B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP. H CHÍ MINH
LÊ TH THANH UYÊN
GII PHÁP PHÁT TRIN
TH THANH TOÁN TI
VIETCOMBANK CHI NHÁNH
H CHÍ MINH
Chuyên ngành: Kinh t tài chính – Ngân hàng
Mã s: 60.31.12
LUN VN THC S KINH TNgi hng dn khoa hc:
PGS-TS. TRM TH XUÂN HNG
TP. Hoà Chí Minh - Nm 2011
1.1.3. Phân loi và cu to ca th thanh toán 5
1.1.3.1. Phân loi th thanh toán 5
1.1.3.2. Cu to ca th thanh toán 9
1.1.4. Li ích ca vic s dng th thanh toán 11
1.1.4.1. i vi ch th 11
1.1.4.2.i vi ngân hàng 12
1.1.4.3. i vi đn v chp nhn th 13
1.1.4.4. i vi nn kinh t 15
1.1.5. Nhng ri ro thng xy ra khi s dng th thanh toán 16
1.1.5.1. i vi ngân hàng phát hành 16
1.1.5.2. i vi ngân hàng thanh toán 17
1.1.5.3. i vi các đn v chp nhn th 18
1.1.5.4. i vi ch th 18
1.2. Các nhân t nh hng đn vic phát trin th thanh toán 20
1.2.1. S cn thit ca vic phát trin th thanh toán 20
1.2.3. Các nhân t nh hng đn vic phát trin th thanh toán 21
CHNG 2: THC TRNG PHÁT TRIN TH TI NGÂN HÀNG
TMCP NGOI THNG VN – CN. H CHÍ MINH
1.
Tng quan v Ngân hàng TMCP Ngoi Thng VN – CN.H Chí Minh
25
2.2. Xu th phát trin th Vit Nam 29
1.
Thc trng phát trin th thanh toán ti Vietcombank HCM 31
1.
Thc trng hot đng và phát trin th thanh toán ti Vietcombank
HCM 31
2.3.1.1. Hot đng phát hành và thanh toán th ghi n 31
3.2.8. Nâng cao tin ích thanh toán ca th 55
3.2.9 Tip tc duy trì chính sách khách hàng nh hin nay đi vi các VCNT,
phát trin thêm mng li VCNT 55
3.2.10. Tng cng phòng chng ti phm 55
3.2.11. Tng cng vic qun tr ri ro 56
3.3. i vi Vietcombank 58
3.3.1. Hoàn thin và đn gin hóa quy trình phát hành th 58
3.3.2. Hp lý hoá chi phí s dng th 58
3.3.3. Cng c các sn phm hin có, đa ra thêm nhiu sn phm mi 59
3.3.4. M rng mng li VCNT 59
3.3.5. Thit lp mi quan h cht ch vi các ngân hàng tham gia thanh toán
th 60
3.4. i vi nhà nc 60
3.4.1. Dành mt s u tiên đi vi nhng hot đng liên quan đn th 60
3.4.2. Nhà nc cn có ch trng, chính sách khuyn khích ngi dân s
dng th thanh toán 61
3.4.3. Có chính sách khuyn khích các ngân hàng thng mi đu t phát trin
vic trang b máy móc phc v vic phát hành và thanh toán th 61
3.4.4. y mnh công tác phòng chng ti phm v th 61
3.5. i vi ngân hàng nhà nc 62
3.5.1. Tuyên truyn ph bín kin thc v thanh toán không dùng tin mt 61
3.5.2. Có chính sách khuyn khích phát trin m rng mng li kinh doanh th
ca các ngân hàng thng mi 61
3.5.3. Gp rút hoàn thin khuôn kh pháp lý cho hot đng thanh toán th Vit
Nam, cho hot đng thanh toán không dùng tin mt Vit Nam 62
3.5.4. Ngân hàng nhà nc và Hip hi các ngân hàng thanh toán th cn phi duy
trì mi quan h cht ch vi nhau 63
KT LUN 63
TÀI LIU THAM KHO
Hình 2.3: Biu đ doanh s thanh toán th ghi n ca Vietcombank HCM tr33
Hình 2.4: Biu đ s lng th tin dung quc t do Vietcombank HCM phát hành
t nm 2005-2009 tr34
Hình 2.5: Biu đ s lng th tín dng đc phát hành ca mt s ngân hàng ln
trên đa bàn TP.HCM nm 2009 tr35
Hình 2.6: Biu đ doanh s thanh toán th tín dng ca Vietcombank HCM tr36
Hình 2.7: Các sn phm dch v th hin có ca Vietcombank tr37
Hình 2.8: Biu đ s lng máy ATM tính đn cui nm 2010 ca mt s ngân
hàng trên đa bàn TpHCM tr44
LI M U
1.
Tinh câp thiêt cua đê tai:
S phát trin vt bc ca công ngh thông tin và vic ng dng nhng thành
tu ca nó vào nhiu lnh vc khác nhau trong đi sng đã to nên nhiu sn
phm tin ích cho con ngi. Và th thanh toán đã ra đi trên c s kt hp hài
hòa gia công ngh qun lý ngân hàng và công ngh thông tin.
Th thanh toán không ch đem li li ích cho ngân hàng và khách hàng mà còn
tác đng tích cc đn nn kinh t bi vì th thanh toán là mt phng thc thay
th tin mt, mt loi thanh toán an toàn, nhanh chóng, tin li, gn nh. Và cùng
vi thi gian, nhiu loi th thanh toán ln lt ra đi, đc đa vào s dng vi
qui mô ngày mt ln hn.
Th thanh toán xut hin ln đu tiên Vit Nam vào nm 1990 khi ngân
hàng Ngoi Thng Vit Nam (ngày nay là ngân hàng thng mi c phn Ngoi
Thng Vit Nam) (vit tt là VCB) đc phép ca ngân hàng nhà nc bt đu
thc hin vic thanh toán th tín dng quc t. Không dng đó, gn hai thp k
qua, VCB không ngng đy mnh hot đng thanh toán th, đng thi còn phát
hành th thanh toán ti Vit Nam.
Nghiên cu ly thuyêt vê the thanh toan va lich s phat triên cua the thanh
toan.
Nghiên cu nhng vân đê liên quan đên the thanh toan va phân tich sô liêu
vê phat triên the thanh toan tai Ngân hang TMCP Ngoai Thng Viêt Nam –
Chi nhanh Hô Chi Minh t nm 2005-2010
T đo, đê xuât môt sô giai phap nhm phat triên the thanh toan tai Ngân
hang TMCP Ngoai Thng Viêt Nam – Chi nhanh Hô Chi Minh.4.
Phng phap nghiên cu:
ê tai ap dung chu yêu phng phap thông kê, phân tich tông hp cac sô
liêu thc tê liên quan đên the thanh toan cua Ngân hang TMCP Ngoai
Thng Viêt Nam – Chi nhanh Hô Chi Minh.
Da vao kêt qua phân tich, vân dung kiên thc va kinh nghiêm thc tê đê
đa ra cac nhân đinh, đanh gia vê tinh hinh phat triên the thanh toan tai Ngân
hang TMCP Ngoai Thng Viêt Nam – Chi nhanh Hô Chi Minh
5.
Kêt câu cua luân vn: Lun vn này gm có 3 chng:
Chng 1: Tng quan v th thanh toán
Chng 2: Thc trng phát trin th thanh toán ti ngân hàng TMCP Ngoi
Thng Vit Nam – Chi nhánh H Chí Minh.
th hin ch: mun thc hin mua bán mt khi lng hàng hóa ln thì phi
chun b mt lng tin mt ln, dn đn chi phí lu thông tng lên, chi phí in n,
bo qun ln, kim đm, chuyên ch tn kém mà li không an toàn, tc đ chu
chuyn vn chm. Chính vì vy ngân hàng phi n lc tìm ra hình thc thanh toán
thun li hn, phù hp hn vi cuc sng hin đi. Ban đu ch là y nhim thu,
y nhim chi, cheque, sau cùng th ngân hàng xut hin và ngày càng đóng vai trò
quan trng trong nn kinh t.
1.1.1.2. Lch s phát trin ca th thanh toán:
Phng thc thanh toán không dùng tin mt đã có t nm 3000 trc công
nguyên trong khi tui đi ca nhng chic th thanh toán cng ch mi đc 200
nm. Tuy vy, th thanh toán li vit nên mt trong nhng chng hay nht ca
lch s tin t. Và chic th thanh toán đu tiên trong lch s loài ngi có l là
chic th gô ca nhng thng nhân ngi Tallymen th k 18. H bán trang
phc cho khách hàng bng cách tr góp hàng tun. H s tr tin ca khách đc
lu gi và tính toán trên mt ming g: tin n đc ghi trên mt đu và tin tr
hàng tun đc khc trên đu bên kia.
n đu th k 20 thì th thanh toán mi ra đi, khi mt công ty ca M là
Western Union đã cung cp mt dch v thanh toán theo yêu cu ca khách hàng.
Công ty phát hành mt tm th bng kim loi vi mt s thông tin đc in ni
lên trên đ đm bo hai chc nng c bn: nhn dng khách hàng, lu gi thông
tin đc in ni trên tm kim loi. Và nm 1924, tng công ty xng du California
(ngày nay là công ty Mobil) khi thy đc s tin li t tm th ca Western
Union cng đã phát hành th xng du cho nhân viên và mt s khách hàng ca
mình cho phép h có th mua xng du ca công ty trên nc M vi mc đích
chính là khuyn khích bán sn phm ca công ty ch không kèm theo mt d
phòng nào v vic gia hn tín dng. Sau đó các h thng ca hàng bán l tip
tc phát trin hình thc tài tr khách hàng này thông qua vic phát hành th theo
hình thc tiêu trc tr tin sau cho các khách hàng phù hp vi nhng tiêu chun
thm đnh ca h đ khuyn khích tiêu dùng, tng doanh thu. Thc s thì hình
hóa đn vn toàn bng giy t, mi giao dch th phi mt vài chc phút nên h
thng ngân hàng thng xuyên b quá ti, t đó nhiu hip hi th tín dng ra đi
nh: Interlink Association, Western State Bank Card Association, National Bank
Americard INC …. Và đ cho đn gin, tt c các loi th thanh toán đu qui t
v th Bank Americard hoc MasterCharge Card.
Nm 1966, Bank of American chính thc trao quyn phát hành th Bank
Americard ca mình cho các ngân hàng thông qua vic ký kt các hp đng đi lý,
chính thc bt đu giai đon tng tc trong phát trin. Th tín dng lúc này khi ch
mc đnh dành cho nhng ngi giàu có và ni ting mà dn dn tr thành mt
phng tin thanh toán thông dng. Thng hiu Bank Americard vi mt lot
sn phm có màu xanh, trng, vàng đc trng ngày càng tr nên quen thuc vi
ngi tiêu dùng. n nm 1977, th Bank Americard đã đc thc s chp nhn
trên toàn cu nhng vi tên là th VISA, cng vi màu đc trng là xanh lam,
trng, vàng.
Cng vào nm 1966, ba nhóm ngân hàng ln nht phía ông nc M quyt
đnh hp tác vi nhau thành lp mt tp đoàn kinh doanh tín dng có tên là
Interbank Card Association (ICA). Sau đó ICA liên kt vi mt s ngân hàng
nc ngoài. Và nm 1979, ICA tr thành t chc th quc t ln vi th Master
Card.
Th ngày nay đã đc s dng ph bin rng rãi, các công ty và các ngân hàng
liên kt vi nhau đ khai thác lnh vc nhiu li nhun này. Th dn dn đc
xem nh là mt phng tin thanh toán vn minh, thun li trong các giao dch
mua bán. Bên cnh các loi th Visa, Master, th Amex ra đi nm 1958, JCB
xut phát t Nht Bn cng vn lên mnh m và đc s dng trên toàn cu.
Cùng vi s phát trin ca khoa hc k thut và vn minh nhân loi, th ngân
hàng ngày càng thu hút s chú ý và nghiên cu ng dng ca nhiu nc, k c
nhng nc đang phát trin.
1.1.2. Khái nim và đc đim ca th thanh toán:
1.1.2.1. Khái nim v th thanh toán:
toán gi trên toàn cu hin nay, thì có th nói ngi s dng th thanh toán rt
yên tâm v s tin ca mình trc nguy c b mt cp do móc túi hay cp git.
Ngay c trong trng hp th b ly cp, ngân hàng cng bo v tin cho ch th
bng mã PIN, nh và ch ký trên th… nhm tránh kh nng rút tiên ca k n
trm. Hn th na, hu ht các giao dch th đu đc thc hiên qua mng kt
ni trc tuyn t c s cp nhn th, hay đim rút tin mt, ti ngân hàng thanh
toán, đn v phát hành th, t chc th quc t nên vic ghi n, ghi có cho các ch
th tham gia quá trình thanh toán đc thc hin mt cách t đng, dn ti quá
trình thanh toán din ra rt d dàng, thun li, nhanh chóng.
Chính vì vy, th đã đc xem nh là phng tin thanh toán tt nht trong
tt c các phng tin thanh toán phc v nhu cu tiêu dùng trong xã hi hin đi
và vn minh.
1.1.3. Phân loi và cu to ca th thanh toán:
1.1.3.1. Phân loi th thanh toán:
Phân loi theo lãnh th:
Th trong nc: là loi th đc s dng trong phm vi mt quc gia,
do vy đng tin đc s dng đ giao dch là đng bn t. Hot đng ca loi
th này đn gin, bi nó ch do mt t chc hay mt ngân hàng điu hành, t vic
phát hành cho đn x lý trung gian thanh toán.
Ngân hàng phát hành th cho khách hàng ca mình và thng lng vi nhng
đn v cung ng dch v, hàng hoá đa phng chp nhn loi th này. Nu
nhng đn v “chp nhn thanh toán th” bán hàng cho khách s dng loi th
này, h s phi gi giy đòi tin đn ngân hàng (trên giy này có ch ký xác nhn
ca ch th). Ngân hàng s ghi có vào tài khon ca đn v “chp nhn thanh toán
th” sau khi đã tr bt chit khu.
Th trong nc cng có th đc s dng đ rút tin mt. Nói chung, nó có
công dng nh mi loi th khác. Tuy nhiên, th trong nc cng có nhc đim
Th bng t: Th này đc sn xut da trên k thut th tín vi hai
bng t cha thông tin đc mã hoá mt sau ca th. Và th này đã đc s
dng ph bin trong vòng 20 nm qua, tuy nhiên loi th này cng bc l nhc
đim :
Kh nng b li dng cao do thông tin ghi trong th không mã hóa đc,
ngi ta có th đc th d dàng bng thit b đc gn vi máy vi tính. D b nhiu
thông tin khi tip xúc vi môi trng t tính nh : máy vi tính, đin thoi, nam
châm…
Th ch mang thông tin c đnh, khu vc cha thông tin hp nên không
áp dng đc các k thut mã đm bo an toàn.
Th thông minh: ây là th h mi nht ca th thanh toán. Th thông minh
da trên k thut vi x lý tin hc. Trên mi th có gn mt con “chip” đin t có
cu trúc ging nh mt máy tính hoàn ho. Th thông minh có nhiu nhóm vi
dung lng nh ca “chip” đin t khác nhau có th nhn d liu, x lý d liu
bng các ng dng th mch tích hp và đa ra kt qu. Do đó, th này có tính
bo mt và an toàn cao do bên trong con “chip” đin t này ngoài thông s v
nhà sn xut, s seri h điu hành còn cha nhiu chìa khoá bo mt ca nhà sn
xut, ca nhà ch to và chìa khoá cá nhân. Tuy nhiên, chi phí phát hành th này
cao.
Phân loi theo ch th phát hành:
Th do ngân hàng phát hành: Là loi th giúp khách hàng s dng linh
đng tài khon ca mình ti ngân hàng, hoc s tin do ngân hàng cp tín dng.
Và đây là loi th đc s dng rông rãi nht hin nay. Nó không ch lu hành
trong mt quc gia mà có th lu hành toàn cu (th Visa, Master, JVB…).
vào tài khon ca đn v chp nhn th đó. Th ghi n còn đc s dng đ rút
tin mt ti các máy ATM.
Thng thì th ghi n không có hn mc tín dng vì nó ph thuc vào s d
hin hu trên tài khon ca ch th. Ch th ch đc chi tiêu trên s d tin gi
thc t mình có. Vi tính cht nh vy, th ghi n thng đc cp cho khách
hàng có s d tin gi thng xuyên ghi có. Tuy nhiên, tu theo s tho thun
ca ch th và ngân hàng phát hành, nu s d trên tài khon ca ch th không
đ thanh toán, ngân hàng phát hành s cp cho ch th mt mc thu chi (chi
vt quá s tin hin có trên tài khon). Vi hình thc thu chi này, th ghi n đã
giúp cho các cá nhân, doanh nghip đc cp mt khon tín dng ngn hn mà
không cn làm nhiu th tc.
Có hai loi th ghi n c bn:
Th on-line: Là th ghi n mà giá tr ca nhng giao dch s đc khu
tr ngay lp tc vào tài khon ca ch th.
Th off-line: Là th ghi n mà giá tr ca nhng giao dch s đc khu
tr vào tài khon ca ch th vài ngày sau đó.
Nh vy, mc dù có nhiu cách phân loi th khác nhau nhng các loi th
trên đu có đc đim chung là đc dùng đ thanh toán hàng hoá và rút tin mt,
mang li nhiu tin ích cho khách hàng, là ngun li nhun quan trng ca các
ngân hàng hin nay.
1.1.3.2. Cu to ca th thanh toán:
Dù đc bt c đn v t chc nào phát hành, th đu đc làm bng plastic,
có ba lp ép sát, lõi th đc làm bng nha trng cng nm gia hai lp tráng
mng. Th có kích thc theo tiêu chun quc t là 5.50cn x 8.50cm. Và trên th
phi có đ các thông tin sau :
Mt trc ca th phi ghi:
Các đc tính đ tng tính an toàn ca th, đ phòng gi mo, nh là:
ký t an ninh trên th, s mt mã ca đt phát hành. Mi loi th đu có ký hiu
an ninh kèm theo in phía sau ngày hiu lc (ví d : th Visa có ch V hoc CV,
PV, RV, GV; th masterCard có ch M và ch C lông vào nhau, Th Amex còn in
thêm mt mã cho tng đt phát hành).
Mt sau ca th: có di bng ch ký (có ch ký ca ch th đ đn v chp
nhn th có th đi chiu ch ký khi thc hin thanh toán th) và di bng t
ghi li nhng thông tin sau:
S th.
Tên ch th.
Thi hn hiu lc.
Bn lí lch ngân hàng.
Mã s bí mt.
Ngày giao dch cui cùng.
Mc rút ti đa và s d.
Ngoài ra, trên th còn có th có thêm mt s yu t khác theo qui đnh ca các
t chc th quc t hoc hip hi phát hành th. Các ngân hàng khi phát hành th
thng s dng nhng thit b mang tính công ngh cao đ đm bào tính an toàn
cho th.
1.1.4. Li ích ca vic s dng th thanh toán:
1.1.4.1. i vi ch th:
đin). Hn th na, ch th ch phi thanh toán mt phn nh (hin nay là 10%)
khi đn hn thanh toán (thng là mt tháng), s còn li ch th có th tr sau vi
lãi sut tín dng tiêu dùng hin hành. Và khi s dng th tín dng, khách hàng có
th điu chnh các khon chi tiêu mt cách hp lý trong mt khong thi gian nht
đnh vi mt hn mc tín dng, to điu kin thun li trong tiêu dùng, sinh hot,
cng nh trong sn xut.
Kim soát đc chi tiêu: vi sao kê hàng tháng do ngân hàng gi đn, ch
th hoàn toàn có th kim soát đc chi tiêu ca mình trong tháng, đng thi tính
toán đc phí và lãi tr cho mi giao dch.
Bo v ngi tiêu dùng: các nc phát trin có Lut tín dng (ví d:
Lut Tín dng tiêu dùng Anh ban hành nm 1974) qui đnh khách hàng đc bo
v đi vi nhng món hàng có giá tr t 100-15.000 bng Anh đc thanh toán
bng th tín dng. Nu món hàng đó không đ tiêu chun cht lng thì ch th
có th yêu cu ngân hàng phát hành th bo v, thm chí có th đc bi thng.