Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368

Lời nói đầu
********** Trong bối cảnh hiện nay và yêu cầu phát triển đất nớc trong thời kì
mới, đờng lối kinh tế của đảng ta đợc xác định là:Đẩy mạnh công nghiệp
hoá ,hiện đại hoá xây dựng nền kinh tế độc lập tự chủ , đa nớc ta trở thành
một nớc công nghiệp , u tiên phát triển lực lợng sản xuất , đồng thời xây
dựng quan hệ sản xuất phù hợp theo định hớng xã hội chủ nghĩa , phát huy
cao độ nội lực , đồng thời tranh thủ nguồn lực bên ngoài và chủ động hội
nhập kinh tế quốc tế để phát triển nhanh , có hiệu quả và bền vững , tăng tr-
ởng kinh tế đi liền với phát triển văn hoá , từng bớc cải thiện đời sống vật
chất và tinh thần của nhân dân thực hiện tiến bộ và công bằng xã hội , bảo
vệ và cải thiện môi trờng .Kết hợp phát triển kinh tế- xã hội với tăng cờng
quốc phòng an ninh. Đó là nội dung về đờng lối và chiến lợc phát triển kinh
tế xã hội đợc đa ra trong văn kiện đại hội đại biểu toàn quốc lần IX,mục tiêu
này có đạt đợc hay không còn phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố nh :Tình hình
chính trị xã hội trong và ngoài nớc , quan hệ quốc tế , nội lực của quốc
giaVà một trong những yếu tố nắm giữ vai trò quan trọng trong quá
trình phát triển kinh tế xã hội mà bất kì quốc gia nào cũng phải quan tâm
đó là vai trò của kế hoạch hoá , đặc biệt là với những quốc gia đang phát
triển nh Việt Nam.
Với trình độ chuyên môn và kiến thức tổng hợp còn hạn chế, trong đề án
này em xin có đóng góp một số ý kiến về: Vai trò của công tác kế hoạch
hoá trong nền kinh tế thị trờng của Việt Nam . Rất mong cô tận tình giúp
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
đỡ và chỉ bảo . Em xin chân thành cảm ơn cô đã giúp em hoàn thành tốt đề
án này.

_ Tính chất của chỉ tiêu:
Chỉ tiêu pháp lệnh: Xây dựng và bắt buộc phải thực hiện.
Chỉ tiêu hớng dẫn: Gợi ý cho các đơn vị cấp dới thực hiện.
Chỉ tiêu dự báo:Mang tính chất thông báo dài hạn.
_ Hình thái biểu hiện:
Chỉ tiêu mang tính giá trị.
Chỉ tiêu hiện vật.
Hệ thống chỉ tiêu mục tiêu và biện pháp nhằm thực hiện các mục
tiêu đặt ra và mang tính cân đối nh cân đối vốn đầu t, cân đối lao động.
2.3: Hệ thống các chính sách phát triển
_ Hệ thống xác định các khuôn mẫu của quá trình phát triển , là cơ sở
đIều tiết các hành vi kinh doanh của các doanh nghiệp ,doanh nhân, vì vậy nó
phải bảo đảm:
Tính rõ ràng , cụ thể chi tiết, tức là cụ thể hoá bằng thông t hớng
dẫn và qui định thời gian , đối tợng áp dụng.
Các chính sách ban hành phải đảm bảo tính nhất quán.
Các chính sách bảo đảm một tính ổn định tơng đối.
2.4: Hệ thống kế hoạch hoá phát triển :
_ Hệ thống này là kế hoạch hoá của quốc gia bao gồm:
Kế hoạch hoá của ngành.
Kế hoạch hoá vùng. Trong đó:
a,Kế hoạch hoá của ngành:
_ Là kế hoạch hoá toàn bộ quá trình tái sản xuất mở rộng theo ngành
mà không thuộc cấp nào quản lý , không phân biệt hình thức sở hữu nào, lãnh
thổ nào.
Mục tiêu: Tạo ra tốc độ , tăng trởng cao theo ngành với cơ cấu hợp
lý.
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
Phạm vi: Các doanh nghiệp trực thuộc ngành, không phân biệt

ta tính đến chúng thì có thể nâng cao đợc tính có căn cứ và vai trò tích cực của
các kế hoạch.
Kế hoạch hoá xuất phát từ những đòi hỏi của qui luật kinh tế cơ bản của
chủ nghĩa xã hội, theo đó mục đích của nền sản xuất xã hội chủ nghĩa là thoả
mãn tối đa những nhu cầu không ngừng tăng lên của tất cả các thành viên
trong xã hội xã hội chủ nghĩa.
Bởi vậy , khi xây dựng những kế hoạch kinh tế quốc dân, ngời ta tính
đến mọi mặt những nhu cầu vật chất và văn hoá đã chín muồi của những ngời
lao động.Nhiệm vụ bảo đảm phát triển sản xuất để thoả mãn đầy đủ nhất
những nhu cầu đó đều đợcgiải quyết trong mỗi giai đoạn phát triển kinh tế.
Quy luật phát triển có kế hoạch và cân đối đòi hỏi trong quá trình tái sản
xuất phải đạt đợc sự tơng xứng hết sức rõ rệt về số lợng trong việc phân bố lao
động xã hội giữa sản xuất t liệu sản xuất và sản xuất vật phẩm tiêu dùng, giữa
các lĩnh vực và các ngành kinh tế quốc dân, sự tơng ứng giữa sản xuất các loại
sản phẩm , giữa sản xuất với tiêu dùng, giữa vốn sản xuất và hao phí lao động
giữa cấp phát tài chính và cung ứng vật t.Tính cân đối và cân bằng trong việc
phát triển kinh tế quốc dân đạt đợc là nhờ phơng pháp cân đối của công tác kế
hoạch.
Quy luật tiết kiệm thời gian lao động đòi hỏi sự cần thiết khách quan phải
tìm những biện pháp phát triển nền sản xuất xã hội sao cho những nhu cầu xã
hội đợc thoả mãn với chi phí ít nhất về lao động sống và lao động vật
hoá.Trong công tác kế hoạch ,quy luật này thể hiện ở việc không ngừng tìm tòi
những phơng pháp nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất , xây dựng kế hoạch theo
nguyên tắc chi phí ít nhất để thực hiện những nhiệm vụ kế hoạch.
Sự tác động của quy luật giá trị trong điều kiện của chủ nghĩa xã hội đòi
hỏi sự thống nhất giữa mặt hiện vật và mặt giá trị của kế hoạch, làm cho giá cả
kế hoạch gần với hao phí lao động xã hội cần thiết , kết hợp giữa các nhiệm vụ
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
kế hoạch trực tiếp có tính chất pháp lệnh với những điều kiện kinh tế để hoàn

cách vững chắc.
Để đạt đợc hiệu quả kinh tế quôc dân của những giải pháp kế
hoạch ,đòi hỏi phải tìm những phơng án kế hoạch nào mà trong đó các nhiệm
vụ kế hoạch đợc giải quyết với chi phí ít nhất về lao động,vật t và tài chính.
Ngoài những phơng pháp và nguyên tắc nêu trên , cơ sở phơng pháp luận
của công tác kế hoạch hoá kinh tế quốc dân còn đợc thể hiện ở kết cấu và lô-
gich lập kế hoạch kinh tế quốc dân.
II ) Vì sao nền kinh tế thị trờng cần kế hoạch :
1. Những nhận định về kế hoạch trong cơ chế cũ.
_ Về cơ sở:
Đây là thời kỳ thống trị của sở hữu nhà nớc.
Là giai đoạn thống trị của nhà nớc chuyên chính vô sản.
_ Về bản chất:
Kế hoạch hoá tập trung kế hoạch khống chế trực tiếp của chính phủ
thông qua các quyết định mang tính pháp lệnh phát ra từ trung ơng.
Và tựu chung lại kế hoạch hoá tập trung mang tính cỡng chế trực tiếp
,trong đó nhà nớc là chủ thể trực tiếp quản lý đIều hành mọi kế hoạch ,còn đối
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
tợng đựơc quản lý thông qua các chỉ tiêu pháp lệnh không có ảnh hởng tích
cực tới sự phát triển cuả một nền kinh tế vốn dĩ đã có xuất phát đIểm thấp.
_ Về mục tiêu:
Tiếp cận chi tiết mọi phạm vi , mọi lĩnh vực ,nh vậy kế hoạch hoá tập
trung chủ yếu là các chỉ tiêu hiện vật mang tính chất pháp lệnh.
_ Về cách thức tác động:
Theo hệ thống pháp lệnh bắt buộc cấp phát,giao nộp.
Nh vậy , với những nhận định về kế hoạch hoá trong cơ chế cũ chúng ta đã
thấy đợc những mặt hạn chế nhng không phảivì vậy mà có thể bỏ qua nó đợc ,
phải coi đó là bài học để có thể thực hiện tốt hơn trong thời gian tới và chúng
ta hãy đánh giá thực trạng của công tác kế hoạch hoá trong những năm qua.

đang còn rất nhiều vấn đề cần tiếp tục giải quyết trong đó tập trung vào:
Cha xây dựng đựơc cơ sở lý luận và phơng pháp luận về kế hoạch
hoá phù hợp với thực tế đổi mới của đất nớc ,một số vấn đề cơ bản làm nền
cho đổi mới kế hoạch hoá cha đợc lý giải đủ rõ.
Chiến lợc qui hoạch ,kế hoạch năm năm và hàng năm còn cha thật
ăn khớp với nhau, số lợng mục tiêu và chơng tình trọng điểm quá nhiều làm
phân tán nguồn lực.
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
Sự phối hợp kế hoạch theo ngành và theo lãnh thổ hiệu quả cha
cao.
Cơ chế điều hành kế hoạch cha thật phù hợp ,còn sử dụng nhiều
biện pháp hành chính,chính sách vĩ mô còn thay đổi nhiều .
Công tác thông tin,dự báo,phân tích,kinh tế,cha đáp ứng yêu cầu,
bộ máy tổ chức và trình độ cán bộ nói chung,còn dới tầm đòi hỏi của yêu cầu
đổi mới.
3.Vì sao kinh tế thị tr ờng vẫn cần kế hoạch .
a) Kế hoạch hoá là công cụ đầu hàng và quản lý vỹ mô nền kinh tế
quốc dân
_ Kế hoạch hoá cụ thể hoá các mục tiêu của chiến lợc và qui hoạch phát
triển bằng việc xây dựng các chỉ tiêu,mục tiêu biện pháp, các cân đối vĩ mô,
các chính sách và thể chế,cơ chế vận hành áp dụng trong một khoảng thời gian
nhất định.
b) Định h ớng phát triển:
_ Đợc thể hiện ở những góc độ:
Kế hoạch định hớng các bớc đi của nền kinh tế,tức là xác định các
nội dung mang tính định hớng phát triển nền kinh tế.
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
Từ chiến lợc phát triển tiếp tục thực hiện các bớc theo quá trình xác

tính chất là nguồn lợi nhuận và địa tô nh trong chủ nghĩa t bản.
Do đó, nhu cầu xã hội và sự thoả mãn nó trở thành mục đích trực tiếp của
việc phát triển sản xuất ,là điểm xuất phát và là tiêu chuẩn chính để xây dựng
các kế hoạch .
4.3: Thứ ba, kế hoạch hoá xã hội chủ nghĩa đòi hỏi một quan điểm kinh tế
quốc dân đồng bộ đối với việc tạo ra và sử dụng có hiệu quả các nguồn vật t,
lao động và tài chính.
Nguyên tắc chủ yếu của việc quản lý kinh tế xã hội chủ nghĩa là phải đợc
kết quả cuối cùng lớn nhất trên một đơn vị chi phí. Xuất phát từ nguyên tắc
đó ,các kế hoạch phát triển kinh tế quốc dân đợc xây dựng nh những kế hoạch
nhằm thoả mãn tới mức cao nhất có thể đợc những nhu cầu xã hội với những
nguồn lợi hiện có.
4.4: Thứ t, kế hoạch hoá xã hội chủ nghĩa bảo đảm sự phát triển kinh tế cân
đối , không có khủng hoảng , không có thất nghiệp và suy thoái sản xuất .
Trong điều kiện chế độ sở hữu công cộng về t liệu sản xuất chiếm địa vị
thống trị, những khả năng khách quan của việc phát triển kinh tế có kế hoạch
đợc thực hiện thông qua hệ thống kế hoạch hoá kinh tế quốc dân, mà ở đó các
khâu riêng biệt,lĩnh vực phát triển kinh tế riêng biệt đợc phối hợp với nhau nh
một chỉnh thể thống nhất.
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
4.5: Cuối cùng, thứ năm,chức năng kế hoạch hoá xã hội chủ nghĩa bao gồm
cả việc hoàn thiện cơ chế kinh tế về thực hiện và điều chỉnh kế hoạch .
Điều đó có nghĩa là đồng thời với việc xây dựng các kế hoạch, ngời ta xác
định những thay đổi trong cơ cấu kinh tế nhằm thúc đẩy việc hoàn thành
những nhiệm vụ kế hoạch , đó là những thay đổi về giá cả,hình thức trả
công,định mức tiền trả về việc sử dụng những nguồn tàI nguyên có hạn
v..v..Nhờ đó đạt đợc sự thống nhất giữa lợi ích toàn quốc với lợi ích của từng
ngời tham gia sản xuất xã hội.
Ch ơngII : Những nội dung đổi mới cuả công tác kế

Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
định. Luận điểm kế hoạch hoá không thể cùng tồn tại với kinh tế thị trờng ,
hay nói cách khác Đã là kinh tế thị trờng thì không thể có kế hoạch hoá ,
Trong thời gian đầu đã tác động làm yếu vai trò của công tác kế hoạch hoá
trong cơ chế quản lý kinh tế nói chung . Nhng thực tiễn đã chứng minh vai trò
ngày càng lớn lao, trách nhiệm ngày càng nặng nề của công tác kế hoạch hoá
trong cơ chế thị trờng.
Trong cơ chế thị trờng định hớng xã hội chủ nghĩa , thị trờng vừa là căn cứ
vừa là đối tợng của kế hoạch hoá . ở tầm vĩ mô, có bốn mục tiêu luôn đợc nhà
nớc tính đến: ổn định giá cả, đảm bảo công ăn việc làm, tăng trởng kinh tế và
cân bằng cán cân thánh toán quốc tế. Các mục tiêu trên có liên quan chặt chẽ
với nhau, sự thiên lệch hay quá nhấn mạnh vào mục tiêu này sẽ ảnh hởng xấu
đến việc đạt đợc mục tiêu khác, và cuối cùng sẽ ảnh hởng đến cân bằng tổng
thể nền kinh tế . Do vậy kế hoạch hoá kinh tế quốc dân phải đảm bảo các cân
đối kinh tế tránh hiện tợng thiên lệch về các mục tiêu riêng do từng bộ hoặc cơ
quan hoặc địa phơng đảm nhiệm.
Việc sử dụng công cụ kế hoạch hoá phải đảm bảo sự phân định giữa quản
lý nhà nớc và quản lý kinh doanh ở các doanh nghiệp nhà nớc.kế hoạch kinh tế
của nhà nớc cần đợc xác định mục tiêu, giải thích rõ ý nghĩa của mục tiêu đó
đối với sự phát triển trong tơng lai, xác định rõ mức độ và cách thức mà khu
vực kinh tế nhà nớc thực hiện nhằm góp phần vào thực hiện mục tiêu chung.
Đối với các thành phần kinh tế khác thì kế hoạch hoá không có tính áp đặt mà
thông qua các biện pháp chính sách thống nhất với lợi ích để khuyến khích họ
tự nguyện hành động theo hớng mục tiêu kế hoạch đã đặt ra.

1.3: Chú trọng hơn nữa các mối quan hệ kinh tế đối ngoại và phát triển công
nghệ .
Quá trình phát triển trong những năm qua đã để lại một số vấn đề phải giải
quyết ngay nh : Các khoản nợ nớc ngoài , tỉ lệ thâm hụt cán cân vãng lai tơng

qua phúc lợi xã hội ,qua chính sách điều tiết hợp lý .Bảo hộ quyền lợi của ngời
lao động.
_ Giải quyết các vấn đề xã hội theo tinh thần xã hội hoá , trong đó nhà
nớc giữ vai trò nòng cốt.
_ Thực hiện xóa đói giảm nghèo , tổ chức tốt đời sống xã hội trên từng
địa bàn để trong điều kiện thu nhập bình quân còn thấp vẫn tạo đợc một cuộc
sống thoải mái hơn.
1.5: Kết hợp kế hoạch hoá theo ngành với kế hoạch hoá theo địa ph ơng và
vùng lãnh thổ.
Xét về bản chất kế hoạch định hớng phát triển kinh tế xã hội có nội
dung cốt lõi là làm thay đổi và chuyển dịch cơ cấu kinh tế, kể cả cơ cấu ngành
và cơ cấu vùng lãnh thổ . Sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế nói chung và cơ cấu
các ngành công nghiệp nói riêng là một quá trình tiến hoá tuần tự ,mang tính
nội tại và phải trải qua nhiều giai đoạn . Tác động của kế hoạch chỉ có thể đẩy
nhanh hoặc rút ngắn quá trình chuyển dịch cơ cấu chứ không thể bỏ qua một
giai đoạn nào.
Trong thời kỳ bùng nổ các quan hệ kinh tế toàn cầu hoá hiện nay,kế
hoạch xây dựng cơ cấu kinh tế của quốc gia chủ yếu phải căn cứ vào điều
kiện ,tiềm năng ,kỹ năng và lợi thế của mình.Do đó , nhà nớc cần đặc biệt lu ý
và u tiên hỗ trợ những ngành trọng đIểm của nền kinh tế ( có tỉ trọng lớn và
tốc độ phát triển cao trong GDP, tỷ trọng sử dụng lao động cao trong tổng kim
ngạch xuất khẩu.)
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
Quy hoạch hay chiến lợc phát triển ngành cần đợc xây dựng theo định
hớng mở, có tính đến xu hớng phát triển cung và cầu trên thị trờng thế giới,
phải khắc phục khuynh hớng tự cung tự cầu khép kín. Qui hoạch phát triển
ngành chỉ mang tính hớng dẫn và tham khảo.
Trong quá trình phát triển kinh tế-xã hội , cần quán triệt nguyên tắc
phát triển đông đều giữa các vùng. Nhà nớc trung ơng có thể thực hiện nhiệm