1
Tiểu luận Phân tích những cơ hội và thách thức
của thị trường tài chính Việt Nam 2011
2

LỜI MỞ ĐẦU

Trong thời kỳ hội nhập với nền kinh tế toàn cầu, nền kinh tế Việt Nam được định
hướng phát triển theo một nền kinh tế thị trường định hướng Xã Hội Chủ Nghĩa, mọi vấn
đề của kinh tế đều do thị trường quyết định.
Trước hoàn cảnh đó, nền kinh tế Việt Nam sẽ có thêm nhiều cơ hội cho sự hợp tác,
đầu tư và phát triển nền kinh tế. Ngoài những cơ hội mà do hội nhập mang lại thì nền
kinh tế Việt Nam còn phải đối đầu với những thách thức mà do quá trình hội nhập mang
lại nói chung và thị trường tài chính Việt Nam nói riêng.
Thị trường tài chính là thị trường trong đó các loại vốn ngắn hạn, trung hạn và dài
hạn được chuyển từ nơi “thừa” sang nơi “thiếu” để đáp ứng nhu cầu phát triển nền kinh tế

biến động khó lường của thị trường vàng, những căng thẳng trên thị trường ngoại hối,
lạm phát tăng ở mức 2 con số
Thị trường tiền tệ
NHNN đã điều hành chính sách tiền tệ theo hướng phù hợp mục tiêu tăng trưởng
và kiềm chế lạm phát. Lãi suất cơ bản, lãi suất tái cấp vốn, lãi suất cho vay qua đêm trong
thanh toán điện tử liên ngân hàng và cho vay bù đắp thiếu hụt trong thanh toán bù trừ với
các ngân hàng được giữ nguyên ở mức 8%/năm; lãi suất tái chiết khấu cũng giữ nguyên
mức 6%/năm trong suốt 10 tháng đầu năm 2010. Trên thị trường liên ngân hàng, các
NHTM giảm tối đa và thậm chí tạm ngừng đưa vốn ra thị trường khiến các NHTM nhỏ
lao đao lo thanh khoản cuối năm. Bức tranh “lãi suất khủng năm 2008” hình như lại đang
được vẽ lại vào tháng cuối cùng của năm 2010 khi lãi suất huy động được đẩy lên mức
đỉnh điểm là 18%/năm. Đến thời điểm cuối tháng 12/2010, tình hình đã có phần dịu lại
song mức lãi suất huy động của các ngân hàng trong tháng 12/2010 vẫn ở mức 14-15%,
tức là cao hơn hẳn so với mức 150% lãi suất cơ bản (13,5%) và phần cao hơn đó được
các NHTM xử lý bằng “lãi suất thưởng” - mức lãi suất không được ghi chính thức nhưng
lại là “một phần không thể tách rời” của cuốn sổ tiết kiệm.
Trong suốt quý đầu tiên của năm 2010, thị trường ngoại hối thường xuyên căng
thẳng với sự mất cân đối nghiêm trọng giữa cung và cầu ngoại tệ, chênh lệch tỷ giá giữa
thị trường tự do và chính thức lên đến 200VND/USD. Đến tháng 7/2010, tỷ giá
VND/USD vẫn xoay quanh mức 19.000 VND/USD nhưng từ giữa tháng 10/2010 trên thị
trường tự do đã có diễn biến tăng bất thường. Đến cuối tháng 10/2010, so với tháng trước
đó, tỷ giá VND/USD trên thị trường tự do đã tăng khoảng 645 đồng, lên mức 20.325
VND/USD nhưng đến ngày 9/11/2010, con số này đã lên mức đỉnh là 21.200VND/USD.
Trong tháng 10-11/2010, NHNN cũng đã liên tục can thiệp giảm bớt những căng thẳng
trên thị trường bằng cách bán ra 220 triệu USD nhằm đáp ứng nhu cầu nhập khẩu hàng
hóa thiết yếu hay thành lập Tổ công tác liên Vụ theo dõi tình hình bán và cho vay thanh
toán hàng nhập khẩu, song do nhập siêu vẫn ở mức cao cộng với nỗi lo VND mất giá do
4

lạm phát cao, giá vàng tăng và công tác quản lý ngoại hối còn gây tâm lý găm giữ ngoại


5

Thị trường tín dụng
Theo báo cáo của NHNN, đến 1/12/2010, vẫn còn 19 NHTMCP chưa đảm bảo
mức vốn pháp định 3.000 tỷ đồng mặc dù các ngân hàng này đã được NHNN và
UBCKNN chấp thuận tăng vốn điều lệ. Huy động vốn của các ngân hàng vẫn chậm và
chủ yếu ở các kỳ hạn ngắn (dưới 6 tháng) và cực ngắn (dưới 1 tháng). Không chỉ khó huy
động VND mà huy động USD cũng rất khó khăn. Không ít ngân hàng đã đưa lãi suất huy
động USD lên đến mức 5,5%/năm nhằm giữ chân khách hàng và bù đắp nguồn ngoại tệ
cho vay bởi tốc độ tăng tín dụng ngoại tệ là khá cao.
Mặc dù thị trường không thuận lợi như mong muốn nhưng hoạt động kinh doanh
của các ngân hàng Việt Nam năm 2010 vẫn đạt được những kết quả tương đối khả quan.
Các chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng và huy động vốn đều đạt được so với mục tiêu đề ra.
Tính đến cuối tháng 10/2010, tổng số dư tiền gửi của khách hàng tại các tổ chức tín dụng
đến ước tăng 22,81% so với cuối năm 2009 và tổng dư nợ cho vay nền kinh tế ước tăng
22,5% so với cuối năm 2009. Tính đến hết quý III/2010, tổng tài sản của khối ngoại đạt
420.531 tỷ đồng, tăng 30,8% so với thời điểm tháng 12/2009, chiếm 11,25% tổng tài sản
của toàn bộ hệ thống ngân hàng.
Thị trường chứng khoán
Năm 2010 thực sự là một năm khó khăn với thị trường chứng khoán Việt Nam
(TTCK). TTCK đã có những đợt sụt giảm mạnh. Chỉ số HNX-Index đã có thời điểm
giảm xuống dưới mốc 100 điểm còn Vn-Index tuy không giảm xuống mức thấp như năm
2009 nhưng ngày 23/8/2010, cũng chính thức mất mốc 450 điểm xuống còn 447,92 điểm
và giá trị giao dịch toàn phiên chỉ đạt 508,97 tỷ đồng - một con số thấp chưa từng thấy.
Trong tháng 12 vừa qua, thị trường cũng đã có nhiều phiên sắc xanh chiếm ưu thế nhưng
đến giữa tháng 12/2010, mốc 500 điểm vẫn chưa được chính phục.

chứng tỏ cho thấy năng lực tài chính càng gia tăng và nâng cao sức cạnh tranh.
• Tiếp cận công nghệ ngân hàng hiện đại và kinh nghiệm quản trị ngân hàng tiên
tiến của các nước trên thế giới.
• Các ngân hàng nước ngoài có thể trở thành đối tác chiến lược với các NHTM cổ
phần Việt Nam, góp phần thúc đẩy phát triển nền kinh tế .
• Mở ra một thị trường kinh doanh mới, tiếp cận của các ngân hàng đối với các khu
vực thị trường mới, các nhóm khách hàng mới có mức độ rủi ro thấp.
• Khả năng huy động các nguồn vốn từ thị trường tài chính quốc tế và sử dụng vốn
có hiệu quả hơn để giảm thiểu rủi ro và các chi phí cơ hội.
• Tạo điều kiện giúp các NHTM phát triển các mối quan hệ đại lý, thanh toán quốc
tế, tài trợ thương mại, hợp tác đầu tư
7

• UBCKNN đang khẩn trương cho phép triển khai các dịch vụ chứng khoán mới, sẽ
thu hút lương vốn đầu tư cao, giúp cho việc đầu tư phát triển và mở rộng kinh
doanh.
• Các nhà đầu tư được phép mở nhiều tài khoản giao dịch, được mua bán cùng một
lọai cổ phần trong một phiên giao dịch, rút ngắn giao dịch.
• Thời kỳ hậu khủng hoảng, những thị trường mới nổi, tiềm ẩn nhiều rủi ro thì dòng
vốn ngoại có xu hướng co cụm và rút tiền. Nhưng diễn biến năm 2010 tại Việt
Nam lại tăng lên, điều đó cho thấy một tín hiệu khả quan về luồng vốn nước ngoài
sẽ vào năm 2011.

Bên cạnh đó, thị trường tài chính Viêt Nam còn phải đối mặt với những thách
thức mà thị trường tài chính mang lại
2. Những thách thức thị trường tài chính
• Tiền Việt Nam Đồng mất giá, điều này kéo theo chỉ số lạm phát càng tồi tệ hơn.
• Vay vốn hay phát hành cổ phiếu tăng vốn đều khó khăn.
• Cần tạo ra một khuôn khổ tỷ giá linh hoạt để giảm tình trạng mất cân bằng về
ngoại hối.


9

III. MỘT SỐ GIẢI PHÁP CHO THỊ TRƯỜNG TÀI CHÍNH VIỆT NAM 2011
Để có thể vận dụng được lưu lượng tiền tệ đầy đủ cho nền kinh tế phát triển, lãi
suất ổn định thì lãi suất sẽ giảm và tạo ra mặt bằng lãi suất hợp lý cho nền kinh tế phát
triển.
Với các giải pháp của NHNN thời gian qua cũng như thời gian tới có thể khẳng
định rằng chúng ta hoàn toàn có thể kiểm soát để đảm bảo diễn biến của giá vàng trong
nước theo sát giá vàng quốc tế, chống đầu cơ, làm giá ảnh hưởng đến quyền lợi của người
dân.
Để tạo thế cân bằng, điều quan trọng là hệ thống NH trong nước phải tiếp tục