Website: Email : Tel (: 0918.775.368
Câu hỏi: Vì sao Đảng ta phải chủ trương thực hiện nhất quán chính
sách phát triển nền kinh tế nhiều thành phần trong đó kinh tế Nông
Nghiệp là chủ đạo . Từ thực tiễn hơn 20 năm đổi mới hãy chứng
minh chủ trương trên của Đảng là đúng đắn .
Trả lời:
Một trong những thành tựu lớn nhất của gần 18 năm đổi mới ở nước ta là
đổi mới kinh tế, tạo nên những tiềm lực mới cho sự phát triển của đất
nước.
Có được thành tựu ấy là do nhiều nguyên nhân, trong đó đổi mới tư duy
kinh tế, thực hiện nền kinh tế nhiều thành phần, gắn với thị trường theo
định hướng xã hội chủ nghĩa là cơ bản nhất.
Một thời chưa xa, chúng ta lúng túng trong nền kinh tế chỉ thừa nhận hai
thành phần là quốc doanh và tập thể. Và không ít người cho rằng, chỉ có
như vậy mới thực sự là xã hội chủ nghĩa.(!)
Chúng ta không phê phán một cách phi lịch sử, nhưng quan trọng là đã
nhận ra những lẽ cần thiết của sự tồn tại hai thành phần kinh tế đó và
những hạn chế làm kìm hãm sự phát triển của đất nước khi thực hiện nền
kinh tế chỉ có hai thành phần như vậy để từ đó tìm ra cách làm ăn mới
phù hợp với quy luật phát triển.
Từ Đại hội VI (1986), Đảng ta đề ra đường lối đổi mới toàn diện trong đó
có đổi mới kinh tế, phát triển các thành phần kinh tế với nhiều hình thức
rất phong phú, đa dạng và sáng tạo. Nhờ đó, chỉ sau hơn 10 năm, vẫn
những con người ấy, cũng những điều kiện tự nhiên ấy, từ một đất nước
thiếu ăn quanh năm, trông chờ chủ yếu vào sự viện trợ từ bên ngoài; hàng
tiêu dùng khan hiếm, người lao động không có việc làm… đã trở thành
một đất nước không những đủ ăn, mà còn có lương thực, thực phẩm dự
trữ và đến nay xuất khẩu gạo đứng hàng thứ hai thế giới; nhu cầu tiêu
dùng trong nước được thỏa mãn về nhiều mặt, kết cấu hạ tầng phát triển,
nền kinh tế – xã hội sôi động, đất nước không ngừng phát triển. Chính
nhờ đổi mới cơ chế, chính sách nhằm không ngừng phát triển các thành

đó kinh tế nhà nước cùng với kinh tế tập thể ngày càng trở thành nền tảng
vững chắc của nền kinh tế quốc dân. Có thể nói đây là quá trình đổi mới
tư duy kinh tế của Đảng có tầm quan trọng đặc biệt, nó tạo điều kiện cho
mọi cá nhân, đơn vị, tập thể khai thác phát huy mọi tiềm năng, nội lực,
tạo ra một tổng hợp lực thật sự cho việc phát triển nền kinh tế thị trường
định hướng xã hội chủ nghĩa.
Đất nước ta đang trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội, việc xác định
và phát triển các loại hình sở hữu, phân định các thành phần kinh tế là cần
thiết, hợp quy luật làm cơ sở cho việc hoạch định chính sách phát triển
kinh tế nói chung và tạo điều kiện cho từng thành phần kinh tế nói riêng
phát triển, phát huy được mọi nguồn sức mạnh, giải phóng mọi năng lực
sản xuất, hỗ trợ thúc đẩy, cạnh tranh lẫn nhau làm cho nền kinh tế của đất
nước thực sự năng động phát triển theo định hướng xã hội chủ nghĩa.
Những thành phần kinh tế này có diện mạo riêng nhưng đều nằm trong sự
thống nhất của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa lâu
dài, vừa hợp tác vừa cạnh tranh lành mạnh góp phần phát triển vững
mạnh nền kinh tế nước ta trong điều kiện thực hiện chính sách mở cửa,
hội nhập với kinh tế khu vực và thế giới.

Phát huy sức mạnh các thành phần kinh tế

Kinh tế nhà nước là thành phần kinh tế bao gồm các doanh nghiệp nhà
nước, các tài nguyên quốc gia và các tài sản sở hữu nhà nước như hầm
mỏ, đất đai, rừng, biển, ngân sách, các quỹ dự trữ ngân hàng nhà nước, hệ
thống bảo hiểm, kết cấu hạ tầng kinh tế – xã hội, phần vốn nhà nước góp
2
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
vào các doanh nghiệp thuộc các thành phần kinh tế khác…
Đại hội VIII của Đảng, chỉ rõ, vai trò chủ đạo của kinh tế nhà nước thể
hiện ở "làm đòn bẩy mạnh tăng trưởng kinh tế và giải quyết những vấn đề

Với những ưu việt như vậy, Đại hội IX của Đảng xác định: Kinh tế tập
thể phát triển với nhiều hình thức hợp tác xã đa dạng. Nhà nước phải giúp
đỡ hợp tác xã đào tạo cán bộ, ứng dụng khoa học – công nghệ, nắm bắt
thông tin, mở rộng thị trường… để cùng với kinh tế nhà nước ngày càng
giữ vai trò nền tảng vững chắc của nền kinh tế quốc dân.
Trong chủ trương phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ
nghĩa, Đại hội IX của Đảng coi kinh tế cá thể, tiểu chủ có vị trí quan
trọng, lâu dài. Loại hình kinh tế này xuất hiện và phát huy tác dụng ở cả
thành thị và nông thôn, cả trong nông nghiệp, tiểu, thủ công nghiệp,
thương mại và dịch vụ. Sự phát triển kinh tế cá thể, tiểu chủ trong điều
3
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
kiện nền kinh tế hàng hóa gắn với thị trường có vai trò quan trọng trước
mắt cũng như lâu dài trong việc thúc đẩy sản xuất, kinh doanh phát triển.
Qua thực tế gần 18 năm đổi mới cho thấy, kinh tế hộ cá thể, tiểu chủ là
loại hình tổ chức sản xuất, kinh doanh mang tính chất của một xí nghiệp
gia đình chứa đựng những khả năng lớn của sáng kiến cá nhân. ở đây,
nguyên tắc kinh doanh, theo đuổi mục tiêu doanh lợi kết hợp hài hòa với
các giá trị gia đình. Những thành viên trong hộ gắn bó với nhau bằng
quan hệ ruột thịt, nên có tính cộng đồng, trách nhiệm cao dễ thống nhất.
Ngoài các hoạt động sản xuất, kinh doanh, chủ hộ còn quan tâm đến việc
học hành, giáo dục truyền thống, đạo đức, pháp luật cho các thành viên
để hướng tới sự thành đạt. Quan hệ sản xuất ở đây là trực tuyến, bỏ qua
các khâu trung gian, nên việc quản lý rất chặt chẽ, hiệu quả. Chất lượng
sản phẩm, thương hiệu hàng hóa được quan tâm đầu tiên, bởi nó tạo nên
chữ tín của gia đình. Mọi tiềm năng trí tuệ, kinh nghiệm quản lý, tay
nghề, bí quyết, kinh nghiệm sản xuất, kinh doanh… được tích lũy qua
nhiều đời là tiềm năng" chất xám" quan trọng của kinh tế cá thể, tiểu chủ
được phát huy. Quy mô của kinh tế cá thể, tiểu chủ vừa và nhỏ nên dễ tổ
chức sản xuất, kinh doanh, ít tốn kém, dễ thích nghi. Nó có khả năng huy

để cải tạo các quan hệ tiểu nông, để phát triển kinh tế theo định hướng xã
hội chủ nghĩa. Kinh tế tư bản nhà nước là thành phần kinh tế bao gồm các
hình thức hợp tác, liên doanh giữa kinh tế nhà nước với tư bản tư nhân
trong nước và hợp tác liên doanh giữa kinh tế nhà nước với tư bản nước
ngoài. V.I. Lê-nin cũng nhấn mạnh: Chủ nghĩa tư bản nhà nước là chủ
nghĩa phục tùng sự điều tiết của nhà nước (giám sát, kiểm tra, quy định
các hình thức trật tự, v.v)
(1)
. Chủ nghĩa tư bản nhà nước gắn liền với nhà
nước, phụ thuộc vào bản chất của nhà nước, khả năng điều tiết của nhà
nước và phụ thuộc vào sự vững mạnh của nhà nước. Trong thời kỳ quá độ
lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta, chúng ta hoàn toàn có khả năng làm được
những điều nêu trên. Vì vậy, Đảng ta chủ trương phát triển đa dạng kinh
tế tư bản nhà nước dưới các hình thức liên doanh, liên kết giữa kinh tế
nhà nước với kinh tế tư bản tư nhân trong và ngoài nước trong việc khai
thác các nguồn vốn, máy móc, thiết bị, công nghệ, kinh nghiệm quản lý tổ
chức sản xuất kinh doanh, mở rộng thị trường v.v.., để mang lại lợi ích
thiết thực cho đất nước.
Từ Đại hội IX Đảng ta khẳng định thêm thành phần kinh tế có vốn đầu tư
nước ngoài, phản ánh đúng thực tế đang diễn ra trong nền kinh tế nước ta
hiện nay.
Việc triển khai thực hiện các dự án có vốn đầu tư nước ngoài đã tạo ra
một khối lượng đáng kể năng lực sản xuất, đã tiếp nhận được một số kỹ
thuật, công nghệ tiên tiến trong một số ngành kinh tế như thông tin viễn
thông, thăm dò dầu khí, sản xuất phụ tùng, lắp ráp xe máy, hóa chất,
trồng trọt theo công nghệ tiên tiến, nuôi tôm nước lợ theo công nghệ mới,
xây dựng khách sạn cao cấp, sản xuất một số mặt hàng tiêu dùng, thực
phẩm có chất lượng cao… Đồng thời đã tiếp thu được một số phương
pháp quản lý tiến bộ, một số kinh nghiệm về tổ chức sản xuất, kinh
doanh.