Tiểu luận Thương mại
I. LỜI MỞ ĐẦU
Thương mại đã ra đời rất lâu và nó đã tồn tại qua các phương thức
sản xuất xã hội. Xuất hàng hoá và lưu thông hàng hoá. Vì thế hoạt động
thương mại vừu chịu sự chi phối của các quy luật của nền sản xuất hàng
hoá,vừa chịu sự chi phối của các quy luật kinh tế vốn có của mỗi chế độ xã
hội – Chính trị mà nghành thương mại đang hoạt động.Sản xuất là điểm
xuất phát, tiêu dùng là điểm cuối cùng còn thương mại :Thực hiện chức
năng phân phối và trao đổi là khâu trung gian.Với vị trí này thương mại
một mặt chịu sự chi phối của sản xuất và tiêu dùng,mặt khác nó tác động
tích cực và chủ động trở lại đối với sản xuất và tiêu dùng. Thương mại vừu
đại diện cho người tiêu dùng để tác động đến sản xuất,vừa đại diện cho sản
xuất để tác động đến tiêu dùng,góp phần thúc đẩy quá trình tái sản xuất mở
rộng phát triển,nó đóng vại trò như một mắt xích trong bộ máy kinh tế.
Sự phát triển lực lượng sản xuất toàn cầu,sự phát triển khoa học công
nghệ thông tin như vũ bão,và xét về bản chất sự phát triển các mối quan hệ
kinh tế thị trường,theo đó luật mẫu về trọng tài thương mại quốc tế của uỷ
ban của liên hợp quốc về thương mại thông qua ngày 26/6/1985 đã xác
định nội dung của hoạt động thương mại theo nghĩa rộng “bao gồm hầu
như tất cả các quan hệ liên quan đến hoạt động kinh tế như : Giao dịch,
mua bán,dịch vụ …”.Tuy nhiên xuất phát từ yêu cầu ,nội dung và phạm vi
nghiên cứu của chương trình học(giáo trình thương mại 1)nên trong tiểu
luận này chỉ đề cập đến vấn đề hoạt động theo nghĩa hẹp : “thương mại
thực hiện chức tổ chức và lưu thông hàng hoá”mà cụ thể của nội dung cần
nghiên cứu là. “Vai trò của ngành thương mại trong nền kinh tế thị
trường ở Việt Nam”.
1 1
Tiểu luận Thương mại
II. CÁC ĐIỀU KIỆN RA ĐỜI VÀ CHỨC NĂNG CỦA NGHÀNH THƯƠNG MẠI
Trước hết khi đi vào tìm hiểu sự ra đời của nghành thương mại
chúng ta hãy đề cập đến khái niệm về thương mại của Việt Nam đã ban

ngành,các lĩnh vực khác nhau,tạo ra sự chuyên môn hoá sản xuất.Mỗi
người chỉ chuyển sản xuất một hoặc vài thứ phẩm,hay chỉ sản xuất một chi
tiết sản phẩm.Do đó để thoả mãn nhu cầu của sản xuất và đời sống của xã
hội đòi hỏi cần có sự trao đổi giữa họ với nhau.Phân công lao động phat
triển bao nhiêu thì lưu thông hàng hoá phát triển bấy nhiêu.
Đến thời kỳ có sự phát triển rầm rộ về khoa học kỹ thuật về sự phát
triển hợp tác và hội nhập,sự phân công lao động không chỉ bó hẹp trong
mỗi quốc gia mà nó đã vượt ra khỏi biên giới của mỗi Nước.Vì thế trao đổi
hàng hoá và lưu thông hàng hoá đã phát triển mạnh mẽ trên phạm vi toàn
thế giới
2.2.Điều kiện đủ cho sự ra đời và phat triển ngành thương mại:
Chế độ chiếm hữu tư nhân về tư liệu sản xuất
Chế độ chiếm hữu tư nhân về tư liệu sản xuất làm cho người sản xuất
độc lập với nhau về mặt kinh tế.Sản phẩm sản xuất ra thuộc quyền chiếm
hữu của từng người sản xuất riêng rẽ,không ai có quyền lấy không của ai,vì
thế đòi hỏi có sự trao đổi sản phẩm giữa những người sản xuất với nhau
phải là sự trao đổi hoàn lại,hoàn lại với một vật gì đó có giá trị tương
đương.Từ đó sản phẩm trở thành hàng hoá.
3.Thương mại là hình thức phát triển cao của trao đổi và lưu
thông hàng hoá
Một ngành độc lập tách khỏi sản xuất.Công thức tổng quát của
thương mại là T _ H _ T’. trong đó tiền tệ đóng vai trò phương tiện để đóng
vai trò phương tiện để tổ chức quá trình lưu thông hàng hoá của xã
hội.Điểm khác biệt cơ bản với lưu thông hàng hoá ( H _ T _ H ) ở đây xuất
hiện một tầng lớp trung gian tham gia,đó là những thương nhân.Thương
nhân chính là cầu nối giữa người có hàng bán và người cần mua hàng. Mặc
3 3
Tiểu luận Thương mại
dù thương mại xuất hiện trong giai đoạn cao của lưu thông hàng hoá nhưng
nó không hề phủ định hình thái lưu thông hàng hoá.Song song với thương

mại,thể hiện tính độc lập tương đối và tính phụ thuộc của ngành thương
mại trong nền kinh tế quốc dân,giữ vai trò quan trọng trong quá trình tái
sản xuất xã hội .Trong quá trình thực hiện chức năng lưu thông hàng hoá
ngành thương mại luôn tìm cách tổ chức quá trình vận động hàng hoá hợp
lý,rút ngắn thời gian lưu thông,nhưng vẫn đảm bảo thoả mãn nhu cầu thị
trường và không ngừng nâng caotìm kiếm lợi nhuận
b. Chức năng tiếp tục quá trình sản xuất trong lưu thông
Xuất phát từ đặc điểm của sản xuấtvà tiêu dùng, hàng hoá sau khi
sản xuất trong lưu thông mới đáp ứng được đủ nhu cầu tiêu dùng,đòi hỏi
ngành thương mại phải có những biện pháphữu hiệu nhất để chuyển đổi các
hình thái của hàng hoá như :đóng gói,chia nhỏ,dán mã,bảo quản hàng
hoá,bảo hành hàng hoá sau khi bán …đảm bảo hàng hoá ở dạng tốt
nhất,phù hợp với thị hiếu của xã hội,chất lượng cũng như mẫu
mã.Thươngmại góp phần tạo ra giá trị hàng hoá và bảo toàn giá trị sử dụng
hàng hoá
III.VAI TRÒ CỦA NGÀNH THƯƠNG MẠI TRONG NỀN KINH TẾ THỊ
TRƯỜNG VIỆT NAM
1.Đặc trưng cơ bản của nền kinh tế thị trường ở nước ta
Kể từ khi xoá bỏ cơ chế quản ký quan liêu bao cấp(1986)chuyển
sang nền kinh tế mở cửa nền kinh tế thị trường nước ta đã gặp rất nhiều khó
khăn cả về chủ quan lẫn khách quan.Xuất phát điểm ở mức thấp,từ một
nước nông nghiệp nghèo nàn lạc hậu,bị ảnh hưởng nặng nề của chiến
tranhvà ở đây đó vẫn còn các hình báng của cơ chế quản lýthiếu tinh thần
trách nhiệm hoặc ỷ lại,nhưng Việt Nam vẫn quyết tâm mở cửa,hội
nhập,hợp tác giao lưu,xây dựng nền kinh tế thị trường trong sự quản lý của
nhà nước và theo định hướng xã hội chủ nghĩa với phương châm “hội nhập
nhưng không hoà tan”nền kinh tế thị trường ở nước ta phát triển theo xu thế
5 5