Bình giảng bài thơ Tự tình(II)
September 18, 2014 - Chuyên mục: Văn mẫu THPT - Tác giả: qt
Đề bài: Bình giảng bài thơ Tự tình (bài II) của Hồ Xuân Hương.
Tự tình là một trong số những bài thơ mà Hồ Xuân Hương bộc lộ trực tiếp cái tôi đầy xúc cảm và bản lĩnh của mình trước cuộc
sống.
Bài thơ mở đầu với một không gian:
Đêm khuya văng vẳng trống canh dồn.
Nhung đấy cũng là một thời gian. Nói đầy đủ hơn, Tự tình là tiếng lòng cất lên vào một không – thời gian. Không – thời gian ấy
trong văn học trung đại thường hiếm, và nếu có thì đó là tiếng lòng của một đấng mày râu, xót xa, cảm hoài trước thời thế. Nếu
xem Truyện Kiều ra đời sau khi Hồ Xuân Hương đã mất thì kiểu bộc lộc tâm tình đó là liền kề, ở Thuý Kiều, với nhiều trạng
huống, sau khi tảo mộ, gặp Kim Trọng:
Một mình nặng ngắm bóng nga
Rộn ràng gần với nỗi xa bời bời
lúc đã quyết định bán mình chuộc cha:
Nỗi riêng, riêng những bàng hoàng.
Dầu chong trắng đĩa, lệ tràn thấm khăn.
khi thất thân bởi Mã Giám Sinh:
Đêm xuân một giấc mơ màng
Đuốc hoa để đó mặc nàng nằm trơ
Nỗi riêng tầm tã tuôn mưa.
hoặc lúc ở lầu xanh:
Khi tỉnh rượu lúc tàn canh
Giật mình mình lại thương mình xót xa.
Đêm khuya thanh vắng là lúc con người thường đối diện với chính bản thân mình, để xót thương, để tự vấn, tự nhìn ngắm lại bản
thân. Tự tình là một cách đối diện như thế. Đấy là lúc những âm vang của cuộc đời dường như không động đến con người, song
con người lại cảm nhận được cả bước đi của cuộc đời. Tiếng trống canh chỉ văng vẳng, tức người nghe phải lắng tai nghe, nhưng
nhịp điệu của nó thì đã quá đầy đủ, với tất cả sự hối hả, thúc giục (trống canh dồn). Nó thúc giục người ta chẳng phải để hành
động mà soi lại đời mình:
Trơ cái hồng nhan với nước non.
Hồng nhan là gương mặt hồng, má hồng, đồng thời cũng để chỉ người đàn bà đẹp. Cách Hồ Xuân Hương trên dưới bốn tràm năm
có một người từng một mình một bóng dưới ánh trăng thanh, cũng cảm nhận bước đi của thời gian với bao u hoài:

Ai mang xuân đến gửi thêm sầu.
(Chế Lan Viên)
Hồ Xuân Hương không nói tới nỗi buồn – dường như điều đó trái với bản tính của thi sĩ, người thích sự thẳng thắn, mạnh mẽ. Bà
nói tới nỗi niềm ngán ngẩm. Phải buồn lắm, chán lắm người ta mới có tâm trạng như vậy. Và, cũng phải đau đớn, phẫn uất lắm
người ta mới có một cách thề như vậy trước cuộc đờ
Read more: http://taplamvan.edu.vn/binh-giang-bai-tho-tu-tinhii/#ixzz3mdx3pSgu