BăGIỄOăDCăVĨăĨOăTO
TRNGăIăHC KINHăT TP. HCM ViăcăHip
GIIăPHỄP HNăCHăRIăROăTệNăDNGăTIă
NGÂNăHĨNGăTHNGăMIăCăPHNăANăBÌNH Chuyên ngành : Tài chính ậ Ngân hàng
Mƣăsă:ăă60340201
LUNăVNăTHCăSăKINHăT NGI HNG DN KHOA HC:
PGS. TSăNGUYNăNGăDN TP.H Chí Minh - Nm 2013 LI CAMăOAN
Tôi xin cam đoan lun vn này là công trình nghiên cu ca tôi. Nhng kt
1.2.5 S cn thit phi hn ch ri ro tín dng ti NHTM 11
1.3 Nhn dng, đo lng và kim soát ri ro tín dng ngân hàng 12
1.3.1 Nhn dng ri ro qua các du hiu 12
1.3.2 o lng ri ro tín dng 12
1.3.3 Kim soát ri ro và tài tr ri ro 14
1.3.4 Áp dng các nguyên tc ca Basel II v qun tr ri ro tín dng 15
1.4 Kinh nghim hn ch ri ro tín dng ca quc t và ca các NHTM ti Vit Nam
1.4.1 Mt s bin pháp nhm gim thiu ri ro tín dng trên th gii 16
1.4.2 Bài hc kinh nghim v qun lý ri ro tín dng ca các ngân hàng Thái Lan 18
1.4.3 Bài hc kinh nghim v qun lý ri ro tín dng đi vi NHTM Vit Nam 21
Kt lun chng 1 22
Trang Chngă2:ăThcătrngăriăroătínădngătiăNgơnăhƠngăTMCPăAnăBìnhă(ABB)
2.1 Gii thiu s lc v Ngân hàng TMCP An Bình 23
2.2 Thc trng hot đng tín dng ti ABB 25
2.2.1 Phân tích theo loi hình cho vay 25
2.2.2 Phân tích theo ngành ngh cho vay 26
2.2.3 Phân tích theo thành phn kinh t 26
2.2.4 Phân tích theo k hn cho vay 27
2.3 Thc trng ri ro tín dng ti ABB 25
2.3.1 Thc trng ri ro tín dng 28
2.3.2 Các nhân t nh hng đn ri ro tín dng 29
2.4 ánh giá thc trng ri ro tín dng và công tác qun lý ri ro tín dng ti ABB 38
2.4.1 ánh giá thc trng ri ro tín dng ti ABB 38
2.4.2 Công tác qun lý ri ro tín dng ti ABB 41
Kt lun chng 2 59
3.5.1 Kin ngh vi Ngân hàng nhà nc 76
3.5.2 Kin ngh vi chính ph 77
Kt lun chng 3 78
Kt lun chung 79
Tài liu tham kho
DANHăMCăNHNGăTăVITăTT
DANHăMCăCỄCăBNGăSăLIU Bng 2.1: D n cho vay phân theo loi hình cho vay.
Bng 2.2: D n cho vay phân theo ngành ngh cho vay.
Bng 2.3: D n cho vay phân theo thành phn kinh t.
Bng 2.4: D n cho vay phân theo k hn cho vay.
Bng 2.5: Tình hình n xu ca ABB trong các nm 2010, 2011, 2012.
Bng 2.6: D n cho vay phân theo nhóm n.
Bng 2.7: Tình hình thu hi n.
2. Mc tiêu nghiên cu
ánh giá thc trng hot đng tín dng và qun lý ri ro tín dng ti ABB trong giai đon
t 2010-2012. Các tiêu chun qun lý ri ro theo chun mc quc t. Làm rõ các nguyên nhân
gây ra ri ro tín dng ti ABB.
xut mt s gii pháp hn ch ri ro tín dng có hiu qu đ góp phn phc v cho các
mc tiêu phát trin ca ABB trong quá trình hi nhp kinh t quc t và trong khu vc.
3. iătng, phm vi và thi gian nghiên cu
i tng nghiên cu ca đ tài là các hot đng cp tín dng và ri ro tín dng ti
ngân hàng TMCP An Bình.
Phm vi nghiên cu: Các ri ro trong quá trình cp tín dng trong 03 nm 2010, 2011,
2012 ti ngân hàng TMCP An Bình. Tuy nhiên, hot đng tín dng ca ngân hàng TMCP An Bình ch yu là cho vay (chim gn 98% hot đng tín dng) nên phm vi đ tài ch tp trung
nghiên cu các ri ro trong quá trình cho vay ca hot đng tín dng.
Thi gian nghiên cu: t nm 2010 đn nm 2012.
4. Phngăphápănghiênăcu
S dng phng pháp nghiên cu thng kê, so sánh, phân tích, … có tham kho ý kin
phn bin ca các chuyên gia trong lnh vc ngân hàng, cán b qun lý, điu hành có liên quan
đ hoàn thin gii pháp.
5. Kt cu lunăvn
Ngoài phn m đu, kt lun và tài liu tham kho, lun vn ch yu gm 03 phn
sau:
Chng 1: Tng quan v ri ro tín dng ti các ngân hàng thng mi.
Chng 2: Thc trng ri ro tín dng ti ngân hàng TMCP An Bình.
Chng 3: Gii pháp hn ch ri ro tín dng ti Ngân hàng TMCP An Bình.
di hình thái tin t hoc hin vt.
+ Ngi đi vay: s dng tm thi tài sn trên trong mt thi gian nht đnh, ht thi
gian tho thun, ngi đi vay phi hoàn tr li cho ngi vay.
+ Giá tr đc hoàn tr li phi ln hn giá tr lúc cho vay. Phn chênh lch đó có th
xem là li tc ca ngi cho vay.
- Trong quan h tín dng có yu t thi gian, vì vy s bt trc và ri ro có th xy
ra cho c hai bên ngi cho vay ln ngi đi vay.
- Tín dng biu hin mi quan h kinh t gn lin vi quá trình to lp và s
dng qu tín dng nhm mc đích tha mãn nhu cu vn tm thi cho quá trình tái
sn xut và đi sng theo nguyên tc hoàn tr và có lãi.
- Tín dng có đc đim:
+ Quyn s hu và quyn s dng tài sn không đng nht vi nhau.
+ Phân phi ca tín dng mang tính hoàn tr. Quá trình vn đng ca tín dng bao
gm ba giai đon: phân phi tín dng di hình thc cho vay, s dng tín dng và hoàn
tr tín dng.
1.1.2 HotăđngătínădngăngơnăhƠng
- Hot đng tín dng là phng thc t chc tín dng s dng ngun vn t có,
ngun vn huy đng đ cp tín dng.
+ Vn t có: bao gm giá tr thc có ca vn điu l, các qu d tr, mt s tài sn n
khác ca t chc tín dng theo quy đnh ca Ngân hàng Nhà nc. Vn t có là cn c
đ tính toán các t l bo đm an toàn trong hot đng ngân hàng.
2 + Ngun vn huy đng là ngun vn ngân hàng có đc t vic nhn tin gi ca các cá
nhân, t chc kinh t, t chc xư hi, t chc tín dng khác hoc ngân hàng phát hành
các giy t có giá nh trái phiu, k phiu. Hoc ngân hàng vay t các t chc tín dng
khác, t Ngân hàng Nhà nc, đng thi ngân hàng phi chi tr mt khon chi phí
nht đnh gi là tin lãi huy đng, cng nh phi hoàn tr vn gc cho khách hàng khi
đn hn.
liu chng minh mc đích s dng vn. Thi hn cho vay ca hp đng hn mc là
khon thi gian đc tính t ngày khon vay đc gii ngân ln đu tiên đn ngày tr n
cui cùng đc ghi trên kh c nhn n.
- Cho vay theo d án đu t: là phng thc cho vay có các đc đim sau:
+ Phng thc cho vay này áp dng đi vi khách hàng vay có nhu cu vay đ thc hin
các d án đu t phát trin sn xut, kinh doanh, dch v và các phng án phc v đi
sng. Tng nhu cu vn ca d án đc tài tr cho tài sn c đnh và nhu cu vn lu
đng ca d án.
+ Thi hn cho vay không quá thi gian hot đng ca d án, bao gm c thi hn ân
hn (nu có) và thi hn tr n.
+ Ngun vn t có ca khách hàng phi có theo mt t l nht đnh và phi đc đa
vào d án trc khi s dng vn vay.
+ Trong thi hn rút vn ghi trên hp đng tín dng, khách hàng có th rút vn nhiu ln
phù hp vi tin đ thc hin d án và tng s tin rút vn không quá s tin vay ghi
trên hp đng tín dng. Nu ht thi hn rút vn mà khách hàng cha rút ht vn thì
khách hàng phi gii trình và đc ngân hàng chp nhn gia hn thi hn rút vn.
- Cho vay hp vn: Phng thc cho vay này áp dng khi s tin cho vay ti đa
đi vi mt ngân hàng theo quy đnh ca Ngân hàng Nhà nc không đ tài tr cho
nhu cu vay vn ca khách hàng đ thc hin d án đu t, phát trin sn xut kinh
doanh, dch v hoc d án phc v đi sng. Khi đó, ngân hàng này có th liên kt
cùng ngân hàng kia đ tài tr cho khách hàng vay vn, trong đó tho thun cho
phép mt ngân hàng làm đu mi dàn xp. Vic cho vay này cng có tác dng nhm
phân tán ri ro.
- Cho vay tr góp: là phng thc cho vay có các đc đim sau:
+ Phng thc cho vay này áp dng đi vi các khách hàng có ngun thu nhp đnh k
4 (hàng tháng, hàng quý, 06 tháng, khác) có nhu cu vay vn đ thc hin các phng án
sn xut, kinh doanh, dch v hoc đ tiêu dùng.
trng hp này không cn s dng th tín dng. Ngân hàng cn c
vào uy tín, mc đ n đnh trong thu nhp, công ty khách hàng làm vic, đ cp
cho khách hàng mt hn mc tín dng nht đnh, hn mc này nm trong tài khon
tin gi thanh toán ca khách hàng vay. Khách hàng có th chi vt s tin có trong tài
5 khon ca khách hàng nhng không vt quá mc tín dng thu chi đc ngân hàng
cp.
- Các
phng
thc cho vay khác tu theo nhu cu thc t ca khách hàng mà
pháp lut không cm.
1.2 RiăroătínădngătrongăhotăđngăkinhădoanhăcaăNHTM
1.2.1 Riăroătínădng
- Ri ro tín dng là kh nng xy ra tn tht trong hot đng ngân hàng ca t chc
tín dng do khách hàng không thc hin hoc không có kh nng thc hin ngha v ca
mình theo cam kt.
- Có th hiu c bn ri ro tín dng là ri ro ngân hàng (bên cho vay) khi thc hin
các nghip v cp phát tín dng cho khách hàng (bên đi vay), nhng đn hn thanh
toán (n lãi hoc n gc hoc c hai), khách hàng không tr n hoc tr n không đy đ
và đúng hn theo các hp đng tín dng mà khách hàng đư ký kt vi ngân hàng. T đó
phát sinh nguy c ngân hàng b mt vn do không thu hi n đúng hn và đy đ.
- Trong nn kinh t th trng hay nn kinh t Vit Nam hin nay thì ri ro tín
dng đã, đang và s phát sinh trong các ngân hàng thng mi và các t chc tín dng
khác. Thc t ri ro tín dng là yu t khách quan và không th không phát sinh vì rt
nhiu nhng nguyên nhân ch quan ln khách quan gây ra, khin mt s ngân hàng nu
phát sinh nhiu ri ro tín dng s gp khó khn v tài chính, v thanh khon và có kh
nng phá sn do mt vn. Do vy các ngân hàng cn phi có bin pháp qun lý ri ro
khon vay có vn đ.
1.2.3 ánhăgiáămcăđăcaăriăroătínădng
Phân loi n
- Ri ro tín dng nh đư trình bày ti phn 2.1 nêu trên cho thy tm quan trng
trong vic cn phi qun lý tht tt các khon vay sao cho hn ch ti mc thp nht
phát sinh ri ro tín dng. Vy đ đo lng và đánh giá mc đ xy ra ri ro tín dng hay
đánh giá nng lc qun lý ri ro tín dng thì da trên nhng tiêu chí nh th nào?
- Trên thc t ti Vit Nam, vic đánh giá ri ro tín dng cng nh kim soát
hot đng tín dng chung ca nn kinh t, Ngân hàng Nhà nc Vit Nam đư ban
hành quy đnh đánh giá ri ro tín dng. Trong đó ch yu là quy đnh vic phân loi
ri ro và yêu cu trích lp mt khon tin gi là d phòng x lý ri ro. Vic đánh giá ri
ro tín dng ch yu da trên vic phân loi n cho vay gm: n trong hn và n quá
hn.
+ N trong hn là khon n mà ngân hàng đư gii ngân cho khách hàng vay và khách
hàng vn tr n lãi và/hoc n gc đu đng theo đúng hp đng tín dng đư ký kt gia
ngân hàng và khách hàng.
+ N quá hn là khon n mà mt phn hoc toàn b n gc và/hoc lãi đư quá hn.
Mt cách tip cn khác, n quá hn là nhng khon tín dng không hoàn tr đúng
hn, không đc phép và không đ điu kin đ đc gia hn n.
- Phân loi n theo các nhóm n:
+ Nhóm 1 (N đ tiêu chun), bao gm:
++ Các khon n trong hn và t chc tín dng đánh giá là có kh nng thu hi đy đ
c gc và lãi đúng hn;
++ Các khon n quá hn di 10 ngày và t chc tín dng đánh giá là có kh nng thu
hi đy đ gc và lãi b quá hn, thu hi đy đ gc và lãi đúng thi hn còn li.
+ Nhóm 2 (N cn chú ý), bao gm:
++ Các khon n quá hn t 10 ngày đn 90 ngày;
++ Các khon n điu chnh k hn tr n ln đu (đi vi khách hàng là doanh nghip,
t chc thì t chc tín dng phi có h s đánh giá khách hàng v kh nng tr n đy đ
8
không đc tái c cu. Ti Vit Nam, n xu bao gm nhng khon n quá hn có hoc
không th thu hi, n liên quan đn các v án ch x lý và nhng khon n quá hn
không đc Chính Ph x lý ri ro. N xu (hay n có vn đ, n không lành mnh, n
9 khó đòi, n không th đòi, …) là nhng khon n mang các đc trng:
+ Khách hàng đư không thc hin ngha v tr n vi ngân hàng khi các cam kt này
đư ht hn.
+ Tình hình tài chính ca khách hàng đang và có chiu hng xu dn đn có kh nng
ngân hàng không thu hi đc c vn ln lãi.
+ Tài sn đm bo (th chp, cm c, bo lãnh) đc đánh giá là giá tr phát mãi
không đ trang trãi n gc và lãi.
Hăsări ro tínădng
- H s này cho thy t trng ca các khon mc tín dng trong tài sn có, khon
mc tín dng trong tng tài sn càng ln thì li nhun s ln nhng đng thi ri ro
tín dng cng rt cao. Thông thng tng d n cho vay ca ngân hàng đc chia thành
03 nhóm:
+ Nhóm d n ca các khon tín dng có cht lng xu: là nhng khon cho vay có
mc đ ri ro ln nhng có th mang li thu nhp cao cho ngân hàng. ây là khon tín
dng chim t trng thp trong tng d n cho vay ca ngân hàng.
+ Nhóm d n ca các khon tín dng có cht lng tt: là nhng khon cho vay có
mc đ ri ro thp nhng có th mang li thu nhp không cao cho ngân hàng. ây là
khon tín dng cng chim t trng thp trong tng d n cho vay ca ngân
hàng.
+
Nhóm
d n ca các khon tín dng có cht lng trung bình: là nhng khon
cho vay có mc đ ri ro có th chp nhn đc và thu nhp mang li cho ngân hàng là
Các NHTM bt buc phi hn ch ri ro tín dng đn mc thp nht, bi vì, nu ri ro tín
dng xy ra s gây nên nhng tác đng rt ln đn chính bn thân NHTM cng nh đn nn
kinh t xã hi, c th nh:
i vi ngân hàng
- Khi gp ri ro tín dng, ngân hàng không thu đc vn tín dng đư cp và lãi cho vay,
nhng vn phi chi tr lãi và gc tin gi khi đn hn, dn đn ngân mt cân đi trong vic thu
chi, vòng quay vn tín dng gim nên kinh doanh không hiu qu. Thm chí dn đn tình trng
mt kh nng thanh khon, làm mt lòng tin ngi gi tin, nh hng đn uy tín ca ngân
hàng.
11 - Nu mt khon vay nào đó b mt kh nng thu hi, thì ngân hàng phi s dng các
ngun vn ca mình đ tr cho ngi gi tin, đn mt chng mc nào đy, ngân hàng không
có đ ngun vn đ tr cho ngi gi tin thì s ri vào tình trng mt kh nng thanh toán,
dn đn nguy c gp ri ro thanh khon. Kt qu làm thu hp qui mô kinh doanh, nng lc tài
chính gim sút, uy tín, sc cnh tranh gim không nhng trong th trng ni đa mà còn lan
rng ra các nc, kt qu kinh doanh ngày càng xu, có th dn ti thua l và phá sn nu
không có bin pháp x lý, khc phc kp thi.
i vi nn kinh t xã hi
- Khi mt ngân hàng gp ri ro tín dng vi mc đ ln, s làm ngi gi tin hoang
mang, lo s và kéo nhau đn rút tin, không nhng ngân hàng có s c mà nhng ngân
hàng khác, làm cho toàn b h thng ngân hàng gp phi khó khn. Khng hong thanh khon
xy ra và nh hng rt nghiêm trng đn s tn ti và phát trin ca h thng ngân hàng. H
thng ngân hàng b nh hng, hot đng không hu hiu s nh hng đn toàn b nn kinh
t - xã hi. Nó có th làm cho nn kinh t b suy gim, lm phát tng, sc mua gim, tht
nghip tng, xư hi mt n đnh.
- Tóm li, ri ro tín dng xy ra nhng mc đ khác nhau, cp đ nh cng làm cho
ngân hàng b gim li nhun, cp đ nng làm cho ngân hàng không thu đ vn lãi, hoc b
mt c vn ln lãi, dn đn b thua l. Nu tình trng này kéo dài và không khc phc đc,
khách hàng thông qua 6 khía cnh nh:
+ T cách ca ngi đi vay (Character): ngân hàng cn xem xét k v t cách ca
khách hàng vay nhm đo lng yu t uy tín và thin chí tr n, lý lch nhân thân, hoàn
cnh gia đình,
+ Nng lc ca ngi đi vay (Capacity): ngi đi vay cn hi đ yu t v nng lc,
đm bo tính t chu trách nhim khi đi vay, đm bo đ kh nng vay vn theo quy
đnh pháp lut. i vi Vit Nam hin ti nng lc này đc xác đnh ch yu da
vào nng lc pháp lut và nng lc hành vi dân s.
+ Thu nhp ca ngi đi vay (Cashflow): ngi đi vay cn th hin rõ các chng c cho
ngân hàng thy h có đ ngun thu nhp đ tr n vay cho ngân hàng. Ngun tr n
càng di dào và tính n đnh ca nó s hn ch kh nng khách hàng vay không tr
đc n vay cho ngân hàng. Ngc li cho thy khon vay khách hàng cha đng
ri ro tín dng.
13 + Bo đm tin vay (Collateral): là nhng tài sn có giá tr và có th thanh lý đ đm bo
cho khon tin khách hàng đi vay. ây đc xem là ngun đ ngân hàng thu hi n vay
nu khon vay khách hàng vì lý do nào đó không tr n đc. Tuy nhiên trng hp yu
t t cách ngi đi vay và thu nhp ngi đi vay đc đánh giá rt cao và ngân hàng
đo lng rng ri ro khách hàng không tr n là rt thp thì ngân hàng có th không cn
xem xét đn yu t bo đm tin vay này. Trên thc t ngi ta còn gi là cho vay tín
chp.
+ Các điu kin (Conditions): là các tiêu chí ràng buc khi cho vay do ngân hàng
ban hành và quy đnh trong tng thi k theo đnh hng chính sách tín dng.
+ K i m soát (Control): là quá trình kim tra theo dõi tình hình tr n, tình hình tài
chính, tình hình tng gim ca giá tr tài sn th chp, sau khi ngân hàng đư gii
ngân tin ra đ đm bo khách hàng s dng vn vay đúng mc đích và hoàn tr n
đy đ cho ngân hàng.
- u đim: k thut đo lng ri ro tín dng rt đn gin và d áp dng.
trong và ngoài nc tác đng tc thì đn khách hàng vay, chính sách tài chính và các
ràng buc pháp lý có thay đi,
1.3.3 Kim soát ri ro và tài trări ro
- Kim soát ri ro: là vic s dng các bin pháp k thut, công c, chin lc và
các chng trình hot đng đ ngn nga, né tránh, gim thiu ri ro. Cn c vào các
mc đ ri ro đư đc tính toán, các h s an toàn tài chính và kh nng chp nhn
ri ro mà có nhng bin pháp phòng chng khác nhau đ gim mc đ tn tht khi ri
ro xy ra. Vic kim soát ri ro đôi khi có th là chp nhn ri ro đi vi nhng
khon vay nh vì chi phí cho vic phòng tránh còn cao hn vic chp nhn chu tn
tht. Nhng đôi khi có th là né tránh ri ro bng cách hn ch cho vay hoc t chi cho
vay. Vi nhng khon vay ln hn vic tn tht mang li s là cao hn so vi các chi
phí phòng tránh thì ngân hàng s cn thit s dng mt s công c đc bit đ ngn nga
hay bù đp tn tht khi có ri ro đin hình nh: phân tán ri ro, bán n, qun lý ri ro
vi các công c phái sinh.
- Tài tr ri ro: nhm có ngun tin bù đáp cho tn tht đi vi mt s loi ri ro
đc bit khi xy ra, ngân hàng có th tài tr cho ri ro này bng các bin pháp nh: mua
bo him cho khon vay, trích lp qu d phòng x lý ri ro cho khon vay, chng
15 khoán hoá tài sn đm bo là bt đng sn, phát mãi tài sn đm bo đ thu hi n, yêu
cu bên th ba bo lãnh bng uy tín hoc tài sn cho bên vay,
1.3.4. Áp dng các nguyên tcăca Basel II vări ro tín dng
- Basel II là hip c ca nhóm 10 nc, gm: B, Canada, Pháp, c, Italy, Nht,
Luxembua, Hà Lan, Tây Ban Nha, Thy in, Thy S, Anh và M tha thun thng
nht v đo lng vn và các tiêu chun mc đ vn ca các ngân hàng trong nhóm đc
ký kt vào nm 2004. Basel II hng ti các phng pháp và nguyên tc v qun lý ri
ro tín dng và kim soát n xu nh:
+ Xây dng môi trng tín dng thích hp: yêu cu xem xét, đánh giá ri ro tín dng
phi là chin lc xuyên sut trong hot đng ngân hàng (t l n xu, mc đ chp
- Qun lý ri ro bng bin pháp trích lp d phòng :
+ Trích lp d phòng là cách thc hu hiu đ qun lý ri ro do tn tht tín dng. Vic
trích lp d phòng phi cn c vào thc t tr n vay thay vì cn c vào kh nng tr n
trong quá kh ca khách hàng. Các nc chia s kinh nghim rng h áp dng các nguyên
tc d phòng khác nhau da theo vic phân loi n vay có kh nng gây tn tht mc đ
khác nhau.
++ Hng Kông: xp loi ri ro cho khách hàng và trích lp d phòng tng ng.
++ Singapore: d phòng tn tht khon vay c tính t danh mc vay đc áp dng cho
các khon vay tiêu dùng.
++ Thái Lan: phân loi khon vay đc đa vào lut. Các c quan giám sát ngân hàng có
quyn yêu cu trích lp d phòng cho các khon vay cn chú ý.
- Qun lý ri ro tín dng bng bin pháp tuân th nhng nguyên tc tín dng
thn trng.
+ Hng Kông: gii hn cho vay các đi tác mc 5% giá lý ròng doanh nghip. Tng d
n vay cho các đi tác không vt quá 10% vn t có ngân hàng.
+ Hàn Quc: gii hn cho vay c đông mc 25% vn t có ngân hàng hoc t l mà h
s hu. Gii hn cho vay các đi tác liên quan mc 10% vn t có ngân hàng.
+ Singapore: ngân hàng không đc phép tham gia vào các hot đng phi tài chính. Cng
không đc phép đu t hn 10% vn vào các công ty hot đng phi tài chính. Mc đu t
vn vào mt công ty đn l gii hn 2% vn t có ngân hàng. Tng vn đu t gii hn
10% vn t có ngân hàng.