ĐẢM BẢO AN TOÀN BỨC XẠ TRONG
X-QUANG TĂNG SÁNG TRUYỀN HÌNH
- Những yếu tố ảnh hưởng đến liều bức xạ của nhân viên
- Những dụng cụ phục vụ an toàn
- Một số quy tắc đảm bảo an toàn bức xạ
NỘI DUNG
Những thành phần bức xạ trong
X-quang chẩn đoán
•Cứ 1000 photon tiếp cận đến
bệnh nhân thì khoảng 100-200
photon bị tán xạ, khoảng 20
photon đến được detector (tạo
ảnh), số còn lại (880-780) thì bị
hấp thụ.
• Tán xạ cũng tuân theo định luật:
giảm theo bình phương khoảng
cách, do vậy tăng khoảng cách
tới bệnh nhân sẽ đảm bảo an
toàn hơn.
Trong X-quang, tán xạ chủ yếu
hướng về phía nguồn phát
Bóng phát
I. Những yếu tố ảnh hưởng đến liều
bức xạ của nhân viên X-quang
•
Nguồn bức xạ chủ yếu
đối với nhân viên X-
quang là từ bệnh nhân
(bức xạ do tán xạ).
•
Tán xạ là một trường bức

Chiều dầy BN=18 cm
Suất liều tán xạ đến nhân viên X-quang phụ thuộc vào
góc tán xạ
Suất liều tán xạ đến nhân viên X-quang phụ thuộc vào
trường xạ
Suất liều tán
xạ càng cao
khi trường
xạ càng lớn
100 kV
1 mA
11x11 cm
17x17 cm
0.8 mGy/h
0.6 mGy/h
0.3 mGy/h
1.3 mGy/h
1.1 mGy/h
0.7 mGy/h
Bệnh nhân dầy 18 cm
Cách bệnh nhân 1 m
Suất liều tán xạ đến nhân viên X-quang phụ thuộc vào
khoảng cách đến bệnh nhân
Suất liều tán
xạ sẽ giảm đi
nếu nhân
viên X-quang
đứng xa bệnh
nhân
100 kV

BỘ I.I Ở DƯỚI
Ống phát tia
100 kV
1 m
20x20 cm
1 Gy/h
(17mGy/min)
mGy/h
2.2 (100%)
2.0 (91%)
1.3 (59%)
1.2 (55%)
KHOẢNG CÁCH ĐẾN BỆNH NHÂN LÀ 1 M
1 Gy/h
(17 mGy/min)
20x20 cm
100 kV
1 m
Ống phát tia
mGy/h
1.2 (55%)
1.2 (55%)
1.3 (59%)
2.2 (100%)
KHOẢNG CÁCH ĐẾN BỆNH NHÂN LÀ 1 M
Suất liều phụ thuộc vào vị trí ống phát tia
Liều tán xạ
sẽ cao hơn ở
phía ống
phát tia

bức xạ trong X-quang
VẤN ĐỀ LIÊN QUAN
ĐẾN MÁY
KÍCH THƯỚC PHÒNG
ĐỘ DẦY LỚP CHE CHẮN
VỊ TRÍ ỐNG PHÁT TIA
VẤN ĐỀ LIÊN QUAN
ĐẾN CHUYÊN GIA
KHOẢNG CÁCH VÀ VỊ
TRÍ TƯƠNG ĐỐI CỦA
NHÂN VIÊN ĐẾN
BỆNH NHÂN
MỘT SỐ NGUYÊN TẮC “VÀNG” ĐỂ ĐẢM BẢO AN
TOÀN CHO BÁC SỸ X-QUANG TĂNG SÁNG TRUYỀN
HÌNH
•
Giữ bộ I.I sát với bệnh nhân,
•
Để ống phát tia cách bệnh nhân khoảng cách cực
đại,
•
Đeo tạp dề phòng hộ và phải biết chỗ nào có tán
xạ cao nhất,
•
Giữ khoảng cách càng xa thiết bị càng tốt, nếu
có thể được.
MỘT SỐ KHÍA CẠNH ĐẢM BẢO AN TOÀN
BỨC XẠ TRONG CHỤP CẮT LỚP CÓ HỖ
TRỢ CỦA MÁY VI TÍNH (CT-SCANNER)
Kỹ thuật CT được đưa vào sử

400
500
70 75 80 85 90 95
Năm
Số CT scanner sử dụng trong các bệnh viện ở UK
3.3Lumbar spine
7.1Xương chậu
7.2Gan
7.6Ổ bụng
7.8Lồng ngực
2.6Xương cổ
0.6Hố mắt
0.7Hố xương chậu
1.8Sọ não
Liều tương đương trung bình (mSv)Phép kiểm tra
Đóng góp vào liều tập thể của chụp CT trong nhóm bác
sỹ X-quang chẩn đoán hình ảnh (ở Anh quốc)
• Chụp CT là phép xét nghiệm gây liều chiếu cao; phần
đóng góp vào liều tập thể lớn (phần trên)
Bởi vậy chụp CT phải có luận cứ!
• Trước khi quyết định chụp CT, cần phải tham khảo mọi
thông tin liên quan đến ca chụp. Nếu có thể, thì nên tận
dụng những kết quả của các phép xét nghiệm thông
thường.
Những khía cạnh đảm bảo an toàn bức xạ
trong chụp CT