I HM HÀ NI 2
KHOA CÔNG NGH THÔNG TIN
NGUYN THANH THÙY
CÔNG TÁC PHC V BC TI
NG CÔNG NGHIP
PHÚC YÊN KHÓA LUN TT NGHII HC
Chuyên ngành: Khoa học thư viện
Người hướng dẫn khoa học
TS. LÊ VĂN VIẾT
HÀ NI 2015
I HM HÀ NI 2
KHOA CÔNG NGH THÔNG TIN
NGUYN THANH THÙY
CÔNG TÁC PHC V BC TI
NG CÔNG NGHIP
sót. Em rất mong nhận được sự xem xét, đánh giá, đóng góp những ý kiến quý
báu của các thầy cô giáo cùng các bạn để bản khóa luận em được hoàn thiện
hơn.
Em xin chân thành cảm ơn!
Hà Nội, tháng 5 năm 2015
Sinh viên thực hiện
Nguyn Thanh Thùy
L
Em xin cam đoan khóa luận này là kết quả nghiên cứu của riêng bản thân em
dưới sự hướng dẫn trực tiếp của thầy giáo TS. Lê Văn Viết. Mọi kết quả nghiên
cứu trong đề tài đều trung thực, không trùng với kết quả của tác giả nào, đề tài
chưa được công bố tại bất kỳ một công trình nghiên cứu khoa học nào của ai
khác.
Hà Nội, tháng 5 năm 2015
Sinh viên thực hiện Nguyn Thanh Thùy
5
CSDL
Cơ sở dữ liệu
6
TT-TV
Thông tin thư viện
7
VTL
Vốn tài liệu
DANH MC BNG BIU
Hình 1: Sơ đồ cơ cấu tổ chức của Trường Cao đẳng Công Nghiệp Phúc Yên
Bảng 1: Bảng vốn tài liệu theo hình thức tài liệu
3. Đối tượng nghiên cứu: 3
4 .Phạm vi nghiên cứu: 3
5. Phương pháp nghiên cứu 3
6. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 3
7. Ý nghĩa của đề tài 4
8. Cấu trúc của khóa luận 4
Chương 1 5
NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ THƯ VIỆN TRƯỜNG CAO ĐẲNG CÔNG
NGHIỆP PHÚC YÊN VỚI CÔNG TÁC PHỤC VỤ BẠN ĐỌC 5
1.1. Khái quát về thư viện trường Cao đẳng Công nghiệp Phúc Yên: 5
1.1.1. Lịch sử hình thành và phát triển 5
1.1.2. Đặc điểm của thư viện trường Cao đẳng Công nghiệp Phúc Yên 10
1.1.3. Thư viện trường Cao đẳng Công nghiệp Phúc Yên trước yêu cầu đổi
mới 16
1.2. Những vấn đề chung về công tác phục vụ bạn đọc 18
1.2.1. Khái niệm về công tác phục vụ bạn đọc 18
1.2.2. Ý nghĩa của công tác phục vụ bạn đọc 19
1.3. Đặc điểm bạn đọc và nhu cầu bạn đọc tại thư viện trường Cao đẳng Công
nghiệp Phúc Yên: 21
Đặc điểm bạn đọc 21 1.3.1. Đặc điểm nhu cầu đọc 23
Chương 2 28
THỰC TRẠNG CÔNG TÁC PHỤC VỤ BẠN ĐỌC TẠI THƯ VIỆN
TRƯỜNG CAO ĐẲNG CÔNG NGHIỆP PHÚC YÊN 28
2.1 Sản phẩm thông tin tại thư viện trường Cao đẳng công nghiệp Phúc
Yên 29
2.2. Các dịch vụ thông tin tại thư viện trường Cao đẳng Công nghiệp Phúc
Yên: 32
3.2.5. Nâng cao trình độ đội ngũ cán bộ và người dùng tin tại thư viện 67
KẾT LUẬN 75 1
M U
1. Tính cp thit c tài:
Trong thời đại ngày nay, thời đại của khoa học và công nghệ, thời đại của
nền kinh tế tri thức, thông tin giữ vai trò quan trọng. Hoạt động thông tin thư
viện thời kỳ hiện đại đã đang và sẽ tác động đến mọi lĩnh vực của đời sống xã
hội.
Thư viện là nơi lưu trữ bảo tồn tri thức của nhân loại, kinh nghiệm sản xuất
kinh doanh, kinh nghiệm sống của loài người. Thư viện là môi trường học tập,
môi trường truyền đạt và tiếp thu tri thức, văn minh của nhân loại, là từ điển
sống phục vụ nhu cầu tìm hiểu tri thức của con người. Nhưng làm sao để đưa
nguồn tri thức đó tới bạn đọc và lôi cuốn, thu hút được đông đảo bạn đọc tìm
đến thư viện thì công tác phục vụ bạn đọc đang là một trong những yếu tố được
quan tâm hàng đầu tại các thư viện.
Công tác phục vụ bạn đọc hay việc tổ chức phục vụ tài liệu cho bạn đọc là
một hoạt động của thư viện nhằm thúc đẩy, phát triển và thoả mãn nhu cầu,
hứng thú đọc tài liệu thông qua việc tuyên truyền, hướng dẫn và cung cấp tài
đề tài:
- Đào Thị Mai Hương (2012), Tổ chức phục vụ bạn đọc tại thư viện Trường Đại
học Hùng Vương, Khóa luận khoa học thư viện, Trường Đại học Sư phạm Hà
Nội 2.
- Nguyễn Thị Hương (2013), Công tác phục vụ bạn đọc tại thư viện Trường Đại
học Công Nghiệp Việt- Hung, Khóa luận khoa học thư viện, Trường Đại học Sư
phạm Hà Nội 2.
- Hoàng Thị Minh Phán (2014), Công tác phục vụ bạn đọc tại thư viện Trường
Trung cấp Xây dựng số 4, Khóa luận khoa học thư viện, Trường Đại học Sư
phạm Hà Nội 2.
- Nguyễn Thị Hà (2014), Công tác phục vụ bạn đọc tại Trung tâm Thông tin
Khoa học và Tư liệu giáo khoa trường Đại học Phòng cháy chữa cháy, luận văn
thạc sĩ chuyên ngành khoa học thư viện, trường Đại học Khoa học xã hội và
nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội.
3
ng nghiên cu:
Đề tài tập trung nghiên cứu công tác phục vụ bạn đọc.
4 .Phm vi nghiên cu:
* Phm vi không gian:
- Nghiên cứu công tác phục vụ bạn đọc trong phạm vi trường Cao đẳng Công
Nghiệp Phúc Yên tại ba cơ sở:
-Cơ sở 1: Phường Trưng Nhị- thị xã Phúc Yên- tỉnh Vĩnh Phúc
-Cơ sở 2: Xã Minh Trí- Huyện Sóc Sơn- thành phố Hà Nội
-Cơ sở 3: Xã Nam Viêm- thị xã Phúc Yên- tỉnh Vĩnh Phúc
* Phm vi thi gian:
- Nghiên cứu công tác phục vụ bạn đọc tại thư viện trường Cao đẳng Công
Nghiệp Phúc Yên trong năm năm trở lại đây từ năm 2009- 2013
Chương 1: Những vấn đề chung về Thư viện Trường Cao đẳng Công nghiệp
Phúc Yên với công tác phục vụ bạn đọc.
Chương 2: Thực trạng công tác phục vụ bạn đọc tại Thư viện Trường Cao
đẳng Công nghiệp Phúc Yên
Chương 3: Các giải pháp nâng cao chất lượng phục vụ bạn đọc tại Thư viện
Trường Cao đẳng Công nghiệp Phúc Yên
5
NHNG V CHUNG V NG NG CÔNG
NGHIP PHÚC YÊN VI CÔNG TÁC PHC V BC
1.1. Khái quát v n ng Cao ng Công nghip Phúc Yên:
1.1.1. Lch s hình thành và phát trin
Thư viện Trường Cao đẳng Công nghiệp Phúc yên được thành lập trên cơ
sở Trường Trung cấp địa chất, được thành lập từ những năm 1960. Từ khi thành
lập đến nay, Trường đã trải qua nhiều lần đổi tên, sách-nhập. Cụ thể như sau:
Ngày 15 tháng 10 năm 1960, Tổng cục Địa chất tách Trường từ Trường
Trung cấp Kỹ thuật Địa chất thành hai trường, đó là Trường Trung cấp Địa chất
I và Trương Trung cấp Địa chất II.
Năm 1979, Trường Trung cấp Địa chất I được đổi tên thành Trường
Trung cấp chuyên nghiệp Địa chất. Còn Trường Trung cấp Địa chất II, năm
1970 được sáp nhập thêm với Trường Cơ khí Địa chất và Trường Lái xe thành
Trường Công nhán kỹ thuật Địa chất.
Năm 1978 một số cán bộ, giáo viên, công nhân viên của cả hai trường
được điều chuyển vào thị xã Tuy Hòa tỉnh Phú Yên để thành lập trường Trung
cấp chuyên nghiệp Tuy Hòa, nay là Trường Cao đẳng Công nghiệp Tuy Hòa,
tỉnh Phú Yên.
quốc tế.
Đào tạo, đào tạo lại, bồi dưỡng phát triển nguồn nhân lực kỹ thuật-kinh tế
công nghiệp trình độ Cao đẳng và các trình độ thấp hơn phục vụ các lĩnh vực
Địa chất, kỹ thuật Điện-Điện tử, Công nghệ thông tin, Cơ khí chế tạo, Công
nghệ ô tô, Kinh tế.
Tổ chức nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ chuyên ngành, thực
hiện gắn đào tạo với nghiên cứu khoa học và lao động sản xuất. Thực hiện các
hoạt động dịch vụ nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ, sản xuất thực
nghiệm, sản xuất kinh doanh phù hợp với ngành nghề đào tạo.
7
Phát triển các quan hệ hợp tác, liên kết, liên thông về đào tạo và bồi
dưỡng nhân lực, nghiên cứu triển khai khoa học- công nghệ chuyên ngành với
các cơ quan tổ chức, các cá nhân trong và ngoài nước.
Hiện nay cơ cấu tổ chức của trường CĐCNPY bao gồm: Hiệu trưởng; Các đoàn
thể tổ chức xã hội; Tổ chức Đảng Cộng sản Việt Nam; 2 phó hiệu trưởng; 6
phòng ban; 9 khoa; 1ban thanh tra; 1 ban liên kết đào tạo tư vấn xuất khẩu lao
động và các lớp học
8
u t chc cng ng Công Nghip Phúc Yên
Lịch sử hình thành và phát triển của thư viện Trường CĐCNPY gắn liền với
sự hình thành và phát triển của trường CĐCNPY. Thư viện trường CĐCNPY
thuộc sự quản lý của phòng quản lý khoa học và hợp tác quốc tế, với mục đích là
nơi làm việc, nơi cung cấp thông tin phục vụ học tập và nghiên cứu của cán bộ,
- Mua, bán, nhận, nhân bản các loại sách, văn bản điện tử.
- Quản lý kho sách, cơ sở vật chất, trang thiết bị của thư viện.
- Tiếp nhận giáo trình, tài liệu và cấp phát, cho các lớp thuộc các ngành, hệ
đào tào mượn theo quy định.
- Quản lý, tổ chức tốt các phòng đọc phục vụ viên chức và học sinh, sinh viên.
- Tổ chức hướng dẫn bạn đọc đặc biệt là các học sinh, sinh viên mới vào trường
sử dụng thư viện. Thường xuyên tổ chức công tác giới thiệu sách, tài liệu, tạp
chí, và các thông tin khoa học kỹ thuật mới.
10
- Đảm bảo tổ chức tốt việc cho bạn đọc mượn sách, báo, tài liệu, giáo
trình phục vụ cho học sinh, sinh viên mượn tài liệu, giáo trình đúng đối tượng,
quy định và kịp thời.
- Quản lý các đĩa dữ liệu chứa giáo trình bài giảng đã được nghiêm thu.
- Phối hợp với phòng Đào Tạo và các Khoa tổ chức in ấn bài giảng nội bộ phục
vụ học sinh, sinh viên.
- Định kỳ hàng năm ra thông tin thư mục cung cấp cho các đơn vị trong trường
nội dung tóm tắt của tài liệu, sách báo, tạp chí, công trình mới.
- Tổ chức phục vụ bạn đọc theo quy định của Nhà nước và theo yêu cầu của
Ban Giám Hiệu.
- Quản lý, tổ chức hoạt động viết bài đăng trên nội san: Quản lý, tổ chức biên
tập, chịu trách nhiệm về nội dung và xuất bản nội san hàng quý
m cving ng Công nghip Phúc Yên
*Cơ sở vật chất và trang thiết bị
Là một mô hình thư viện truyền thống đang trong quá trình tin học hóa, thư
viện có các trang thiết bị cần của một thư viện truyền thống và các phương tiện
kỹ thuật phục vụ cho các công nghệ hiện đại
* Về trụ sở
Cơ sở 3: 2 bộ + 1 tủ mục lục.
- Mỗi cơ sở có 15 bộ bàn ghế. Và cho đến năm 2009, thư viện đã có 50 giá
sách đáp ứng cho việc lưu trữ tài liệu.
Hệ thống máy tính kết nối mạng LAN và mạng internet, bao gồm: Mỗi cơ
sở có 10 máy tính, 1 máy chủ dùng cho cán bộ làm việc, còn lại là máy cho bạn
đọc truy cập. Ngoài ra còn có: 2 máy scaner, 3 đầu đọc mã vạch, 3 máy in, 9
máy điều hòa nhiệt độ, 18 quạt trần, bàn ghế làm việc và bàn để máy tính Bắt
đầu từ cuối năm 2010 Trung tâm đã bước đầu xây dựng thư viện điện tử cụ
thể là đã ứng dụng phần mềm Libol 6.0 trong hoạt động TT-TV
* Cơ cấu tổ chức và nguồn nhân lực
Thư viện hiện nay có 7 cán bộ, 1 cán bộ phụ trách chung và 6 cán bộ hoạt
động trên 3 cơ sở đào tạo, cán bộ thư viện có vai trò quan trọng đối với sự tồn
tại và phát triển của thư viện. Họ là những cán bộ có trình độ chuyên môn và
được đào tạo có hệ thống, đúng chuyên ngành Thông tin – Thư viện. Một số
được đào tạo về chuyên ngành công nghệ thông tin, ngoại ngữ và được đào tạo
qua các lớp bồi dưỡng về nghiệp vụ thư viện. Để đáp ứng tốt hơn những yêu cầu
12
mới của hoạt động Thông tin -Thư viện, đội ngũ cán bộ này luôn được tạo nhiều
điều kiện thuận lợi để tham gia học tập, nâng cao năng lực chuyên môn, tin học,
ngoại ngữ…
Đội ngũ cán bộ thư viện bao gồm:
- Tổ trưởng phụ trách chung: Đỗ Thị Bưởi
- Phụ trách cơ sở 1: Vũ Thị Định
- Phụ trách cơ sở 2: Nguyễn Thị Huyền Tâm
- Phụ trách cơ sở 3: Nguyễn Thị Thùy Trang
*Vốn tài liệu
chủ đề, nội dung nhất định, được xử lí theo quy tắc, quy trình khoa học của
nghiệp vụ thư viện để tổ chức phục vụ bạn đọc đạt hiệu quả cao và được bảo
quản. Ngoài ra, vốn tài liệu thư viện còn được gọi là di sản thư tịch. Vốn tài liệu
là nền tảng xây dựng thư viện nhằm phục vụ cho người đọc của chính thư
viện.Chính vì vậy, thư viện trường CĐCNPY luôn chú trọng đến việc bổ sung
tài liệu nhằm thỏa mãn nhu cầu đọc của bạn đọc. Hiện nay, thư viện cũng từng
bước hiện đại hóa tiếp cận gần với thư viện điện tử, vốn tài liệu ngày càng đa
dạng phong phú, chất lượng vốn tài liệu nhìn chung phù hợp và đáp ứng cho
việc học tập và nâng cao tri thức của cán bộ, học sinh, sinh viên trong trường.
Vốn tài liệu của trường CĐCNPY khá đa dạng và phong phú, chủ yếu tập trung
vào các chuyên ngành đào tạo của nhà trường như : Cơ khí, động lực, trắc địa,
địa chất, khoan khai thác, xây dựng, tin học, điện tử
Những năm gần đây, bên cạnh các hoạt động nghiệp vụ khác, Thư viện
luôn xác định phát triển nguồn vốn tài liệu là một trong những yếu tố quan trọng
để cấu thành nên thư viện, là tiền đề vật chất và là cơ sở quan trọng thu hút bạn
đọc đến với Thư viện. Thực tế khảo sát trên tổng số tài liệu của thư viện như
sau:
Hiện nay thư viện có 7500 đầu sách = 21704cuốn. Mỗi năm thư viện bổ
sung khoảng 200-250 đầu sách tương đương khoảng 1000 cuốn tài liệu thuộc
các chuyên ngành trong trường đào tạo và sách tham khảo
Qua khảo sát, điều tra cho thấy loại hình tài liệu Thư viện Trường Cao đẳng
Công nghiệp Phúc Yên chủ yếu là tài liệu bắng giấy (sách, báo in, tài liệu viết
tay, tài liệu photo, tranh, ảnh, bản đồ) chiếm 80%. các tài liệu khác như tài liệu
bằng đĩa CD, tài liệu nghe nhìn chiếm 20%.
14
Bảng 1 – Bảng vốn tài liệu theo hình thức tài liệu
TT
là tài liệu bằng tiếng Việt chiếm 85%, còn tài liệu khác chỉ chiếm 15% trong
tổng số vốn tài liệu.
Do nhu cầu tìm đọc tài liệu của cán bộ và sinh viên trong trường ngày
càng tăng cao nên nhà trường luôn chú trọng tới công tác bổ sung hàng năm,
nhờ đó mà số lượng tài liệu được tăng lên đáng kể. Năm 2013 số lượng sách của
thư viện lên đến 1570 cuốn bao gồm cả sách thư viện được biếu tặng. Vì thế đặc
điểm của nội dung vốn tài liệu đa dạng và phong phú trong tất cả các môn loại
15
Bng 2: ng vn tài liu cn t
2012:
STT
Năm
2007
2008
2009
2010
2011
2012
Cơ
sở
1
Số lượng đầu
sách,
giáo trình
1749
2043
2190
10155
1055
4
Cơ
sở
3
Số lượng
đầu sách,
giáo trình
Chưa
tách
Chưa
tách
Chưa
tách
Chưa
tách
825
936
Số lượng
bản
Chưa
tách
Chưa
tách
Chưa
tách
Chưa
tách
4220
150
200
200
Tuỳ thuộc vào kinh phí nhà trường đầu tư hàng năm mà thư viện có kế
hoạch mua sắm trang thiết bị, và tài liệu thư viện, trong mấy năm qua khi
Trường chuyển lên thành Trường Cao Đẳng nhu cầu học tập và nghiên cứu của
giáo viên và học sinh tăng lên do đó việc đầu tư cho sự phát triển thư viện
trường là một trong những nhiệm vụ quan trọng mà ban lãnh đạo nhà trường
quan tâm.
Vì vậy, hàng năm Thư viện Trường Cao đẳng Công nghiệp Phúc Yên đã
dành một khoản chi phí cho việc bổ sung sách – báo. Nhờ có chính sách này mà
số lượng tài liệu của Thư viện đã được tăng lên không những về số lượng mà cả
về chất lượng của tài liệu.
ng ng Công nghip Phúc Yên c yêu ci
mi
Hoạt động giáo dục cao đẳng, đại học luôn gắn liền với hoạt động
chuyển giao tri thức và nghiên cứu khoa học. Trong đó, một trong những nhân
tố đặc biệt quan trọng, quyết định chất lượng chuyển giao tri thức và nghiên cứu
khoa học là khả năng cung cấp nguồn tin để thúc đẩy việc tự học, tự nghiên cứu
trước hết của các nhà quản lý, của giảng viên, của sinh viên trong trường đại học.
Và cũng chính là sứ mệnh của các Trung tâm Thông tin Thư viện trong các