Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
Thực trạng thu hút và sử dụng nguồn vốn ODA ở Việt Nam
Mục Lục
Mục Lục .......................................................................................................................................1
LỜI MỞ ĐẦU..............................................................................................................................2
Trong quá trình hội nhập kinh tế Quốc tế, cùng sự bùng nổ của khoa học và công nghệ, nhu
cầu về vốn đầu tư ngày càng tăng cao. Đặc biệt đối với các nước đang phát triển như Việt
Nam thì nhu cầu này càng rõ nét. Nguồn vốn đầu tư phát triển xã hội được hình thành từ nhiều
nguồn khác nhau: ngân sách nhà nước; tín dụng nhà nước; đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI,
…), các khoản hỗ trợ phát triển chính thức (ODA) ,… Trong đó các khoản hỗ trợ phát triển
chính thức ODA đóng góp một phần rất lớn vào tiến trình phát triển của đất nước...................2
NỘI DUNG........................................................................................3
.....................................................................................................................................................3
PHẦN I: TỔNG QUAN VỀ NGUỒN HỖ TRỢ ................................................3
PHÁT TRIỂN CHÍNH THỨC ODA ........................................3
...........................3
PHẦN II: THỰC TRẠNG THU HÚT VÀ SỬ DỤNG ...........................9
NGUỒN VỐN ODA Ở VIỆT NAM................................................................9
.................................................................................................................................................23
PHẦN III: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO ....................................................23
HIỆU QUẢ QUẢN LÝ VÀ SỬ DỤNG .........................................................23
NGUỒN VỐN ODA Ở VIỆT NAM...............................................................23
1. Nâng cao nhận thức và hiểu đúng về bản chất của ODA........................................23
ODA nên được coi là nguồn lực có tính chất bổ sung chứ không thay thế nguồn lực trong
nước đối với mọi cấp độ thụ hưởng. Cần nâng cao quền tự chủ trong huy động và sử dụng
ODA để đáp ứng sự phát triển kinh tế - xã hội của quốc gia, ngành và địa phương nhằm nâng
cao hiệu quả sử dụng vốn ODA..................................................................................................23
2. Sử dụng ODA có chọn lọc.......................................................................................23
ODA cần phải được sử dụng phù hợp và kết hợp hài hòa với các nguồn vốn đầu tư khác.
Thực tế, các tranh luận chính sách chính không còn là liệu có nên thu hút ODA hay không mà
vấn đề là làm cách nào để tối đa hoá các lợi ích của ODA. Do vậy, chất lượng trong thu hút

đề tài: “Thực trạng thu hút và sử dụng nguồn vốn ODA ở Việt Nam” để thực
hiện chuyên đề tự chọn của mình.
Phạm Thị Mai_Tài chính công 47
2
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
Thực trạng thu hút và sử dụng nguồn vốn ODA ở Việt Nam
NỘI DUNG

PHẦN I: TỔNG QUAN VỀ NGUỒN HỖ TRỢ
PHÁT TRIỂN CHÍNH THỨC ODA

1. Khái niệm và quá trình phát triển của ODA
1.1. Khái niệm
Nguồn vốn hỗ trợ phát triển chính thức (ODA - Official Development
Assistance) bao gồm các khoản viện trợ hoàn lại và không hoàn lại hoặc tín
dụng ưu đãi của các chính phủ, các tổ chức phi chính phủ, các tổ chức liên
chính phủ,các tổ chức thuộc hệ thống Liên Hợp Quốc, các tổ chức tài chính
quốc tế dành cho các nước đang phát triển. Nguồn vốn ODA được thực hiện
theo một cam kết hay một hiệp định vay vốn được kí giữa chính phủ nước đi
vay (nước nhận đầu tư) và chính phủ, tổ chức cho vay.
Nguồn vốn ODA và nguồn vốn FDI có mối liên hệ nhân quả và phụ thuộc
lẫn nhau. Nếu một nước kém phát triển khônh nhận được đầy đủ vốn ODA để
cải thiện các cơ sở hạ tầng kinh tế - xã hội thì cũng khó có thể thu hút được
nguồn vốn FDI và những nguồn vốn tín dụng khác để mở rộng kinh doanh.
Nhưng nếu chỉ tìm cách thu hút vốn FDI và vốn tín dụng thì không có điều kiện
để tăng trưởng nhanh sản xuất, dịch vụ và sẽ không có khả năng trả nợ vốn
ODA.
1.2. Qúa trình phát triển của ODA trên thế giới
Sau đại chiến thế giới lần thứ 2, các nước phát triển đã thỏa thuận về việc
viện trợ ưu đãi cho các nước chậm và đang phát triển. Tháng 7/1944, tại Hội

thì tỷ lệ viện trợ không hoàn lại và các điều kiện ưu đãi càng cao. Sự ưu đãi
giảm khi các nước này đạt trình độ phát triển nhất định. Hai là, mục tiêu sử
Phạm Thị Mai_Tài chính công 47
4
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
Thực trạng thu hút và sử dụng nguồn vốn ODA ở Việt Nam
dụng vốn ODA của các nước này phải phù hợp với chính sách và phương
hướng ưu tiên của các bên cho vay.
2.2 .Tính ràng buộc:
Vốn ODA thường đi kèm theo những ràng buộc về kinh tế,chính trị đối
với nước tiếp nhận. Các khoản viện trợ luôn chứa đựng hai mục tiêu thúc đẩy
sự tăng trưởng bền vững và giảm sự nghèo khó của các nước nhận viện trợ,
đồng thời nhằm mở mang thị trường tiêu thụ sản phẩm và vốn. Về lâu dài, các
nước viện trợ có lợi về an ninh,
kinh tế và chính trị khi mà kinh tế các nước nghèo tăng trưởng. Một số nước
như Bỉ, Đức, Đan Mạch cung cấp ODA kèm theo điều kiện là phải sử dụng
50% vốn để mua hàng hóa và dịch vụ tư vấn của mình. Hay như Nhật Bản quy
định vốn phải thực hiện bằng đồng Yên Nhật. Tuy nhiên, ODA có vai trò quan
trọng trong việc giải quyết một số vấn đề nhân đạo mang tính toàn cầu như:
tăng cường sức khỏe cộng đồng, bảo vệ môi trường, hạn chế tốc độ gia tăng dân
số,… và tất cả các quốc gia trên thế giới không phân biệt giàu nghèo cần nỗ lực
tham gia.
Đối với các nước viện trợ, họ sử dụng ODA nhằm khẳng định vai trò của
mình tại các nước và khu vực tiếp nhận vốn như Mỹ, Nhật Bản…để thực hiện
những ảnh hưởng chính trị với một số nước trên thế giới. Cuối những năm
1990, khi mà khủng hoảng tài chính tiền tệ diễn ra ở châu Á, Nhật Bản đã quết
định tài trợ một khoản rất lớn để giúp các nước chịu ảnh hưởng vượt qua khó
khăn. Nhật Bản dành 15 tỷ USD cho các nhu cầu vốn ngắn hạn với lãi suất thấp
và dành 15 tỷ USD cho mậu dịch và đầu tư có nhân nhượng trong vòng 3 năm.
Các nước Đông Nam Á chiếm tỷ trọng lớn trong thương mại và đầu tư của Nhật

năng lực, nghiên cứu cơ bản… Đây thường là các khoản viện trợ không hoàn
lại.
3.3. Theo tính ràng buộc: ODA ràng buộc và không ràng buộc.
3.4. Theo hình thức thực hiện:
Phạm Thị Mai_Tài chính công 47
6
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
Thực trạng thu hút và sử dụng nguồn vốn ODA ở Việt Nam
- Theo dự án: là hình thức chủ yếu, vốn ODA được thực hiện theo những dự
án cụ thể.
- Phi dự án: hỗ trợ cho cán cân thanh toán bằng cách hỗ trợ tài chính trực
tiếp thông qua tiền tệ, hàng hóa; hỗ trợ để trả nợ và hỗ trợ theo các chương
trình.
4. Những xu hướng mới của ODA trên thế giới
4.1. Ngày càng có thêm các cam kết quan trọng
Vấn đề hỗ trợ trực tiếp cho các nước đang phát triển trong lĩnh vực phát
triển xã hội ngày càng trở thành mối quan tâm đặc biệt và lâu dài của các nước
DAC. Nó không còn là vấn đề của riêng quốc gia nào mà đã trở thành vấn đề
của toàn thế giới. Do đó mà nhiều cam kết quan trọng đã được ký kết tại các hội
nghị quốc tế. Tại Hội nghị cấp cao thế giới về phát triển xã hội năm 1995, chính
phủ các nước đã tự nguyện cam kết Thỏa thuận 2020. Theo thỏa thuậ này thì
các nước nhận viện trợ phải cam kết dành 20% vốn viện trợ cho các chi tiêu
công cộng, dịch vụ cơ bản. Tháng 6/1997, tại phiên họp đặc biệt của Đại hội
đồng Liên Hiệp Quốc, các nước DAC đã cam kết dành 0,7% GNP của mình để
viện trợ.
4.2. Phát triển đi đôi với bảo vệ môi trường
Trong điều kiện môi trường sống của con người trên trái đất ngày một xấu
đi do chính con người gây ra thì vấn đè bảo vệ môi trường trở thành lĩnh vực
được ưu tiên viện trợ của một số nước như Nật Bản. Các tổ chức tài chính quốc
tế như WB, ADB cũng đã điều chỉnh chính sách viện trợ ưu tiên cho những hoạt

lợi nhuận nên họ sẽ quan tâm đến những nước có môi trường đầu tư thuận
lợi.Vì vậy mà để thu hút các nhà đầu tư thì trước hết cần có cơ sở hạ tầng kỹ
thuật tốt, chính sách thông
thoáng, cởi mở và ổn định. Nếu được tiếp nhận và sử dụng có hiệu quả vốn
ODA thì sẽ xây dựng được môi trường đầu tư thuận lợi, thu hút các nguồn vốn
khác và tạo điều kiện cho các nguồn vốn đó với nguồn vốn trong nước phát huy
hiệu quả.
5.4. Nâng cao trình độ quản lý của cán bộ Nhà nước
Phạm Thị Mai_Tài chính công 47
8
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
Thực trạng thu hút và sử dụng nguồn vốn ODA ở Việt Nam
Nhu cầu về vốn đầu tư được đáp ứng và sử dụng hiệu quả thì sẽ thúc đẩy
tăng trưởng kinh tế, phát triển xã hội. Khi đó đòi hỏi phải có sự quản lý chặt chẽ
của nhà nước để đảm bảo sự phát triển, buộc các cán bộ Nhà nước phải nâng
cao năng lực, trình độ quản lý phục vụ cho nền kinh tế.

PHẦN II: THỰC TRẠNG THU HÚT VÀ SỬ DỤNG
NGUỒN VỐN ODA Ở VIỆT NAM

1. Thực trạng thu hút nguồn vốn ODA ở Việt Nam
Phạm Thị Mai_Tài chính công 47
9
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
Thực trạng thu hút và sử dụng nguồn vốn ODA ở Việt Nam
Với một quốc gia đang phát triển rất nhanh như Việt Nam, nhu cầu vốn rất
lớn. Nguồn vốn hỗ trợ phát triển chính thức ODA là một trong những nguồn
vốn đầu tư phát triển quan trọng đối với Việt Nam. Trước đây,Việt Nam nhận
được hai nguồn vốn ODA song phương chủ yếu, một từ các nước thuộc tổ chức
SEV (Hội đồng tương trợ kinh tế), trong đó chủ yếu là từ Liên Xô (cũ). Đây là