Qua bài thơ này, Y Phương đã thể hiện tình cảm gia đình ấm
cúng, ca ngợi truyền thống cần cù, sức sống mạnh mẽ của quê
hưong và dân tộc mình…
Sinh ra và lớn lên trên mảnh đất Trùng Khánh – Cao Bằng ,thấm nhuần những tinh hoa, cái đẹp của dân
tộc Tày , Y Phương (1948) là một nhà thơ tiêu biểu cho các dân tộc miền núi .”Thơ Y Phương như một
bức tranh thổ cẩm đan dệt nhiều màu sắc khác nhau ,phong phú và đa dạng ,nhưng trong đó có một màu
sắc chủ đạo ,âm điệu chính là bản sắc dân tộc rất đậm nét và độc đáo .Nét độc đáo đó nằm ở cả nội dung
và hình thức .Với Y Phương ,thơ của dân tộc Tày nói riêng và thơ Việt Nam nói chung có thêm một
giọng điệu mới ,một phong cách mới “( Từ điển tác giả ,tác phẩm văn học Việt Nam ).
Đi từ đề tài quen thuộc :tình cảm cha con ,phụ tử thiêng liêng ,nhưng với Y Phương ,trong làng thơ Việt
Nam đã có thêm một lối đi ,1 giai điệu mới . Khác với “Chiếc lược ngà “,tình cha con được đặt trong
hoàn cảnh éo le của chiến tranh ,tình cha con trong bài thơ được thể hiện qua lời tâm tình của người
cha .Người cha đã bộc lộ lòng yêu thương con qua ước mong con sống xứng đáng ,phát huy truyền thống
của,gia đình , quê hương.
Mượn lời người cha nói với con về tình yêu thương của cha mẹ ,sự đùm bọc của quê hương với con ,nhà
thơ đã gợi về nguồn sinh dưỡng trong mỗi người chúng ta .Mở đầu bài thơ là khung cảnh gia đình ấm
cúng ,đầy ắp tiếng nói cười .Mười một câu thơ như tràn đầy những đầm ấm ,yên vui của tình cảm gia đình
,tình cảm quê hương :
“Chân phải bước tới chaChân trái bước tới mẹMột bước chạm tiếng nóiHai bước tới tiếng cườiNgười
đồng mình yêu lắm con ơiĐan lờ caì nan hoaVách nhà ken câu hátRừng cho hoaCon đường cho những
tấm lòngCha mẹ mãi nhớ về ngày cướiNgày đầu tiên đẹp nhất trên đời .”
Một mái nhà có mẹ có cha và con hạnh phúc vì được sống hạnh phúc trong tình yêu thương .Cha mẹ đã
dìu dắt ,nâng đỡ con từ những bướcđi đầu tiên ,đã tìm thấy niềm vui từ con .Hơn thế nữa ,con còn được
sinh ra ,lớn lên trong tình yêu thương ,vẻ đẹp của “đồng mình “. “Người đồng mình” yêu lắm con ơi !”
Lao động tuy vất vả nhưng cuộc sống của “người đồng mình”tươi vui, mà rất ngọt ngào . Dáng vẻ tuy thô
sơ , công việc tuy nặng nhọc (đan lờ , ken vách ) nhưng tâm hồn “người đồng mình “lãng mạn biết bao
nhiêu :Họ làm một cách nghệ thuật những công việc của mình (cài nan hoa ,câu hát ) .Con thật hạnh phúc
vì con được sống giữa những con người như vậy — những con người khéo tay ,yêu thiên nhiên ,yêu lao
động, lạc quan và nhân hậu.
Thiên nhiên đồng mình cũng rất đẹp : Rừng núi quê hương thơ mộng đã dành cho con những gì tinh tuý
nhất (hoa ) ,đã nuôi dưỡng con về cả tâm hồn ,lối sống ,”tấm lòng “. Và từng ngày ,con đã lớn lên …có

khi bước vào đời .Nói với con mà chính là cha đã trao tặng cho con .Cha đã vun đắp cho con những tình
cảm tốt đẹp , cho con một hành trang quý và đã sẵn sàng tung cánh cho con bay đi khắp mọi nơi .
Bài thơ ko dài với 28 câu thơ tự do ,có câu 2 chữ ,có câu 10 chữ ,tất cả bay theo cảm xúc tự nhiên ,dạt dào
của ý thơ .Giọng thơ tha thiết ,trìu mến . Ngọt ngào làm sao từng tiếng nhắc nhở ,dặn dò ” yêu lắm con ơi
“, “thương lắm con ơi ” ,”Con ơi ..nghe con !” .
Đẹp làm sao các hình ảnh thơ vừa cụ thể, mộc mạc,cô đọng mà vừa phong phú ,sinh động,giàu chất
thơ.”Rừng cho hoa / Con đương cho những tấm lòng …”.Những đặc sắc về nghệ thuật cộng hưởng hài
hoà với những cung bậc tình cảm khác nhau của cha đã tạo nên dư âm sâu lắng cho bài thơ .Tiếng thơ
trong “Nói với con ” là tiếng lòng của Y Phương ,tiếng lòng về tình yêu và niềm tự hào đối với quê hương
,dân tộc .
Tiếng cha nói với con hay chính là lời trao gửi thế hệ vậy !
loigiaihay.com