Vận dụng kiến thức liên môn giúp bạn hiểu thêm về quê hương Đồng Nai
PHÒNG GD&ĐT HUYỆN VĨNH CỬU
TRƯỜNG THCS THẠNH PHÚ
BÀI DỰ THI
CUỘC THI VẬN DỤNG KIẾN THỨC LIÊN MÔN
ĐỂ GIẢI QUYẾT CÁC TÌNH HUỐNG THỰC TIỄN
DÀNH CHO HỌC SINH TRUNG HỌC
HỌC SINH DỰ THI:
NGUYỄN THỊ HỒNG THẮM
LỚP: 8/1
NĂM HỌC: 2013 - 2014
Học sinh dự thi: Nguyễn Thị Hồng Thắm
Trang 1
Vận dụng kiến thức liên môn giúp bạn hiểu thêm về quê hương Đồng Nai
BÀI DỰ THI:
CUỘC THI VẬN DỤNG KIẾN THỨC LIÊN MÔN
ĐỂ GIẢI QUYẾT CÁC TÌNH HUỐNG THỰC TIỄN
DÀNH CHO HỌC SINH TRUNG HỌC
“Chủ tịch Hồ Chí Minh từng dạy: “Dân ta phải biết sử ta”. Là thiếu niên học sinh
Đồng Nai, em biết những gì về nơi mình đang sống ? Các em có thể vận dụng kiến thức
liên môn nào để giới thiệu cho cô và các bạn biết về vùng đất Đồng Nai –Quê hương
em?”
Câu hỏi của cô khiến nhiều bạn trong lớp bối rối và lúng túng...
Theo bạn: Để hiểu và trả lời câu hỏi trên của cô, bạn cần phải làm gì?
2.Mục tiêu giải quyết tình huống:
*Để trả lời câu hỏi, giới thiệu phải đảm bảo các yêu cầu về:
- Nguồn gốc.
- Vị trí địa lí .
- Đặc điểm địa hình.
- Lịch sử đấu tranh.
- Hoạt động kinh tế.
- Con người Đồng Nai.
3.Tổng quan về các nghiên cứu liên quan dến việc giải quyết tình huống:
- Suy nghĩ đưa ra tình huống.
- Suy nghĩ và đưa ra cách giải quyết tình huống.
- Cần kết hợp các tri thức khách quan ở địa phương:
+ Lịch sử hình thành và phát triển của vùng đất Đồng Nai.
+ Đặc điểm địa lí, địa hình tỉnh Đồng Nai.
+ Đặc điểm kinh tế, văn hóa xã hội của tỉnh
+Nét tiêu biểu của con người Đồng Nai.
Học sinh dự thi: Nguyễn Thị Hồng Thắm
Trang 3
Vận dụng kiến thức liên môn giúp bạn hiểu thêm về quê hương Đồng Nai
Cộng Hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam, có diện tích 5.903,940 km2, chiếm 1,76%
diện tích tự nhiên cả nước và chiếm 25,5% diện tích tự nhiên của vùng Đông
Nam Bộ. Dân số toàn tỉnh theo số liệu thống kê đến đầu năm 2010 là 2.559.673
người, mật độ dân số: 386,511 người/km2. Tỉnh có 11 đơn vị hành chính trực
thuộc gồm: Thành phố Biên Hòa- là trung tâm kinh tế, chính trị, văn hóa của
tỉnh; Thị xã Long Khánh và 9 huyện:Long Thành;Nhơn Trạch; Trảng Bom;
Thống Nhất; Cẩm Mỹ; Vĩnh Cửu; Xuân Lộc; Định Quán; Tân Phú.
Học sinh dự thi: Nguyễn Thị Hồng Thắm
Trang 4
Vận dụng kiến thức liên môn giúp bạn hiểu thêm về quê hương Đồng Nai
*Là một tỉnh nằm trong vùng phát triển kinh tế trọng diểm phía Nam, Đồng
Nai tiếp giáp với các vùng sau:
- Đông giáp tỉnh Bình Thuận.
- Đông bắc giáp với tỉnh Lâm Đồng.
- Tây bắc giáp với tỉnh Bình Dương và Bình Phước.
- Nam giáp với tỉnh Bà Rịa- Vũng Tàu.
- Tây giáp Thành phố Hồ Chí Minh.
Bản đồ hành chính tỉnh Đồng Nai.
Học sinh dự thi: Nguyễn Thị Hồng Thắm
Trang 5
Vận dụng kiến thức liên môn giúp bạn hiểu thêm về quê hương Đồng Nai
Hẳn nhiều lần chúng ta đã thấy cảnh công nhân tạo mủ.Mỗi sáng,một
công nhân cạo khoảng 300 cây trong 3 giờ, rồi đi gom mủ, giao nộp cho xe
tới thu trở về xưởng chế biến. Công việc bận rộn này diễn ra vào suốt năm,
dù trời mưa hay nắng. Hiện nay tỉnh Đồng Nai có trên 40000 ha cao su, diện
tích vào loại nhất nhì cả nước, bán nhiều mủ chế biến,mang về cho đất nước
nguồn ngoại tệ không nhỏ góp phần cải thiện và nâng cao đời sống của nhân
dân.
Tỉnh Đồng Nai có khí hậu cận xích đạo,thời tiết quanh năm nóng, nhiệt
độ trung bình 270C. Mùa mưa kéo dài từ tháng Năm đến hết tháng Mười,
cây cỏ ruộng vườn xanh tốt mượt mà, đó là mùa trồng tỉa. Mùa khô từ tháng
Mười một đến hết tháng tư năm sau, trời nắng nóng kéo dài, cây cỏ phần lớn
úa vàng, rụng lá. Muốn trồng trọt,phải tưới rất nhiều nước.
Vì nằm trong khu vực mưa nhiều,Đồng Nai có nhiều sông suối, lớn
nhất là sông Đồng Nai bắt nguồn từ cao nguyên Lâm Viên(tỉnh Lâm Đồng)
chảy qua tỉnh ta rồi đổ ra biển. Nước sông Đồng Nai ngọt lành, trong xanh
gần quanh năm, nên từ xưa đã có câu: “Gạo Cần Đước, nước Đồng Nai”.
Sông Đồng Nai
Sông Đồng Nai có ba nhánh lớn: sông La Ngà đổ vào sông Đồng Nai ở
gần nhà máy đường La Ngà,sông Bé đổ vào sông Đồng Nai tại Hiếu Liêm,
tại ngay phía dưới nhà máy thủy điện Trị An, sông Sài Gòn đổ vào sông
Đồng Nai ở ngã ba Nhà Bè.Tại thác Trị An, nhà máy thủy điện Trị An có
công suất hơn 300000kW, mỗi năm phát khoảng 2 tỉ kWh điện, tiết kiệm
300000 tấn dầu chạy máy phát điện. Hồ Trị An nuôi thả cá, hàng năm có thể
đánh bắt hàng ngàn tấn cá.
Học sinh dự thi: Nguyễn Thị Hồng Thắm
hướng đa dạng hóa sản phẩm, gắn với chế biến và thị trường tiêu thụ trong
và ngoài nước. Ngành trồng trọt chủ yếu của Đồng Nai là cây ăn trái, lúa,
mía,… và được trồng trọt theo các vùng chuyên canh lớn, tạo ra sản phẩm
mang tính hàng hóa cao.
Nghành trồng trọt
phát triển ở Đồng Nai
Ngành chăn nuôi đã và đang phát triển theo hình thức chăn nuôi trang
trại, chuyển đổi giống mơi có năng suất cao,…tỉ trọng chăn nuôi trong cơ
cấu giá trị sản xuất nông nghiệp có hướng tăng dần, trở thành nghề sản xuất
chính.
Học sinh dự thi: Nguyễn Thị Hồng Thắm
Trang 9
Vận dụng kiến thức liên môn giúp bạn hiểu thêm về quê hương Đồng Nai
Nghành chăn nuôi phát triển ở Đồng Nai
Ngoài các ngành nông nghiệp, công nghiệp thì du lịch cũng là một
trong những nghành quan trọng của tỉnh. Số lượng khách du lịch tăng khá
nhanh, Đồng Nai đang thực hiện nhiều dự án đầu tư xây dựng và phát triển
các khu du lịch, điểm du lịch, đa dạng hóa các loại hình du lịch, nâng cao
chất lượng dịch vụ du lịch,…nhằm đưa hoạt động du lịch trong tương lai
gần, trở thành một nghành kinh tế quan trọng của tỉnh.
Thác Giang Điền
Học sinh dự thi: Nguyễn Thị Hồng Thắm
Lịch sử của Đồng Nai gắn liền với lịch sử của vùng đất Nam Bộ. Nước Đại
Việt lúc bấy giờ chỉ từ Ải Nam Quan đến vùng Bắc Đèo Ngang (Quảng Bình
ngày nay). Việc mở rộng được bắt đầu từ khi có những giao tranh giữa Đại Việt
và vương quốc Chăm Pa láng giềng lúc bấy giờ. Nước Việt Nam lúc bấy giờ xảy
ra giao tranh giữa vua Lê- Chúa Trịnh và Chúa Nguyễn, lịch sử vẫn gọi là thời kì
Trịnh- Nguyễn phân tranh, đây là cuộc phân tranh tạo ra tình trạng cắt cứ trong
lịch sử Việt Nam. Cuộc sống của người dân đói khổ và lầm than. Điều này tạo ra
một làn sóng ồ ạt đầu tiên từ Bắc vào Nam, trong đó có làn sóng di dân của miền
Thuận Quảng vào Đồng Nai tìm đất sinh sống và tái lập nghiệp.
Người Việt di cư đến đâu thì khai khẩn và phá hoang lấy đất canh tác đến đó
tạo nên vùng đất trù phú. Ruộng lúa, hoa màu xanh tốt. Năm 1679, nhà Minh ở
Trung Quốc sụp đổ, Tổng binh Trần Thượng Xuyên trấn thủ các châu Cao, Lôi,
Liêm không khuất phục nhà Thanh đã đem 50 chiếc thuyền, 3000 binh lính thân
tín và gia quyến đến xin thuần phục chúa Nguyễn ở Thuận Hóa.
Học sinh dự thi: Nguyễn Thị Hồng Thắm
Trang 13
Vận dụng kiến thức liên môn giúp bạn hiểu thêm về quê hương Đồng Nai
Miếu Trần Thượng Xuyên
Lúc bấy giờ đứng đầu nhà Nguyễn là Chúa Nguyễn Phúc Chu đã thu nhận
họ và cho vào khai khẩn, mở mang vùng đất Đông Phố (Cù Phố ngày nay). Họ
biến Cù Lao Phố trên sông Đồng Nai trở thành một thương cảng sầm uất và phát
triển. Năm Mậu Dần 1698, chúa Nguyễn sai Thống suất Chương cơ Lễ Thành
Hầu Nguyễn Hữu Cảnh vào kinh lược vùng đất Đồng Nai.
Nguyễn Hữu Cảnh
km. Đây là chiếc máy bay đầu tiên bị bắn rơi bằng súng bộ binh trong hai
thời kì kháng chiến.
+ Ngày 1/3/1948, chi đội 10 diệt đoàn xe tăng 59 chiếc của Pháp tại gần cầu
La Ngà. Đây là trận đánh giao thông lớn nhất cả nước thời đó, được Bộ
Tổng Tư lệnh thưởng huân chương Quân công hạng nhì.
+ Đêm 19/3/1948, trận đánh tháp canh cầu Bà Kiên mở ra lối đánh đặc công
trong lịch sử quân đội nhân dân Việt Nam.
Học sinh dự thi: Nguyễn Thị Hồng Thắm
Trang 15
Vận dụng kiến thức liên môn giúp bạn hiểu thêm về quê hương Đồng Nai
Cầu Bà Kiên
+ Đồng Nai là quê hương của liệt sĩ Trần Văn Ơn hi sinh ngày 9/1/1950,
được truy tặng danh hiệu cao quý ANH HÙNG LỰC LƯỢNG VŨ TRANG
NHÂN DÂN. Ngày kỉ niệm phong trào học sinh sinh viên toàn quốc khởi
đầu từ đó.
Anh hùng Trần Văn Ơn
+Đồng Nai cũng là quê hương của Trịnh Hoài Đức – danh nhân văn hóa,
Trịnh Hoài Đức tên thật là Trịnh An, sinh năm 1767 tại huyện Phước Chánh
(nay là Thành phố Biên Hòa). Cha ông qua đời khi ông mới 8 tuổi do chiến
tranh nên gia đình Trịnh An rời quê hương về làm ăn sinh sống ở Phiên Trấn
( Thành phố Hồ Chí Minh bây giờ) là học trò chăm ngoan, đạo đức tốt, ông
được thầy yêu mến đặt cho tên mới là Trịnh Hoái Đức. Năm 1788, triều đình
Nguyễn mở khoa thi, Trịnh Hoài Đức đã đậu kì thi đó.Là người có đức, có
Đồng Nai cũng là một trong những tỉnh phía nam có nhiều di tích được nhà
nước xếp hạng, nhiều di tích quốc gia. Hiện nay, Đồng Nai có tất cả 29 di
tích lịch sử được Nhà nước xếp hạng:Nhà xanh, Đài chiến sĩ, chùa Đại Giác,
đền thờ Nguyễn Hữu Cảnh, đền thờ Nguyễn Tri Phương, chùa Ông, Căn cứ
Khu ủy miền Đông Nam Bộ (Chiến khu Đ),…
Chiến khu D
+Liên môn Ngữ Văn: Ít ai biết rằng mảnh đất Đồng Nai là nơi sinh ra người
con ưu tú- nhà văn Lý Văn Sâm(1921-2000) ở làng Bình Long ( nay thuộc
xã Bình Lợi, huyện Vĩnh Cửu)
Từ nhỏ, ông đã ham mê đọc và say mê văn học,ông sáng tác truyện ngắn
Cây nhị sông Phố,truyện Đường rừng,…Cách mạng tháng Tám thành công,
Lý Văn Sâm tham gia công tác tuyên truyền ở địa phương. Nhưng sau này
ông bị địch bắt giam ở Biên Hòa. Sau đó, ông trốn về và lấy ngòi bút làm vũ
khí chiến đấu. Ông viết nhiều truyện ngắn như: Nắng bên kia làng, Sau dãy
Học sinh dự thi: Nguyễn Thị Hồng Thắm
Trang 18
Vận dụng kiến thức liên môn giúp bạn hiểu thêm về quê hương Đồng Nai
Trường Sơn, Sương gió Biên thùy, Kon Trô,Trong cơn li loạn, Sóng vỗ bờ
xa, Thêm một ngọn đèn,…
Học sinh dự thi: Nguyễn Thị Hồng Thắm
Trang 19
b.Các tư liệu được sử dụng, các ứng dụng Công nghệ thông tin:
- Các nội dung trong sách giáo khoa đã học.
- Các tư liệu, hình ảnh thu thập trên Internet.
6.Ý nghĩa của việc giải quyết tình huống:
- Giúp em và các bạn nắm vững kiến thức của bài học.
- Giúp em và các bạn nắm vững kiến thức của các môn đã học và hoàn cảnh
cụ thể, giải quyết được mọi tình huống trong thực tiễn, những vấn đề đặt ra
trong đời sống xã hội.
- Qua tình huống giúp em và các bạn rút ra được bài học về tình yêu quê
hương đất nước, lòng biết ơn những người có công giữ nước và dựng nước.
Học sinh dự thi
Nguyễn Thị Hồng Thắm
Học sinh dự thi: Nguyễn Thị Hồng Thắm
Trang 21