B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP.HCM
   PHM NGUYN HOÀI BO

TÁC NG CA N NC NGOÀI I VI TNG
TRNG KINH T
THC NGHIM TI 19 QUC GIA MI NI LUN VN THC S KINH T

NGI HNG DN KHOA HC:
TS. Trn Th Hi Lý Tp. H Chí Minh - Nm 2015

LI CAM OAN

Tôi xin cam đoan rng lun vn “Tác đng ca n nc ngoài đi vi tng
trng kinh t, thc nghim ti 19 quc gia mi ni” là công trình nghiên cu ca
riêng tôi.
Lun vn đc thc hin di s hng dn ca TS. Trn Th Hi Lý. Các thông
tin d liu đc s dng trong lun vn là trung thc và các kt qu trình bày trong
lun vn cha đc công b ti bt k công trình nghiên cu nào trc đây.
TP.HCM, ngày tháng nm 2015
Tác gi lun vn Phm Nguyn Hoài Bo

3.3 Mô hình nghiên cu 29
4. KT QU NGHIÊN CU 38
4.1 Thng kê mô t 38
4.2 Ma trn h s tng quan 39
4.3 Mô hình tuyn tính: 42
4.4 Mô hình phi tuyn 46
4.5 Mô hình hi quy bin gi n 46
4.6 Mô hình Spline 49
4.7 Kim tra tính vng ( Robust) 52
4.7.1 Hi quy không có bin đu t 53
4.7.2 Hi quy vi d liu tính trung bình mi nm 54
4.8 Kt lun chung ca phn kt qu 55
5. KT LUN 59
Tài Liu Tham Kho 63
Ph Lc 67

DANH MC CH VIT TT

T vit tt
T đy đ
Ting Vit
FEM
Fixed effects method
Phng pháp tác đng c đnh
GDP
Gross Domestic Product
Tng sn phm quc ni

Bng 3.1: Các nc trong mu nghiên cu 27
Bng 3.2: Ngng n gi 36
Bng 4.1: Bng thng kê mô t 38
Bng 4.2: Ma trn h s tng quan 40
Bng 4.3: Bng h s nhân t phóng đi trng hp Debt/exports 41
Bng 4.4: Bng h s nhân t phóng đi trng hp Debt/GDP 42
Bng 4.5: Kt qu mô hình tuyn tính và phi tuyn ca n trên xut khu
(debt/exports) 44
Bng 4.6: Kt qu mô hình tuyn tính và phi tuyn ca n trên GDP (Debt/GDP) . 45
Bng 4.7: Kt qu mô hình hi quy bin gi n 47
Bng 4.8: Kt qu hi quy mô hình Spline 51
Bng 4.9: Kt qu mô hình hi quy không có bin đu t 53
Hình 4.10: Kt qu hi quy vi d liu tính trung bình mi nm 55
Bng 4.11: Bng kt qu ngng n 56
Bng 4.12: Mc thay đi ca tc đ tng trng khi n tng gp đôi 57
Bng 4.13: Tng kt kt qu ngng n và mc thay đi ca tc đ tng trng khi
n tng gp đôi. 58
DANH MC HÌNH V,  TH

Trang

Hình 2.1: ng cong Laffer ca n 7
Hình 2.2: Mi liên h gia “threshold effect” ca n và tng trng 10
Hình 4.1 Debt to Exports 48
Hình 4.2 Debt to GDP 49

1
TÓM TT
Trong lun vn, tác gi nghiên cu nhng tác đng tuyn tính và phi tuyn
tính ca n nc ngoài đi vi tng trng kinh t ca 19 nc mi ni là:

kinh t. Thc t  các nc cho thy vic vay n và s dng n kém hiu qu dn
đn tình trng chìm đm trong khng hong n.
Nhng nhà kinh t hc không ng h vic vay n nh Todd J.Moss & Hanley
S.Chaing (2003) lp lun rng khi n quá nhiu, thông qua vic tr n vay, các
khon tr n cao có th cn tr tng trng do vic tr n s ly đi ngun ngoi hi
cn thit cho vic nhp khu t liu sn xut ca quc gia. Ngun d tr ngoi t
gim do đc s dng đ tr n s làm gim kh nng tip cn các ngun lc tài
chính bên ngoài gây bt li đn tng trng.
Nh vy, n nc ngoài có nh hng th nào đn tng trng kinh t ca các
quc gia trên th gii? nh hng ca n nc ngoài lên các quc gia liu có ging
nhau hay không? Thc t, có nhiu nghiên cu cng cho thy rng, tác đng ca n
nc ngoài đi vi các nc có thu nhp thp có th khác các nc th trng kinh
t mi ni, vì hu ht các nc có thu nhp thp không tip cn đc vi các th
3
trng vn quc t. ng thi, do s khác bit trong cu trúc nn kinh t gia hai
nhóm quc gia này nên n nc ngoài nh hng đn tng trng kinh t cng có
th thông qua nhiu kênh khác nhau. Do vy, khó có th nói liu n nc ngoài có
tác đng tích cc hay tiêu cc, thúc đy hay kìm hãm tng trng kinh t ca các
quc gia trên th gii là nh nhau.
Trong bài lun vn này, tác gi ch nghiên cu v tác đng ca n lên tng
trng kinh t ti nhóm các quc gia mi ni đ thy đc rõ nhng tác đng ca
ca n lên tng trng ti nhóm nc này nh th nào. Bi đi vi các quc gia có
nn kinh t mi ni, ngun vn t nc ngoài nói chung và n nc ngoài nói riêng
đóng vai trò quan trng trong quá trình tng trng và phát trin nn kinh t. Nhng
nm gn đây, nn kinh t ca các quc gia luôn b đe da bi các cuc khng hong
tin t, mà vic vay n nc ngoài luôn gn vi các ri ro tài chính. Chính vì vy,
các quc gia cn nm rõ tác đng ca n nc ngoài đn quá trình tng trng và
phát trin kinh t đ hoch đnh nhng chính sách qun lý hot đng vay n nc
ngoài mt cách hiu qu nht. Thy đc tm quan trng ca vn đ này, tác gi
chn đ tài “Tác đng ca n nc ngoƠi đi vi tng trng kinh t, thc

N NC NGOÀI VÀ TNG TRNG KINH T
2.1 Các khái nim v n nc ngoƠi vƠ tng trng kinh t:
2.1.1 Khái nim N nc ngoài: Có rt nhiu đnh ngha v n nc ngoài
Theo T đin thut ng v ngân hàng và tài chính ca Nhà xut bn Peter
Collin, tái bn nm 1997, N nc ngoài là khon vay n ca mt quc gia t mt
quc gia khác, nói cách khác, ch n thng trú  nc ngoài và con n thng trú
trong nc. Nh vy, n nc ngoài bao gm các khon n trên th trng n ni
đa nhng ch n là nhng ngi không c trú ni đa.
Theo World Bank, n nc ngoài là: khon n ca quc gia đc cho vay t
ngi không c trú ni đa. Khon n phi tr bng ngoi t, hàng hóa, dch v. Các
khon n bao gm n công, n đc chính ph bo lãnh, n ca doanh nghip và
các t chc khác.
Tóm li: n nc ngoài là tng các khon n ca quc gia t ngi cho vay 
nc ngoài (ngi cho vay không c trú ni đa) bao gm các ngân hàng thng
mi, chính ph hoc các t chc tài chính quc t. Nhng khon vay đó, k c lãi
sut thng phi tr bng ngoi t mà khon vay đc thc hin.
2.1.2 Tng trng kinh t:
Tng trng kinh t là s gia tng ca tng sn phm quc ni (GDP) hoc
tng sn phm quc gia (GNP) hoc quy mô sn lng quc gia tính bình quân trên
đu ngi (PCI).
Quá trình tng trng th hin s tng trng ca các ngun lc nh tài
nguyên thiên nhiên, vn, lao đng, công ngh, qun lý, quan h, th trng Tng
trng kinh t bao hàm c tng trng theo chiu sâu, s lng và cht lng, ngn
hn và dài hn…Nhiu công trình nghiên cu trong và ngoài nc đã lng hóa
đc tác đng ca các ngun lc tng trng thông qua các mô hình nh mô hình
tái sn xut gin đn ca C.Mác, tái sn xut m rng ca V.I.Lênin, mô hình các
giai đon tng trng kinh t ca W.Rostow hoc Solow hoc hàm sn xut ca
Cob Douglas.
6
Tng trng kinh t có nhiu mô hình khác nhau nh tng trng kinh t theo

1
“Debt overhang” tm dch là vic vay n quá mc dn đn vic đu t s không hiu qu
2
Krugman, Paul, 1988, “Financing vs. forgiving a debt overhang: Some analytical issues,” NBER Working
Paper No. 2486 (Cambridge, Massachusetts: National Bureau of Economic Research).
7
ln  các nc có thu nhp thp, ni mà vic ci cách c cu là cn thit đ duy trì
tc đ tng trng.
Bên cnh đó, “debt overhang” cng đng thi kìm hãm đu t và tng trng
do gây ra s lo ngi v các quyt đnh ca chính ph. Khi quy mô n tng lên, khó
có th chc rng chính ph s vin ti nhng chính sách gì đ gii quyt các khon
n phi tr. Thc t, ngi ta cho rng chính ph có th dùng các công c tác đng
đn đu t đ chi tr các khon n (theo Agenor và Montiel 1996)
3
.
T lp lun này, ta xem xét đn đng cong Laffer v n  Hình 2.1, cho thy
rng tng n càng ln s đi kèm vi kh nng tr n càng gim. Phn dc lên ca
đng cong, ta thy dung lng ca n càng tng thì kh nng tr n cng tng lên.
Trên phn dc xung ca đng cong, ta li thy dung lng n càng tng li đi
kèm vi kh nng tr n càng gim.
Hình 2.1: ng cong Laffer ca n

(Ngun: Catherine Pattillo, Helene Poirson, and Luca Ricci, “ External Debt and
Growth” (2004) IMF Working Paper Rearch Department.)
43
Agenor, P.R and Montiel P., 1996. Development Macroeconomics, Princeton, New Jersey: Princeton
University pres

vn). Pattillo và các cng s (2004) đã áp dng mô hình tng trng cho 61 nc
đang phát trin  Châu Phi, Châu Á, Châu M Latinh và Trung ông trong giai
đon 1969-1998. Kt qu cho thy khi n tng gp đôi thì s làm gim 1% tng

5
Catherine Pattillo, Helene Poirson, and Luca Ricci, (2011). External Debt and Growth. IMF Working Paper
African and Pacific Departments
9
trng, thông qua vic làm gim c tng trng tích ly vn sn xut bình quân đu
ngi và tng trng nng sut các nhân t tng hp (hiu qu s dng vn).
Theo Cohen (1993)
6
, mi quan h gia giá tr ca n và đu t có th đc mô
t tng t nh đng cong n Laffer: khi tng n tng cao hn mc “ngng n”,
các khon chi tr d kin cho n nc ngoài s gim. iu này hàm ý rng s tng
lên trong giá tr ca n s làm cho s tin chi tr cho n tng lên cho đn mc
“ngng n”, tc là phía bên trái đng cong Laffer. Còn  phía bên phi, giá tr n
tng lên thì s tin d kin cho vic tr n ca quc gia đó gim đi tng đi. T
đó, ngi ta d đoán có mt đng cong Laffer mô t mi tng quan gia n nc
ngoài và tng trng kinh t.
Các nghiên cu cng đã ch ra đó chính là mi quan h “threshold effect” gia
mc n nc ngoài và tng trng kinh t. C th, n nc ngoài có mi quan h
hình ch U ngc vi tng trng kinh t (hình 2.2). Khi các nc bt đu vay n,
các khon n này có xu hng tác đng tích cc đn tng trng. Khi t l n tng
lên quá đim A, vic vay n tng s cn tr tng trng mc dù n đóng góp dng
trong tng trng, tình hình ca nn kinh t lúc này s ti t hn trc khi nc đó
vay n.  đây, đim A đc coi là đim th hin “mc n ti đa hóa tng trng”.
Mc n ti đim B là mc n mà ti đó tng trng bt đu mang giá tr âm, tình
hình nn kinh t lúc này s ri vào tình trng suy thoái. Nh vy, t nhng nghiên
cu ca nhng tác gi trên, ta thy  đây có s tn ti ca ngng n, đây là đim

Xut khu
GDP
Thu ngân
sách
Xut khu
Thu ngân
sách
An toàn
100
30
200
15
30
Trung bình
150
40
250
20
35
Kém an
toàn
200
50
300
25
40
_ T l PV ca n/xut khu: đc tính bng t s phn trm gia hin giá ca
n nc ngoài và các ngun thu t xut khu hàng hóa, dch v. Ch tiêu này liên
quan đn kh nng tr n ca quc gia t ngun thu xut khu.
_ T l PV ca n/GDP: đc tính bng t s phn trm gia hin giá ca n

so vi GDP
≤ 30%
30-50%
≥ 50%
2. T l % tng s n nc ngoài
so vi kim ngch xut khu
hàng hóa, dch v
≤ 165%
165-200%
≥ 200%
3. T l % ngha v tr n so vi
kim ngch xut khu hàng hóa
và dch v
≤ 18%
18-30%
≥ 30%
4. T l % ngha v tr n so vi
GDP
≤ 2%
2-4%
≥ 4%
5. T l % ngha v tr lãi so vi
kim ngch xut khu hàng hóa
và dch v
≤ 12%
12-20%
≥ 20%
Da vào các ch s trên, các t chc tài chính quc t có th đánh giá mc đ
n và kh nng tr n ca các quc gia. ng thi các ch s này cng là c s đ
13

Clements Benedict, Rina Bhattacharya, and Toan Quoc Nguyen (2003). External Debt, Public Investment,
and Growth in Low-Income Countries. IMF Working Paper Fiscal Affairs Department.
14
Theo Todd J.Moss & Hanley S.Chiang (2003)
8
đa ra lý thuyt cho rng“ d
n quá mc” cao s làm suy gim đng c đu t vì các nhà đu t cho rng khon
n vay trong tng lai ging nh mt khon thu đánh trên li nhun. Chính vì vy,
các khon n ln s cn tr tng trng kinh t. Bng cách gii thích các t l n
nh n so vi xut khu, n so vi thu ngân sách ca chính ph, hoc n so vi
GDP, là các ch tiêu đi din cho các loi thu d kin trong tng lai và có mi
quan h tng quan ngc chiu vi đu t và tng trng kinh t. Các hi quy d
liu bng ca nhng nn kinh t b hn ch tín dng đã cho thy rng t l n trên
xut khu có mi tng quan ngc chiu và có ý ngha đn t l đu t so vi
GDP và tc đ tng trng thu nhp bình quân đu ngi, nhng t l n trên thu
ngân sách có mi tng quan không đáng k vi c đu t và tng trng.
Theo Catharine Pattillo, Helene Poirson, and Luca Ricci (2004)
9
tác đng ca
n lên tng trng có th xy ra đi vi tt c các ngun chính ca tng trng kinh
t, đc bit là thông qua kênh hiu qu đu t hay tng trng các nhân t tng hp
và nhóm tác gi đa ra hai lý l đ chng minh quan đim trên. u tiên, h đa ra
khái nim “d n quá mc” ng ý rng khi n nc ngoài tng cao, các nhà đu t
gim k vng v li nhun d kin vì mt phn li nhun này ging nh mt loi
thu bin dng, do đó, nhà đu t nc ngoài và trong nc không đc khuyn
khích dn đn làm chm s tích ly vn. Mt khác các nhà đu t s gim đu t 
các nc đang n nn cao vì s không chc chn rng liu ngun vn t vic vay
n có thc s s dng đúng mc đích hay không. Th hai, tác đng ca “d n quá
mc” có th s làm cho chính ph s dng công c thu cao đ chi tr n, làm xu
đi môi trng đu t. Bi nó s làm tng s không chc chn và bóp méo s phân

c các khon n nc ngoài đc vay bi chính ph. Chính ph có ít đng lc đ
tin hành nhng chính sách thúc đy s hình thành ngun vn trong nc hoc làm
gim tiêu dùng hin ti đ nn kinh t tng trng cao trong tng lai và có th tr
n cao hn.
2.4.2 Các công trình nghiên cu ca các nhà kinh t hc trên th gii v tác
đng gia n nc ngoài đi vi tng trng kinh t.
Bên cnh nhng lý thuyt nêu  trên, các chuyên gia kinh t còn đa ra các
nghiên cu thc nghim v tác đng ca n nc ngoài lên tng trng kinh t. Các
tác gi tp trung vào vic đo lng nh hng ca các bin kinh t v mô tác đng

10
Andreas Savvides, (1992). Investment slowdown in developing countries during the 1980s: Debt overhang
or foreign capital inflows?
16
nh th nào đn tng trng kinh t và ph bin là đo lng nh hng ca n nc
ngoài, ngha v tr n, đu t ni đa, đu t nc ngoài,… đn tng trng kinh t.
Di đây, tác gi tóm lc mt vài công trình nghiên cu đin hình v mi quan h
ca n nc ngoài đn tng trng kinh t ca mt s quc gia trên th gii làm c
s nn tng nghiên cu thc nghim cho bài nghiên cu tng trng kinh t ti các
nc có nn kinh t mi ni, c th nh sau:
Nghiên cu ca Catherine Pattillo, Helene Poirson, and Luca Ricci (2011)
“External Debt and Growth”-“N nc ngoài và tng trng kinh t” s dng b d
liu bng đng ca 93 nc đang phát trin, các vùng Sub-Sahara Châu Phi, Châu
Á, Châu M La Tinh và Trung ông trong giai đon 1969-1998 đ nghiên cu mi
quan h gia n nc ngoài và tng trng kinh t  các quc gia này. C th,
Pattillo và các cng s đánh giá tác đng tuyn tính ca n nc ngoài lên tng
trng kinh t thông qua vic s dng mô hình:
Y
it
= 

it
+ Debt/
exports
+ 
it
Y
it
= 
it
+ X
it
+ Debt/
GDP
+ 
it
Y
it
= 
it
+ X
it
+ NPV of Debt/
exports
+ 
it

Y
it
= 
it

+ 
it
(2)
Nu h s ca ch s n có tác đng cùng chiu và h s ca ch s n bình
phng có tác đng ngc chiu thì mi quan h gia n và tng trng kinh t là
phi tuyn hay mi quan h theo đng cong n Laffer đc xác nhn. Kt qu cho
thy tác đng phi tuyn ca n đi vi tng trng, khi n vt qua “đim ti hn”
thì vic tng thêm n bt đu có tác đng ngc chiu đn tng trng. Vi quc
gia có mc n trung bình, t l n tng gp đôi s làm gim tc đ tng trng bình
quân đu ngi hàng nm t mt phn ba đn mt phn hai phn trm. Cng theo
nghiên cu này, tác gi còn cho rng n cao làm gim tc đ tng trng vì làm
gim hiu qu đu t hn là vic gim s lng đu t.
Và công trình nghiên cu này còn s dng thêm hàm spline đ h tr mi
quan h đng cong Laffer trong trng hp đi vi các nc giàu tài nguyên và
các nc này có xu hng bt thng trong d liu.
Hàm Spline:
Y
it
= 
it
+ X
it
+ D
it
+
X
(D
it
–D
*