nhng thách thc.
Vì vy, đ có th phát trin bn vng, Tng công ty in lc Thành ph H Chí
Minh phi luôn ci tin cht lng dch v, nhm nâng cao s hài lòng ca khách
hàng doanh nghip. làm đc điu này, vic tìm ra nhng yu t tác đng đn
s hài lòng ca khách hàng là thc s cn thit và s là nn tng vng chc cho vic
hoch đnh chin lc đ đem li sn phm dch v ti u nht, nhm nâng cao s
tha mãn ca khách hàng doanh nghip và gia tng kh nng cnh tranh ca Tng
công ty in lc TP.HCM trong thi gian ti. Chính vì nhng lý do nói trên, tác gi
đư chn thc hin đ tài ắCÁC NHÂN T NH HNG N S HÀI LÒNG
CA KHÁCH HÀNG DOANH NGHIP S DNG IN TI TNG CÔNG
TY IN LC THÀNH PH H CHÍ MINH”.
2. Mc tiêu nghiên cu
hàng doanh nghip đ điu chnh và b sung thang đo.
+ Nghiên cu đnh lng: thc hin phng vn thông qua bng câu hi đi
vi khách hàng doanh nghip ti TP.HCM. Phng pháp ly mu thun tin. Kt
qu kho sát s đc nhp liu vào phn mm x lý s liu thng kê SPSS 17.0 đ
tin hành phân tích.
- Phm vi nghiên cu: các doanh nghip s dng đin ca Tng công ty
in lc TP.HCM trên đa bàn TP.HCM.
Thi gian nghiên cu t tháng 4 đn tháng 9 nm 2012.
4. Tính mi ca nghiên cu
4.1 Các nghiên cuăliênăquanăngoƠiănc
4.1.1. Haim Cohen, 2010. S dng mô hình SERVQUAL đo lng cht
lng dch v, trng hp Công ty đin lc Israel (IEC). i hc Haifa,
Israel
[18]
Mc tiêu ca nghiên cu là s dng thang đo SERVQUAL đo lng cht
lng dch v nhm nâng cao s hài lòng ca khách hàng, trng hp đin hình ti
Công ty đin lc Israel, c mu là 500. Nghiên cu s dng thang đo CLDV
5
SERVQUAL gm 05 thành phn: đ tin cy, đ đáp ng, s bo đm, đng cm và
phng tin hu hình. Kt qu xác đnh đc khong cách gia cm nhn và k
vng ca khách hàng đi vi các thành phn. Trong đó, khong cách ln nht gia
cm nhn và k vng ca khách hàng là yu t s tin cy, đ đáp ng, ngc li
phng tin hu hình có khong cách gia cm nhn và k vng nh nht. Khách
hàng k vng ln nht v yu t đ tin cy và s đm bo; tuy nhiên khách hàng li
hài lòng nht vi yu t s đm bo và phng tin hu hình. Kt qu nghiên cu
này là tin đ đ ci tin cht lng dch v nâng cao s hài lòng ca khách hàng.
4.1.2. Sharma Hemant, 2010. oă lng mcă đ cm nhn ca khách
hàng v chtălng dch v cung cp đin South Haryana, nă. Tp chí
International Journal of Business and Management Science, s tháng 1
4.2.1. Lê Hoàng Vit, 2010. Nghiên cu gii pháp nâng cao dch v khách
hàng ti Tng công ty in lc TP.HCM. Lun vn thc s.ă i hc Nông
nghip Hà Ni
[3]
Nghiên cu s dng phng pháp đnh tính, da trên s liu th cp đ phân
tích dch v khách hàng ti Tng công ty in lc TP.HCM. Nghiên cu đư đa ra
gii pháp nâng cao dch v khách hàng ti Tng công ty in lc TP.HCM nh xây
dng trung tâm chm sóc khách hàng, nâng cao cht lng đin nng, chm sóc
khách hàng đc bit là khách hàng ln, đa dng hoá các hình thc kinh doanh dch
v đin, nâng cao cht lng qun lỦ đu t xây dng.
4.2.2. Nguyn Huy Phong và Phm Ngc Thúy, 2007. SERVQUAL hay
SERVPERF ậ Mt nghiên cu so sánh trong ngành siêu th bán l Vit Nam.
Tp chí phát trin KH&CN, tp 10, s 8
[8]
Mc tiêu ca nghiên cu nhm so sánh hai mô hình đo lng cht lng dch
v SERVQUAL và SERVPERF trong bi cnh nghiên cu các yu t nh hng
đn s hài lòng ca khách hàng đi vi dch v ti các siêu th bán l Vit Nam,
trng hp ti TP.HCM. Kt qu nghiên cu cho thy: (1) s dng mô hình
SERVPERF s cho kt qu tt hn mô hình SERVQUAL; (2) Bn câu hi theo mô
hình SERVPERF ngn gn hn phân na so vi SERVQUAL, không gây nhàm
chán và mt thi gian cho ngi tr li.
4.2.3. Lê Trn Thiên Ý, 2012. ánh giá s hài lòng ca khách khi mua
sm ti các siêu th TP.Cn Th. Lunăvnăthcăs.ăi hc Kinh t Thành
ph H Chí Minh
[6]
7
tài nghiên cu đư tng hp các mô hình lý thuyt v s hài lòng ca
các nhân t nh hng đn s hài lòng khách hàng và cha phn ánh đc tm
quan trng ca tng yu t do vy kt qu phn ánh cha đy đ và chính xác.
Nghiên cu nhm xác đnh c th các yu t tác đng đn s hài lòng
ca khách hàng doanh nghip s dng đin ti Tng công ty in lc TP.HCM, t
đó đ xut mt s gii pháp giúp Tng công ty in lc TP.HCM nâng cao s hài
lòng ca khách hàng.
5. Kt cu caăđ tài
tài có kt cu gm 5 chng:
Chng 1: C s lý lun
Chng 2: Tng quan v Tng công ty in lc TP.HCM
Chng 3: Phng pháp nghiên cu.
Chng 4: Phân tích kt qu nghiên cu
Chng 5: Gii pháp nâng cao s hài lòng ca khách hàng doanh nghip
s dng đin ti Tng công ty in lc TP.HCM
Ngoài ra, còn có phn Ph lc và Tài liu tham kho.
9
CHNG 1. C S LÝ LUN
có th xác đnh da vào mt thc đo chun mà phi xét đn nhiu yu t liên quan
khác trong trng hp c th và khách hàng da nhiu vào cm nhn cá nhân cng
nh trng thái tâm lỦ lúc đánh giá.
Tính không th tách ri
Tính không th tách ri ngha là vic tiêu th và sn xut dch v đc thc
hin đng thi. Nhng sn phm hu hình sau khi đc sn xut s thông qua các
đi lý trung gian, bán s và l ri mi s dng. Còn dch v vic sn xut và tiêu th
din ra cùng lúc, có s hin din ca ngi cung cp dch v và ngi s dng dch
v. Nói cách khác, s gn lin ca hai quá trình này làm cho dch v tr nên hoàn
tt.
Tính không th ct tr
Dch v nói chung là không th lu tr đc nh các sn phm hàng hóa,
ngha là sn phm dch v không th sn xut sn ri lu kho ch tiêu th. Vì vy
sn phm dch v không th hoàn tr, thu hi hay bán li.
Vì nhng đc tính va nêu, dch v khó đo lng, các nhà nghiên cu đư có
nhiu n lc đ khám phá ra cách thc đ đo lng cht lng dch v, s hài lòng
dch v.
1.1.2. Chtălng dch v
Có nhiu quan đim khác nhau v cht lng dch v, tuy nhiên, dch v là
dành phc v khách hàng. Dch v có nhng thuc tính đc thù và các nghiên cu
v cht lng dch v trong cùng mt lnh vc hay trong các lnh vc khác nhau đư
cho thy rng cht lng dch v theo cm nhn khách hàng là mt quá trình phc
tp.
Theo Lehtinen & Lehtinen (1982), cht lng dch v phi đc đánh giá
trên hai khía cnh là quá trình cung cp dch v và kt qu ca dch v.
Theo Parasuraman et al (1985, 1988) đnh ngha ắCht lng dch v đc
xác đnh là khong cách gia k vng ca khách hàng v dch v và cm nhn ca
h sau khi đư s dng dch v đó”.
11
Gronroos (1998) cng đ ngh hai lnh vc ca cht lng dch v đó là cht
ắS hài lòng là mc đ phn ng ca ngi tiêu dùng đi vi vic c lng
s khác nhau gia nhng mong mun trc đó (hoc nhng tiêu chun cho s th
hin) và s th hin thc s ca sn phm nh là mt s chp nhn sau khi dùng
nó” (Tse và Wilton, 1988).
ắS hài lòng là mc đ ca trng thái cm giác ca mt ngi bt ngun t
vic so sánh kt qu thu đc t sn phm vi nhng k vng ca ngi đó”
(Kotler, 2001).
Mc đ hài lòng ph thuc s khác bit gia kt qu nhn đc và k vng,
nu kt qu thc t thp hn k vng thì khách hàng không hài lòng, nu kt qu
thc t tng xng vi k vng thì khách hàng s hài lòng, nu kt qu thc t cao
hn k vng thì khách hàng rt hài lòng. Do đó sn phm - dch v nht thit phi
tha mưn đc nhu cu ca khách hàng và ly yêu cu ca khách hàng làm cn c
đ ci thin cht lng sn phm - dch v. Nu khách hàng cm thy nhu cu ca
mình không đc tha mãn thì h s không hài lòng vi sn phm - dch v mà h
nhn đc.
Trong nghiên cu này, s hài lòng ca khách hàng s dng đin là kt qu
ca quá trình nhn xét, đánh giá ca khách hàng khi s dng đin có đáp ng đc
các nhu cu và k vng ca h hay không thông qua vic thu thp, phân tích tng
hp ý kin phn ánh ca khách hàng trong quá trình s dng đin.
1.2.2. Phân loi s hài lòng ca khách hàng
S hài lòng ca khách hàng có th đc phân loi thành ba loi và chúng có
s tác đng khác nhau đn nhà cung cp dch v (Hoàng Xuân Bích Loan, 2008).
Hài lòng tích cc (Demanding customer satisfaction): đây là s hài lòng
mang tính tích cc. i vi nhng khách hàng có s hài lòng tích cc, h và
nhà cung cp s có mi quan h tt đp, tín nhim ln nhau và cm thy hài
lòng khi giao dch. Hn th, h cng hy vng nhà cung cp dch v s có đ
kh nng đáp ng nhu cu ngày càng cao ca mình. Chính vì vy, đây là
nhóm khách hàng d tr thành khách hàng trung thành. Yu t tích cc còn
13
th hin ch, chính t nhng yêu cu không ngng tng lên ca khách hàng
[2]
Ch s hài lòng ca khách hàng (Customer Satisfaction Index ậCSI) đc
ng dng nhm đo lng s thõa mãn ca khách hàng đi vi các ngành, các doanh
nghip nhiu quc gia phát trin trên th gii. Xây dng và ng dng ch s CSI
ca các doanh nghip giúp cho vic xây dng h thng d liu thông tin v s hài
lòng ca khách hàng, làm c s cho vic hoch đnh chin lc cnh tranh, tip th,
xây dng thng hiu nhm gia tng nng lc cnh tranh ca doanh nghip.
Ch s hài lòng ca khách hàng bao gm các nhân t (bin), mi nhân t
đc cu thành t nhiu yu t c th, đc trng ca sn phm hoc dch v. Xung
quanh bin s này là h thng các mi quan h nhân qu xut phát t nhng bin s
khi to nh s mong đi (expectations) ca khách hàng, hình nh (image) doanh
nghip và sn phm, cht lng cm nhn (perceived quality) và giá tr cm nhn
(perceived quality) v sn phm hoc dch v kèm theo đn các bin s kt qu ca
s hài lòng nh s trung thành (customer loyalty) hay s than phin ca khách hàng
(customer complaints).
Trong mô hình ch s hài lòng ca M (hình 1.1), giá tr cm nhn chu tác
đng bi cht lng cm nhn và s mong đi ca khách hàng. Khi đó, s mong
đi ca khách hàng có tác đng trc tip đn cht lng cm nhn. Trên thc t, khi
mong đi càng cao, có th tiêu chun v cht lng cm nhn ca khách hàng đi
vi sn phm càng cao hoc ngc li. Do vy, yêu cu v cht lng sn phm và
dch v cung cp cho khách hàng cn phi đm bo và đc tha mưn trên c s s
hài lòng ca h. S hài lòng ca khách hàng đc to thành trên c s cht lng
cm nhn, s mong đi và giá tr cm nhn, nu cht lng và giá tr cm nhn cao
hn s mong đi s to nên lòng trung thành đi vi khách hàng, trng hp ngc
li, đy là s phàn nàn hay s than phin v sn phm mà h tiêu dùng.
15
Hình 1.1. Mô hình ch s hài lòng khách hàng ca M
(American Customer Sastification Index ậ ACSI)