Thị trường lao động ở khu vực nông thôn Việt
Nam

Nguyễn Gia Thiện

Trung tâm đào tạo và bồi dưỡng lý luận chính trị
Luận văn ThS ngành: Kinh tế chính trị; Mã số: 60 31 01
Người hướng dẫn: TS. Đinh Quang Ty
Năm bảo vệ: 2011 Abstract. Trình bày những vấn đề lý luận về thị trường lao động: sức lao động và
hàng hóa sức lao động, thị trường lao động, kinh nghiệm phát triển thị trường lao động của
một số nước và những vấn đề rút ra có thể tham khảo cho Việt Nam. Phân tích vấn đề việc
làm nhìn dưới góc độ thị trường lao động ở khu vực nông thôn Việt Nam trong những năm
gần đây: một số khía cạnh về sự thay đổi nhận thức và quan hệ luật pháp, thực trạng vấn đề
việc làm ở khu vực nông thôn. Đề xuất các quan điểm và giải pháp phát triển thị trường lao
động ở khu vực nông thôn Việt Nam giai đoạn 2011-2010.

Keywords. Thị trường lao động; Kinh tế lao động; Lao động nông thôn; Việt Nam

Content

MỤC LỤC
MỞ ĐẦU 1
Chương 1. NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ THỊ TRƯỜNG LAO ĐỘNG 5
1.1. Sức lao động và hàng hóa sức lao động 5
1.1.1. Các quan điểm trước Mác về sức lao động và hàng hoá sức lao
động 5
1.1.2. Quan điểm của chủ nghĩa Mác-Lênin về sức lao động và hàng
hoá sức lao động 6

vốn để tạo việc làm cho người lao động nói chung và việc làm cho
lao động nông thôn nói riêng 65
3.1.4. Nhà nước hỗ trợ, tạo điều kiện thuận lợi để người tao động tự tạo
việc làm là chính 65
3.2. Các giải pháp chủ yếu phát triển thị trường lao động ở khu vực nông
thôn Việt Nam 66
3.2.1. Các giải pháp chung 66
3.2.2. Các giải pháp về cung lao động 71
3.2.3. Các giải pháp về cầu lao động 76
KẾT LUẬN 84
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 87 1
MỞ ĐẦU

1. Tính cấp thiết của đề tài
Trong chặng đường đầu của quá trình đổi mới 25 năm qua, đất nước ta
đã thu được nhiều thành tựu đáng kể. Mọi mặt của đời sống kinh tế, chính trị,
xã hội có nhiều chuyển biến tích cực. Người lao động với tư cách là nguồn lực
quan trọng nhất của sự phát triển kinh tế, xã hội đã được tạo điều kiện thuận lợi
hơn để phát huy năng lực của mình, và chủ động tìm kiếm việc làm. Thực hiện
chủ trương, đường lối đổi mới của Đảng, Nhà nước và cả xã hội đã và đang nỗ
lực tạo nhiều việc làm cho người lao động. Tuy vậy, do tốc độ gia tăng nguồn
nhân lực quá cao và do những bất cập về thể chế, chính sách, vẫn còn một bộ
phận đáng kể người lao động thiếu hoặc không có việc làm - nhất là lực lượng
lao động ở khu vực nông thôn. Tỷ lệ sử dụng thời gian lao động ở khu vực
nông thôn mới đạt trên 70%. Tình trạng dư thừa lao động, thiếu việc làm ở
nông thôn đang là một trong những lực cản chính đối với công cuộc xoá đói
giảm nghèo, phát triển giáo dục, nâng cao dân trí, và là nguyên nhân sâu xa làm

- Phạm Đức Chính: “Thị trường lao động - cơ sở lý luận và thực tiễn ở
Việt Nam”, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội 2005.
- “Thị trường lao động Việt Nam - thực trạng và các giải pháp phát
triển", Nxb Lao động - Xã hội, Hà Nội 2003.
- "Việc làm ở nông thôn - thực trạng và giải pháp", Nxb Nông nghiệp,
Hà Nội 2001.
- "Vấn đề phân bổ và sử dụng nguồn lao động theo vùng và hướng giải
quyết việc làm ở Việt Nam trong giai đoạn hiện nay", Nxb Thống kê, Hà Nội
2003…
Ngoài ra, còn nhiều bài viết và công trình nghiên cứu khác có bàn đến
thị trường lao động và vấn đề việc làm. Tuy nhiên, việc đi sâu nghiên cứu
những vấn đề mới nảy sinh về thị trường lao động giải quyết việc làm ở khu
vực nông thôn Việt Nam vẫn rất cần được tiếp tục.

3
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của luận văn
3.1. Mục đích
Mục đích chính của luận văn là xây dựng hệ thống luận cứ khoa học để
từ đó đề xuất phương hướng và các giải pháp cơ bản góp phần phát triển thị
trường lao động, giải quyết việc làm cho lực lượng lao động ở khu vực nông
thôn Việt Nam hiện nay.
3.2. Nhiệm vụ
Thứ nhất, góp phần làm rõ hơn những vấn đề lý luận về thị trường
lao động.
Thứ hai, cố gắng tập trung phản ánh thực trạng thị trường lao động và
vấn đề việc làm ở khu vực nông thôn Việt Nam trong những năm gần đây.
Thứ ba, đưa ra các quan điểm và các giải pháp cơ bản góp phần thúc
đẩy sự phát triển thị trường lao động ở khu vực nông thôn Việt Nam trong
giai đoạn 2011-2020.
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Chương 3: Quan điểm và giải pháp phát triển thị trường lao động ở
khu vực nông thôn Việt Nam giai đoạn 2011-2010. 87
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. Bộ Lao động Thương binh và Xã hội (2003), Lao động - việc làm Ở Việt
Nam 1996 -2003, Nxb. Lao động - Xã hội, Hà Nội.
2. Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội (2009), Tổng điều tra dân số và
việc làm năm 2009, Hà Nội.
3. David Beng (1995), Kinh tế học, Nxb. Giáo dục, Hà Nội.
4. Phạm Đức Chính (2005), Thị trường lao động cơ sở lý luận và thực tiễn
ở Việt Nam, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội.
5. Đảng Cộng sản Việt Nam (2011), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc
lần thứ XI của Đảng, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội.
6. Hoàng Ngọc Hòa (2008), Nông nghiệp, nông dân, nông thôn trong quá
trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa ở nước ta, Nxb. Chính trị quốc gia,
Hà Nội.
7. Huy động và sử dụng các nguồn lực trong phát triển kinh tế nông thôn -
thực trạng và giải pháp (2005), Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội.
8. Nguyễn Thị Lan Hương (2002), Thị trường lao động Việt Nam - Định
hướng và phát triển, Nxb. Lao động - Xã hội, Hà Nội.
9. Nguyễn Đình Hương (2006), Phát triển các loại thị trường trong nền
kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam, Nxb. Lý
luận Chính trị, Hà Nội.
10. “Kinh tế 2008 - 2009 Việt Nam và Thế giới” (2009), Thời báo kinh tế
Việt Nam.
11. C.Mác (1960), Tư bản, Quyển 1, Nxb. Sự thật, Hà Nội.
12. C.Mác-Ăngghen (1993), Toàn tập, tập 23, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội.


89
27. Tổng cục Thống kê (2010), Số liệu thống kê lao động - việc làm ở Việt
Nam, Nxb. Lao động - Xã hội, Hà Nội.
28. Vấn đề nông nghiệp, nông dân, nông thôn - Kinh nghiệm Việt Nam -
Kinh nghiệm Trung Quốc (2009), Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội.
29. Vấn đề phân bổ và sử dụng nguồn lao động theo vùng và hướng giải
quyết việc làm ở Việt Nam trong giai đoạn hiện nay (2003), Nxb. Thống
kê, Hà Nội.
30. Việc làm ở nông thôn thực trạng và giải pháp (2001), Nxb. Nông
nghiệp, Hà Nội.