SỔ GHI CHÉP CỦA NGƯỜI NUÔI CÁ
KỸ THUẬT NUÔI CÁ LỒNG N NGỌTƯỚC
SỞ THỦY SẢN, THỪA THIÊN HUẾ, VIỆT NAM
VỤ HỢP TÁC QUỐC TẾ ITALIA
TỔ CHỨC L NG NÔNG LIÊN HỢP QUỐC
DỰ ÁN QUẢN LÝ TỔNG HỢP CÁC HOẠT PHÁ-IMOLA
ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH THỪA THIÊN HUẾ, VIỆT NAM
ƯƠ
ĐỘNG ĐẦM
2
Trong những năm gần đây, nguồn lợi thủy sản ven biển và đầm phá Tam Giang thuộc tỉnh Thừa Thiên Huế đang bị
giảm sút nhanh chóng. Các hoạt động đánh bắt và nuôi trồng thủy sản bất hợp pháp, thiếu kiểm soát và không khai báo
mỗi ngày một bành trướng, gây ra sự thoái hoá vùng bờ biển, giảm trữ lượng đánh bắt và đói nghèo
của nhiều x đánh bắt ven biển. Các x ư nghiệp có nguy cơ bị ảnh hưởng của thảm hoạ thiên tai và các tai hoạ
khác đ ơn và tiến hành các hoạt động khôn ngoan hơn phù hợp với hệ
sinh thái và con người.
Vào năm 1998, Chính phủViệt Nam và Ủy ban Nhân dân tỉnh Thừa Thiên Huế,
ương
đầm phá Tam Giang. Vào năm 2005, thông qua hỗ trợ tài chính của chính phủ Italia, FAO bắt đầu triển khai dự án
nhằm cải thiện sinh kế người dân sống phụ thuộc vào đầm phá Tam Giang thông qua đẩy mạnh quản l
ười dân đối với các nguồn lợi thủy sinh học. Dựa vào hệ thống sản xuất và kinh tế-x
, Dự án nhằm mục đích cải thiện an toàn thực phẩm cho con người và giảm
nghèo ở khu vực đầm phá. Dự án có tên là “Quản l
Sổ ghi chép nông hộ đơn giản dựa vào thực tế này của Dự án IMOLAvới mục tiêu hỗ trợ người
nuôi cá địa phương ghi chép và theo d điều kiện môi trường và kinh tế của các hoạt động nuôi trồng thủy sản hiệu
quả và hơn.
dẫn đến
t Nam, đ
đặc biệt đến vai tr
ý tổng hợp các hoạt động đầm phá ở tỉnh Thừa Thi
tình trạng
nuôi lồng cá của mình
nuôi có một vài lồng nuôi cá
nuôi cá nước ngọt quy mô nhỏ để duy tr ăng suất và lợi nhuận. Người nuôi cá nên theo
d đầu vào và đầu ra để có thể dễ dàng tính toán chi phí sản xuất, buôn bán, và thu nhập r
ăng suất, điều kiện môi trường cần phải được quản
l
Đây cũng là bài thực hành hữu ích
ân tích các vấn đề trong môi trường trong
chu kỳ nuôi. Lưu giữ sổ sách cũng giúp người nuôi cá trước đó
, trước khi bắt đầu ưởng mà nói, nên
ăn, các thông số chất lượng nước và việc quản l
ượng ước
Bằng việc rà soát lại các dữ liệu trong sổ ghi chép, người nuôi cá có thể quyết định các cách thức nâng cao sản lượng
ước. Cùng lúc đó, người nông dân
có thể đánh giá các nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường và mối quan hệ của chúng với hoạt động sản xuất của m
Sổ ghi chép nông hộ đơn giản này có thể hỗ trợ người điều kiện kinh tế và môi trường
theo hướng đơn giản và dễ dàng.
Sổ ghi chép này hữu ích nhất cho người nước ngọt nhỏ (1-3).
đó đánh
giá hiệu quả kinh tế tổng thể c
ý chặt chẽ để tránh
để
độ thả
cho mỗi
đến
,quảnlýđáy
đến
hoạt động sản
MỤC TIÊU CHÍNH CỦA SỔ GHI CHÉP NÀY LÀ:
?
Hỗ trợ nuôi cá theo dõi lồng gi liê ến
trong nuôi
mình, iều kiện và
uôi cá
ì các
lồng
Duy trì sổ ghi chép sản xuất giúp tiếp cận tín
ì các c vòng
có thông tin liê - mặc dù hiện nay phần lớn các sản phẩm
ần/ hằng năm), thí dụ, những h
giống, thức ăn, phân bón, vôi, thuốc, v.v…),
n quan đ các hoạt động nuôi
đánh giá hiệu quả các hoạt động
của đ
ý các hoạt động nuôi
Đảm bảo n quan đến sản phẩm địa
Lưu hướng đến đối tượng là người nuôi cá địa phương
thường xuyên của cán bộ khuyến ngư việc cung cấp hướng dẫn r đến người dân nuôi cá địa phương là
cần thiết ưu ữ sổ sách. Cán bộ khuyến ngư cần hỗ trợ người nuôi cá kiểm
tra sổ ghi chép và đưa ra các gợi nữa và thảo luận với người dân địa
phương.
ý: Sổ ghi chép nông hộ này chủyếu .Tuy nhiên, thông qua hỗ trợ
õ ràng này
nhằm duy trì tính hiệu quả và chính xác của l gi
xuất phát từ sự tìm tòi
để
ý để họ có thể cải thiện
4
5
Sổ ghi chép có ba phần cơ bản:
?
?
?
?
?
?
SỔ GHI CHÉP NÀY BAO GỒM NHỮNG NỘI DUNG NÀO?
6
Việc xuyên góp phần phát triển sản xuất.lưu trữ sổ sách thường của người nuôi cá
7
Quản lý chất l
giảm ng và duy trì
ượng nước hỗ trợ người nuôi cá
uy cơ bệnh cá chất lượng nước tốt.
Chất lượng nước kém, như thiếu oxi, có thể gây ra tổn
thất lượng cá nuôi trong lồng. độ
trong trên đĩa Secchi thấp nguy cơ giảm sút
hàm lượng oxi trong nước có th xem chương
7 để biết thêm thông tin).
Hình trên thể hiện
, dự báo
ể xảy ra (
Chất lượng nước
chất lượng
nước là chất lượng nước
tốt có thể duy trì sự phát triển
của cá trong lồng nuôi. Theo dõi
cần thiết nhằm
tốt.
ổn
....................................................................................................................................
........................................................................................................................................
...............................................................................................................................
................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
...................................................................................................................................
Địa
độ văn hoá
Số lao động
11
(THEO DÕI CHẤT L )ƯỢNG NƯỚC
PHẦN I
Ghi chú bất kỳ những gì bạn quan sát , các yếu tố
(thí dụ thiên tai), hoặc bệnh cá mà bạn áp dụng trong quá trình nuôi.
được (thí dụ: sự thay đổi mùi hay màu) có thể ảnh hưởng
đến chất lượng nước các hoạt động trị
12
BẢNG GHI CHÉP THEO DÕI CHẤT LƯỢNG NƯỚC (HẰNG NGÀY/TUẦN)
Tuần từ (Sử dụng Âm lịch)01/04/2008 (T.Hai) 07/04/2008 (C.Nhật)đến
THỨ HAI
01/04/2008
THỨ BA
THỨ TƯ
ThỨ NĂM
THỨ SÁU
THỨ BẢY
CHỦ NHẬT
Ngày/Tháng
(ngày/tháng/ )năm
Theo dõi/ bệnhPhương pháp trị
pH Độ kiềm (ppm) Nhiệt độ ( C) Mức nước (m) Màu nước Độ trong (cm)
6
15 ppm 2.0 m Đỏ nhạt
Đ
Đ
Đ
ỏnhạt
ỏnhạt
ỏnhạt
5 14 ppm 2.0 m
5.5 16 ppm 2.0 m
5.0 17 ppm 2.0 m
5.37 15.5 ppm 2.0 m
Đồng nhất/ Thay đổi
51.7 cm
(Thí dụ)
24 C
23 C
25 C
26 C
24.5 C
57 cm
51 cm
50 cm
49 cm
BẢNG GHI CHÉP THEO DÕI CHẤT LƯỢNG NƯỚC (HẰNG THÁNG)
Sốlồng:.....................
1. Cần theo dõi mỗi tuần một lần, nên chọn cùng ngày trong các tuần
2.
3.
Đồng nhất/ Thay đổi
NĂM: (SửdụngLịchâmlịch)2008
Sốlồng: .....................
pH
1. Sao chép sốliệu từ bảng theo dõi hàng tháng (tran sang bảng theo dõi hà .
2. , tính trung bình của n
3. Ở cột cuối cùng , nêu ra những về màu
gtrước)
Vào cuối năm
của màu nước nước
ng năm
ăm.
thay đổi trong năm.
15
PHẦN II
(HOẠCH TOÁN CƠ BẢN VÀ LƯU TRỮ SỔ SÁCH KINH TẾ)
16
Ngày thả
Tình trạng
giống thả
Sốlồng
BẢNG GHI CHÚ VỀ THẢ CÁ
()
1
Thí dụ
10/04/2008
Kích cỡ giống
tiêu chuẩn (cm)
(1) 25-30cm
(2) >10cm
(Cirrhinus molitorella)
18
BẢNG GHI CHÉP NÔNG HỘ NUÔI LỒNG (HẰNG THÁNG)
THÁNG & : (Sử dụng lịch Âm lịch)NĂM Tháng giêng 2008
Ngày Hoạt động/
Công việc tiến hành
Sốtiền đ
đổi)
ã dùng
(chi phí thay
Thu hoạch cá/ Thất thoát
Lượng cá còn lại
trong lồng
Để bán Không bán
Tổng chi phí (VND)
Sốlượng
(kg)con)(
Thu nhập
(VND)
(thí dụ: để tiêu dùng trong
gia đình, biếu, thất thoát)
Lồng 1
(con)
()Thí dụ
1
2
10
26
Đặtlồng1
Thả giống vào lồng 1
?
Giống
Thức ăn (tự nhiên, bổ sung, công nghiệp)
Vật liệu làm lồng
Thuốc trị bệnh cá
?
?
?
?
Công cụ thu hoạch cá
Tiền thuê nhân công
Vận chuyển cá và giống bán
Chi phí linh tinh
đi
31
Bán ở chợ
45
150
Lồng 2
(con)
Lồng 3
(con)
Nếu
bổ sung thêm cột bên cạnh cột “Lồng 3”
bạn có hơn 3 lồng,
19
BẢNG GHI CHÉP NÔNG HỘ NUÔI LỒNG (HẰNG NĂM)
NĂM: (Sử dụng2008 Âm lịch)
1. Sao chép thông tin trung bình hằng tháng từ bảng ghi chép nông hộ hằng tháng (trang tr
2. Tính toán lãi ròng sử dụng tiền bán và chi ã dùng).
(con)(kg)
Thu nhập (VND)
(Thí dụ: để tiêu dùng
trong gia đình, biếu, thất thoát)
Lồng 1
(con)
Lồng 2
(con)
Lồng 3
(con)
Tổng sô
(con)
Tổng
(VND)
Lượng cá còn lại trong lồng
Lãi ròng
(B-A)
350,000
45
600,000
100 (20kg)
5
Lãi ròng = Tiền bán (B) - Chi phí (A)
Không bán
20
THẢO LUẬN VÀ ÌNH VỚI NHỮNG NGTRAO ĐỔI SỐ GHI CHÉP CỦA M ƯỜI KHÁC
Xuyên suốt sổ ghi chép (thậm chí cả
sản xuất kế tiếp), thảo luận và chia sẻ các thông tin mình
có ,
ình, những nuôi cá,
i
ăng lên so với năm/ mùa vừa qua không?
môi trường ó cải thiện hơn so với mùa/
năm trước không?
vấn đề môi trường hoặc kinh tế
dẫn đến sự thay đổi này l
về điều kiện môi trường đáng
gười n những
vấn đề nào
Chiến lược
tốt đảm bảo chiên lược cải thiện
cho tương la
để nâng cao
Có thay đổi
21
PHỤ LỤC
22
BẢNG GHI CHÉP THEO DÕI CHẤT LƯỢNG NƯỚC (HẰNG NGÀY/TUẦN)
Tuần từ (Sử dụng Âm lịch)đến
Sốlồng:.....................
Ngày/Tháng
(ngày/tháng/ )năm
Theo dõi/ bệnhPhương pháp trị
[Thí dụ: sử dụng thuốc (KMnO4, ối (Nacl),
(CuSO4), Formalin, Erythromycin, Vitamin C, KN-04-12,
Sử dụng vắc xin, Reovirus, ]
Nước mu
phương thuốc địa phương: lá xoan, vôi, v.v…
Đồng sunphát
Ghi chép về cho ăn
Trưa
Chiêu
THỨ HAI
THỨ BA
THỨ TƯ
ThỨ NĂM
THỨ SÁU
THỨ BẢY
CHỦ NHẬT
Tuần từ (Sử dụng Âm lịch)đến
24
BẢNG GHI CHÉP THEO DÕI CHẤT LƯỢNG NƯỚC (HẰNG NGÀY/TUẦN)
Ngày/Tháng
(ngày/tháng/ )năm
Theo dõi/ bệnhPhương pháp trị
[Thí dụ: sử dụng thuốc (KMnO4, ối (Nacl),
(CuSO4), Formalin, Erythromycin, Vitamin C, KN-04-12,
Sử dụng vắc xin, Reovirus, ]
Nước mu
phương thuốc địa phương: lá xoan, vôi, v.v…
Đồng sunphát
Ghi chép về cho ăn
(thứcănHình thức, và nguồn )Sốlượng
Thời gian cho ăn
()Viết thời gian cho ăn
Sáng
Trưa
Chiêu
THỨ HAI
THỨ BA
THỨ BẢY
CHỦ NHẬT
Sốlồng:.....................
Tuần từ (Sử dụng Âm lịch)đến