







NH NHT TRNG







I
N CN GI VÀ MT S GII PHÁP














0>?1#!>?6∃0≅&Α∃Β!&!Χ∆20,−n Tn Khuyên




 !∀#∃!%&∋()∗++



Ε 

Tôi xin chân thành cm n các Quý Thy, Cô ging viên Trng i hc
Kinh T Thành Ph H Chí Minh ã tn tình truyn t nhng kin thc quý báu
cho tôi trong sut thi gian hc ti trng.
c bit, tôi xin chân thành cm n TS. Nguyn Tn Khuyên ã tn tình
hng dn tôi hoàn thành lun vn này.
ng thi, tôi cng gi li cm n chân thành n gia ình, bn bè, Ban
qun lý u t xây dng huyn Cn Gi, Phòng Lao ng - Thng binh và Xã
hi 24 qun huyn, Ban ch o gim nghèo và tng h khá 24 qun-huyn, Ban
ch o Chng trình gim nghèo và tng h khá thành ph và các c quan liên
quan ã giúp  tôi trong sut quá trình thc hin lun vn.
 

TP. HCM, ngày 06 tháng 12 nm 2011
Tác gi
Hunh Nht Trng


1.1.3. Các ch tiêu o lng nghèo: 15
1.1.4. Phng pháp xác &nh i t∀ng nghèo: 16
1.1.5. Nguyên nhân dn n nghèo: 18
1.2. T)ng quan tài liu nghiên cu: 24
1.2.1. Mô hình mi liên h gia tng tr∋ng và thu nhp c a ngi nghèo: 24
1.2.2. Mô hình hi qui a bin phân tích nhng yu t tác ng n kh nng
nghèo c a h gia ình nông thôn: 25
1.3. K∋t lu%n chng 1: 29


CH(NG 2: T∗NG QUAN +A BÀN NGHIÊN C,U 31
2.1. T)ng quan v −a bàn nghiên cu: 31
2.1.1. S nét v thành ph H Chí Minh: 31
2.1.2. S nét v huyn Cn Gi: 31
2.2. Tình trng nghèo . TP. HCM và huyn C/n Gi0 : 33
2.2.1. Tình trng nghèo ∋ TP. HCM: 33
2.2.2. Tình trng nghèo ∋ huyn Cn Gi: 36
2.3. K∋t lu%n chng 2: 39
CH(NG 3 : THIT K VÀ PH(NG PHÁP NGHIÊN C,U 40
3.1. Phng pháp xác −nh i tng nghèo: 40
3.2. C s. xác −nh i tng nghèo : 40
3.3. Phng pháp ly m1u và kh2o sát : 41
3.4. N3i dung mô hình nghiên cu tác gi2 l∀a ch!n : 42
3.4.1. Mô hình nghiên cu: 42
3.4.2. Các bin  ngh& nghiên cu trong mô hình: 43
3.4.3. Gi thit nghiên cu : 43
3.5. Phng pháp nghiên cu: 44
3.5.1. Phân tích &nh tính : 44
3.5.2. Phân tích &nh l∀ng : 45
3.6. K∋t lu%n chng 3 : 45

5.2. Nhng gi6i hn ca  tài và  xut các nghiên cu m. r3ng : 92
5.3. K∋t lu%n và ki∋n ngh−: 94
KT LUN 96
DANH MC TÀI LIU THAM KHO 98
PH LC 102



DANH MC CÁC BNG
MC LC 5

B2ng 1.1: L nh v∀c làm vic chính ca ch h3 phân theo nhóm chi tiêu 19

B2ng 1.2 : T7 l các nhóm chi tiêu phân theo gi6i tính (%) 20

B2ng 1.3 : Quy mô h3 trung bình và s ng0i ph thu3c trung bình phân
theo nhóm chi tiêu 21

B2ng 1.4 : Quy mô t theo nghèo . huyn M8 Xuyên 22

B2ng 1.5: Ngh nghip chính ca ch h3 phân theo nhóm thu nh%p 47

B2ng 1.6: L nh v∀c ngh nghip chính ca ch h3 theo nhóm thu nh%p 48

B2ng 1.7: Nhóm nhu nh%p phân theo ngh nghip chính ca ch h3 49

B2ng 1.8: Thu nh%p bình quân theo ngh nghip chính ca ch h3 50

B2ng 1.21: Tình trng nhà ., loi nhà . phân theo nhóm thu nh%p 63

B2ng 1.22: Tình trng nhà v sinh theo nhóm thu nh%p 63

B2ng 1.23: S tài s2n trung bình và t)ng giá tr− tài s2n trung bình 64

phân theo nhóm thu nh%p 64

B2ng 1.24: Th t∀ các tiêu chí o l0ng mc 3 7 li ca các h3 dân 65

B2ng 1.25: Tâm lý 7 li ca h3 phân theo nhóm thu nh%p 66

B2ng 1.26: Mc 3 c2i thin cu3c sng trong ba n&m g/n ây (2007, 2008,
2009) phân theo nhóm thu nh%p 67

B2ng 1.27: Nguyên nhân d1n ∋n cu3c sng gi2m sút trong ba n&m g/n ây
(2007, 2008, 2009) phân theo nhóm thu nh%p 68

B2ng 1.28: Ý ki∋n ca h3 v các chính sách giúp ích phân theo nhóm thu
nh%p 69

B2ng 1.29: Mong mun c h∃ tr ca h3 phân theo nhóm thu nh%p 71

B2ng 1.30: Th t∀ nguyên nhân d1n ∋n nghèo theo ánh giá ca cán b3
qu%n-huyn 72

B2ng 1.31: Th t∀ hiu qu2 chính sách ca nhà n6c 73

B2ng 1.32: B2ng mô t2 các bi∋n trong mô hình 74


nhp cho gia ình; h không mnh dn u t vì s∀ gp r i ro tht bi phi
n∀ nn.



DANH MC CÁC CH= VIT TT
GDP

Gross Domestic Product (t)ng sn l∀ng quc ni)

GNP

Gross National Product (t)ng sn l∀ng quc gia)

FDI

Foreign direct investment (u t trc tip nc ngoài)

WB

World Bank (Ngân hàng th gii)

TP. HCM

Thành ph H Chí Minh

LTBXH

ti xã Tam Thôn Hip và 50 h ti th& trn Cn Thnh thuc &a bàn huyn Cn
Gi; ph%ng vn ly ý kin c a 41 cán b thuc Phòng lao ng thng binh và xã
hi ti 03 &a phng kho sát, Ban ch o chng trình gim nghèo và tng h
khá thành ph v nguyên nhân nh h∋ng n nghèo c a các h ti huyn Cn Gi
và tính hiu qu c a các chính sách, gii pháp h! tr∀ ngi nghèo c a thành ph ;
ph%ng vn ly ý kin v tiêu chí tâm lý ( li c a 65 cán b thuc Phòng lao ng
thng binh và xã hi ti 03 &a phng kho sát, Ban gim nghèo và tng h khá
các qun huyn và Ban ch o chng trình gim nghèo và tng h khá thành ph.
Kt qu phân tích mô hình Binary logistic cho thy có 05 yu t tác ng n
xác sut ri vào ngng nghèo c a h ti huyn Cn Gi gm trình  hc vn c a
ch h, ngh nghip chính c a ch h, có ng ô tô thun tin, t( l ngi ph∃
thuc c a h và tâm lý ( li c a h. Có hai yu t có tng quan âm so vi bin
nghèo gm yu t trình  hc vn c a ch h và yu t có ng ô tô thun tin,
trong ó, yu t có tác ng mnh nht là yu t có ng ô tô thun tin, cui
cùng là yu t trình  hc vn c a ch h. Có 03 yu t có tng quan dng so
vi bin nghèo gm yu t ngh nghip chính c a ch h, yu t t( l ngi ph∃
2

thuc c a h và yu t tâm lý ( li c a h, trong ó, yu t có tác ng mnh nht
là bin t( l ngi ph∃ thuc c a h, th hai là yu t tâm lý ( li c a h, cui
cùng là yu t ngh nghip chính c a ch h.
T# ó, tác gi g∀i ý các gii pháp liên quan n 05 yu t nêu trên gm : th
nht là các gii pháp nhm gim ti a s ngi sng ph∃ thuc trong h bng vic
t vn giúp h hi∗u và nhn thc ∀c nhng l∀i ích khi thc hin vic sinh − có
k hoch ; th hai là các gii pháp nhm hn ch yu t tâm lý ( li c a h vào các
khon tr∀ cp c a ngi thân và nhà nc ; th ba là các gii pháp hng nghip,
h! tr∀ hc ngh, h! tr∀ k, thut cho phù h∀p vi t#ng i t∀ng khác nhau ; th t
là các gii pháp phát tri∗n c s∋ h tng ng b và th nm là các gii pháp
nhm nâng cao trình  hc vn cho ch h và các thành viên trong h.


Nguyn Bá Khoáng (2005), 60 nm phát trin kinh t- xã hi t nc Vit Nam Dân Ch Cng Hòa n nc
Cng Hòa Xã Hi Ch Ngha Vit Nam, T)ng c∃c Thng kê Quc gia (trính báo in t ti trang
ngày 30/8/2005).
2
Báo in t ng cng sn Vit Nam (2009), Vit Nam y mnh nông nghip phát trin nông thôn, trích báo in
t ti ngày 28/7/2009.
4

nn nghèo ói, c∃ th∗ nh: chính sách h! tr∀ v tín d∃ng, tr∀ giá vt t, h! tr∀ k,
thut c bit, hàng lot các chng trình thc hin nhm giúp các h thoát
nghèo ∀c Chính ph tri∗n khai thc hin nh chng trình 133, chng trình
135, chng trình 120, k hoch hoá gia ình Ngoài ra, còn rt nhiu các chng
trình h! tr∀ t# bên ngoài nhm xoá ói gim nghèo cho các h, nht là các h
thuc vùng sâu, vùng xa, các h dân tc thi∗u s.
Thành ph H Chí Minh (TP. HCM) là mt thành ph phát tri∗n nng ng nht
Vit Nam, gi vai trò quan trng trong nn kinh t c nc. TP. HCM chim
20,2 % t)ng sn ph/m và 27,9 % giá tr& sn xut công nghip c a c quc gia
3
.
Trong 20 nm thu hút FDI (t# nm 1988 - 2008), TP. HCM ng u c nc v
t)ng l∀ng vn u t trc tip nc ngoài vi 3.141 d án u t nc ngoài còn
hiu lc vi t)ng vn u t ng ký là 25,68 t USD. Riêng nm 2008, vn u t
t hn 8,456 t USD
4
. Quy mô kinh t TP. HCM nm 2010 bng 1,7 ln nm
2005, GDP bình quân u ngi nm 2010 c 2.800 USD, bng 1,68 ln nm
2005
5
. T)ng sn ph/m trong nc c a thành ph H Chí Minh tng nhanh qua các
nm, nu nh trong nm 2000 GDP c a thành ph là 75.863 t( ng thì GDP nm

chính sách, gii pháp gim nghèo ti huyn có th∗ cha phù h∀p do cha xác &nh
∀c nguyên nhân chính dn n tình trng nghèo ti &a phng này. Mt khác,
trong s nhng nghiên cu trc ây v nghèo ti huyn Cn Gi ch yu nghiên
cu v mt &nh tính, cha có nghiên cu &nh l∀ng nào ∀c thc hin ti huyn.
Nhm kh.c ph∃c nhng khó khn nêu trên cng nh to iu kin thun l∀i giúp
huyn Cn Gi thc hin thành công chng trình gim nghèo và tng h khá giai
on 2009-2015 c a +y ban nhân dân thành ph và có thêm thông tin v tm quan
trng c a các yu t tác ng n nghèo ti huyn, tác gi quyt &nh chn  tài
“Các yu t tác ng n nghèo ti huyn Cn Gi và mt s gii pháp” vi hy
vng s0 tìm ra ∀c nhng yu t thc s có tác ng n nghèo ti huyn, t# ó,
tác gi s0 g∀i ý mt s gii pháp nhm giúp huyn thc hin hiu qu công tác
gim nghèo ti huyn.

7
Ban ch o Chng trình Gim nghèo và tng h khá thành ph (2010), Báo cáo v tng kt nm 2009 và chng
trình gim nghèo - tng h khá nm 2010, Tp. H Chí Minh.
6

2. Mc tiêu và câu hi nghiên cu:
2.1. Mc tiêu nghiên cu:
2.1.1. M∃c tiêu t)ng quát :
Nghiên cu nhm xác &nh các yu t có tác ng n xác sut ri vào
ngng nghèo c a h gia ình ti huyn Cn Gi và g∀i ý mt s gii pháp gim
nghèo ti huyn Cn Gi.
2.1.2. M∃c tiêu c∃ th∗ :
- Phân tích tình trng nghèo ti huyn Cn Gi nhm tìm kim nguyên nhân
dn n nghèo.
- Xác &nh các yu t tác ng n xác sut ri vào ngng nghèo c a h gia
ình ∋ huyn Cn Gi và mc  tác ng c a t#ng yu t.
- G∀i ý mt s gii pháp cn thit nhm làm gim tình trng nghèo và giúp

- i vi câu h%i s 1: Tác gi s d∃ng phng pháp iu tra xã hi hc ∗
ph%ng vn các h dân c vi các tiêu chí nh thu nhp, chi tiêu, vic làm, trình 
hc vn … ; ph%ng vn các cán b thuc phòng LTBXH các qun huyn, Ban
GN & THK các qun huyn và Ban GN & THK thành ph v nguyên nhân nh
h∋ng n nghèo c a các h ti huyn Cn Gi, tính hiu qu c a các chính sách,
gii pháp h! tr∀ ngi nghèo c a thành và tiêu chí tâm lý ( li. Sau ó, dùng phn
mm Microsoft Excel 2010 ∗ nhp d liu ã kho sát và ph%ng vn. Tip theo,
tác gi mã hóa d liu sang phn mm SPSS 16.0 ∗ phân tích thng kê mô t
nhng thông tin thu nhp t# ngun d liu s cp ó. Cui cùng, tác gi dùng phn
mm Eviews 4.1 ∗ phân tích mô hình Binary logistic nhm tìm ra mc  tác
8

ng c a các yu t n xác sut ri vào ngng nghèo c a h gia ình ∋ huyn
Cn Gi và mc  tác ng c a t#ng yu t.
- i vi câu h%i s 2: T# kt qu c a câu h%i s 1, tác gi phi h∀p ng b các
gii pháp liên quan n các yu t có tác ng n xác sut ri vào ngng nghèo
c a h gia ình ∋ huyn Cn Gi, t# ó g∀i ý mt s gii pháp nhm giúp +y ban
nhân dân huyn Cn Gi có &nh hng trong công tác gim nghèo, thc hin hiu
qu chng trình gim nghèo, phát tri∗n bn vng ∋ huyn trong thi gian ti.
4.3. D liu, s liu nghiên cu:
- Ngun s liu th cp: t# ngun báo cáo hàng nm c a &a phng và +y ban
nhân dân thành ph H Chí Minh.
- Ngun s liu s cp:
+ Tác gi chn mu và tin hành kho sát 150 h gia ình ti 2 xã và 1 th&
trn thuc huyn Cn Gi, trong ó tác gi chn 1 th& trn i din cho các &a
phng có t l nghèo thp (th& trn Cn Thnh), 1 xã i din cho các &a phng
có t l nghèo trung bình (xã Bình Khánh) và 1 xã i din cho các &a phng có
t l nghèo cao (xã Tam Thôn Hip) so vi bình quân chung c a huyn ∗ tin
hành kho sát, m!i xã, th& trn tác gi kho sát 50 h.
+ Ph%ng vn ly ý kin c a 41 cán b thuc phòng LTBXH c a 03 &a


CH(NG 1: C( S LÝ THUYT 1.1. Lý thuy∋t v nghèo:
1.1.1. Khái nim:
Do c i∗m kinh t, chính tr&, xã hi ∋ m!i quc gia trên th gii khác nhau,
trong m!i quc gia, c i∗m c a các vùng, min thuc quc gia ó cng không
ging nhau, vì vy, cách tip cn vn  nghèo ∋ m!i quc gia, m!i vùng, min
cng không ging nhau. Sau ây là mt s khái nim v nghèo:
- Khái nim nghèo c a các t) chc Th gii:
Ti Hi ngh& chng nghèo ói khu vc châu Á-Thái Bình Dng do +y ban
kinh t xã hi khu vc châu Á Thái Bình Dng t) chc ∋ Thái Lan vào tháng 9
nm 1993, ã a ra khái nim: “nghèo ói là tình trng mt b phn dân c không
có kh nng th%a mãn nhng nhu cu c bn c a con ngi mà nhng nhu cu y
ph∃ thuc vào trình  phát tri∗n kinh t - xã hi, phong t∃c tp quán c a t#ng
vùng và nhng phong t∃c y ∀c xã hi th#a nhn”
8
.
Hi ngh& th∀ng nh th gii và phát tri∗n xã hi t) chc ti Copenhagen,
an Mch nm 1995, ã a ra khái nim c∃ th∗ hn “Ngi nghèo là tt c nhng
ai mà thu nhp thp hn 1 USD/ngày cho m!i ngi, s tin ∀c coi nh  ∗
mua nhng sn ph/m thit yu ∗ tn ti”
9
.
Theo báo cáo c a Ngân hàng th gii (WB) nm 1990 cho rng nghèo bao
gm tình trng thiu thn các sn ph/m và d&ch v∃ thit yu nh giáo d∃c, y t,


Nguyn Trng Hoài (ch biên), Võ Tt Th.ng, Lng Vinh Quc Duy (2005), Nghiên cu ng dng các mô hình

30% cho các khon còn li.

10
Nguyn Trng Hoài (ch biên), Võ Tt Th.ng, Lng Vinh Quc Duy (2005), Nghiên cu ng dng các mô hình
kinh t lng trong phân tích các nhân t tác ng nghèo ói và  xut gii pháp xóa ói gim nghèo  các tnh
ông Nam B,  tài nghiên cu khoa hc cp B, Trng i hc Kinh t Thành ph H Chí Minh.

ng nghèo, ti trang i/vi/Ng%C6%B0%E1%BB%A1ng_ngh%C3%A8o#1.
12

+ Theo B Lao ng-Thng binh và Xã hi: xác &nh mt cách tng i
bng cách làm tròn s và áp d∃ng cho t#ng khu vc và vùng min khác nhau (nông
thôn min núi, hi o, nông thôn ng bng, thành th&).
Chu/n nghèo là mt khái nim ng, nó thay )i theo không gian, thi gian và
trình  phát tri∗n kinh t xã hi c a t nc. T# 1993 n nay, Vit Nam ã
nhiu ln iu chnh mc chu/n nghèo. Vì vy, vic xác &nh mt h nghèo tùy
thuc vào mc chu/n nghèo c a t#ng thi i∗m, c∃ th∗ trong giai on 2001-2005,
nhng h gia ình ∀c xem là h nghèo khi h có thu nhp bình quân u ngi t#
80.000 ng/ngi/tháng (960.000 ng/ngi/nm) tr∋ xung ∋ khu vc nông thôn
min núi và hi o; t# 100.000 ng/ngi/tháng (1.200.000 ng/ngi/nm) tr∋
xung ∋ khu vc nông thôn ng bng; t# 150.000 ng/ngi/tháng (1.800.000
ng/ngi/nm) tr∋ xung ∋ khu vc thành th&
12
.
Giai on 2006-2010: ∋ khu vc nông thôn, nhng h có mc thu nhp bình
quân t# 200.000 ng/ngi/tháng (2.400.000 ng/ngi/nm) tr∋ xung là h
nghèo; ∋ khu vc thành th&, nhng h có mc thu nhp bình quân t# 260.000
ng/ngi/tháng (di 3.120.000 ng/ngi/nm) tr∋ xung là h nghèo
13
.

khu vc nông thôn và t# 3 triu ng/ngi/nm tr∋ xung ∋ khu vc thành th&
trong giai on t# nm 1998-2003 và chu/n nghèo t# 6.000.000 ng/ngi/nm
tr∋ xung i vi khu vc thành th& và nông thôn trong giai on t# nm 2004-2008.
Kéo theo ó, vic xác &nh h nghèo s0 khác so vi c nc.
n giai on 2009-2015, thành ph xác &nh h nghèo là nhng h có mc
thu nhp bình quân t# 12.000.000 ng/ngi/nm tr∋ xung (tng ng 2
USD/ngi/ngày), không phân bit ni thành và ngoi thành.
Tóm li: Tình trng nghèo ∀c hi∗u khác nhau tùy theo góc  quan sát, yu t
thi gian và quan i∗m c a m!i ngi, tuy m!i góc  có cách khái nim khác
nhau nhng các khái nim này u có i∗m chung là din t s thiu c hi ∗ có
th∗ sng mt cuc sng tng ng vi các tiêu chu/n ti thi∗u nht &nh nh thu
nhp thp hn mc sng trung bình c a cng ng dân c; thiu h∃t các iu kin
vt cht, tinh thn; không ∀c h∋ng th∃ nhng nhu cu c bn ∋ mc ti thi∗u
dành cho con ngi; thiu c hi tham gia vào vic phát tri∗n c a cng ng.
14

1.1.2. Phân loi nghèo:
Khi  cp n vn  nghèo, thông thng ∀c nhn din trên hai khía
cnh: nghèo tuyt i và nghèo tng i.
1.1.2.1. Nghèo tuyt i:
Theo WB, nghèo tuyt i là tình trng mt ngi hoc mt h gia ình
không ∀c h∋ng và th%a mãn nhng nhu cu c bn c a cuc sng (n, mc, ∋,
∀c chm sóc sc kh%e, ∀c giáo d∃c c bn và ∀c h∋ng các d&ch v∃ cn
thit khác) mà nhng nhu cu ó ã ∀c xã hi th#a nhn tùy theo trình  phát
tri∗n kinh t - xã hi c a m!i nc
15
. Vì vy, mt ngi hoc mt h gia ình ∀c
xem là nghèo tuyt i khi h có mc thu nhp hoc chi tiêu thp hn chu/n ti
thi∗u do mt quc gia hoc t) chc quc t quy &nh trong khong thi gian nht
&nh.