Giới thiệu về khoa học
Giới thiệu về khoa học
chính sách và chính sách y
chính sách và chính sách y
tế ở Việt Nam
tế ở Việt Nam
Nguyễn Thanh Hương
Trường ĐH Y tế công cộng
1
Mục tiêu học tập
Mục tiêu học tập
2
1. Trình bày được một số khái niệm cơ
bản của khoa học chính sách.
2. Mô tả được vai trò của chính sách
nói chung và chính sách y tế nói
riêng.
3. Giải thích được quy trình chính
sách.
Khung hệ thống Y tế Việt Nam
Khung hệ thống Y tế Việt Nam
Đầu vào
Nhân lực
Nhân lực
Quản trị/điều hành
hệ thống y tế
Quản trị/điều hành
hệ thống y tế
Các sản phẩm và
công nghệ y tế
Các sản phẩm và

Công bằng
xã hội
Người dân
khỏe mạnh
Người dân
khỏe mạnh
Thảo luận nhóm (8 phút)
Thảo luận nhóm (8 phút)
•
Các anh/chị hiểu thế nào là chính
sách: khái niệm, vai trò, phân loại?
•
Hãy liệt kê một số chính sách y tế
mà anh/chị biết, quan tâm?
•
Anh/chị đã và sẽ tham gia như thế
nào vào việc xây dựng, thực thi và
đánh giá các chính sách y tế ở các
cấp?
4
Lịch sử hình thành và phát triển
Lịch sử hình thành và phát triển
khoa học chính sách
khoa học chính sách
5
1. Sau Chiến tranh thế giới II
Ra đời của khoa học chính sách (KHCS).
2. Những năm 70 của TK XX: Có nhiều nghiên cứu
chuyên về CS được công bố (chủ yếu là mô tả)
3. Đến những năm 80 của TK XX:

Đối tượng nghiên cứu của
KHCS
KHCS
8
•
Hệ thống chính sách
•
Quy trình chính sách
gồm các khâu cơ bản:
•
Xây dựng
•
Thực thi
•
Đánh giá
Cấp độ của chính sách
Cấp độ của chính sách
9
Chính sách có nhiều cấp độ khác nhau:
•
Cấp quốc tế: CS của Liên hiệp quốc,
Tổ chức Y tế thế giới
•
Cấp quốc gia: CS của Đảng, Nhà
nước, của các bộ.
•
Cấp địa phương: CS của chính quyền
địa phương (tỉnh, huyện, xã), chính
sách của một tổ chức, cơ quan, đoàn
thể, hiệp hội

CS an ninh quốc
phòng
•
CS đối ngoại
•
…

Theo cấp ban hành:
•
CS do trung ương
ban hành
•
CS do địa phương
ban hành

Theo qui mô của vấn đề:
•
Chủ yếu
•
Thứ cấp
•
Chức năng
•
Thứ yếu
Phân loại chính sách
Phân loại chính sách (tiếp)
12

Theo quy mô tác động:
•

“Là tập hợp các quyết định của các nhà quản lý
nhằm cải thiện tình trạng sức khỏe của một cộng
đồng dân cư nào đó”
Cần những nhà chuyên môn nào
Cần những nhà chuyên môn nào
tham gia xây dựng CSYT?
tham gia xây dựng CSYT?
•
Nhà thống kê và dịch tễ học
•
Nhà nhân chủng học và xã
hội học
•
Nhà kinh tế học
•
Nhà lập kế hoạch/quản lý
•
Nhà chuyên môn về y tế
•
Đại diện cộng đồng có liên
quan
•

16
Qui trình chính sách
Qui trình chính sách
Mô hình đường thẳng của Grindle và Thomas
Xác định Giai đoạn Giai đoạn Giai đoạn
vấn đề chương trình ra quyết định CS thực hiện
nghị sự (CTNS)

2. Xây dựng chính sách: Ai xây dựng? Được xây
dựng như thế nào?
3. Thực hiện chính sách: Có sẵn các nguồn lực
nào? Ai sẽ là người tham gia vào thực hiện? Làm
thế nào để tăng cường việc thực thi?
4. Đánh giá chính sách: Khi chính sách có hiệu lực
thì cái gì sẽ xảy ra? Có được theo dõi không? Có
đạt được các mục tiêu đã đề ra không? Có những
kết quả/hậu quả ngoài dự kiến không?
19
Qui trình CS không theo đường thẳng
Qui trình CS không theo đường thẳng
Xác đinh
vấn đề
Xây dựng
chính sách
Ưu
tiên?
Nguồn lực
sẵn có
Nhu cầu?
Nhu cầu?
Khả thi?
Thích hợp?
Cơ hội?
Thực hiện
chính sách
Đánh giá
chính sách
Nhóm

ự

h
ợ
p

t
á
c
T
h
ô
n
g

t
i
n

v
à

h
i
ể
u

b
i
ế

Các giải pháp
Chính sách và thông tin
Chính sách và thông tin
24
Cửa sổ cơ
hội
Chính trị
Các vấn đề
Các giải pháp
Th«ng tin
Quá trình chính sách
Quá trình chính sách
25
•
Quá trình kĩ thuật: Nghiên cứu chính
sách (xác định vấn đề, giải pháp thích
hợp…)
•
Quá trình chính trị: Thương lượng,
thuyết phục, tạo áp lực, vận động ngoài
hành lang, biểu quyết …
Hai quá trình trên không hoàn toàn phân
tách một cách rạch ròi mà có sự tác động
qua lại.
Quá trình chính sách
Quá trình chính sách
26
•
Khó có thể mô tả QTCS một cách đơn giản theo
trình tự rõ ràng như các mô hình đường thẳng.