PhÇn I- §Æt vÊn ®Ò
1. Lí do chọn đề tài.
Hiện nay trong toàn ngành giáo dục đang diễn ra phong trào " Đổi mới
phương pháp dạy học", " Lấy học sinh làm trung tâm" , " Mỗi thầy giáo cô giáo
là một tấm gương tự học tự sáng tạo". Bởi vậy ở mỗi môn giáo viên cần có sự
chủ động, sáng tạo tích cực đổi mới phương pháp nhằm phát huy tính chủ động,
sáng tạo của học sinh.
Lịch sử là một môn khoa học xã hội có một dung lượng kiến thức lớn,
trong mỗi tiết học đòi hỏi học sinh không chỉ có kĩ năng phát hiện nhanh mà còn
cần có khả năng ghi nhớ. Vì vậy, để học sinh có thể lĩnh hội một cách có hệ
thống những kiến thức cơ bản của một bài học để tránh tình trạng " Thầy đọc,
trò chép" điều đó sẽ gây ra sự nhàm chán, đơn điệu , nặng nề trong giờ học.
Muốn khắc phục được hạn chế đó thì việc tích cực đổi mới phương pháp trong
giờ học là điều rất cần thiết. Vậy làm thế nào để học sinh có hứng thú trong giờ
học Lịch sử? Đó là câu hỏi mà mỗi thầy giáo cô giáo luôn trăn trở trước khi lên
bục giảng. Cũng chính vì sự trăn trở đó mà bản thân tôi luôn tìm tòi để nâng cao
chất lượng giảng dạy . Qua một số năm dạy chương trình đổi mới, tôi thấy để
tạo hứng thú cho học sinh thì một trong các phương pháp thiết thực nhất là tién
hành tổ chức xen kẽ các trò chơi trong dạy học làm cho không khí học tập thoải
mái, giảm bớt sự căng thẳng, nặng nề để giờ học thành công.
Với lí do trên tôi quyết định chọn đề tài " Tổ chức các trò chơi trong giời học
Lịch sử nhằm gây hứng thú học tập cho học sinh"
2. Phạm vi đề tài: Một số trò chơi được áp dụng vào một số bài trong chương
trình SGK khối 11.
1
PhÇn II. Gi¶i quyÕt vÊn ®Ò.
Tổ chức các trò chơi trong giờ học Lịch sử không nhằm mục đích giải trí
cho học sinh mà còn tạo không khí học tập sôi nổi, các em sẽ thấy thoải mái
nhưng vẫn tiếp thu bài học có hiệu quả., Mặt khác, qua các trò chơi sẽ giúp các
em ghi nhớ tốt những kiến thức Lịch sử và có hứng thú đối với các giờ học Lịch
sử.

cho quân đánh chiếm vị trí
nào nước ta?
Đánh chiếm ở Gia ĐỊnh
( 1859)
3 Ba tỉnh miền Đông nước ta:
Gia Định, Định Tường, Biên
Hòa bị Pháp chiếm đóng khi
nào?
Năm 1862
4 Năm 1867 quân Pháp đánh
chiếm ba tỉnh miền nào nước
ta?
Ba tỉnh miền Tây nước ta
5 Pháp mở rộng đánh chiếm
Bắc Kì lần thứ nhất vào thời
gian nào?
Pháp đánh chiếm Bắc kì lầ 1.
( 1873)
6 Năm 1882-1883 quân Pháp
đánh chiếm khu vực nào nước
ta?
Pháp đánh chiếm Bắc kì , Trung
kì
( 1882-1883)
+ Giáo viên tổ chức cho học sinh tham gia trả lời các câu hỏi, khi học sinh
trả lời được 5 ô bất kì, giáo viên cho học sinh đoán ô chữ còn lại để các em sâu
chuỗi các sự kiện đoán ra sự kiện cuối cùng.
- Sau khi trò chơi kết thúc giáo viên sẽ khuyến khích tuyên dương HS
hoạc cho điểm các em sau môũi câu trả lời đúng. Trên cơ sở cac sự kiện nêu trên
giáo viên sẽ dẫn dắt vào bài mới.

Khê
Khởi nghĩa Ba Đ ình đựơc diễn
ra ở ba làng nào?
8. Phan Đình Phùng Lãnh đạo của cuộc khởi nghĩa
Hương Khê ông là ai?
9. Hoàng Hoa Thám Ai đ ược mệnh danh" Con hùm
xám" của núi rừng Yên Thế?
10. 2/1913 Hoàng Hoa Thám bị sát hại khi
nào?
- Yêu cầu dối với người chơi : Phải quan sát, định hình thật nhanh câu hỏi
và câu trả lời cho chính xác, lưu loát, không trả lời đựoc phải chuyển sang câu
khác.
- Yêu cầu đối với giáo viên: Giáo viên bấm giờ, ra tín hiệu bắt đầu chơi ,
bấm giờ chơi, nhận xét đúng sai khi HS trả lời và công bố kết quả. Trong khi tổ
chức các trò chơi giáo viên yêu cầu HS khác trong lớp ngồi trật tự theo dõi các
bạn, làm giám khảo với thầy( cô) giáo. Kết thúc trò chơi giáo vien có phần
thưởng đói với học sinh thắng cuộc hoặc cũng có thể cho vòa điểm miệng của
HS.
Ngoài ra trong giờ học Lịch sử còn có thể tổ chức rất nhiều trò chơi khác:
Trò chơi: "Giải mật mã lịch sử". Giáo vien cho các dữ kiện lịch sử , yêu
càu HS neu những hiểu biết của em về dữ kiện đó, sau dó đoán xem những dữ
kiện đó nói về sự kiẹn nào hay nhân vật nào?
Ví dụ: Bài 9- tiết 12 - Lớp 11: "Cách mạng tháng Mười Nga năm 1917 và
cuộc đấu tranh bảo vệ cách mạng( 1917-1921)".
Trước khi bước vào bài học giáo viên đưa ra màn hình có một ô tròn có
màu đỏ và tên năm châu ( Châu Âu, Châu Á, Châu Mĩ, Châu Úc, Châu Phi) và
kèm theo bên cạnh là hình ảnh Bác Hồ. Giáo viên yêu cầu HS doán xem dữ kiện
đó nói về sịư kiện nào?
4
Có những HS trả lời : Bác Hồ ra đi tìm đường cứu nước " cũng có những

11
Giáo viên ra một bảng ô chữ gồm:
- 11 ô chữ hàng ngang và 1 ô hàng dọc.
- Ô chữ hàng ngang:
1. Lãnh tụ của cuộc khởi nghĩa Hương Khê là ai?
Đáp án: Phan Đình Phùng.
Phan Đình Phùng( 1827-1887), người làng Tương Xá , huyện Hậu Lộc,
tỉnh Thanh Hóa, thi đỗ cử nhân năm 1864, năm 1877 ông đỗ Tiến sĩ làm quan
triều Tự Đức, nổi tiếng là thanh liêm. Khi thực dan Pháp xâm lược ông bỏ về
quê tổ chức khởi nghĩa.
2. Ai là người đã chế tạo thành công sứng trường trong cuộc kháng
chiến chống thực dân Pháp?
Đáp án: Cao Thắng
Cao Thắng là người Nghệ Tĩnh, ông đã cùng với Phan Đình Phùng lãnh
đạo cuộc khởi nghĩa Hương Khê. Cao Thắng đã cùng với một số thợ rèn dày
công nghiên cứu và chế tạo thành công loại súng trường gồm 500 khẩu để trang
bị cho nghĩa quân. Pháp phải công nhận súng của Cao Thắng chế tạo ra: " Giống
hệt như những khẩu súng binh xưởng nước pHáp chế tạo, chỉ khác ở hai điẻm:
lò xo yếu và nòng súng không được xẻ rãnh nên đạn đi không xa và không
mạnh"
3. Lãnh tụ trong cuộc khởi nghĩa Ba Đình là ai?
Đáp án: Đinh Công Tráng
Đinh Công Tráng ( 1842-1887) quê ở làng Trường Xá, huyện Thanh
Liêm, Hà Nam, từng làm Chánh tổng ở Ninh Bình, từng theo Lưu Vĩnh Phúc
chống Pháp sau vào Thanh Hóa tham gia xây dựng và chỉ huy nghĩa quân ở Ba
Đình.
4. Ông là người chủ trương dùng " Bạo động để giành độc lập" vào
đầu thế kỉ XX?
Đáp án: Phan Bội Châu.
Phan Bội Châu( 1867-1940)tại làng Đan Nhiễn, huyện Nam Đàn, tỉnh

nghĩa quân đã lợi dụng địa hình áp dụng chiến thuật " Chiến tranh du kích"
11. Ai là người khởi xướng và là lãnh tụ phong trào Duy Tân vào
những năm cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX?
Đáp án: Phan Châu Trinh.
7
Phan Châu Trinh( 1872-1926) Tại Quảng Nam. Có xu hướng cải cách với
câu nói nổi tiếng " Bất bạo động , bạo động tắc tử". ông là lãnh tụ của phong
trào Duy Tân vào những năm cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX, ông là niềm tự hào
của dân tộc ta.
- Ô chữ hàng dọc:
Từ năm 1858-1884. Việt Nam bị nước nào xâm lược?
Đáp án: Pháp xâm lược.
Đáp án:
1 P h a n ® × n h p h ï n g
2 c a o t h ¾ n g
3 ® i n h c « n g t r a n g
4 p h a n b é i c h © u
5 c h i Õ m x o n g n a m k ú
6 c © n v ¬ n g
7 h o µ n g t a v i ª m
8 g i a l o n g
9 h ¬ n g k h ª
10 k h ¬ i n g h i a b a i s Ë y
11
p h a n c h © u t r i n h
Trò chơi: "Thi trả lời nhanh", áp dụng cho hình thức kiểm tra bài cũ.
Giáo viên chia lớp học thành 2 đội chơi , phổ biến luật chơi: Người dẫn
chwong trình đọc câu hỏi, hai đội chơi giành quyền trả lời nhanh, đội nào nghe
xong câu hỏi sẽ phất cờ trước ( giơ tay). Nếu trả lời đúng đựoc 5 điểm/ cau, nếu
trả lời sai đội còn lại sẽ giành quyền trả lời.

chuyện liên quan đến kiến thức bài học sau đó giáo viên yêu cầu học sinh đoán
xem nhân vật đó là nhân vật nào.
Tuy nhiên các trò chơi phải đảm bảo mục tiêu bài học. Các câu hỏi cho
mỗi trò chơi đều tập trung vào các đơn vị kiến thức lịch sử cần ghi nhớ. Vì qua
các trò chơi được tổ chức trên lớp giúp học sinh hiểu bài hơn. Tùy từng bài dạy
mà giáo viên bám sát vào vào mục của bài học để sáng tạo ra các trò chưoi nhằm
khắc sâu kiến thức của học sinh.
Hình thức trình bày cho mỗi trò chơi càn đẹp, hấp dẫn thu hút học sinh
song không ảnh hưởng đến nội dung bài giảng.
Để trò chơi thành công , đòi hỏi giáo viên luôn tìm tòi sáng tạo, chuẩn bị
công phu. Trò chơi không đơn giản quá nhưng cũng không khó hiểu và cũng cần
tránh sự trùng lập gây phản cảm, không tạo hứng thú cho học trò.
Tổ chức trò chơi phải có số lượng người chơi cụ thể và thời gian chơi , có
ban giám khảo. Cũng có khi mời giáo vien cùng tổ đến dự và tham gia vào vai
trò là ban cố vấn. Tùy từng bài học, tùy từng trò chơi mà giáo viên quy định cụ
thể về thời gian, người chơi, cách chơi. Thời gian chơi không quá dài vẫn đảm
bảo cho mục tiêu các bước lên lớp.
Cuối cùng khi tổ chức các trò chơi cho học sinh, giáo viên phải hướng dẫn
cho học sinh chơi, phổ biến luật chơi, thế nào là thắng, thế nào là thua, phạm
luật, giáo viên là trọng tài, người tổ chức cần phải nghiêm khắcvà công minh
khen thưởng, động viên có phần thưởng tạo sự cố gắngcho học sinh.
9

PhÇn III. KÕt luËn.
Phương pháp dạy học là cách thức, con đường để đạt tới thành công như
" Ngọn đèn lớn soi sáng người đi trong đêm tối", " Thiếu phương pháp
người có tài cũng không đạt kết quả, có phương pháp đúng thì người bình
thường cũng làm được việc phi thường", " Phương pháp chính là linh hồn
của nội dung đang vận động". Một giờ học đạt hiệu quả phải là giờ học không
chỉ tạo được cho học sinh hứng thú học tập mà còn cần ở học sinh khả năng nắm