Hoàn thiện công tác quản lý ngân sách cấp
huyện của tỉnh Hưng Yên
Vũ Thành Nam
Trường Đại học Kinh tế
Luận văn ThS Chuyên ngành: Tài chính và Ngân hàng; Mã số 60 34 20
Người hướng dẫn: PGS.TS. Lê Hùng Sơn
Năm bảo vệ: 2014 Keywords. Tài chính; Quản lý ngân sách; Cấp tỉnh.
Content
Mở đầu
1. Tính cấp thiết của đề tài
Sự ra đời của nhà nước gắn liền với sự hình thành và phát triển của Ngân sách Nhà
nước, Ngân sách Nhà nước là một công cụ chính sách tài chính quan trọng của một quốc gia
để quản lý quá trình hình thành và phân bổ một cách có hiệu quả việc sử dụng các nguồn lực
tài chính của quốc gia đó. Trong tiến trình lịch sử, NSNN với tư cách là một phạm trù kinh tế
đã ra đời và tồn tại từ lâu. Là một công cụ tài chính quan trọng của nhà nước, NSNN xuất
hiện dựa trên cơ sở hai tiền đề khách quan là tiền đề nhà nước và tiền đề kinh tế hàng hoá -
tiền tệ. Ở Việt Nam sau Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VI năm 1986 là mốc thời gian quan
trọng đánh dấu sự chuyển đổi mô hình kinh tế tại nước ta, từ một nền kinh tế kế hoạch hoá tập
trung sang một nền kinh tế thị trường có sự định hướng của Nhà nước. Trong những năm qua,
cùng với sự đổi mới chung của đất nước và thực hiện chương trình tổng thể về cải cách hành
chính nhà nước, quản lý Ngân sách Nhà nước cũng đã có những bước cải cách, đổi mới và đạt
được một số thành tựu đáng kể; đặc biệt là từ khi Luật Ngân sách Nhà nước được Quốc hội
nước Cộng hoà Xã hội chủ nghĩa Việt Nam khoá IX, kỳ họp thứ 9 thông qua ngày 20 tháng 3
năm 1996 và được Quốc hội nước Cộng hoà Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam khoá XI, kỳ họp thứ
hai thông qua ngày 16/12/2002 sửa đổi bổ sung và có hiệu lực thi hành từ năm ngân sách
công tác quản lý ngân sách cấp huyện tại tỉnh Hưng Yên vẫn còn nhiều bất cập, chưa phát huy
tốt vai trò, hiệu quả; thu ngân sách hàng năm không đủ chi, ngân sách tỉnh phải trợ cấp cân
đối, chính vì vậy, để thực hiện tốt Luật Ngân sách năm 2002 thì vấn đề tăng cường quản lý
ngân sách càng trở nên cấp bách. Với thực trạng như vậy, việc nghiên cứu “Hoàn thiện công
tác quản lý ngân sách cấp huyện của tỉnh Hưng Yên” là thực sự cần thiết cả về mặt lý luận
cũng như thực tiễn.
2. Tình hình nghiên cứu
Vấn đề nghiên cứu công tác quản lý ngân sách nói chung và ngân sách cấp huyện nói
riêng đã có nhiều đề tài nghiên cứu dưới các góc độ khác nhau, chẳng hạn:
- Luận án tiến sỹ kinh tế “Đổi mới cơ chế phân cấp quản lý Ngân sách Nhà nước” của
tác giả Nguyễn Việt Cường, trường Đại học Tài chính – Kế toán Hà Nội, năm 2011;
- Luận án tiến sỹ kinh tế “Nâng cao hiệu quả quản lý Ngân sách Nhà nước tỉnh An
Giang giai đoạn từ 2011-2015 và tầm nhìn đến 2020” của tác giả Tô Thiện Hiền, trường Đại
học Ngân hàng Thành phố Hồ Chí Minh, năm 2012;
- Luận án tiến sỹ kinh tế “Tổ chức kiểm toán Ngân sách Nhà nước do kiểm toán nhà
nước Việt Nam thực hiện” của tác giả Nguyễn Hữu Phúc, trường Đại học Kinh tế Quốc dân
Hà Nội, năm 2009;
- Luận văn thạc sỹ “Hoàn thiện công tác phân bổ Ngân sách Nhà nước tại tỉnh Quảng
Bình” của tác giả Bùi Mạnh Cường, trường Đại học Đà Nẵng, năm 2012;
- Luận văn thạc sỹ “Hoàn thiện công tác quản lý Ngân sách Nhà nước huyện Phù Cát”
của tác giả Phạm Văn Thịnh, trường Đại học Đà Nẵng, năm 2011;
- Đề tài luận văn Thạc sỹ: “Hoàn thiện kiểm soát chi thường xuyên Ngân sách Nhà nước
qua KBNN tỉnh Hưng Yên” của tác giả Đỗ Thị Anh, trường Đại học Ngoại thương-Hà Nội,
năm 2013.
Hàng năm các địa phương khi trình lên Chính phủ, UBND các tỉnh, thành phố dự toán
ngân sách địa phương đều có bản giải trình, đây là những tài liệu rất cụ thể, rất thời sự gợi ý
nhiều ý tưởng tốt.
Tuy nhiên, đối với công tác quản lý ngân sách cấp huyện của tỉnh Hưng Yên đến nay
chưa có công trình nghiên cứu nào nghiên cứu về vấn đề này. Điều đó cho thấy việc nghiên
cứu đề tài này trên địa bàn tỉnh Hưng Yên là vấn đề mới đang đặt ra, đòi hỏi phải nghiên cứu
tỉnh và mang nhiều nét đặc trưng của tỉnh; Thu, chi ngân sách của Thành phố chiếm tỷ trọng
lớn trong tổng thu, chi toàn tỉnh nên công tác quản lý ngân sách Thành phố Hưng Yên có tính
đại diện cao cho các huyện của tỉnh. Huyện Khoái Châu là một huyện thuần nông, có diện
tích và dân số lớn nhất trong số các huyện, thành phố trên địa bàn tỉnh Hưng Yên, là một
huyện có vị trí địa lý nằm ở trung tâm của tỉnh Hưng Yên; huyện Khoái Châu là một huyện
chưa tự cân đối được ngân sách, đây là một huyện mang nhiều nét đặc trưng của những huyện
thuần nông trên địa bàn tỉnh.
Chính vì vậy, Thành phố Hưng Yên, huyện Khoái Châu mang đủ các yếu tố, điều kiện
để đại diện và nói nên đặc điểm, tình hình phát triển kinh tế - xã hội, hoạt động kinh tế phát
sinh, các nét đặc trưng nhất của công tác quản lý ngân sách cấp huyện trên địa bàn tỉnh Hưng
Yên.
5. Phương pháp nghiên cứu
Trên cơ sở phương pháp lý luận chung là phương pháp luận của Chủ nghĩa Mác - Lê
Nin về chủ nghĩa duy vật biện chứng, các khoản thu, chi Ngân sách Nhà nước được xem như
một hệ thống luôn biến đổi, vận động và do đó cần được quan tâm đổi mới. Đồng thời, đề tài
sử dụng phương pháp nghiên cứu chuyên ngành là phương pháp thu thập thông tin và phương
pháp thống kê, phân tích dựa trên lý thuyết kinh tế học vĩ mô, kinh tế ngành như: Lý thuyết tài
chính - tiền tệ, ngân hàng, … nhằm phân tích, đánh giá công tác quản lý ngân sách cấp huyện
trên cơ sở số liệu, tài liệu do các cơ quan chuyên môn cung cấp để đưa ra các giải pháp khắc
phục những hạn chế.
6. Đóng góp mới của luận văn
Với sự nỗ lực của bản thân, kết hợp những kinh nghiệm, những kiến thức đã được học
tập, nghiên cứu từ các tác giả khác nhau và đặc biệt là nhờ sự giúp đỡ của Người hướng dẫn
khoa học, đề tài đưa ra một số đóng góp như sau :
- Hệ thống hoá các vấn đề lý luận cơ bản về ngân sách cấp huyện và quản lý Ngân sách
Nhà nước cấp huyện;
- Phân tích rõ thực trạng của công tác quản lý ngân sách cấp huyện, điển hình là thành
phố Hưng Yên, huyện Khoái Châu;
- Đề xuất những giải pháp cơ bản nhằm hoàn thiện quản lý NSNN cấp huyện của tỉnh
Hưng Yên.
học Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội.
10. Tô Thiện Hiền (2012), Nâng cao hiệu quả quản lý Ngân sách Nhà nước tỉnh An
Giang giai đoạn từ 2011-2015 và tầm nhìn đến 2020, Luận án Tiến sỹ Kinh tế, Trường Đại
học Ngân hàng Thành phố Hồ Chí Minh, Thành phố Hồ Chí Minh.
11. HĐND tỉnh Hưng Yên (2010), Nghị quyết số 143/NQ-HĐND ngày 21tháng 9 năm
2010 của HĐND tỉnh Hưng Yên, Về việc phân cấp nguồn thu, nhiệm vụ chi của các cấp chính
quyền địa phương và tỷ lệ phần trăm (%) phân chia các khoản thu giữa các cấp ngân sách
(Từ năm 2011 đến năm 2015).
12. HĐND tỉnh Hưng Yên (2010), Nghị quyết số 217/NQ-HĐND ngày 12 tháng 12 năm
2010 của HĐND tỉnh Hưng Yên, Về điều chỉnh, bổ sung một số mục tiêu quy hoạch tổng thể
phát triển kinh tế - xã hội tỉnh Hưng Yên đến năm 2020.
13. Đinh Tích Linh (2003), Những điều cần biết về Ngân sách Nhà nước để thực hiện
Luật Ngân sách Nhà nước mới, NXB Thống kê, Hà Nội.
14. Quốc hội nước cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam Khoá XI (2002), Luật Ngân
sách Nhà nước.
15. Quốc hội nước cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam khoá XI (2003), Luật tổ chức
Hội đồng Nhân dân và Uỷ ban Nhân dân.
16. Uỷ ban nhân tỉnh Hưng Yên (2010, 2011, 2012), Tổng hợp quyết toán ngân sách
các năm 2010-2011-2012.
17. Uỷ ban nhân thành phố Hưng Yên (2010, 2011, 2012), Tổng hợp quyết toán ngân
sách các năm 2010-2011-2012.
18. Uỷ ban Nhân dân huyện Khoái Châu (2010, 2011, 2012), Tổng hợp quyết toán ngân
sách các năm 2010-2011-2012 huyện Khoái Châu.
19. Uỷ ban nhân huyện Chí Linh (2010, 2011, 2012), Tổng hợp quyết toán ngân sách
các năm 2010-2011-2012.
Website
20. http://vi.wikipedia.org
21. http://hungyen.gov.vn
22. http://chilinh.org.vn