BăGIÁOăDCăVÀăÀOăTO
TRNGăIăHCăKINHăTăTp.HCM
NGÔăTHăPHNG GIIăPHÁPăNỂNGăCAOăHIUăQUă
QUNăLụăRIăROăTệNăDNGăIăVIă
NGỂNăHÀNGăTHNGăMIăCăPHNăNAMăVIT
LUNăVNăTHCăSăKINHăT
TP. H Chí Minh – Nm 2012
BăGIÁOăDCăVÀăÀOăTO
TRNGăIăHCăKINHăTăTp.HCM
NGÔăTHăPHNG GIIăPHÁPăNỂNGăCAOăHIUăQUă
QUNăLụăRIăROăTệNăDNGăIăVIă
1.2. RI RO TÍN DNG 7
1.2.1. Khái nim ri ro tín dng 7
1.2.2. Phân loi ri ro tín dng 7
1.2.3. ánh giá ri ro tín dng theo phng pháp đnh lng 8
1.2.4. ánh giá ri ro tín dng theo phng pháp đnh tính 11
1.2.5. Nguyên nhân ca ri ro tín dng 13
1.2.5.1. Nguyên nhân khách quan 13
1.2.5.2. Nguyên nhân ch quan 13
1.2.6. Hu qa 14
1.3. QUN LÝ RI RO TÍN DNG TRONG NHTM 14
1.3.1. Khái nim qun lý ri ro tín dng 14
1.3.2. Quy trình qun lý ri ro tín dng trc khi cho vay 14
1.3.3. Quy trình qun lý ri ro tín dng trong và sau khi cho vay 17
1.4. BÀI HC KINH NGHIM QUN LÝ RI RO TÍN DNG
CA MT S NC TRÊN TH GII 18
1.4.1. Kinh nghim ca Trung Quc: 19
1.4.2. Kinh nghim ca M 20
Chngă2:ăTHC TRNG HOTăNG TÍN DNG VÀ QUN LÝ
RI RO TÍN DNG TI NGÂN HÀNG TMCP NAM VIT 23
2.1 GII THIU NGÂN HÀNG TMCP NAM VIT 23
2.1.1 Lch s hình thành và phát trin 23
2.1.2 S đ t chc 24
2.1.3 Các sn phm dch v do Navibank cung cp 24
2.1.4 Kt qu kinh doanh 25
2.1.5 Tình hình hình tài chính 25
2.1.6 Hot đng dch v 26
2.2 THC TRNG HOTăNG TÍN DNG TI NGÂN HÀNG
TMCP NAM VIT 27
2.2.1 D n tín dng 27
2.2.2 Phân loi tín dng 29
3.1.2 Mc tiêu chin lc 55
3.2 GII PHÁP NÂNG CAO HIU QU QUN LÝ RI RO
TÍN DNGăI VI NGÂN HÀNG TMCP NAM VIT 57
3.2.1 a dng hóa đi tng khách hàng, ngành ngh cho vay 57
3.2.2 Nâng cao cht lng thm đnh tín dng trc khi cho vay 57
3.2.3 Sm nhn bit các du hiu cnh bo khon vay có vn đ 58
3.2.4 iu chnh h thng chm đim cho phù hp thc t 59
3.2.5 Xây dng ngun nhân lc vng mnh 63
3.2.6 Tng cng công tác kim tra, kim soát 64
3.2.7 Tng cng công tác x lý ri ro tín dng 65
3.3 KIN NGH 67
3.3.1 i vi Nhà nc và Ban, Ngành có liên quan 67
3.3.2 i vi Hip Hi Ngân hàng Vit Nam 69
TÀI LIU THAM KHO 72
Bng 2.9: Phân loi nhóm n
Bng 2.10: T l n xu, n quá hn
Bng 2.11: N xu, n quá hn nm 2008 phân theo đn v
Bng 2.12: N xu, n quá hn nm 2009 phân theo đn v
Bng 2.13: N xu, n quá hn nm 2010 và quỦ 3/2011 phân theo đn v
Bng 3.1: Mt s ch tiêu hot đng giai đon 2011-2020
Bng 3.2: Các ch tiêu phi tài chính
Bng 3.3: Xp hng khách hàng
Bng 3.4: ánh giá ri ro khách hàng
Hình 2.1: D n tín dng
Hình 2.2: D n theo thi hn vay
Hình 2.3: D n theo đi tng vay
Hình 2.4: D n theo mc đích vay
Hình 2.5: N xu, n quá hn
Hình 2.6: T l n xu, n quá hn
1
LI M U
1. S cn thit caăđ tài
Nm 2008 khng hong tài chính bùng phát ti M và lan rng toàn cu,
kéo theo s sp đ đng lot ca nhiu đnh ch tài chính khng l, th trng
chng khoán khuynh đo, tht nghip gia tng, chi tiêu và ch s lòng tin ca
ngi tiêu dùng ri xung mc thp nht trong nhiu nm.
Hn 4 nm đã trôi qua nhng tình hình kinh t th gii dng nh ngày
càng khó khn hn khi cuc khng hong n công ti Châu Âu vn đang din
ra. Tt c nhng hu qu nng n trên mà nn kinh t đang gánh chu bt
ngun t cuc khng hong tín dng ti M vào tháng 8/2007. Qua đó cho
thy vai trò ca hot đng tín dng cng nh h qu ca ri ro tín dng không
ch đi vi các ngân hàng mà còn nh hng đn toàn b nn kinh t đt
nc.
s gii pháp nhm nâng cao hiu qu qun lý ri ro tín dng đi vi Ngân
hàng TMCP Nam Vit.
3. iătng và phm vi nghiên cu
i tng nghiên cu ca đ tài là: nguyên nhân dn đn ri ro và đ ra
các gii pháp nhm nâng cao hiu qu qun lý ri ro tín dng.
Phm vi nghiên cu: Nghiên cu gia lý lun và thc t nguyên nhân dn
đn ri ro tín dng giai đon 2007 - 2010 ti Ngân hàng TMCP Nam Vit, t
đó đa ra các gii pháp đ nâng cao hiu qun qun lý ri ro tín dng.
3
4. Phngăphápănghiênăcu
S dng các phng pháp: thng kê, phng pháp tng hp, so sánh.
5. Cu trúc ni dung nghiên cu
tài bao gm nhng ni dung chính sau :
Chng 1: Lý lun chung v tín dng và qun lý ri ro tín dng ca Ngân
hàng thng mi
Chng 2: Thc trng hot đng tín dng và qun lý ri ro tín dng ti
Ngân hàng TMCP Nam Vit trong thi gian qua.
Chng 3: Gii pháp nâng cao hiu qu qun lý ri ro tín dng đi vi
Ngân hàng TMCP Nam Vit.
4
Chngă1:ă LÝ LUN CHUNG V TÍN DNG VÀ QUN LÝ
RI RO TÍN DNG CAăNGỂNăHÀNGăTHNGăMI
1.1. LÝ LUN CHUNG V TÍN DNG CA NHTM
1.1.1. Khái nim tín dng Ngân hàng
Tín dng ngân hàng là quan h chuyn nhng quyn s dng vn t
ngân hàng cho khách hàng trong mt thi hn nht đnh vi mt khon chi
phí nht đnh.
1.1.2. Phân loi tín dng Ngân hàng
Ngân hàng cung cp rt nhiu loi tín dng, cho nhiu đi tng khách
1.1.2.3. Cnăc vào tài sn boăđm cho khon vay
Tín dng không có bo đm: Là tín dng không có tài sn cm c, th
chp hay có bo lãnh ca ngi th ba mà ngân hàng cho vay da trên c
s uy tín, tín nhim ca bn thân khách hàng vay.
Tín dng có bo đm: Là tín dng có tài sn cm c, th chp hay có bo
lãnh ca ngi th ba.
6
1.1.2.4. Cnăc vƠoăphngăthc cho vay
Cho vay tng ln (vay món): Mi ln vay vn khách hàng và Ngân hàng
thc hin th tc vay vn cn thit và ký kt hp đng tín dng.
Cho vay theo hn mc tín dng (vay luân chuyn): Ngân hàng và khách
hàng xác đnh và tha thun mt hn mc tín dng duy trì trong mt
khong thi gian nht đnh.
Cho vay theo hn mc thu chi: Là vic cho vay mà Ngân hàng tha
thun bng vn bn chp thun cho khách hàng chi vt s tin có trên tài
khon thanh toán ca khách hàng phù hp vi các quy đnh ca Chính
ph và Ngân hàng Nhà nc Vit Nam v hot đng thanh toán qua các t
chc cung ng dch v thanh toán.
1.1.2.5. Cnăc vƠoăphngăthc hoàn tr n vay
Tín dng tr góp: Ngân hàng cho vay và khách hàng vay phi hoàn tr dn
vn gc và lãi theo đnh k.
Tín dng phi tr góp: Ngân hàng cho vay và khách hàng vay phi hoàn tr
toàn b vn mt ln khi đáo hn.
Tín dng hoàn tr theo yêu cu: Là loi cho vay ca ngân hàng mà vic
thu n ca ngân hàng đc thc hin theo yêu cu hoàn tr ca ngi đi
vay trên c s kh nng ca ngi đi vay và trong thi hn ca hp đng
đã tha thun.
1.1.3. ụănghaăhotăđng tín dngăđi vi Ngân hàng
Trong nn kinh t th trng, cung cp tín dng là chc nng kinh t c
ngân hàng ra quyt đnh cp mt khon tín dng mi cho khách hàng.
ây có th xem là ri ro cá bit ca tng khon tín dng, nó phát sinh do
sai sót các khâu đánh giá, thm đnh và xét duyt khi cho vay, hoc phát
sinh do thiu cht ch khâu theo dõi kim soát quá trình s dng vn
vay, hoc phát sinh do s h khâu bo đm và nhng cam kt ràng buc
trong hp đng tín dng.
Ri ro danh mc tín dng: Là ri ro liên quan đn s kt hp nhiu
khon tín dng trong danh mc tín dng ca ngân hàng. Nó có th phát
sinh do đc thù cá bit ca tng loi tín dng, chng hn cho vay không
có đm bo thì ri ro hn là cho vay có đm bo. Hoc phát sinh do thiu
đa dng hóa danh mc tín dng. Chng hn, do cnh tranh lãi sut khin
ngân hàng tng lãi sut huy đng làm cho lãi sut cho vay tng theo. Kt
qu là, các d án có mc đ ri ro thp, do đó, sut sinh li thp b đánh
bt ra, ch còn các d án có sut sinh li cao kèm theo ri ro cao mi đc
vay vn ngân hàng. Tình hình này khin cho danh mc tín dng ca ngân
hàng thiu đa dng hóa mà ch tp trung vào các d án ri ro cao.
1.2.3. ánh giá ri ro tín dng theoăphngăphápăđnhălng
đánh giá ri ro tín dng, theo điu 6 - Quyt đnh 493/2005/Q-
NHNN ngày 22/04/2005 ca NHNN thì các t chc tín dng có th đánh giá
da vào vic phân loi n ca khách hàng theo phng pháp đnh lng nh
sau:
Nhóm 1 (N đ tiêu chun) bao gm:
Các khon n trong hn và t chc tín dng đánh giá là có kh nng thu
hi đy đ c gc và lãi đúng hn;
Các khon n quá hn di 10 ngày và t chc tín dng đánh giá là có
9
kh nng thu hi đy đ gc và lãi b quá hn và thu hi đy đ gc và lãi
đúng thi hn còn li.
Nhóm 2 (N cn chú ý) bao gm:
Các khon n quá hn t 10 ngày đn 90 ngày;
trng hp sau đây:
Toàn b d n ca mt khách hàng ti mt t chc tín dng phi đc
phân loi vào cùng mt nhóm n.
i vi khon cho vay hp vn, t chc tín dng làm đu mi phi thc
hin phân loi n đi vi khon cho vay hp vn theo quy đnh và phi
thông báo kt qu phân loi n cho các t chc tín dng tham gia cho vay
hp vn.
T chc tín dng phi ch đng phân loi các khon n đc phân loi
vào các nhóm theo quy đnh vào nhóm n có ri ro cao hn theo đánh giá
ca t chc tín dng khi xy ra mt trong các trng hp sau đây:
Có nhng din bin bt li tác đng tiêu cc đn môi trng, lnh vc
kinh doanh ca khách hàng;
Các khon n ca khách hàng b các t chc tín dng khác phân loi
vào nhóm có mc đ ri ro cao hn (nu có thông tin);
11
Các ch tiêu tài chính ca khách hàng (v kh nng sinh li, kh nng
thanh toán, t l n trên vn và dòng tin) hoc kh nng tr n ca
khách hàng b suy gim liên tc hoc có bin đng ln theo chiu
hng suy gim;
Khách hàng không cung cp đy đ, kp thi và trung thc các thông
tin tài chính theo yêu cu ca t chc tín dng đ đánh giá kh nng tr
n ca khách hàng.
T l trích lp d phòng c th đi vi 5 nhóm n nêu trên tng ng vi
t l ln lt là: 0%, 5%, 20%, 50% và 100%.
Riêng đi vi các khon n khoanh ch Chính ph x lý, t chc tín dng
trích lp d phòng c th theo kh nng tài chính ca t chc tín dng.
Ngoài d phòng c th ngân hàng còn phi trích lp d phòng chung bng
0,75% trên tng d n cho vay t nhóm 1 đn nhóm 4 và các khon cam
kt ngoi bng.
1.2.4. ánh giá ri ro tín dngătheoăphngăphápăđnh tính
thu hi đy đ c n gc và lãi nhng có du hiu khách hàng suy gim
kh nng tr n.
Nhóm 3 bao gm: Các khon n đc TCTD đánh giá là không có kh
nng thu hi n gc và lãi khi đn hn. Các khon n này đc TCTD
đánh giá là có kh nng tn tht mt phn n gc và lãi.
13
Nhóm 4 bao gm: Các khon n đc TCTD đánh giá là kh nng tn
tht cao.
Nhóm 5 bao gm: Các khon n đc TCTD đánh giá là không còn
kh nng thu hi, mât vn.
T l trích lp d phòng c th đi vi các nhóm n phân theo phng
pháp đnh tính cng tng t phng pháp đnh lng.
1.2.5. Nguyên nhân ca ri ro tín dng
1.2.5.1. Nguyên nhân khách quan
Có th do khách hàng gp phi nhng thay đi môi trng kinh doanh
không lng trc đc, chng hn s thay đi v giá c hay nhu cu th
trng, s thay đi môi trng pháp lý hay chính sách ca Chính ph khin
doanh nghip lâm vào tình trng khó khn tài chính không th khc phc
đc hoc gp phi thiên tai, ha hon, chin tranh, dch bnh. T đó, dù
doanh nghip có thin chí nhng vn không th tr đc n. Nói chung,
nguyên nhân khách quan là nhng nguyên nhân không do khách hàng to ra,
nó nm ngoài tm kim soát ca khách hàng.
1.2.5.2. Nguyên nhân ch quan
T phía khách hàng vay vn: Là nhng nguyên nhân ri ro phát sinh liên
quan đn hành vi và ý chí ch quan ca khách hàng, có th do trình đ
qun lý ca khách hàng yu kém dn đn s dng vn vay kém hiu qu
hoc tht thoát nh hng đn kh nng tr n. Cng có th do khách
hàng thiu thin chí trong vic tr n trong khi bin pháp x lý thu hi n
ca ngân hàng t ra kém hiu qu. Nói chung nguyên nhân ch quan là
nhng nguyên nhân do khách hàng to ra, nó vn nm trong tm kim
tín dng cho khách hàng nhm mc tiêu qun lý tt d n và ri ro tín
dng. Chính sách tín dng nói chung có hai trng thái hay hai kiu chính
sách: m rng và tht cht và đc thc hin thông qua các công c nh
lãi sut, t l tham gia vn ca ngân hàng và tiêu chun xét duyt cp tín
dng.
Phân tích và thmăđnh tín dng trc khi cho vay: Phân tích tín dng
là nhm đánh giá kh nng tr n ca khách hàng đ quyt đnh cho vay,
góp phn gim thiu ri ro tín dng. Trong phân tích và thm đnh tín
dng bao gm các bc nh:
Bc 1: Tip nhn nhu cu vay vnăvƠăhng dn khách hàng th tc
vay vn: Bc này đ xác đnh nhng ni dung sau:
Tìm hiu v hot đng kinh doanh ca khách hàng, cu trúc hot đng,
v th khách hàng trong ngành ngh khách hàng đang kinh doanh, trình
đ đi ng qun lỦ …
Mc đích vay vn ca khách hàng.
D án, phng án sp đc tài tr có nm trong kh nng t chc thc
hin ca khách hàng hay không.
xut cp tín dng cho khách hàng có phù hp vi chin lc và
chính sách tín dng ca Ngân hàng hin hành không.
Do h s bo đm tin vay đóng vai trò ht sc quan trng trong trng
hp phi x lý tài sn bo đm vì vy cán b tín dng cn ht sc thn
trng trong khâu kim đnh tính pháp lỦ và tính đy đ ca b h s.
Bc 2: Thmăđnh h sătínădng
16
Cn kim tra h s ca khách hàng v s lng, tính hp lý, hp l, s
phù hp v ni dung và hình thc gia các h s do khách hàng cung
cp vi các quy đnh hin hành có liên quan. c bit cn lu Ủ các du
hiu sa cha, mâu thun hay trái quy lut thông thng ca các h s
và gia các h s do khách hàng cung cp.
ánh giá nng lc pháp lut, nng lc hành vi dân s ca khách hàng
yêu cu cung cp các giy t chng minh vic s dng vn vay.
Chuyn h s gii ngân cho phòng dch v khách hàng đ thc hin
gii ngân.
Theo dõi và kim tra sau khi gii ngân:
M s sách theo dõi hoc theo dõi bng h thng đin toán đ theo dõi
qun lý khon vay, nu phát hin s liu hch toán sai lch vi h s tín
dng phi báo cáo vi Cp trng phòng phi hp vi các phòng có
liên quan đ x lý.
Kim tra sau cho vay: Trong vòng 10 ngày làm vic sau khi cho vay,
cán b tín dng phi tin hành kim tra vic s dng vn vay ca khách
hàng. Vic kim tra phi đc lp thành biên bn gia khách hàng và
Ngân hàng. Ngoài ra, đnh k hoc trng hp đt xut tin hành kim
tra thc t tình hình hot đng sn xut, kinh doanh, tài sn bo đm
ca khách hàng. i vi trng hp đm bo là bo lãnh ca bên th
ba phi thng xuyên kim tra và theo dõi nng lc tài chính ca ngi