i

LỜI CẢM ƠN

Để hoàn thành đề tài “Bảo tồn và phát triển làng nghề gốm
Thanh Hà - Hội An”, bên cạnh sự nỗ lực của bản thân, em luôn
nhận được sự giúp đỡ, hướng dẫn tận tình của các thầy cô cùng
với những lời động viên, khuyến khích từ phía gia đình, bạn bè
trong những lúc em gặp khó khăn.
Đầu tiên, em xin chân thành cảm ơn toàn thể các thầy cô
Khoa Du Lịch - Đại Học Huế đã truyền thụ những kiến thức cơ
bản, tạo tiền đề giúp em hoàn thành đề tài này.
Em xin chân thành cảm ơn sự hướng dẫn, giúp đỡ tận tình
của cô giáo ThS.Trần Thị Thu Thủy, cảm ơn sự giúp đỡ của ban
lãnh đạo Trung tâm Quản lý Bảo tồn Di sản văn hóa thành phố
Hội An cùng các cô chú, anh chị trong cơ quan đã tạo điều kiện
cho em hoàn thành Khóa luận tốt nghiệp này.
Với thời gian thực tập có hạn, kinh nghiệm và kiến thức
thực tế chưa có nên Khóa luận tốt nghiệp không tránh khỏi
những sai sót. Em rất mong sự đóng góp ý kiến của thầy cô và
quý cơ quan để khóa luận của em hoàn thiện hơn.
Ngày 14 tháng 05 năm 2013
Sinh viên thực hiện
Nguyễn Thị Bích Hiền
ii
LỜI CAM ĐOAN

Tôi cam đoan rằng đề tài này là do chính tôi thực hiện, các số liệu

1.1.1. Khái niệm Error! Bookmark not defined.
1.1.2. Tiêu chí công nhận làng nghề Error! Bookmark not defined.
1.1.3. Vai trò của làng nghề đối với tăng trưởng và phát triển kinh tế Error!
Bookmark not defined.
1.2. Phát triển làng nghề Error! Bookmark not defined.
1.2.1. Khái niệm Error! Bookmark not defined.
1.2.2. Sự cần thiết phải phát triển làng nghề trong nền kinh tế thị trường.Error!
Bookmark not defined.
1.3. Các nhân tố ảnh hưởng tới sự phát triển làng nghề Error! Bookmark not
defined.
1.3.1. Đặc trưng của sản phẩm và sự phát triển du lịch Error! Bookmark not
iv
defined.
1.3.2. Nguyên liệu Error! Bookmark not defined.
1.3.3. Tổ chức sản xuất của làng nghề Error! Bookmark not defined.
1.3.4. Vốn sản xuất Error! Bookmark not defined.
1.3.5. Lao động có tay nghề Error! Bookmark not defined.
1.3.6. Mặt bằng sản xuất Error! Bookmark not defined.
1.3.7. Marketing và hệ thống tiêu thụ sản phẩmError! Bookmark not defined.
1.3.8. Chính sách của địa phương Error! Bookmark not defined.
II. Cơ sở thực tiễn Error! Bookmark not defined.
1. Những đặc điểm chung của làng nghề Việt Nam Error! Bookmark not
defined.
1.1. Tồn tại ở nông thôn, gắn bó chặt chẽ với nông nghiệp Error! Bookmark
not defined.
1.2. Công nghệ thô sơ, lạc hậu Error! Bookmark not defined.
1.3. Nguyên vật liệu thường là tại chỗ Error! Bookmark not defined.
1.4. Chủ yếu là lao động thủ công Error! Bookmark not defined.
1.5. Sản phẩm làng nghề, đặc biệt là làng nghề mang tính đơn chiếc, có tính mỹ
thuật cao, mang đậm bản sắc văn hoá dân tộc Error! Bookmark not

2.3.1. Các yếu tố bảo tồn Error! Bookmark not defined.
2.3.2. Thực trạng bảo tồn Error! Bookmark not defined.
2.4. Thực trạng phát triển làng nghề gốm Thanh Hà Error! Bookmark not
defined.
2.4.1. Quá trình hình thành và phát triển làng nghề gốm Thanh Hà Error!
Bookmark not defined.
2.4.2. Các yếu tố của quá trình sản xuất Error! Bookmark not defined.
2.4.3. Công tác quảng bá, tuyên truyền làng nghề Error! Bookmark not
defined.
2.4.5. Giá trị sản xuất và doanh thu của các hộ sản xuất tại làng nghề gốm
Thanh Hà Error! Bookmark not defined.
2.4.6. Mối quan hệ giữa làng nghề gốm Thanh Hà với phát triển du lịch .Error!
Bookmark not defined.
2.5. Đánh giá chung về thực trạng bảo tồn và phát triển làng nghề gốm Thanh Hà
ở Hội An Error! Bookmark not defined.
vi
2.5.1. Những ưu điểm Error! Bookmark not defined.
2.5.2. Những tồn tại Error! Bookmark not defined.
II. Phân tích kết quả điều tra ý kiến khách du lịch về sự bảo tồn và phát triển làng
nghề gốm Thanh Hà ở Hội An Error! Bookmark not defined.
Chương III: CÁC GIẢI PHÁP BẢO TỒN VÀ PHÁT TRIỂN LÀNG NGHỀ
GỐM THANH HÀ Ở HỘI AN Error! Bookmark not defined.
3.1. Cơ sở của giải pháp Error! Bookmark not defined.
3.1.1. Quan điểm, định hướng, mục tiêu phát triển làng nghề đến năm 2020
Error! Bookmark not defined.
3.2. Giải pháp bảo tồn và phát triển làng nghề gốm Thanh Hà Error!
Bookmark not defined.
3.2.1. Giải pháp liên quan đến cơ chế chính sách Error! Bookmark not
defined.
3.2.2. Giải pháp liên quan đến hoàn thiện kết cấu hạ tầng Error! Bookmark

gốm trước đây khách đã từng đến Error! Bookmark not defined.
Bảng 2.8: Tổng hợp các kỳ vọng của khách về làng nghề trước khi tham quan
Error! Bookmark not defined.
Bảng 2.9: Tổng hợp lý do khiến khách du lịch không hài lòng với mong đợi về
làng nghề Error! Bookmark not defined.
Bảng 2.10: Khách du lịch dự định giới thiệu với bạn bè, người thân về làng nghề
Error! Bookmark not defined.
Bảng 2.11: Tổng hợp lý do khiến khách du lịch không có dự định giới thiệu với bạn
bè, người thân về làng nghề Error! Bookmark not defined.
Bảng 2.12: Tổng hợp ý kiến đóng góp của khách du lịch để làng nghề ngày càng
phát triển hơn trong thời gian tới Error! Bookmark not defined.
Bảng 2.13. Phân tích mức độ quan tâm của khách du lịch đối với các hoạt động
Marketing cho sản phẩm của làng nghề theo các nhân tố: Error!
viii
Bookmark not defined.
Bảng 2.14. Phân tích mức độ hài lòng của khách du lịch đối với các hoạt động
trong quá trình tham quan làng nghề theo các nhân tố: Error!
Bookmark not defined.
Bảng 2.15. Phân tích mức độ hiệu quả của khách du lịch về các hoạt động bảo tồn
và phát triển làng nghề theo các nhân tố: Error! Bookmark not
defined.

ix
DANH MỤC HÌNH VẼ
Trang
Hình 2.1. Làng gốm Thanh Hà Error! Bookmark not defined.
Hình 2.2. Làng rau Trà Quế Error! Bookmark not defined.
Hình 2.3. Làng mộc Kim Bồng Error! Bookmark not defined.
Hình 2.4. Bản đồ khoanh vùng bảo vệ làng gốm Thanh Hà Error! Bookmark not
defined.

UBND
Ủy ban nhân dân
QLTBKPC
Quản lý Tu bổ Khu phố cổ
TBDT
Tu bổ Di tích
LT -TT - ĐN
Lưu trữ - Thông tin - Đối ngoại
HC - TV
Hành chính - Tài vụ
QLDT
Quản lý Di tích
TT VH - TT
Trung tâm Văn hóa - Thể thao
TCMN
Thủ công mỹ nghệ
TW Trung ương
HTX
Hợp tác xã
CSHT
Cơ sở hạ tầng
CN, TTCN
Công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp
TM - DL
Thương mại - Du lịch
CN - XD
Công nghiệp - Xây dựng
NN - LN - TS
Nông nghiệp - Lâm nghiệp - Thủy sản
UNESCO

giao lưu của cả nước tạo điều kiện thuận lợi cho việc giao lưu hàng hóa, phát triển
du lịch. Hội An có các làng nghề khá nổi tiếng như làng mộc Kim Bồng, làng
13
chiếu Cẩm Kim, làng rau Trà Quế, đặc biệt là làng gốm Thanh Hà tạo thành một
hệ thống vành đai làng nghề bao quanh khu phố cổ, gắn bó chặt chẽ với sự phát
triển kinh tế thương mại của đô thị và cảng thị Hội An. Tuy nhiên, hiện nay các
làng nghề, đặc biệt là làng gốm Thanh Hà đã bị mai một dần. Có nhiều nguyên
nhân khiến nghề gốm ở Thanh Hà tàn lụi, trong đó có nguyên nhân chính là hầu
hết các mặt hàng mà người dân nơi đây sản xuất là nồi, bếp, chén bát, chum vại…
- những vật dụng mà khi nền kinh tế phát triển cùng với sự du nhập ồ ạt các sản
phẩm hiện đại bằng sành sứ, nhôm, inox, nhựa… đã chèn chết các sản phẩm gốm.
Mặc dù nhiều hộ làm gốm đã biết tận dụng lợi thế du lịch của phố cổ Hội An để
sản xuất các mặt hàng bán cho du khách như con tò he, lồng đèn đất… nhưng do
chưa được sự quan tâm đúng mức của các cơ quan chức năng nên vẫn chưa phát
huy hết tiềm năng của làng nghề.
Ngày nay, trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế, đặc biệt là kể từ khi Hội
An được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa thế giới và Chính quyền Hội An
xem du lịch là ngành kinh tế mũi nhọn của địa phương thì ý thức lưu giữ, bảo tồn
và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống càng được các cấp chính quyền và
người dân Phố cổ đặc biệt quan tâm.
Hơn nữa, với lợi thế về khai thác du lịch cũng như trước nguy cơ bị xóa sổ
một làng nghề truyền thống, làng nghề gốm Thanh Hà cũng như các làng nghề
khác ở Hội An, là vấn đề cấp bách được chính quyền và người dân hết sức chú
trọng.
Từ những yêu cầu bức thiết đó, tôi đã quyết định chọn đề tài “ Bảo tồn và
phát triển Làng nghề gốm Thanh Hà- Hội An” với mong muốn góp phần vào
việc bảo tồn và phát triển nghề truyền thống độc đáo này.
2. Mục đích nghiên cứu
2.1. Mục tiêu chung:
- Tìm hiểu thực trạng của làng nghề gốm Thanh Hà ở thành phố Hội An và

- Tiến hành phỏng vấn trực tiếp khách du lịch bằng phiếu điều tra (bảng hỏi)
- Số lượng điều tra: 150 phiếu cho khách du lịch đến tham quan làng nghề.
 Phương pháp xử lý và phân tích kết quả điều tra
Số liệu thu thập sẽ được xử lý trên phần mềm phân tích thống kê SPSS 16.0,
sử dụng thang đo Likert. Bao gồm:
- Thống kê mô tả: Tần suất (Frequencies), phần trăm (Percent), giá trị trung
bình (Descriptives).
- Kiểm định độ tin cậy thang đo bằng hệ số Cronbach Alpha
- Phân tích phương sai 1 yếu tố (Oneway-ANOVA)
Chú thích:
- Sig.(P-value) > 0,1 (ns) : Không có sự khác biệt ý kiến giữa các
nhóm khách
- 0,05 < Sig.(P-value) <= 0,1 (*) : Khác biệt có ý nghĩa thống kê thấp
- 0,01 < Sig.(P-value) <= 0,05 (**) : Khác biệt có ý nghĩa thống kê trung
bình
- Sig.(P-value) <= 0,01 (***) : Khác biệt có ý nghĩa thống kê cao
Ý nghĩa giá trị trung bình:
- 1.00 - 1.80 Rất không đồng ý/Rất không hài lòng/Rất không quan trọng
- 1.81 - 2.60 Không đồng ý/Không hài lòng/ Không quan trọng
- 2.61 - 3.40 Không ý kiến/trung bình
- 3.41 - 4.20 Đồng ý/ Hài lòng/ Quan trọng
- 4.21 - 5.00 Rất đồng ý/ Rất hài lòng/ Rất quan trọng
5. Kết cấu của khóa luận
Ngoài lời cảm ơn, lời cam đoan, phần mở đầu, kết luận, kiến nghị, phụ lục
và các tài liệu tham khảo thì kết cấu của khoá luận chia làm 3 chương:
Chương I : Cơ sở khoa học và một số vấn đề liên quan đến đề tài.
Chương II : Thực trạng bảo tồn và phát triển làng nghề gốm Thanh Hà.
Chương III: Các giải pháp bảo tồn và phát triển làng nghề gốm Thanh Hà ở
16
Hội An.

Để làng gốm Thanh Hà có thể tiếp tục tồn tại và phát triển hơn nữa trong
tương lai cần có sự quan tâm hỗ trợ của các cơ quan nhà nước, các tổ chức, doanh
nghiệp và sự quyết tâm, nỗ lực của bản thân người dân làng nghề. Hơn nữa, việc
18
thực hiện đồng bộ các giải pháp về kinh tế - xã hội - môi trường cũng là một yếu
tố quan trọng đảm bảo cho sự phát triển lâu dài của làng nghề.
Do hạn chế về thời gian và kiến thức, đề tài chỉ đưa ra một số giải pháp tình
thế góp phần cải thiện tình hình hiện tại, tìm kiếm thị trường đầu ra cho sản phẩm
đồng thời xây dựng một điểm đến hấp dẫn, lý tưởng trong mắt du khách và góp
phần thu hút ngày càng nhiều du khách đến tham quan làng nghề.
II. Kiến nghị
1. Kiến nghị đối với Trung tâm Quản lý Bảo tồn Di sản văn hóa thành phố Hội
An
- Tiến hành khảo sát, có kế hoạch đưa các di tích quan trọng như Miếu thờ
Tổ nghề gốm Nam Diêu, đình Xuân Mỹ, cây đa ở Đình Xuân Mỹ vào danh mục
cần bảo tồn, tu bổ của Thành phố, xây dựng hồ sơ khoa học, đề nghị các cấp công
nhận xếp hạng một số di tích này là di tích cấp thành phố, Tỉnh và Quốc gia, tiến
hành tu bổ các di tích đang xuống cấp, …
- Có kế hoạch bảo tồn không gian làng nghề truyền thống bằng cách giữ lại
các nhà vườn truyền thống, bảo tồn không gian làng nghề, tu bổ bảo tồn di tích
phải phù hợp với cảnh quan làng quê nơi đây, bảo tồn di tích làng gốm hiện nay
(nhất là các di tích tín ngưỡng) phải gắn liền với việc phát huy giá trị, công năng
của các di tích, vừa phục vụ nhu cầu sinh hoạt tín ngưỡng truyền thống vừa phục
vụ cho việc tổ chức các sinh hoạt văn hóa đương đại.
- Thường xuyên tổ chức các cuộc họp mặt các nghệ nhân trong làng nghề để
trao đổi, thường xuyên tổ chức chương trình “Kiểm kê di sản văn hóa phi vật thể
nghề thủ công truyền thống” ở địa bàn thành phố để nhanh chóng phát hiện thực
trạng làng nghề, từ đó có các biện pháp bảo tồn, phát triển làng nghề, mở rộng thị
trường tiêu thụ sản phẩm.
- Kiến nghị với các cơ quan chức năng của thành phố tiến hành quy hoạch

đó áp dụng vào làng nghề.
20
- Nâng cao nhận thức của người dân về tầm quan trọng phải phát triển, giữ
gìn không gian làng nghề truyền thống, thường xuyên tổ chức các cuộc thi tìm
hiểu về làng nghề để các người dân trong nghề, đặc biệt là thế hệ trẻ thêm yêu quê
hương, nghề truyền thống của địa phương mình hơn, từ đó có ý thức phát triển
làng nghề.
3. Kiến nghị đối với cộng đồng địa phương
- Các nghệ nhân trong nghề phải có nhiệm vụ đào tạo, truyền nghề đồng thời
giáo dục kiến thức, niềm yêu nghề cho các con em trong gia đình, địa phương.
- Nhiệt tình, cởi mở giới thiệu lịch sử, sản phẩm làng nghề đến du khách,
hướng đến du khách đây là làng quê yên bình và người dân rất hiếu khách.
- Ý thức được giá trị quý báu của làng nghề và có ý thức bảo tồn không gian
làng nghề truyền thống.
- Có ý thức bảo vệ môi trường làng nghề, giữ cho dòng sông và khu vực xung
quanh dòng sông được sạch sẽ, trong lành, có ý thức hạn chế khí thải từ các lò
nung, tăng cường hoạt động bảo vệ môi trường.
- Tham gia các khóa đào tạo nghề, đào tạo làm du lịch do các cơ sở, doanh
nghiệp và chính quyền địa phương tổ chức, đồng thời vận động mọi người trong
làng cùng tham gia.
- Thường xuyên đi ra, học hỏi kinh nghiệm làm du lịch của các làng nghề
phát triển, đặc biệt là làng nghề cùng ngành nghề để từ đó vận dụng kinh nghiệm
học được vào phát triển làng nghề, phát triển du lịch làng nghề ở địa phương.
- Mở rộng hợp tác, giao lưu với các công ty du lịch, các doanh nghiệp để mở
rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm, tạo ra thị trường tiêu thụ sản phẩm ổn định cho
làng nghề cả mùa cao điểm và thấp điểm của du lịch.
- Đưa sản phẩm đến bán tại các quầy lưu niệm ở Hội An và các địa phương
lân cận, để sản phẩm có mặt ở hầu hết các quầy lưu niệm ở địa phương, từ đó
quảng bá sản phẩm, tạo thị trường tiêu thụ ổn định, kể cả vào mùa thấp điểm của
du lịch.