Nghị luận xã hội về hình tượng người mẹ
September 4, 2014 - Chuyên mục: Văn mẫu THPT - Tác giả: qt
Đề bài: Nghị luận xã hội về hình tượng người mẹ
Muốn biết ý nghĩa của Hòa Bình, hãy hỏi người chiến binh vừa trở về từ nơi lửa đạn. Muốn biết giới hạn của Thời Gian, hãy lắng
nghe niềm khát khao còn dược nhìn thấy bình minh của kẻ đang phải mang bệnh hiểm nghèo. Và, để cảm nhận được tầm vóc của
người Mẹ, của tình Mẹ; xin hày sẻ chia cùng ánh nhìn đau đáu một nỗi buồn không thể gọi tên, song lại vô cùng da diết đến tái tê
của những bé thơ côi cút, chưa bao giờ được cất lên hai tiếng Mẹ ơi!
Mẹ! Chỉ độc từ giản dị ấy thôi mà từ thuở ra đời cho đến tận bây giờ con vẫn chưa hiểu hết chiều sâu. Chỉ biết rằng trong lòng
con, mẹ là tứ thơ đẹp nhất trần đời!
Cuộc sống quanh ta được tạo nên từ những điều giản dị. Đại dương bao la kia lại bắt đầu từ những hạt muôi nhỏ mặn mòi. Những
chồi non nhỏ bé mướt xanh báo hiệu Đông tàn. Cánh én chao nghiêng giữa nền trời thăm thẳm để dẫn về cả một mùa xuân tinh
khôi… Và Mẹ, Mẹ chính là điều giản dị nhất mà Vĩ Đại nhất cuộc sống này đã ban tặng cho ta.
Vòng tay ấm áp yêu thương, dòng sữa ngọt ngào cùng lời ru thiết tha trìu mến của Mẹ đã quấn quýt bên ta trong từng giấc ngủ ấu
thơ, đã cho ta được nên vóc nên hình:
“ Âu ơ… gió mùa thu Mẹ ru con ngủ
Năm canh dài Mẹ thức đủ năm canh”
Mẹ lo lắng cho ta từng miếng ăn, giấc ngủ, thức thâu đêm mỗi khi ta đau bệnh. Ngày đầu tiên ta cắp sách đến trường, chính thức
hòa mình vào thế giới rộng lớn bên ngoài. Mẹ đã dìu dắt ta đi, âm thầm nhận lây về mình bao gian khổ nhọc nhằn:
“Ví dầu cầu ván đóng đinh
Cầu tre lắt lẻo gập ghềnh khó đi
Khó đi Mẹ dắt con đi
Con đi trường học Mẹ đi trường đời*
(Ca dao)
Tuổi hồn nhiên, ta đâu biết được. Mẹ đã chọn đi “trường đời” "lắt lẻo gập ghềnh” cùng trăm ngàn mối lo toan để đổi lấy cho ta
manh áo lành lặn và những giây phút vô tư cùng chúng bạn dưới mái trường. Trên con đường ta đi tới, bóng Mẹ nhỏ bé liêu xiêu
nhưng sao lại có một sức mạnh lạ kì, sẵn sàng chở che cho ta qua mọi bão giông gian khó.
“Mẹ ta không có yếm đào
Nón mê thay nón quai thao đội đầu
Rối ren tay bí tay bầu
Váy nhuộm bùn áo nhuộm nâu bốn mùa
(“Ngồi buồn nhớ Mẹ ta xưa” – Nguyễn Duy)

Quê hương là gì hở Mẹ
Ai đi xa củng nhở nhiều
(“Bài học đầu cho con" – Đỗ Trung Quân)
Nhưng con lại biết rõ ràng lắm, cái nỗi “nhớ nhiều” ây đang trở về cùng hình ảnh thân thương của Mẹ:
"…Quê hương là cầu tre nhỏ
Mẹ vể nón lá nghiêng che
Quê hương là đèm trăng tỏ
Hoa cau rụng trắng ngoài thềm*
(“Quê hương" – Đỗ Trung Quân)
Ai bảo rằng nỗi nhớ thì thật khó gọi thành tên? Trong tâm tưởng con, vẫn vẹn nguyên một màu “vàng hoa bí”, một “giậu mồng
tơi” bờ rào "dâm bụt* thân quen, “chùm khế ngọt” mà “con trèo hái mỗi ngày’*. Tất cả những sự vật gần gũi, mộc mạc ấy giờ
đây đã trở thành một quầng sáng lung linh; soi rõ hình ảnh thân thương nhất trong con: Mẹ!
“Quê hương mỗi người chỉ một
Như là chỉ một Mẹ thôi
Quê hương nếu ai không nhớ
Sẽ không lớn nổi thành người”
("Quê hương" – Đỗ Trung Quân)
Phải rồi, bước chân ta, dù có đủ dài và rộng để in dấu lên khắp nẻo đường đời. nhưng nỗi nhớ thì chỉ mãi hướng về một phía:
đường về nhà Mẹ, lối về quẻ Mẹ!
“Chiều chiểu ra đứng ngõ sau
Trông về quê Mẹ ruột đau chín chiều”
(Ca dao)
Diễm phúc lớn nhất của một kiếp người là được sống trong tình thương yêu của Mẹ, được tận hưởng sự săn sóc, nâng niu của
Mẹ. Tình Mẹ hiền từ như “nước trong nguồn chảy ra" mãi mãi không khi nào cạn kiệt. Những đứa con lúc nào cũng vô tư đón
nhận tình Mẹ từ thuở bé thơ: “chỗ ướt Mẹ nầm, chỗ ráo con lăn”. Nào có mấy ai thấu hiểu được, dù chỉ là một phẩn, sự gian lao
nhọc nhằn và cả những nỗi niềm cô đơn của Mẹ. Đất nước oằn minh trong tiếng bom đạn chiến tranh, cha lên đường ra trận, còn
lại một minh, Mẹ lặng lẽ nuôi con cùng một tấm lòng son sắt:
…“Ngày trở về mắt đẫm lệ rơi
Hai mươi năm từ ngày Mẹ cưới
Đến hôm nay mới sống đời vợ chồng

Con với mế không phải hòn máu cắt
Nhưng trọn đời con nhớ mãi ơn nuôi"…
(“Tiếng hát con tàu” – Chế Lan Viên)
Hình bóng Mẹ và tình thương của Mẹ dành cho con luôn được miêu tả bằng những hình tượng giản dị nhất, thuần khiết nhất và
đẹp nhất trong thi ca, trong âm nhạc. Đối với mỗi đứa con thì người Mẹ của mình luôn là mẫu bình toàn mỹ. Nếu như người cha
là bóng núi Thái Sơn uy nghiêm sừng sững thì người Mẹ lại là dòng nước êm đềm. Sự quan tâm của Cha giống như ánh Thái
Dương chói lọi, soi cho ta thấy con đường cần phải đi; thì tình Mẹ lại là vầng trăng dịu dàng, đem lại cho ta cảm giác bình yên
thanh thản:
…“Mẹ ơi! Mẹ ơi! Dù năm tháng trôi
Mẹ như vầng trăng lặng lẽ sáng soi
Tỏa sáng đời con
Những khi hạnh phúc êm đềm
Những khi va vấp ưu phiền
Con chỉ tìm về với Mẹ thôi
Trong lòng Mẹ bát ngát biển khơi…"
("Mẹ" – Đoàn Ngọc Thu)
Còn nơi chốn nào trên thế gian nầy ấm áp cho bằng vòng tay của Mẹ? Có lời hát nào trên cuộc đời này dịu êm và tha thiết hơn lời
ru con của Mẹ? Và, có ai khác nữa trong cuộc sống này thương yêu con, hi sinh cho con tận tụy và âm thầm vô điều kiện và bất
vụ lợi như Mẹ? Có thứ tình cảm nào nữa chăng để có thể sánh ngang tình Mẹ thương con về sự vô hạn định? Lúc con hạnh phúc
bình yên thì Mẹ là người hạnh phúc hơn cả. Khi con gặp cảnh bất hạnh, đau buồn, Mẹ đã lặng thầm mà đau đớn cho con. Mẹ dõi
theo từng bước con đi ngay cả khi con lớn khôn và Mẹ đã không còn trên dương thế. Con cảm nhận được tình thương vô ngần ấy
của Mẹ nên vào những lúc nghịch cảnh đau thương nhất, tuyệt vọng nhất, lúc bên cạnh con không còn bất kì ai để nương tựa, con
tìm về với Mẹ, nghĩ đến Mẹ.
Trước mắt ta như vẫn còn hiện diện bầu không khí như thực như mơ vào “đêm tân hôn” của Huệ Chi, cô gái trong sáng và yếu
đuối bất lực trước trùng điệp những mưu toan bao vây xung quanh mình. Cô không thể kháng cự, cũng không thể trốn chạy và
trong nỗi tuyệt vọng đến cùng cực, cô đã tìm đến sự giải thoát cuối cùng, đó là cái chết.
…“Hình ảnh người Mẹ đã khuất từ năm Huệ Chi còn cặp tóc tới nay, vừa đúng mười lăm năm vừa lay gọi Huệ Chi…”
Trong những giây phút cuối cùng Huệ Chi không cảm thấy run sợ và có độc vì kí ức tuổi thơ cùng với người Mẹ hiền hậu đã dồn
dập trở vể bao bọc lấy cô:
… “Mẹ lại dắt tay con lên thang như cả khi còn khỏe đây! Tay Mẹ cứ nâng đã cho con từng bước, chỉ lo cho con khụy chân vì

Ngỡ đời mình không lớn khôn thêm
Như bầu trời thiếu ánh sao đêm …”
(“Bông hồng cài áo" -Phạm Thế Mỹ)
Còn lời so sánh nào súc tích hơn thế, cụ thể hơn thế mà cũng đem ỉạỉ cho ta nhiều dự cảm buồn đau hơn thế? Bầu trời xa tít tắp
và huyền ảo đến khôn cùng kia chỉ đẹp và gần gũi hơn khỉ tỏa sáng những ánh sao lấp lánh. Và có loài hoa nào tồn tại được, tươi
tắn rực rỡ được, nếu như không có ánh Mặt Trời. Có gương mặt trẻ thơ nào trọn vẹn hồn nhiên khi thiếu vắng nụ cuời vô tư lự?
Sự hiện hữu của Mẹ trong cuộc đời ta luôn lặng ỉẽ âm thầm mà chi đến khi Mẹ đã ra đi thì ta mới bàng hoàng mà phát hiện, hụt
hẫng mà nuôi tiêc …
Tự vấn lại lòng mình đôi khi đã quá vô tư đến độ vô tâm mà tận hưởng tình yêu của Mẹ. Tình Mẹ cho ta không đòi hỏi, đáp đền
như mọi dòng sông vẫn luôn lặng thầm chảy ra biển lớn. Lòng yêu thương Mẹ dành cho ta như những phù sa tự ngàn đời, vẫn bồi
đắp cho biết bao đồng bằng, bến sông thêm màu mỡ, tốt tươi. Ta khẽ nâng đôi bàn tay Mẹ, áp vào má mình. Chao ôi là ấm áp!
Đôi bàn tay đã có nhiều chỗ chai sần vì cuộc mưu sinh cực nhọc. Đôi bàn tay theo năm tháng đã nhăn nheo, gầy guộc, ram ráp,
tảo tần. Vậy mà sao ta vẫn cứ thấy đôi bàn tay của Mẹ ta là đẹp nhất và mềm mại nhất? Từ đôi bàn tay này của Mẹ, miếng vá trên
áo con như được hóa phép nhiệm màu, trở thành tinh xảo đến lạ lùng, Mẹ dạy con rằng “đói cho sạch, rách cho thơm”, và con đã
nâng niu quý giá manh áo cũ ấy đến chừng nào, Mẹ có biết không? Chỉ vì từ miếng vá kia trong từng mũi chỉ đường kim đều có
hơi ấm từ tình thương của Mẹ!
Hôm qua, lần đầu tiên con chú tâm nhìn Mẹ từ phía sau lưng. Đôi vai Mẹ gầy và mong manh quá! Chất chồng trên bờ vai của Mẹ
là những lo toan của cuộc sống hằng ngày. Và con biết, một trong số đó là bài toán khó mà đáp số là con đường đến lớp của con.
Lần đầu tiên con ngắm Mẹ từ phía sau lưng, Mái tóc mướt xanh ngày thơ dại con thích vùi mặt vào hít hà hương bồ kết, mái tóc
dày và mềm mại như một áng mây con vẫn ước ao mình có được ngày thành thiếu nữ. Mái tóc ấy sao giờ đây chỉ còn chưa đầy
búi hd Mẹ? Thời gian đã lạnh lùng rắc lên tóc Mẹ thứ màu của lãng quên, của sương khỏi, hay là con đã quá vô tình mà không
nhận ra mây trắng đã về che ngang đời Mẹ…
Lần đầu tiên con ngắm Mẹ từ phía sau, và con cảm nhận ra một nỗi lo sợ mơ hồ nhưng dường như đang ở rất gần: lưng Mẹ đã
còng, bước đi của Mẹ đả có phần yếu ớt. Con chạy đến ôm chầm lấy Mẹ, và chợt thấy rằng, vòng tay của con đã đủ lớn để làm
chỗ tựa nương cho Mẹ. Mẹ ơi, con đã có những khi làm phiền lòng Mẹ, khiến cho đôi mắt nhân từ này phải hằn sâu thêm vết
chân chim. Con hiểu lòng Mẹ đủ bao la để tha thứ cho con mọi lỗi lầm. Nhưng con vẫn muốn thốt ra một câu nói từ tận đáy lòng
mình: Con cảm ơn Mẹ và con xin lỗi Mẹ! Con đã lớn khôn rồi Mẹ ạ, từ khi con biết rằng món đầu cá và cơm cháy thì ra không
ngon lành như Mẹ vẫn thường giải thích với con khi dành chúng về chén cơm của Mẹ trong mỗi bữa ăn. Con đã không còn là đứa
bé thơ dại hồn nhiên chỉ biết quẩn quanh trong nhà với Mẹ, chỉ biết có con và Mẹ như là duy nhất trong thế gian này:
“…Con làm mây nhé