Phát triển chương trình và
tổ chức quá trình đào tạo
Trần Ngoc Giao
HVQLGD
I. Chương trình và phát triển chương trình
1.1 Chương trình (curriculum) bắt nguồn từ La-tinh
có nghĩa là đường đua.
Khởi đầu Mục tiêu
Chương trình
Trong GD, Có nhiều đinh nghĩa về chương trình
Ta có thể hiểu :“chương trình” là tất cả các hoạt động
mà sinh viên tham gia trong suốt khóa học, là
Những hoạt động họ cần theo đuổi nếu muốn kết thúc
khóa học và đạt được kết quả mong muốn.
- CT phản ánh những mục tiêu GD muốn đạt tới
- CT là một công cụ năng động, và là kế hoạch những
hoạt động GD,ĐT để đạt được những mục tiêu
Phân biệt Chương trình (curriculum) với Chương trình
của khoá học (syllabus)- thường là bảng liệt kê nội
dung được giảng dạy.
•
Các điểm mấu chốt quyết định đến CT :
•
- Bản chất môn học: môn học (chuyên đề, chủ
đề) thuộc nội dung của chương trình, các
quyết định về việc lựa chọn chúng được đưa ra
dựa trên cơ sở nào?
•
- Bản chất xã hội: có lý do xuất phát từ nhu
cầu mang tính xã hội và sự tác động của xã hội
vào giáo dục và đào tạo.
Tay ba lo có vài trăm $ du lịch khắp VN
Sống ở Ấn đọ làm việc tại Mĩ
Trung quốc làm được mọi thứ
Việt Nam thì sao ?
Vấn đề ở chỗ :
+ Dám nghĩ dám làm
+ Biết thu thạp xử lý thông tin,
+ Biết liên kết hợp tác
Gần như có thể làm mọi thứ
Về quan hệ XH và cá nhân trong
GD&ĐT:
- Thông tin nhiều hơn sẽ dân chủ
hơn, bình đẳng hơn, cơ hội chia đều
hơn
- Tập trung cho năng lực cá nhân
trong môi trường GD lành mạnh sẽ
đem lại hiệu quả cao hơn cho xã
hội
1.2 Phát triển chương trình
1.2.1 Phương pháp tiếp cận
- Xây dựng CT trước hết xuất phát từ các ý
tưởng để hình thành mục tiêu, những định
hướng, quan điểm và cả niềm tin thực hiện
mục tiêu.
- Có ba cách tiếp cận trong việc xây dựng
CH Pháp ( Edgar Morin) :
CẦN:
MỤC
TIÊU?
HIỆN NAY
TRẺ CẦN CÁI GÌ?
1.Cần đầu óc được luyện
tập tốt hơn là kho tư liệu.
2. Sống phải
hiểu
hoàn cảnh sống
3. Cái đáng
học nhất là
cách sống
4. Trách
nhiệm công
dân
(BC mới)
(1, 2, 3, 4 là thứ tự ưu tiên)
a) Giáo dục PT ?
NỘI DUNG ?
HSCần
1) Luyện
TƯ DUY
2) Hiểu
HC
SỐNG
3) CÁCH
hơn?
•
Ngành Hóa : Vô cơ hay Hữu cơ quan trọng
hơn?
•
Ngành Kinh tế : Vi mô hay Vĩ mô quan trọng
hơn ?
•
Và muốn biến một GS thông thái độ lượng
thành một ông già khó tính ương gàn thì
hãy bàn về xây dựng chương trình.
Bước phân tích , đánh giá nhu cầu :
- Có sự tham gia các bên : Người học, GV,
người sử dụng, người làm CS, Chính trị gia.
- Quan trọng nhất là người học cần cái gì?
Trở lại các câu hỏi gốc :
+ Đâu là những phẩm chất cần phát
triển?
+ Loại tri thức nào là quan trọng nhất?
+ Những kĩ năng nào là cái cơ bản
nhất?
Tình huống :
- Sinh viên A thông minh, có thành GV dạy toán
giỏi không? Có hy vọng ĐT nhiều HS giỏi
không?
- Ông Đ, khi là SV, học lực chỉ ở hạng trung bình
nhưng 15 năm sau khi ra trường lại thành đát nhất
và làm quan to nhất?
- Không hiếm người TN đại học nhưng viết biên
bản cuộc họp không nổi, viết cái đơn không xong,
Về GD nghề nghiệp :
-Trang bị nguyên lý chung và kiến thức nền tảng
-Kĩ năng và tính chuyên nghiệp được hoàn tiện
tiếp ở bậc cao học ( EU ĐT ĐH : 3 năm)
Phương thức ĐT : Hướng đến cá nhân, tạo nền tảng học
suốt đời (Cip)
Các tiềm năng mà trường ĐH tạo cho SV
:
i) Tiềm năng để học tập, nghiên cứu [academic
capacities] ( ĐT chuyên môn,tư duy phê phán,
giải quyết vấn đề,và học lại [re-learn] suốt đời);
ii) Kỹ năng PT cá nhân gắn với XH (tự tin, quyết
tâm cao, tôn trọng giá trị đạo đức, hiểu biết rộng
về xã hội và thế giới); và
iii) Kỹ năng sáng nghiệp [enterpreneurial skill]
(các tiềm năng đáp ứng cả việc lãnh đạo và làm
việc đồng đội, làm chủ công nghệ thông tin truyền
thông và các CN khác v.v) .
-
Trong bối cảnh, không có cách nào khác là
chỉ trang bị kiến thức nền tảng, kỹ năng cơ
bản và dạy cách học cho sinh viên, tạo cho
họ khả năng, thói quen và niềm say mê học
tập suốt đời.
- Về Phương pháp có 3 tiêu chí :
+ Dạy các học, học cách học
+ Tạo tính chủ động của người học
dần
Mức
độ
tham
giảm
dần
Phương thức : PT CT trọng tâm là chuyên gia
Chuyên gia PTCT
Tư vấn ngoài :
Người làm CS, Nhà CT, Ông chủ,
Nhà tài trợ, Chuyên gia GD
CS Đào tạo
Giảng viên
Người học
CS Đào tạo
Giảng viên
Người học
CS Đào tạo
Giảng viên
Người học
Mức
Độ
quan
trọng
tăng
dần
Mức
PT CT kết hợp nhóm chuyên gia trong và tư vấn ngoài
Chuyên gia tư
vấn ngoài
Người làm CS
Nhà Chính trị
Ông chủ
Nhà tài trợ
Chuyên gia GD
Chuyên gia
PTCT